Goddess Shyamala (Matangi)

ശ്യാമലാദണ്ഡകമ്

(Shyamala Dandakam in Malayalam)

Mahakavi Kalidasa

Composed by the great poet Kalidasa, the Shyamala Dandakam is a highly poetic and majestic hymn dedicated to Goddess Matangi (Shyamala), the Goddess of wisdom, music, and the arts. Written in the unique 'Dandaka' meter, it beautifully describes Her divine form, Her abode, and Her supreme cosmic power. Reciting this stotram is believed to bestow immense eloquence, creativity, and the grace of the Divine Mother.

ധ്യാനമ് -
മാണിക്യവീണാമുപലാലയന്തീം മദാലസാം മഞ്ജുലവാഗ്വിലാസാമ് ।
മഹേന്ദ്രനീലദ്യുതികോമലാങ്ഗീം മാതങ്ഗകന്യാം സതതം സ്മരാമി ॥ ൧॥
ചതുര്ഭുജേ ചന്ദ്രകലാവതംസേ കുചോന്നതേ കുങ്കമരാഗശോണേ ।
പുണ്ഡ്രേക്ഷുപാശാങ്കുശപുഷ്പബാണഹസ്തേ നമസ്തേ ജഗദേകമാതഃ ॥
പ്രാര്ഥനാ -
മാതാ മരകതശ്യാമാ മാതങ്ഗീ മദശാലിനീ ।
കടാക്ഷയതു കല്യാണീ കദമ്ബവനവാസിനീ ॥
ജയ മാതങ്ഗതനയേ ജയ നീലോത്പലദ്യുതേ ।
ജയ സങ്ഗീതരസികേ ജയ ലീലാശുകപ്രിയേ ॥
അഥ ദണ്ഡകമ് ।
ജയ ജനനി ! സുധാസമുദ്രാന്തഹൃദ്യന്മണിദ്വീപസംരൂഢബില്വാടവീമധ്യകല്പ-
ദ്രുമാകല്പകാദമ്ബകാന്താരവാസപ്രിയേ, കൃത്തിവാസഃപ്രിയേ, സര്വലോകപ്രിയേ;
സാദരാരബ്ധസങ്ഗീതസമ്ഭാവനാസമ്ഭ്രമാലോലനീപസ്രഗാബദ്ധചൂലീസനാഥത്രികേ,
സാനുമത്പുത്രികേ,
ശേഖരീഭൂതശീതാംശുരേഖാമയൂഖാവലീബദ്ധസുസ്നിഗ്ധനീലാലകശ്രേണിശൃങ്ഗാരിതേ,
ലോകസമ്ഭാവിതേ,
കാമലീലാധനുഃസന്നിഭഭ്രൂലതാപുഷ്പസന്ദോഹസന്ദേഹകൃല്ലോചനേ,
വാക്സുധാസേചനേ ;
ചാരുഗോരോചനാപങ്കകേലീലലാമാഭിരാമേ, സുരാമേ, രമേ,
പ്രോല്ലസദ്വാലികാമൌക്തികശ്രേണികാചന്ദ്രികാമണ്ഡലോദ്ഭാസിലാവണ്യ-
ഗണ്ഡസ്ഥലന്യസ്ത
കസ്തൂരികാപത്രരേഖാസമുദ്ഭൂതസൌരഭ്യസമ്ഭ്രാന്തഭൃങ്ഗാങ്ഗനാഗീത-
സാന്ദ്രീഭവന്മന്ദ്രതന്ത്രീസ്വരേ, സുസ്വരേ, ഭാസ്വരേ;
വല്ലകീവാദനപ്രക്രിയാലോലതാലീദലാബദ്ധതാടങ്കഭൂഷാവിശേഷാന്വിതേ,
സിദ്ധസമ്മാനിതേ,
ദിവ്യാഹാലാമദോദ്വേലഹേലാലസച്ചക്ഷുരാന്ദോലന-
ശ്രീസമാക്ഷിപ്തകര്ണൈകനീലോത്പലേ,
ശ്യാമലേ, പൂരിതാശേഷലോകാഭിവാഞ്ഛാഫലേ, നിര്മലേ, ശ്രീഫലേ ;
സ്വേദബിന്ദൂല്ലസത്ഫാലലാവണ്യനിഃഷ്യന്ദസന്ദോഹ-
സന്ദേഹകൃന്നാസികാമൌക്തികേ, സര്വമന്ത്രാത്മികേ, കാലികേ;
മുഗ്ധമന്ദസ്മിതോദാരവക്ത്രസ്ഫുരത്പൂഗതാമ്ബൂലകര്പൂരഖണ്ഡോത്കരേ,
ജ്ഞാനമുദ്രാകരേ, സര്വസമ്പത്കരേ, പദ്മഭാസ്വത്കരേ, ശ്രീകരേ,
കുന്ദപുഷ്പദ്യുതിസ്നിഗ്ധദന്താവലീനിര്മലാലോലകല്ലോല-
സമ്മേലനസ്മേരശോണാധരേ, ചാരുവീണാധരേ, പക്വബിമ്ബാധരേ ॥
സുലലിതനവയൌവനാരമ്ഭചന്ദ്രോദയോദ്വേലലാവണ്യ-
ദുഗ്ധാര്ണവാവിര്ഭവത്കമ്ബുബിബ്ബോകഭൃത്കന്ധരേ, സത്കലാമന്ദിരേ, മന്ഥരേ,
ദിവ്യരത്നപ്രഭാബന്ധുരച്ഛന്നഹാരാദിഭൂഷാസമുദ്യോതമാനാനവദ്യാങ്ഗശോഭേ,
ശുഭേ; രത്നകേയൂരരശ്മിച്ഛടാപല്ലവപ്രോല്ലസദ്ദോര്ലതാരാജിതേ, യോഗിഭിഃ
പൂജിതേ ; വിശ്വദിങ്മണ്ഡലവ്യാപിമാണിക്യതേജഃസ്ഫുരത്കങ്കണാലങ്കൃതേ,
വിഭ്രമാലങ്കൃതേ, സാധുഭിഃ സത്കൃതേ ;
വാസരാരമ്ഭവേലാസമുജ്ജൃമ്ഭമാണാരവിന്ദപ്രതിദ്വന്ദ്വിപാണിദ്വയേ,
സന്തതോദ്യദ്ദയേ അദ്വയേ ;
ദിവ്യരത്നോര്മികാദീധിതിസ്തോമസന്ധ്യായമാനാങ്ഗുലീ-
പല്ലവോദ്യന്നഖേന്ദുപ്രഭാമണ്ഡലേ,
സന്നതാഖണ്ഡലേ, ചിത്പ്രഭാമണ്ഡലേ, പ്രോല്ലസത്കുണ്ഡലേ;
താരകാരാജിനീകാശഹാരാവലിസ്മേരചാരു-
സ്തനാഭോഗഭാരാനമന്മധ്യവല്ലീവലിച്ഛേദ-
വീചീസമുല്ലാസസന്ദര്ശിതാകാരസൌന്ദര്യരത്നാകരേ,
വല്ലകീഭൃത്കരേ, കിങ്കരശ്രീകരേ;
ഹേമകുമ്ഭോപമോത്തുങ്ഗവക്ഷോജഭാരാവനമ്രേ , ത്രിലോകാവനമ്രേ ;
ലസദ്വൃത്തഗമ്ഭീരനാഭീസരസ്തീരശൈവാലശങ്കാകരശ്യാമരോമാവലീഭൂഷണേ,
മഞ്ജുസമ്ഭാഷണേ ;
ചാരുശിഞ്ജത്കടീസൂത്രനിര്ഭര്ത്സിതാനങ്ഗലീലാധനുഃശിഞ്ജിനീഡമ്ബരേ,
ദിവ്യരത്നാമ്ബരേ,
പദ്മരാഗോല്ലസന്മേഖലാഭാസ്വരശ്രോണിശോഭാജിതസ്വര്ണഭൂഭൃത്തലേ,
ചന്ദ്രികാശീതലേ ॥
വികസിതനവകിംശുകാതാമ്രദിവ്യാംശുകച്ഛന്നചാരൂരുശോഭാപരാഭൂത-
സിന്ദൂരശോണായമാനേന്ദ്രമാതങ്ഗഹസ്താര്ഗലേ, വൈഭവാനര്ഗലേ ശ്യാമലേ,
കോമലസ്നിഗ്ധനീലോത്പലോത്പാദിതാനങ്ഗതൂണീരശങ്കാകരോദാരജങ്ഘാലതേ,
ചാരുലീലാഗതേ,
നമ്രദിക്പാലസീമന്തിനീകുന്തലസ്നിഗ്ധനീലപ്രഭാപുഞ്ജസഞ്ജാത-
ദൂര്വാങ്കുരാശങ്കസാരങ്ഗസംയോഗ-
രിങ്ഖന്നഖേന്ദൂജ്ജ്വലേ, പ്രോജ്ജ്വലേ, നിര്മലേ;
പ്രഹ്വദേവേശലക്ഷ്മീശഭൂതേശതോയേശവാണീശകീനാശദൈത്യേശയക്ഷേശവായ്വഗ്നി-
കോടീരമാണിക്യസങ്ഘൃഷ്ടബാലാതപോദ്ദാമലാക്ഷാരസാരുണ്യതാരുണ്യലക്ഷ്മീ-
ഗൃഹീതാങ്ഘ്രിപദ്മേ, സുപദ്മേ, ഉമേ ॥
സുരുചിരനവരത്നപീഠസ്ഥിതേ, സുസ്ഥിതേ, രക്തപദ്മാസനേ, രത്നസിഹ്മാസനേ
ശങ്ഖപദ്മദ്വയോപാശ്രിതേ, വിശ്രുതേ തത്ര വിഘ്നേശദുര്ഗാവടുക്ഷേത്രപാലൈര്യുതേ,
മത്തമാതങ്ഗകന്യാസമൂഹാന്വിതേ, മഞ്ജുലാമേനകാദ്യങ്ഗനാമാനിതേ,
ഭൈരവൈരഷ്ടഭിര്വേഷ്ടിതേ, ദേവി ! വാമാദിഭിഃ ശക്തിഭിഃ സേവിതേ;
ധാത്രി ! ലക്ഷ്മ്യാദിശക്ത്യഷ്ടകൈഃ സംയുതേ, മാതൃകാമണ്ഡലൈര്മണ്ഡിതേ,
യക്ഷഗന്ധര്വസിദ്ധാങ്ഗനാമണ്ഡലൈരര്ചിതേ, പഞ്ചബാണാത്മികേ, പഞ്ചബാണേന
രത്യാ ച സമ്ഭാവിതേ, പ്രീതിഭാജാ വസന്തേന ചാനന്ദിതേ ॥
ഭക്തിഭാജാം പരം ശ്രേയസേ കല്പസേ, യോഗിനാം മാനസേ ദ്യോതസേ, ഛന്ദസാമ് ഓജസേ ഭ്രാജസേ ॥
ഗീതവിദ്യാവിനോദാതിതൃഷ്ണേന കൃഷ്ണേന സമ്പൂജ്യസേ । ഭക്തിമച്ചേതസാ വേധസാ
സ്തൂയസേ । വിശ്വഹൃദ്യേന വാദ്യേന വിദ്യാധരൈര്ഗീയസേ ॥
ശ്രവണഹരണദക്ഷിണക്വാണയാ വീണയാ കിന്നരൈര്ഗീയസേ ॥
യക്ഷഗന്ധര്വസിദ്ധാങ്ഗനാമണ്ഡലൈരര്ച്യസേ । സര്വസൌഭാഗ്യവാഞ്ഛാവതീഭിഃ വധൂഭിഃ സുരാണാം സമാരാധ്യസേ ॥
സര്വവിദ്യാവിശേഷാത്മകം ചാടുഗാഥാസമുച്ചാരണം
കണ്ഠമൂലോല്ലസദ്വര്ണരാജിത്രയം കോമലശ്യാമലോദാരപക്ഷദ്വയം
തുണ്ഡശോഭാതിദൂരീഭവത്കിംശുകം തം ശുകം ലാലയന്തീ പരിക്രീഡസേ ॥ ൫ ॥
പാണിപദ്മദ്വയേനാക്ഷമാലാമപി സ്ഫാടികീം ജ്ഞാനസാരാത്മകം പുസ്തകം ചാപരേണാങ്കുശം പാശമാബിഭ്രതീ യേന സഞ്ചിന്ത്യസേ ചേതസാ തസ്യ വക്ത്രാന്തരാത് ഗദ്യപദ്യാത്മികാ ഭാരതീ നിസ്സരേത് ॥
യേന വാ യാവകാഭാകൃതിര്ഭാവ്യസേ തസ്യ വശ്യാ ഭവന്തി സ്ത്രിയഃ പുരുഷാഃ । യേന വാ ശാതകുമ്ഭദ്യുതിര്ഭാവ്യസേ സോഽപി ലക്ഷ്മീസഹസ്രൈഃ പരിക്രീഡതേ । കിം ന സിദ്ധയേത് വപു: ശ്യാമലം കോമലം ചന്ദ്രചൂഡാന്വിതം താവകം ധ്യായതഃ ।
തസ്യ ലീലാസരോ വാരിധിഃ, തസ്യ കേലീവനം നന്ദനമ്, തസ്യ ഭദ്രാസനം ഭൂതലമ്, തസ്യ ഗീര്ദേവതാ കിങ്കരീ, തസ്യ ചാജ്ഞാകരീ ശ്രീഃ സ്വയമ് ॥ ൬ ॥
സര്വതീര്ഥാത്മികേ! സര്വമന്ത്രാത്മികേ ! സര്വതന്ത്രാത്മികേ ! സര്വയന്ത്രാത്മികേ ! സര്വചക്രാത്മികേ ! സര്വശക്ത്യാത്മികേ ! സര്വപീഠാത്മികേ ! സര്വതത്ത്വാത്മികേ ! സര്വവിദ്യാത്മികേ ! സര്വയോഗാത്മികേ ! സര്വനാദാത്മികേ ! സര്വവര്ണാത്മികേ ! സര്വശബ്ദാത്മികേ ! സര്വവിശ്വാത്മികേ ! സര്വദീക്ഷാത്മികേ ! സര്വസര്വാത്മകേ ! സര്വഗേ ! ഹേ ജഗന്മാതൃകേ ! പാഹി മാം, പാഹി മാം, പാഹി മാം ; ദേവി! തുഭ്യം നമോ, ദേവി! തുഭ്യം നമോ, ദേവി! തുഭ്യം നമഃ ॥ ൭ ॥
॥ ഇതി ശ്രീമഹാകവികാലിദാസപ്രണീതം ശ്യാമലാദണ്ഡകം സമ്പൂര്ണമ് ॥

Explore More