Goddess Shyamala (Matangi)

śyāmalādaṇḍakam

(Shyamala Dandakam in English (IAST))

Mahakavi Kalidasa

Composed by the great poet Kalidasa, the Shyamala Dandakam is a highly poetic and majestic hymn dedicated to Goddess Matangi (Shyamala), the Goddess of wisdom, music, and the arts. Written in the unique 'Dandaka' meter, it beautifully describes Her divine form, Her abode, and Her supreme cosmic power. Reciting this stotram is believed to bestow immense eloquence, creativity, and the grace of the Divine Mother.

dhyānam -
māṇikyavīṇāmupalālayantīṃ madālasāṃ mañjulavāgvilāsām |
mahendranīladyutikomalāṅgīṃ mātaṅgakanyāṃ satataṃ smarāmi || 1||
caturbhuje candrakalāvataṃse kuconnate kuṅkamarāgaśoṇe |
puṇḍrekṣupāśāṅkuśapuṣpabāṇahaste namaste jagadekamātaḥ ||
prārthanā -
mātā marakataśyāmā mātaṅgī madaśālinī |
kaṭākṣayatu kalyāṇī kadambavanavāsinī ||
jaya mātaṅgatanaye jaya nīlotpaladyute |
jaya saṅgītarasike jaya līlāśukapriye ||
atha daṇḍakam |
jaya janani ! sudhāsamudrāntahṛdyanmaṇidvīpasaṃrūḍhabilvāṭavīmadhyakalpa-
drumākalpakādambakāntāravāsapriye, kṛttivāsaḥpriye, sarvalokapriye;
sādarārabdhasaṅgītasambhāvanāsambhramālolanīpasragābaddhacūlīsanāthatrike,
sānumatputrike,
śekharībhūtaśītāṃśurekhāmayūkhāvalībaddhasusnigdhanīlālakaśreṇiśṛṅgārite,
lokasambhāvite,
kāmalīlādhanuḥsannibhabhrūlatāpuṣpasandohasandehakṛllocane,
vāksudhāsecane ;
cārugorocanāpaṅkakelīlalāmābhirāme, surāme, rame,
prollasadvālikāmauktikaśreṇikācandrikāmaṇḍalodbhāsilāvaṇya-
gaṇḍasthalanyasta
kastūrikāpatrarekhāsamudbhūtasaurabhyasambhrāntabhṛṅgāṅganāgīta-
sāndrībhavanmandratantrīsvare, susvare, bhāsvare;
vallakīvādanaprakriyālolatālīdalābaddhatāṭaṅkabhūṣāviśeṣānvite,
siddhasammānite,
divyāhālāmadodvelahelālasaccakṣurāndolana-
śrīsamākṣiptakarṇaikanīlotpale,
śyāmale, pūritāśeṣalokābhivāñchāphale, nirmale, śrīphale ;
svedabindūllasatphālalāvaṇyaniḥṣyandasandoha-
sandehakṛnnāsikāmauktike, sarvamantrātmike, kālike;
mugdhamandasmitodāravaktrasphuratpūgatāmbūlakarpūrakhaṇḍotkare,
jñānamudrākare, sarvasampatkare, padmabhāsvatkare, śrīkare,
kundapuṣpadyutisnigdhadantāvalīnirmalālolakallola-
sammelanasmeraśoṇādhare, cāruvīṇādhare, pakvabimbādhare ||
sulalitanavayauvanārambhacandrodayodvelalāvaṇya-
dugdhārṇavāvirbhavatkambubibbokabhṛtkandhare, satkalāmandire, manthare,
divyaratnaprabhābandhuracchannahārādibhūṣāsamudyotamānānavadyāṅgaśobhe,
śubhe; ratnakeyūraraśmicchaṭāpallavaprollasaddorlatārājite, yogibhiḥ
pūjite ; viśvadiṅmaṇḍalavyāpimāṇikyatejaḥsphuratkaṅkaṇālaṅkṛte,
vibhramālaṅkṛte, sādhubhiḥ satkṛte ;
vāsarārambhavelāsamujjṛmbhamāṇāravindapratidvandvipāṇidvaye,
santatodyaddaye advaye ;
divyaratnormikādīdhitistomasandhyāyamānāṅgulī-
pallavodyannakhenduprabhāmaṇḍale,
sannatākhaṇḍale, citprabhāmaṇḍale, prollasatkuṇḍale;
tārakārājinīkāśahārāvalismeracāru-
stanābhogabhārānamanmadhyavallīvaliccheda-
vīcīsamullāsasandarśitākārasaundaryaratnākare,
vallakībhṛtkare, kiṅkaraśrīkare;
hemakumbhopamottuṅgavakṣojabhārāvanamre , trilokāvanamre ;
lasadvṛttagambhīranābhīsarastīraśaivālaśaṅkākaraśyāmaromāvalībhūṣaṇe,
mañjusambhāṣaṇe ;
cāruśiñjatkaṭīsūtranirbhartsitānaṅgalīlādhanuḥśiñjinīḍambare,
divyaratnāmbare,
padmarāgollasanmekhalābhāsvaraśroṇiśobhājitasvarṇabhūbhṛttale,
candrikāśītale ||
vikasitanavakiṃśukātāmradivyāṃśukacchannacārūruśobhāparābhūta-
sindūraśoṇāyamānendramātaṅgahastārgale, vaibhavānargale śyāmale,
komalasnigdhanīlotpalotpāditānaṅgatūṇīraśaṅkākarodārajaṅghālate,
cārulīlāgate,
namradikpālasīmantinīkuntalasnigdhanīlaprabhāpuñjasañjāta-
dūrvāṅkurāśaṅkasāraṅgasaṃyoga-
riṅkhannakhendūjjvale, projjvale, nirmale;
prahvadeveśalakṣmīśabhūteśatoyeśavāṇīśakīnāśadaityeśayakṣeśavāyvagni-
koṭīramāṇikyasaṅghṛṣṭabālātapoddāmalākṣārasāruṇyatāruṇyalakṣmī-
gṛhītāṅghripadme, supadme, ume ||
suruciranavaratnapīṭhasthite, susthite, raktapadmāsane, ratnasihmāsane
śaṅkhapadmadvayopāśrite, viśrute tatra vighneśadurgāvaṭukṣetrapālairyute,
mattamātaṅgakanyāsamūhānvite, mañjulāmenakādyaṅganāmānite,
bhairavairaṣṭabhirveṣṭite, devi ! vāmādibhiḥ śaktibhiḥ sevite;
dhātri ! lakṣmyādiśaktyaṣṭakaiḥ saṃyute, mātṛkāmaṇḍalairmaṇḍite,
yakṣagandharvasiddhāṅganāmaṇḍalairarcite, pañcabāṇātmike, pañcabāṇena
ratyā ca sambhāvite, prītibhājā vasantena cānandite ||
bhaktibhājāṃ paraṃ śreyase kalpase, yogināṃ mānase dyotase, chandasām ojase bhrājase ||
gītavidyāvinodātitṛṣṇena kṛṣṇena sampūjyase | bhaktimaccetasā vedhasā
stūyase | viśvahṛdyena vādyena vidyādharairgīyase ||
śravaṇaharaṇadakṣiṇakvāṇayā vīṇayā kinnarairgīyase ||
yakṣagandharvasiddhāṅganāmaṇḍalairarcyase | sarvasaubhāgyavāñchāvatībhiḥ vadhūbhiḥ surāṇāṃ samārādhyase ||
sarvavidyāviśeṣātmakaṃ cāṭugāthāsamuccāraṇaṃ
kaṇṭhamūlollasadvarṇarājitrayaṃ komalaśyāmalodārapakṣadvayaṃ
tuṇḍaśobhātidūrībhavatkiṃśukaṃ taṃ śukaṃ lālayantī parikrīḍase || 5 ||
pāṇipadmadvayenākṣamālāmapi sphāṭikīṃ jñānasārātmakaṃ pustakaṃ cāpareṇāṅkuśaṃ pāśamābibhratī yena sañcintyase cetasā tasya vaktrāntarāt gadyapadyātmikā bhāratī nissaret ||
yena vā yāvakābhākṛtirbhāvyase tasya vaśyā bhavanti striyaḥ puruṣāḥ | yena vā śātakumbhadyutirbhāvyase so'pi lakṣmīsahasraiḥ parikrīḍate | kiṃ na siddhayet vapu: śyāmalaṃ komalaṃ candracūḍānvitaṃ tāvakaṃ dhyāyataḥ |
tasya līlāsaro vāridhiḥ, tasya kelīvanaṃ nandanam, tasya bhadrāsanaṃ bhūtalam, tasya gīrdevatā kiṅkarī, tasya cājñākarī śrīḥ svayam || 6 ||
sarvatīrthātmike! sarvamantrātmike ! sarvatantrātmike ! sarvayantrātmike ! sarvacakrātmike ! sarvaśaktyātmike ! sarvapīṭhātmike ! sarvatattvātmike ! sarvavidyātmike ! sarvayogātmike ! sarvanādātmike ! sarvavarṇātmike ! sarvaśabdātmike ! sarvaviśvātmike ! sarvadīkṣātmike ! sarvasarvātmake ! sarvage ! he jaganmātṛke ! pāhi māṃ, pāhi māṃ, pāhi māṃ ; devi! tubhyaṃ namo, devi! tubhyaṃ namo, devi! tubhyaṃ namaḥ || 7 ||
|| iti śrīmahākavikālidāsapraṇītaṃ śyāmalādaṇḍakaṃ sampūrṇam ||

Explore More