Lord Krishna

ગીતગોવિન્દં એકાદશઃ સર્ગઃ - સાનન્દ દામોદરઃ

(Gita Govinda, Eleventh Canto - Sananda Damodara in Gujarati)

Jayadeva

The eleventh canto of Jayadeva's masterpiece, Gita Govinda, focuses on the theme of Sananda Damodara, depicting the divine reunion of Radha and Krishna. Through exquisite lyrical poetry, the text explores the emotional depth of Radha's longing and Krishna's ultimate surrender to her love. This section is revered for its sophisticated Sanskrit meter and evocative imagery of the divine play in the forest of Vrindavan. Chanting these verses helps devotees cultivate deep emotional devotion, known as Bhakti, and fosters a meditative connection to the transcendental love shared between the soul and the Divine.

॥ એકાદશઃ સર્ગઃ ॥

॥ સાનન્દદામોદરઃ ॥
સુચિરમનુનયને પ્રીણયિત્વા મૃગાક્ષીં ગતવતિ કૃતવેશે કેશવે કુઞ્જશય્યામ્ ।
રચિતરુચિરભૂષાં દૃષ્ટિમોષે પ્રદોષે સ્ફુરતિ નિરવસાદાં કાપિ રાધાં જગાદ ॥ 59 ॥
॥ ગીતં 20 ॥
વિરચિતચાટુવચનરચનં ચરણે રચિતપ્રણિપાતમ્ ।
સમ્પ્રતિ મઞ્જુલવઞ્જુલસીમનિ કેલિશયનમનુયાતમ્ ॥
મુગ્ધે મધુમથનમનુગતમનુસર રાધિકે ॥ 1 ॥
ઘનજઘનસ્તનભારભરે દરમન્થરચરણવિહારમ્ ।
મુખરિતમણીમઞ્જીરમુપૈહિ વિધેહિ મરાલવિકારમ્ ॥ 2 ॥
શૃણુ રમણીયતરં તરુણીજનમોહનમધુપવિરાવમ્ ।
કુસુમશરાસનશાસનબન્દિનિ પિકનિકરે ભજ ભાવમ્ ॥ 3 ॥
અનિલતરલકિસલયનિકરેણ કરેણ લતાનિકુરમ્બમ્ ।
પ્રેરણમિવ કરભોરુ કરોતિ ગતિં પ્રતિમુઞ્ચ વિલમ્બમ્ ॥ 4 ॥
સ્ફુરિતમનઙ્ગતરઙ્ગવશાદિવ સૂચિતહરિપરિરમ્ભમ્ ।
પૃચ્છ મનોહરહારવિમલજલધારમમું કુચકુમ્ભમ્ ॥ 5 ॥
અધિગતમખિલસખીભિરિદં તવ વપુરપિ રતિરણસજ્જમ્ ।
ચણ્ડિ રસિતરશનારવડિણ્ડિમમભિસર સરસમલજ્જમ્ ॥ 6 ॥
સ્મરશરસુભગનખેન કરેણ સખીમવલમ્બ્ય સલીલમ્ ।
ચલ વલયક્વણીતૈરવબોધય હરમપિ નિજગતિશીલમ્ ॥ 7 ॥
શ્રીજયદેવભણિતમધરીકૃતહારમુદાસિતવામમ્ ।
હરિવિનિહિતમનસામધિતિષ્ઠતુ કણ્ઠતટીમવિરામમ્ ॥ 8 ॥
સા માં દ્રક્ષ્યતિ વક્ષ્યતિ સ્મરકથાં પ્રત્યઙ્ગમાલિઙ્ગનૈઃ પ્રીતિં યાસ્યતિ રમ્યતે સખિ સમાગત્યેતિ ચિન્તાકુલઃ ।
સ ત્વાં પશ્યતિ વેપતે પુલકયત્યાનન્દતિ સ્વિદ્યતિ પ્રત્યુદ્ગચ્છતિ મૂર્ચ્છતિ સ્થિરતમઃપુઞ્જે નિકુઞ્જે પ્રિયઃ ॥ 60 ॥
અક્ષ્ણોર્નિક્ષિપદઞ્જનં શ્રવણયોસ્તાપિચ્છગુચ્છાવલીં મૂર્ધ્નિ શ્યામસરોજદામ કુચયોઃ કસ્તૂરિકાપાત્રકમ્ ।
ધૂર્તાનામભિસારસત્વરહૃદાં વિષ્વઙ્નિકુઞ્જે સખિ ધ્વાન્તં નીલનિચોલચારુ સદૃશાં પ્રત્યઙ્ગમાલિઙ્ગતિ ॥ 61 ॥
કાશ્મીરગૌરવપુષામભિસારિકાણાં આબદ્ધરેખમભિતો રુચિમઞ્જરીભિઃ ।
એતત્તમાલદલનીલતમં તમિશ્રં તત્પ્રેમહેમનિકષોપલતાં તનોતિ ॥ 62 ॥
હારાવલીતરલકાઞ્ચનકાઞ્ચિદામ-કેયૂરકઙ્કણમણિદ્યુતિદીપિતસ્ય ।
દ્વારે નિકુઞ્જનિલયસ્યહરિં નિરીક્ષ્ય વ્રીડાવતીમથ સખી નિજગાહ રાધામ્ ॥ 63 ॥
॥ ગીતં 21 ॥
મઞ્જુતરકુઞ્જતલકેલિસદને ।
વિલસ રતિરભસહસિતવદને ॥
પ્રવિશ રાધે માધવસમીપમિહ ॥ 1 ॥
નવભવદશોકદલશયનસારે ।
વિલસ કુચકલશતરલહારે ॥ 2 ॥
કુસુમચયરચિતશુચિવાસગેહે ।
વિલસ કુસુમસુકુમારદેહે ॥ 3 ॥
ચલમલયવનપવનસુરભિશીતે ।
વિલસ રસવલિતલલિતગીતે ॥ 4 ॥
મધુમુદિતમધુપકુલકલિતરાવે ।
વિલસ મદનરસસરસભાવે ॥ 5 ॥
મધુતરલપિકનિકરનિનદમુખરે ।
વિલસ દશનરુચિરુચિરશિખરે ॥ 6 ॥
વિતત બહુવલ્લિનવપલ્લવઘને ।
વિલસ ચિરમલસપીનજઘને ॥ 7 ॥
વિહિતપદ્માવતીસુખસમાજે ।
ભણતિ જયદેવકવિરાજે ॥ 8 ॥
ત્વાં ચિત્તેન ચિરં વહન્નયમતિશ્રાન્તો ભૃશં તાપિતઃ કન્દર્પેણ તુ પાતુમિચ્છતિ સુધાસમ્બાધબિમ્બાધરમ્ ।
અસ્યાઙ્ગં તદલઙ્કુરુ ક્ષણમિહ ભ્રૂક્ષેપલક્ષ્મીલવ-ક્રીતે દાસ ઇવોપસેવિતપદામ્ભોજે કુતઃ સમ્ભ્રમઃ ॥ 64 ॥
સા સસાધ્વસસાનન્દં ગોવિન્દે લોલલોચના ।
સિઞ્જાનમઞ્જુમઞ્જીરં પ્રવિવેશ નિવેશનમ્ ॥ 65 ॥
॥ ગીતં 22 ॥
રાધાવદનવિલોકનવિકસિતવિવિધવિકારવિભઙ્ગમ્ ।
જલનિધિમિવ વિધુમણ્ડલદર્શનતરલિતતુઙ્ગતરઙ્ગમ્ ॥
હરિમેકરસં ચિરમભિલષિતવિલાસં સા દદાર્શ ગુરુહર્ષવશંવદવદનમનઙ્ગનિવાસમ્ ॥ 1 ॥
હારમમલતરતારમુરસિ દધતં પરિરભ્ય વિદૂરમ્ ।
સ્ફુટતરફેનકદમ્બકરમ્બિતમિવ યમુનાજલપૂરમ્ ॥ 2 ॥
શ્યામલમૃદુલકલેવરમણ્ડલમધિગતગૌરદુકૂલમ્ ।
નીલનલિનમિવ પીતપરાગપતલભરવલયિતમૂલમ્ ॥ 3 ॥
તરલદૃગઞ્ચલચલનમનોહરવદનજનિતરતિરાગમ્ ।
સ્ફુટકમલોદરખેલિતખઞ્જનયુગમિવ શરદિ તડાગમ્ ॥ 4 ॥
વદનકમલપરિશીલનમિલિતમિહિરસમકુણ્ડલશોભમ્ ।
સ્મિતરુચિરુચિરસમુલ્લસિતાધરપલ્લવકૃતરતિલોભમ્ ॥ 5 ॥
શશિકિરણચ્છુરિતોદરજલધરસુન્દરસકુસુમકેશમ્ ।
તિમિરોદિતવિધુમણ્દલનિર્મલમલયજતિલકનિવેશમ્ ॥ 6 ॥
વિપુલપુલકભરદન્તુરિતં રતિકેલિકલાભિરધીરમ્ ।
મણિગણકિરણસમૂહસમુજ્જ્વલભૂષણસુભગશરીરમ્ ॥ 7 ॥
શ્રીજયદેવભણિતવિભવદ્વિગુણીકૃતભૂષણભારમ્ ।
પ્રણમત હૃદિ સુચિરં વિનિધાય હરિં સુકૃતોદયસારમ્ ॥ 8 ॥
અતિક્રમ્યાપાઙ્ગં શ્રવણપથપર્યન્તગમન-પ્રયાસેનેવાક્ષ્ણોસ્તરલતરતારં પતિતયોઃ ।
ઇદાનીં રાધાયાઃ પ્રિયતમસમાલોકસમયે પપાત સ્વેદામ્બુપ્રસર ઇવ હર્ષાશ્રુનિકરઃ ॥ 66 ॥
ભવન્ત્યાસ્તલ્પાન્તં કૃતકપટકણ્ડૂતિપિહિત-સ્મિતં યાતે ગેહાદ્બહિરવહિતાલીપરિજને ।
પ્રિયાસ્યં પશ્યન્ત્યાઃ સ્મરશરસમાકૂલસુભગં સલજ્જા લજ્જાપિ વ્યગમદિવ દૂરં મૃગદૃશઃ ॥ 67 ॥
॥ ઇતિ શ્રીગીતગોવિન્દે રાધિકામિલને સાનન્દદામોદરો નામૈકાદશઃ સર્ગઃ ॥

Explore More