Brahman (The Absolute Reality)

కఠోపనిషద్ - అధ్యాయ 2, వల్లీ 3

(Kathopanishad - Chapter 2, Valli 3 in Telugu)

From Katha Upanishad (Yajurveda)

This text is the third section of the second chapter of the Katha Upanishad, part of the Krishna Yajurveda. It features the dialogue between young Nachiketa and Yama, the Lord of Death, regarding the nature of the Self. The verses vividly describe the cosmic Ashvattha tree, representing the manifest universe rooted in the eternal Brahman. By contemplating these profound metaphysical truths, the seeker gains clarity on the nature of immortality, the structure of existence, and the ultimate liberation from the cycle of birth and death, leading to supreme peace and transcendental wisdom.

అధ్యాయ 2

వల్లీ 3
ఊర్ధ్వమూలో-ఽవాక్శాఖ ఏషో-ఽశ్వత్థ-స్సనాతనః।
తదేవ శుక్ర-న్తద్ బ్రహ్మ తదేవామృతముచ్యతే।
తస్మిం​ల్లోఁకా-శ్శ్రితా-స్సర్వే తదు నాత్యేతి కశ్చన। ఏతద్వై తత్ ॥1॥
యదిద-ఙ్కి-ఞ్చ జగత్సర్వ-మ్ప్రాణ ఏజతి నిస్సృతమ్।
మహద్ భయం-వఁజ్రముద్యతం-యఁ ఏతద్విదురమృతాస్తే భవన్తి ॥2॥
భయాదస్యాగ్నిస్తపతి భయాత్తపతి సూర్యః।
భయాదిన్ద్రశ్చ వాయుశ్చ మృత్యుర్ధావతి పఞ్చమః ॥3॥
ఇహ చేదశకద్బోద్ధు-మ్ప్రాక్ శరీరస్య విస్రసః।
తత-స్సర్గేషు లోకేషు శరీరత్వాయ కల్పతే ॥4॥
యథా-ఽఽదర్​శే తథా-ఽఽత్మని యథా స్వప్నే తథా పితృలోకే।
యథా-ఽప్సు పరీవ దదృశే తథా గన్ధర్వలోకే ఛాయాతపయోరివ బ్రహ్మలోకే ॥5॥
ఇన్ద్రియాణా-మ్పృథగ్భావముదయాస్తమయౌ చ యత్।
పృథగుత్పద్యమానానా-మ్మత్వా ధీరో న శోచతి ॥6॥
ఇన్ద్రియేభ్యః పర-మ్మనో మనస-స్సత్త్వముత్తమమ్।
సత్త్వాదధి మహానాత్మా మహతో-ఽవ్యక్తముత్తమమ్ ॥7॥
అవ్యక్తాత్తు పరః పురుషో వ్యాపకో-ఽలిఙ్గ ఏవ చ।
య-ఞ్జ్ఞాత్వా ముచ్యతే జన్తురమృతత్వ-ఞ్చ గచ్ఛతి ॥8॥
న సన్దృశే తిష్ఠతి రూపమస్య న చక్షుషా పశ్యతి కశ్చనైనమ్।
హృదా మనీషా మనసా-ఽభిక్లృప్తో య ఏతద్విదురమృతాస్తే భవన్తి ॥9॥
యదా పఞ్చావతిష్ఠన్తే జ్ఞానాని మనసా సహ।
బుద్ధిశ్చ న విచేష్టతే తామాహుః పరమా-ఙ్గతిమ్ ॥10॥
తాం-యోఁగమితి మన్యన్తే స్థిరామిన్ద్రియధారణామ్।
అప్రమత్తస్తదా భవతి యోగో హి ప్రభవాప్యయౌ ॥11॥
నైవ వాచా న మనసా ప్రాప్తుం శక్యో న చక్షుషా।
అస్తీతి బ్రువతో-ఽన్యత్ర కథ-న్తదుపలభ్యతే ॥12॥
అస్తీత్యేవోపలబ్ధవ్యస్తత్త్వభావేన చోభయోః।
అస్తీత్యేవోపలబ్ధస్య తత్త్వభావః ప్రసీదతి ॥13॥
యదా సర్వే ప్రముచ్యన్తే కామా యే-ఽస్య హృది శ్రితాః।
అథ మర్త్యో-ఽమృతో భవత్యత్ర బ్రహ్మ సమశ్నుతే ॥14॥
యదా సర్వే ప్రభిద్యన్తే హృదయస్యేహ గ్రన్థయః।
అథ మర్త్యో-ఽమృతో భవత్యేతావద్ధ్యనుశాసనమ్ ॥15॥
శత-ఞ్చైకా చ హృదయస్య నాడ్యస్తాసా-మ్మూర్ధానమభినిస్సృతైకా।
తయోర్ధ్వమాయన్నమృతత్వమేతి విష్వఙ్ఙన్యా ఉత్క్రమణే భవన్తి ॥16॥
అఙ్గుష్ఠమాత్రః పురుషో-ఽన్తరాత్మా సదా జనానాం హృదయే సన్నివిష్టః।
తం స్వాచ్ఛరీరాత్ప్రవృహేన్ముఞ్జాదివేషీకా-న్ధైర్యేణ।
తం-విఁద్యాచ్ఛుక్రమమృత-న్తం-విఁద్యాచ్ఛుక్రమమృతమితి ॥17॥
మృత్యుప్రోక్తా-న్నచికేతో-ఽథ లబ్ధ్వా విద్యామేతాం-యోఁగవిధి-ఞ్చ కృత్స్నమ్।
బ్రహ్మప్రాప్తో విరజో-ఽభూద్విమృత్యు-రన్యో-ఽప్యేవం-యోఁ విదధ్యాత్మమేవ ॥18॥

Explore More