Lord Krishna

ഗീതഗോവിന്ദം ഏകാദശഃ സര്ഗഃ - സാനന്ദ ദാമോദരഃ

(Gita Govinda, Eleventh Canto - Sananda Damodara in Malayalam)

Jayadeva

The eleventh canto of Jayadeva's masterpiece, Gita Govinda, focuses on the theme of Sananda Damodara, depicting the divine reunion of Radha and Krishna. Through exquisite lyrical poetry, the text explores the emotional depth of Radha's longing and Krishna's ultimate surrender to her love. This section is revered for its sophisticated Sanskrit meter and evocative imagery of the divine play in the forest of Vrindavan. Chanting these verses helps devotees cultivate deep emotional devotion, known as Bhakti, and fosters a meditative connection to the transcendental love shared between the soul and the Divine.

॥ ഏകാദശഃ സര്ഗഃ ॥

॥ സാനന്ദദാമോദരഃ ॥
സുചിരമനുനയനേ പ്രീണയിത്വാ മൃഗാക്ഷീം ഗതവതി കൃതവേശേ കേശവേ കുഞ്ജശയ്യാമ് ।
രചിതരുചിരഭൂഷാം ദൃഷ്ടിമോഷേ പ്രദോഷേ സ്ഫുരതി നിരവസാദാം കാപി രാധാം ജഗാദ ॥ 59 ॥
॥ ഗീതം 20 ॥
വിരചിതചാടുവചനരചനം ചരണേ രചിതപ്രണിപാതമ് ।
സമ്പ്രതി മഞ്ജുലവഞ്ജുലസീമനി കേലിശയനമനുയാതമ് ॥
മുഗ്ധേ മധുമഥനമനുഗതമനുസര രാധികേ ॥ 1 ॥
ഘനജഘനസ്തനഭാരഭരേ ദരമന്ഥരചരണവിഹാരമ് ।
മുഖരിതമണീമഞ്ജീരമുപൈഹി വിധേഹി മരാലവികാരമ് ॥ 2 ॥
ശൃണു രമണീയതരം തരുണീജനമോഹനമധുപവിരാവമ് ।
കുസുമശരാസനശാസനബന്ദിനി പികനികരേ ഭജ ഭാവമ് ॥ 3 ॥
അനിലതരലകിസലയനികരേണ കരേണ ലതാനികുരമ്ബമ് ।
പ്രേരണമിവ കരഭോരു കരോതി ഗതിം പ്രതിമുഞ്ച വിലമ്ബമ് ॥ 4 ॥
സ്ഫുരിതമനങ്ഗതരങ്ഗവശാദിവ സൂചിതഹരിപരിരമ്ഭമ് ।
പൃച്ഛ മനോഹരഹാരവിമലജലധാരമമും കുചകുമ്ഭമ് ॥ 5 ॥
അധിഗതമഖിലസഖീഭിരിദം തവ വപുരപി രതിരണസജ്ജമ് ।
ചണ്ഡി രസിതരശനാരവഡിണ്ഡിമമഭിസര സരസമലജ്ജമ് ॥ 6 ॥
സ്മരശരസുഭഗനഖേന കരേണ സഖീമവലമ്ബ്യ സലീലമ് ।
ചല വലയക്വണീതൈരവബോധയ ഹരമപി നിജഗതിശീലമ് ॥ 7 ॥
ശ്രീജയദേവഭണിതമധരീകൃതഹാരമുദാസിതവാമമ് ।
ഹരിവിനിഹിതമനസാമധിതിഷ്ഠതു കണ്ഠതടീമവിരാമമ് ॥ 8 ॥
സാ മാം ദ്രക്ഷ്യതി വക്ഷ്യതി സ്മരകഥാം പ്രത്യങ്ഗമാലിങ്ഗനൈഃ പ്രീതിം യാസ്യതി രമ്യതേ സഖി സമാഗത്യേതി ചിന്താകുലഃ ।
സ ത്വാം പശ്യതി വേപതേ പുലകയത്യാനന്ദതി സ്വിദ്യതി പ്രത്യുദ്ഗച്ഛതി മൂര്ച്ഛതി സ്ഥിരതമഃപുഞ്ജേ നികുഞ്ജേ പ്രിയഃ ॥ 60 ॥
അക്ഷ്ണോര്നിക്ഷിപദഞ്ജനം ശ്രവണയോസ്താപിച്ഛഗുച്ഛാവലീം മൂര്ധ്നി ശ്യാമസരോജദാമ കുചയോഃ കസ്തൂരികാപാത്രകമ് ।
ധൂര്താനാമഭിസാരസത്വരഹൃദാം വിഷ്വങ്നികുഞ്ജേ സഖി ധ്വാന്തം നീലനിചോലചാരു സദൃശാം പ്രത്യങ്ഗമാലിങ്ഗതി ॥ 61 ॥
കാശ്മീരഗൌരവപുഷാമഭിസാരികാണാം ആബദ്ധരേഖമഭിതോ രുചിമഞ്ജരീഭിഃ ।
ഏതത്തമാലദലനീലതമം തമിശ്രം തത്പ്രേമഹേമനികഷോപലതാം തനോതി ॥ 62 ॥
ഹാരാവലീതരലകാഞ്ചനകാഞ്ചിദാമ-കേയൂരകങ്കണമണിദ്യുതിദീപിതസ്യ ।
ദ്വാരേ നികുഞ്ജനിലയസ്യഹരിം നിരീക്ഷ്യ വ്രീഡാവതീമഥ സഖീ നിജഗാഹ രാധാമ് ॥ 63 ॥
॥ ഗീതം 21 ॥
മഞ്ജുതരകുഞ്ജതലകേലിസദനേ ।
വിലസ രതിരഭസഹസിതവദനേ ॥
പ്രവിശ രാധേ മാധവസമീപമിഹ ॥ 1 ॥
നവഭവദശോകദലശയനസാരേ ।
വിലസ കുചകലശതരലഹാരേ ॥ 2 ॥
കുസുമചയരചിതശുചിവാസഗേഹേ ।
വിലസ കുസുമസുകുമാരദേഹേ ॥ 3 ॥
ചലമലയവനപവനസുരഭിശീതേ ।
വിലസ രസവലിതലലിതഗീതേ ॥ 4 ॥
മധുമുദിതമധുപകുലകലിതരാവേ ।
വിലസ മദനരസസരസഭാവേ ॥ 5 ॥
മധുതരലപികനികരനിനദമുഖരേ ।
വിലസ ദശനരുചിരുചിരശിഖരേ ॥ 6 ॥
വിതത ബഹുവല്ലിനവപല്ലവഘനേ ।
വിലസ ചിരമലസപീനജഘനേ ॥ 7 ॥
വിഹിതപദ്മാവതീസുഖസമാജേ ।
ഭണതി ജയദേവകവിരാജേ ॥ 8 ॥
ത്വാം ചിത്തേന ചിരം വഹന്നയമതിശ്രാന്തോ ഭൃശം താപിതഃ കന്ദര്പേണ തു പാതുമിച്ഛതി സുധാസമ്ബാധബിമ്ബാധരമ് ।
അസ്യാങ്ഗം തദലങ്കുരു ക്ഷണമിഹ ഭ്രൂക്ഷേപലക്ഷ്മീലവ-ക്രീതേ ദാസ ഇവോപസേവിതപദാമ്ഭോജേ കുതഃ സമ്ഭ്രമഃ ॥ 64 ॥
സാ സസാധ്വസസാനന്ദം ഗോവിന്ദേ ലോലലോചനാ ।
സിഞ്ജാനമഞ്ജുമഞ്ജീരം പ്രവിവേശ നിവേശനമ് ॥ 65 ॥
॥ ഗീതം 22 ॥
രാധാവദനവിലോകനവികസിതവിവിധവികാരവിഭങ്ഗമ് ।
ജലനിധിമിവ വിധുമണ്ഡലദര്ശനതരലിതതുങ്ഗതരങ്ഗമ് ॥
ഹരിമേകരസം ചിരമഭിലഷിതവിലാസം സാ ദദാര്ശ ഗുരുഹര്ഷവശംവദവദനമനങ്ഗനിവാസമ് ॥ 1 ॥
ഹാരമമലതരതാരമുരസി ദധതം പരിരഭ്യ വിദൂരമ് ।
സ്ഫുടതരഫേനകദമ്ബകരമ്ബിതമിവ യമുനാജലപൂരമ് ॥ 2 ॥
ശ്യാമലമൃദുലകലേവരമണ്ഡലമധിഗതഗൌരദുകൂലമ് ।
നീലനലിനമിവ പീതപരാഗപതലഭരവലയിതമൂലമ് ॥ 3 ॥
തരലദൃഗഞ്ചലചലനമനോഹരവദനജനിതരതിരാഗമ് ।
സ്ഫുടകമലോദരഖേലിതഖഞ്ജനയുഗമിവ ശരദി തഡാഗമ് ॥ 4 ॥
വദനകമലപരിശീലനമിലിതമിഹിരസമകുണ്ഡലശോഭമ് ।
സ്മിതരുചിരുചിരസമുല്ലസിതാധരപല്ലവകൃതരതിലോഭമ് ॥ 5 ॥
ശശികിരണച്ഛുരിതോദരജലധരസുന്ദരസകുസുമകേശമ് ।
തിമിരോദിതവിധുമണ്ദലനിര്മലമലയജതിലകനിവേശമ് ॥ 6 ॥
വിപുലപുലകഭരദന്തുരിതം രതികേലികലാഭിരധീരമ് ।
മണിഗണകിരണസമൂഹസമുജ്ജ്വലഭൂഷണസുഭഗശരീരമ് ॥ 7 ॥
ശ്രീജയദേവഭണിതവിഭവദ്വിഗുണീകൃതഭൂഷണഭാരമ് ।
പ്രണമത ഹൃദി സുചിരം വിനിധായ ഹരിം സുകൃതോദയസാരമ് ॥ 8 ॥
അതിക്രമ്യാപാങ്ഗം ശ്രവണപഥപര്യന്തഗമന-പ്രയാസേനേവാക്ഷ്ണോസ്തരലതരതാരം പതിതയോഃ ।
ഇദാനീം രാധായാഃ പ്രിയതമസമാലോകസമയേ പപാത സ്വേദാമ്ബുപ്രസര ഇവ ഹര്ഷാശ്രുനികരഃ ॥ 66 ॥
ഭവന്ത്യാസ്തല്പാന്തം കൃതകപടകണ്ഡൂതിപിഹിത-സ്മിതം യാതേ ഗേഹാദ്ബഹിരവഹിതാലീപരിജനേ ।
പ്രിയാസ്യം പശ്യന്ത്യാഃ സ്മരശരസമാകൂലസുഭഗം സലജ്ജാ ലജ്ജാപി വ്യഗമദിവ ദൂരം മൃഗദൃശഃ ॥ 67 ॥
॥ ഇതി ശ്രീഗീതഗോവിന്ദേ രാധികാമിലനേ സാനന്ദദാമോദരോ നാമൈകാദശഃ സര്ഗഃ ॥

Explore More