ധ്യാനമ് -
മാണിക്യവീണാമുപലാലയന്തീം മദാലസാം മഞ്ജുലവാഗ്വിലാസാമ് ।
മഹേന്ദ്രനീലദ്യുതികോമലാങ്ഗീം മാതങ്ഗകന്യാം സതതം സ്മരാമി ॥ ൧॥
മാണിക്യവീണാമുപലാലയന്തീം മദാലസാം മഞ്ജുലവാഗ്വിലാസാമ് ।
മഹേന്ദ്രനീലദ്യുതികോമലാങ്ഗീം മാതങ്ഗകന്യാം സതതം സ്മരാമി ॥ ൧॥
ചതുര്ഭുജേ ചന്ദ്രകലാവതംസേ കുചോന്നതേ കുങ്കമരാഗശോണേ ।
പുണ്ഡ്രേക്ഷുപാശാങ്കുശപുഷ്പബാണഹസ്തേ നമസ്തേ ജഗദേകമാതഃ ॥
പുണ്ഡ്രേക്ഷുപാശാങ്കുശപുഷ്പബാണഹസ്തേ നമസ്തേ ജഗദേകമാതഃ ॥
പ്രാര്ഥനാ -
മാതാ മരകതശ്യാമാ മാതങ്ഗീ മദശാലിനീ ।
കടാക്ഷയതു കല്യാണീ കദമ്ബവനവാസിനീ ॥
മാതാ മരകതശ്യാമാ മാതങ്ഗീ മദശാലിനീ ।
കടാക്ഷയതു കല്യാണീ കദമ്ബവനവാസിനീ ॥
ജയ മാതങ്ഗതനയേ ജയ നീലോത്പലദ്യുതേ ।
ജയ സങ്ഗീതരസികേ ജയ ലീലാശുകപ്രിയേ ॥
ജയ സങ്ഗീതരസികേ ജയ ലീലാശുകപ്രിയേ ॥
അഥ ദണ്ഡകമ് ।
ജയ ജനനി ! സുധാസമുദ്രാന്തഹൃദ്യന്മണിദ്വീപസംരൂഢബില്വാടവീമധ്യകല്പ-
ദ്രുമാകല്പകാദമ്ബകാന്താരവാസപ്രിയേ, കൃത്തിവാസഃപ്രിയേ, സര്വലോകപ്രിയേ;
ജയ ജനനി ! സുധാസമുദ്രാന്തഹൃദ്യന്മണിദ്വീപസംരൂഢബില്വാടവീമധ്യകല്പ-
ദ്രുമാകല്പകാദമ്ബകാന്താരവാസപ്രിയേ, കൃത്തിവാസഃപ്രിയേ, സര്വലോകപ്രിയേ;
സാദരാരബ്ധസങ്ഗീതസമ്ഭാവനാസമ്ഭ്രമാലോലനീപസ്രഗാബദ്ധചൂലീസനാഥത്രികേ,
സാനുമത്പുത്രികേ,
ശേഖരീഭൂതശീതാംശുരേഖാമയൂഖാവലീബദ്ധസുസ്നിഗ്ധനീലാലകശ്രേണിശൃങ്ഗാരിതേ,
ലോകസമ്ഭാവിതേ,
കാമലീലാധനുഃസന്നിഭഭ്രൂലതാപുഷ്പസന്ദോഹസന്ദേഹകൃല്ലോചനേ,
വാക്സുധാസേചനേ ;
സാനുമത്പുത്രികേ,
ശേഖരീഭൂതശീതാംശുരേഖാമയൂഖാവലീബദ്ധസുസ്നിഗ്ധനീലാലകശ്രേണിശൃങ്ഗാരിതേ,
ലോകസമ്ഭാവിതേ,
കാമലീലാധനുഃസന്നിഭഭ്രൂലതാപുഷ്പസന്ദോഹസന്ദേഹകൃല്ലോചനേ,
വാക്സുധാസേചനേ ;
ചാരുഗോരോചനാപങ്കകേലീലലാമാഭിരാമേ, സുരാമേ, രമേ,
പ്രോല്ലസദ്വാലികാമൌക്തികശ്രേണികാചന്ദ്രികാമണ്ഡലോദ്ഭാസിലാവണ്യ-
ഗണ്ഡസ്ഥലന്യസ്ത
കസ്തൂരികാപത്രരേഖാസമുദ്ഭൂതസൌരഭ്യസമ്ഭ്രാന്തഭൃങ്ഗാങ്ഗനാഗീത-
സാന്ദ്രീഭവന്മന്ദ്രതന്ത്രീസ്വരേ, സുസ്വരേ, ഭാസ്വരേ;
പ്രോല്ലസദ്വാലികാമൌക്തികശ്രേണികാചന്ദ്രികാമണ്ഡലോദ്ഭാസിലാവണ്യ-
ഗണ്ഡസ്ഥലന്യസ്ത
കസ്തൂരികാപത്രരേഖാസമുദ്ഭൂതസൌരഭ്യസമ്ഭ്രാന്തഭൃങ്ഗാങ്ഗനാഗീത-
സാന്ദ്രീഭവന്മന്ദ്രതന്ത്രീസ്വരേ, സുസ്വരേ, ഭാസ്വരേ;
വല്ലകീവാദനപ്രക്രിയാലോലതാലീദലാബദ്ധതാടങ്കഭൂഷാവിശേഷാന്വിതേ,
സിദ്ധസമ്മാനിതേ,
ദിവ്യാഹാലാമദോദ്വേലഹേലാലസച്ചക്ഷുരാന്ദോലന-
ശ്രീസമാക്ഷിപ്തകര്ണൈകനീലോത്പലേ,
ശ്യാമലേ, പൂരിതാശേഷലോകാഭിവാഞ്ഛാഫലേ, നിര്മലേ, ശ്രീഫലേ ;
സിദ്ധസമ്മാനിതേ,
ദിവ്യാഹാലാമദോദ്വേലഹേലാലസച്ചക്ഷുരാന്ദോലന-
ശ്രീസമാക്ഷിപ്തകര്ണൈകനീലോത്പലേ,
ശ്യാമലേ, പൂരിതാശേഷലോകാഭിവാഞ്ഛാഫലേ, നിര്മലേ, ശ്രീഫലേ ;
സ്വേദബിന്ദൂല്ലസത്ഫാലലാവണ്യനിഃഷ്യന്ദസന്ദോഹ-
സന്ദേഹകൃന്നാസികാമൌക്തികേ, സര്വമന്ത്രാത്മികേ, കാലികേ;
സന്ദേഹകൃന്നാസികാമൌക്തികേ, സര്വമന്ത്രാത്മികേ, കാലികേ;
മുഗ്ധമന്ദസ്മിതോദാരവക്ത്രസ്ഫുരത്പൂഗതാമ്ബൂലകര്പൂരഖണ്ഡോത്കരേ,
ജ്ഞാനമുദ്രാകരേ, സര്വസമ്പത്കരേ, പദ്മഭാസ്വത്കരേ, ശ്രീകരേ,
ജ്ഞാനമുദ്രാകരേ, സര്വസമ്പത്കരേ, പദ്മഭാസ്വത്കരേ, ശ്രീകരേ,
കുന്ദപുഷ്പദ്യുതിസ്നിഗ്ധദന്താവലീനിര്മലാലോലകല്ലോല-
സമ്മേലനസ്മേരശോണാധരേ, ചാരുവീണാധരേ, പക്വബിമ്ബാധരേ ॥
സമ്മേലനസ്മേരശോണാധരേ, ചാരുവീണാധരേ, പക്വബിമ്ബാധരേ ॥
സുലലിതനവയൌവനാരമ്ഭചന്ദ്രോദയോദ്വേലലാവണ്യ-
ദുഗ്ധാര്ണവാവിര്ഭവത്കമ്ബുബിബ്ബോകഭൃത്കന്ധരേ, സത്കലാമന്ദിരേ, മന്ഥരേ,
ദിവ്യരത്നപ്രഭാബന്ധുരച്ഛന്നഹാരാദിഭൂഷാസമുദ്യോതമാനാനവദ്യാങ്ഗശോഭേ,
ശുഭേ; രത്നകേയൂരരശ്മിച്ഛടാപല്ലവപ്രോല്ലസദ്ദോര്ലതാരാജിതേ, യോഗിഭിഃ
പൂജിതേ ; വിശ്വദിങ്മണ്ഡലവ്യാപിമാണിക്യതേജഃസ്ഫുരത്കങ്കണാലങ്കൃതേ,
വിഭ്രമാലങ്കൃതേ, സാധുഭിഃ സത്കൃതേ ;
ദുഗ്ധാര്ണവാവിര്ഭവത്കമ്ബുബിബ്ബോകഭൃത്കന്ധരേ, സത്കലാമന്ദിരേ, മന്ഥരേ,
ദിവ്യരത്നപ്രഭാബന്ധുരച്ഛന്നഹാരാദിഭൂഷാസമുദ്യോതമാനാനവദ്യാങ്ഗശോഭേ,
ശുഭേ; രത്നകേയൂരരശ്മിച്ഛടാപല്ലവപ്രോല്ലസദ്ദോര്ലതാരാജിതേ, യോഗിഭിഃ
പൂജിതേ ; വിശ്വദിങ്മണ്ഡലവ്യാപിമാണിക്യതേജഃസ്ഫുരത്കങ്കണാലങ്കൃതേ,
വിഭ്രമാലങ്കൃതേ, സാധുഭിഃ സത്കൃതേ ;
വാസരാരമ്ഭവേലാസമുജ്ജൃമ്ഭമാണാരവിന്ദപ്രതിദ്വന്ദ്വിപാണിദ്വയേ,
സന്തതോദ്യദ്ദയേ അദ്വയേ ;
ദിവ്യരത്നോര്മികാദീധിതിസ്തോമസന്ധ്യായമാനാങ്ഗുലീ-
പല്ലവോദ്യന്നഖേന്ദുപ്രഭാമണ്ഡലേ,
സന്നതാഖണ്ഡലേ, ചിത്പ്രഭാമണ്ഡലേ, പ്രോല്ലസത്കുണ്ഡലേ;
സന്തതോദ്യദ്ദയേ അദ്വയേ ;
ദിവ്യരത്നോര്മികാദീധിതിസ്തോമസന്ധ്യായമാനാങ്ഗുലീ-
പല്ലവോദ്യന്നഖേന്ദുപ്രഭാമണ്ഡലേ,
സന്നതാഖണ്ഡലേ, ചിത്പ്രഭാമണ്ഡലേ, പ്രോല്ലസത്കുണ്ഡലേ;
താരകാരാജിനീകാശഹാരാവലിസ്മേരചാരു-
സ്തനാഭോഗഭാരാനമന്മധ്യവല്ലീവലിച്ഛേദ-
വീചീസമുല്ലാസസന്ദര്ശിതാകാരസൌന്ദര്യരത്നാകരേ,
വല്ലകീഭൃത്കരേ, കിങ്കരശ്രീകരേ;
ഹേമകുമ്ഭോപമോത്തുങ്ഗവക്ഷോജഭാരാവനമ്രേ , ത്രിലോകാവനമ്രേ ;
ലസദ്വൃത്തഗമ്ഭീരനാഭീസരസ്തീരശൈവാലശങ്കാകരശ്യാമരോമാവലീഭൂഷണേ,
മഞ്ജുസമ്ഭാഷണേ ;
സ്തനാഭോഗഭാരാനമന്മധ്യവല്ലീവലിച്ഛേദ-
വീചീസമുല്ലാസസന്ദര്ശിതാകാരസൌന്ദര്യരത്നാകരേ,
വല്ലകീഭൃത്കരേ, കിങ്കരശ്രീകരേ;
ഹേമകുമ്ഭോപമോത്തുങ്ഗവക്ഷോജഭാരാവനമ്രേ , ത്രിലോകാവനമ്രേ ;
ലസദ്വൃത്തഗമ്ഭീരനാഭീസരസ്തീരശൈവാലശങ്കാകരശ്യാമരോമാവലീഭൂഷണേ,
മഞ്ജുസമ്ഭാഷണേ ;
ചാരുശിഞ്ജത്കടീസൂത്രനിര്ഭര്ത്സിതാനങ്ഗലീലാധനുഃശിഞ്ജിനീഡമ്ബരേ,
ദിവ്യരത്നാമ്ബരേ,
പദ്മരാഗോല്ലസന്മേഖലാഭാസ്വരശ്രോണിശോഭാജിതസ്വര്ണഭൂഭൃത്തലേ,
ചന്ദ്രികാശീതലേ ॥
ദിവ്യരത്നാമ്ബരേ,
പദ്മരാഗോല്ലസന്മേഖലാഭാസ്വരശ്രോണിശോഭാജിതസ്വര്ണഭൂഭൃത്തലേ,
ചന്ദ്രികാശീതലേ ॥
വികസിതനവകിംശുകാതാമ്രദിവ്യാംശുകച്ഛന്നചാരൂരുശോഭാപരാഭൂത-
സിന്ദൂരശോണായമാനേന്ദ്രമാതങ്ഗഹസ്താര്ഗലേ, വൈഭവാനര്ഗലേ ശ്യാമലേ,
കോമലസ്നിഗ്ധനീലോത്പലോത്പാദിതാനങ്ഗതൂണീരശങ്കാകരോദാരജങ്ഘാലതേ,
ചാരുലീലാഗതേ,
നമ്രദിക്പാലസീമന്തിനീകുന്തലസ്നിഗ്ധനീലപ്രഭാപുഞ്ജസഞ്ജാത-
ദൂര്വാങ്കുരാശങ്കസാരങ്ഗസംയോഗ-
രിങ്ഖന്നഖേന്ദൂജ്ജ്വലേ, പ്രോജ്ജ്വലേ, നിര്മലേ;
സിന്ദൂരശോണായമാനേന്ദ്രമാതങ്ഗഹസ്താര്ഗലേ, വൈഭവാനര്ഗലേ ശ്യാമലേ,
കോമലസ്നിഗ്ധനീലോത്പലോത്പാദിതാനങ്ഗതൂണീരശങ്കാകരോദാരജങ്ഘാലതേ,
ചാരുലീലാഗതേ,
നമ്രദിക്പാലസീമന്തിനീകുന്തലസ്നിഗ്ധനീലപ്രഭാപുഞ്ജസഞ്ജാത-
ദൂര്വാങ്കുരാശങ്കസാരങ്ഗസംയോഗ-
രിങ്ഖന്നഖേന്ദൂജ്ജ്വലേ, പ്രോജ്ജ്വലേ, നിര്മലേ;
പ്രഹ്വദേവേശലക്ഷ്മീശഭൂതേശതോയേശവാണീശകീനാശദൈത്യേശയക്ഷേശവായ്വഗ്നി-
കോടീരമാണിക്യസങ്ഘൃഷ്ടബാലാതപോദ്ദാമലാക്ഷാരസാരുണ്യതാരുണ്യലക്ഷ്മീ-
ഗൃഹീതാങ്ഘ്രിപദ്മേ, സുപദ്മേ, ഉമേ ॥
കോടീരമാണിക്യസങ്ഘൃഷ്ടബാലാതപോദ്ദാമലാക്ഷാരസാരുണ്യതാരുണ്യലക്ഷ്മീ-
ഗൃഹീതാങ്ഘ്രിപദ്മേ, സുപദ്മേ, ഉമേ ॥
സുരുചിരനവരത്നപീഠസ്ഥിതേ, സുസ്ഥിതേ, രക്തപദ്മാസനേ, രത്നസിഹ്മാസനേ
ശങ്ഖപദ്മദ്വയോപാശ്രിതേ, വിശ്രുതേ തത്ര വിഘ്നേശദുര്ഗാവടുക്ഷേത്രപാലൈര്യുതേ,
മത്തമാതങ്ഗകന്യാസമൂഹാന്വിതേ, മഞ്ജുലാമേനകാദ്യങ്ഗനാമാനിതേ,
ഭൈരവൈരഷ്ടഭിര്വേഷ്ടിതേ, ദേവി ! വാമാദിഭിഃ ശക്തിഭിഃ സേവിതേ;
ശങ്ഖപദ്മദ്വയോപാശ്രിതേ, വിശ്രുതേ തത്ര വിഘ്നേശദുര്ഗാവടുക്ഷേത്രപാലൈര്യുതേ,
മത്തമാതങ്ഗകന്യാസമൂഹാന്വിതേ, മഞ്ജുലാമേനകാദ്യങ്ഗനാമാനിതേ,
ഭൈരവൈരഷ്ടഭിര്വേഷ്ടിതേ, ദേവി ! വാമാദിഭിഃ ശക്തിഭിഃ സേവിതേ;
ധാത്രി ! ലക്ഷ്മ്യാദിശക്ത്യഷ്ടകൈഃ സംയുതേ, മാതൃകാമണ്ഡലൈര്മണ്ഡിതേ,
യക്ഷഗന്ധര്വസിദ്ധാങ്ഗനാമണ്ഡലൈരര്ചിതേ, പഞ്ചബാണാത്മികേ, പഞ്ചബാണേന
രത്യാ ച സമ്ഭാവിതേ, പ്രീതിഭാജാ വസന്തേന ചാനന്ദിതേ ॥
യക്ഷഗന്ധര്വസിദ്ധാങ്ഗനാമണ്ഡലൈരര്ചിതേ, പഞ്ചബാണാത്മികേ, പഞ്ചബാണേന
രത്യാ ച സമ്ഭാവിതേ, പ്രീതിഭാജാ വസന്തേന ചാനന്ദിതേ ॥
ഭക്തിഭാജാം പരം ശ്രേയസേ കല്പസേ, യോഗിനാം മാനസേ ദ്യോതസേ, ഛന്ദസാമ് ഓജസേ ഭ്രാജസേ ॥
ഗീതവിദ്യാവിനോദാതിതൃഷ്ണേന കൃഷ്ണേന സമ്പൂജ്യസേ । ഭക്തിമച്ചേതസാ വേധസാ
സ്തൂയസേ । വിശ്വഹൃദ്യേന വാദ്യേന വിദ്യാധരൈര്ഗീയസേ ॥
സ്തൂയസേ । വിശ്വഹൃദ്യേന വാദ്യേന വിദ്യാധരൈര്ഗീയസേ ॥
ശ്രവണഹരണദക്ഷിണക്വാണയാ വീണയാ കിന്നരൈര്ഗീയസേ ॥
യക്ഷഗന്ധര്വസിദ്ധാങ്ഗനാമണ്ഡലൈരര്ച്യസേ । സര്വസൌഭാഗ്യവാഞ്ഛാവതീഭിഃ വധൂഭിഃ സുരാണാം സമാരാധ്യസേ ॥
സര്വവിദ്യാവിശേഷാത്മകം ചാടുഗാഥാസമുച്ചാരണം
കണ്ഠമൂലോല്ലസദ്വര്ണരാജിത്രയം കോമലശ്യാമലോദാരപക്ഷദ്വയം
തുണ്ഡശോഭാതിദൂരീഭവത്കിംശുകം തം ശുകം ലാലയന്തീ പരിക്രീഡസേ ॥ ൫ ॥
കണ്ഠമൂലോല്ലസദ്വര്ണരാജിത്രയം കോമലശ്യാമലോദാരപക്ഷദ്വയം
തുണ്ഡശോഭാതിദൂരീഭവത്കിംശുകം തം ശുകം ലാലയന്തീ പരിക്രീഡസേ ॥ ൫ ॥
പാണിപദ്മദ്വയേനാക്ഷമാലാമപി സ്ഫാടികീം ജ്ഞാനസാരാത്മകം പുസ്തകം ചാപരേണാങ്കുശം പാശമാബിഭ്രതീ യേന സഞ്ചിന്ത്യസേ ചേതസാ തസ്യ വക്ത്രാന്തരാത് ഗദ്യപദ്യാത്മികാ ഭാരതീ നിസ്സരേത് ॥
യേന വാ യാവകാഭാകൃതിര്ഭാവ്യസേ തസ്യ വശ്യാ ഭവന്തി സ്ത്രിയഃ പുരുഷാഃ । യേന വാ ശാതകുമ്ഭദ്യുതിര്ഭാവ്യസേ സോഽപി ലക്ഷ്മീസഹസ്രൈഃ പരിക്രീഡതേ । കിം ന സിദ്ധയേത് വപു: ശ്യാമലം കോമലം ചന്ദ്രചൂഡാന്വിതം താവകം ധ്യായതഃ ।
തസ്യ ലീലാസരോ വാരിധിഃ, തസ്യ കേലീവനം നന്ദനമ്, തസ്യ ഭദ്രാസനം ഭൂതലമ്, തസ്യ ഗീര്ദേവതാ കിങ്കരീ, തസ്യ ചാജ്ഞാകരീ ശ്രീഃ സ്വയമ് ॥ ൬ ॥
സര്വതീര്ഥാത്മികേ! സര്വമന്ത്രാത്മികേ ! സര്വതന്ത്രാത്മികേ ! സര്വയന്ത്രാത്മികേ ! സര്വചക്രാത്മികേ ! സര്വശക്ത്യാത്മികേ ! സര്വപീഠാത്മികേ ! സര്വതത്ത്വാത്മികേ ! സര്വവിദ്യാത്മികേ ! സര്വയോഗാത്മികേ ! സര്വനാദാത്മികേ ! സര്വവര്ണാത്മികേ ! സര്വശബ്ദാത്മികേ ! സര്വവിശ്വാത്മികേ ! സര്വദീക്ഷാത്മികേ ! സര്വസര്വാത്മകേ ! സര്വഗേ ! ഹേ ജഗന്മാതൃകേ ! പാഹി മാം, പാഹി മാം, പാഹി മാം ; ദേവി! തുഭ്യം നമോ, ദേവി! തുഭ്യം നമോ, ദേവി! തുഭ്യം നമഃ ॥ ൭ ॥
॥ ഇതി ശ്രീമഹാകവികാലിദാസപ്രണീതം ശ്യാമലാദണ്ഡകം സമ്പൂര്ണമ് ॥

