ଭାଵନୋପନିଷଦ୍

ଶ୍ରୀଗୁରୁ-ସ୍ସର୍ଵକାରଣଭୂତା ଶକ୍ତିଃ ॥1॥

କେନ ନଵରନ୍ଧ୍ରରୂପୋ ଦେହଃ।
ନଵଶକ୍ତିରୂପଂ ଶ୍ରୀଚକ୍ରମ।
ଵାରାହୀ ପିତୃରୂପା।
କୁରୁକୁଲ୍ଲା ବଲିଦେଵତା ମାତା।
ପୁରୁଷାର୍ଥା-ସ୍ସାଗରାଃ।
ଦେହୋ ନଵରତ୍ନଦ୍ଵୀପଃ।
ଆଧାରନଵକମୁଦ୍ରା: ଶକ୍ତଯଃ।
ତ୍ଵଗାଦିସପ୍ତଧାତୁଭିର-ନେକୈ-ସ୍ସଂ​ଯୁଁକ୍ତା-ସ୍ସଙ୍କଲ୍ପାଃ କଲ୍ପତରଵଃ।
ତେଜ: କଲ୍ପକୋଦ୍ଯାନମ୍।ରସନଯା ଭାଵ୍ଯମାନା ମଧୁରାମ୍ଲତିକ୍ତ-କଟୁକଷାଯଲଵଣଭେଦା-ଷ୍ଷଡ୍ରସା-ଷ୍ଷଡୃତଵଃ ।
କ୍ରିଯାଶକ୍ତିଃ ପୀଠମ୍।
କୁଣ୍ଡଲିନୀ ଜ୍ଞାନଶକ୍ତିର୍ଗୃହମ୍। ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତିର୍ମହାତ୍ରିପୁରସୁନ୍ଦରୀ।
ଜ୍ଞାତା ହୋତା ଜ୍ଞାନମଗ୍ନିଃ ଜ୍ଞେଯଂ ହଵିଃ। ଜ୍ଞାତୃଜ୍ଞାନଜ୍ଞେଯାନାମଭେଦଭାଵନଂ ଶ୍ରୀଚକ୍ରପୂଜନମ୍। ନିଯତିସହିତା-ଶ୍ଶ୍ର୍-ଋଙ୍ଗାରାଦଯୋ ନଵ ରସା ଅଣିମାଦଯଃ। କାମକ୍ରୋଧଲୋଭମୋହମଦ-ମାତ୍ସର୍ଯପୁଣ୍ଯପାପମଯା ବ୍ରାହ୍ମଯାଦ୍ଯଷ୍ଟଶକ୍ତଯଃ । ପୃଥିଵ୍ଯପ୍ତେଜୋଵାଯ୍ଵାକାଶଶ୍ରୋତ୍ରତ୍ଵକ୍ଚକ୍ଷୁର୍ଜିହ୍ଵାଘ୍ରାଣଵା-କ୍ପାଣିପାଦପାଯୂପସ୍ଥମନୋଵିକାରା-ଷ୍ଷୋଡଶ ଶକ୍ତଯଃ ।
ଵଚନାଦାନଗମନଵିସର୍ଗାନନ୍ଦହାନୋପେକ୍ଷାବୁଦ୍ଧଯୋ-ଽନଙ୍ଗକୁସୁମାଦିଶକ୍ତଯୋ-ଽଷ୍ଟୌ।
ଅଲମ୍ବୁସା କୁହୂର୍ଵିଶ୍ଵୋଦରୀ ଵରୁଣା ହସ୍ତିଜିହ୍ଵା ଯଶସ୍ଵତ୍ଯଶ୍ଵିନୀ ଗାନ୍ଧାରୀ ପୂଷା ଶଙ୍ଖିନୀ ସରସ୍ଵତୀଡା ପିଙ୍ଗଲା ସୁଷୁମ୍ନା ଚେତି ଚତୁର୍ଦଶ ନାଡ୍ଯଃ। ସର୍ଵସଙ୍କ୍ଷୋଭିଣ୍ଯାଦିଚତୁର୍ଦଶାରଗା ଦେଵତାଃ। ପ୍ରାଣାପାନଵ୍ଯାନୋଦାନସମାନନାଗକୂର୍ମକୃକରଦେଵଦତ୍ତଧନଞ୍ଜଯା ଇତି ଦଶ ଵାଯଵଃ ।
ସର୍ଵସିଦ୍ଧି-ପ୍ରଦା ଦେଵ୍ଯୋ ବହିର୍ଦଶାରଗା ଦେଵତାଃ। ଏତଦ୍ଵାଯୁଦଶକସଂସର୍ଗୋପାଥିଭେଦେନ ରେଚକପୂରକଶୋଷକଦାହକ-ପ୍ଲାଵକା ଅମୃତମିତି ପ୍ରାଣମୁଖ୍ଯତ୍ଵେନ ପଞ୍ଚଵିଧୋ-ଽସ୍ତି ।
କ୍ଷାରକୋ ଦାରକଃ, କ୍ଷୋଭକୋ ମୋହକୋ ଜୃମ୍ଭକ ଇତ୍ଯପାଲନମୁଖ୍ଯତ୍ଵେନ ପଞ୍ଚଵିଧୋ-ଽସ୍ତି ।
ତେନ ମନୁଷ୍ଯାଣା-ମ୍ମୋହକୋ ଦାହକୋ ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯଲେହ୍ଯଚୋଷ୍ଯପେଯା-ତ୍ମକ-ଞ୍ଚତୁର୍ଵିଧମନ୍ନ-ମ୍ପାଚଯତି।
ଏତା ଦଶ ଵହ୍ନିକଲା-ସ୍ସର୍ଵାତ୍ଵାଦ୍ଯନ୍ତର୍ଦଶାରଗା ଦେଵତାଃ। ଶୀତୋଷ୍ଣସୁଖଦୁଃଖେଚ୍ଛାସତ୍ତ୍ଵରଜସ୍ତମୋଗୁଣା ଵଶିନ୍ଯାଦିଶକ୍ତଯୋ-ଽଷ୍ଟୌ।
ଶବ୍ଦସ୍ପର୍​ଶରୂପରସଗନ୍ଧାଃ ପଞ୍ଚତନ୍ମାତ୍ରାଃ ପଞ୍ଚ ପୁଷ୍ପବାଣା ମନ ଇକ୍ଷୁଧନୁଃ।
ଵଶ୍ଯୋ ବାଣୋ ରାଗଃ ପାଶଃ।
ଦ୍ଵେଷୋ-ଽଙ୍କୁଶଃ।
ଅଵ୍ଯକ୍ତମହତ୍ତତ୍ତ୍ଵମହଦହଙ୍କାର ଇତି କାମେଶ୍ଵରୀଵଜ୍ନେଶ୍ଵରୀଭଗମାଲିନ୍ଯୋ-ଽନ୍ତସ୍ତ୍ରିକୋଣାଗ୍ନଗା ଦେଵତାଃ ।
ପଞ୍ଚଦଶତିଥିରୂପେଣ କାଲସ୍ଯ ପରିଣାମାଵଲୋକନସ୍ଥିତିଃ ପଞ୍ଚଦଶ ନିତ୍ଯା ଶ୍ରଦ୍ଧାନୁରୂପାଧିଦେଵତା।
ତଯୋଃ କାମେଶ୍ଵରୀ ସଦାନନ୍ଦଘନା ପରିପୂର୍ଣସ୍ଵାତ୍ମୈକ୍ଯରୂପା ଦେଵତା ॥2॥

ସଲିଲମିତି ସୌହିତ୍ଯକାରଣଂ ସତ୍ତ୍ଵମ୍ । କର୍ତଵ୍ଯମକର୍ତଵ୍ଯମିତି ଭାଵନାଯୁକ୍ତ ଉପଚାରଃ।
ଅସ୍ତି ନାସ୍ତୀତି କର୍ତଵ୍ଯତା ଉପଚାରଃ। ବାହ୍ଯାଭ୍ଯନ୍ତ:କରଣାନାଂ ରୂପଗ୍ରହଣଯୋଗ୍ଯତା-ଽସ୍ତ୍ଵିତ୍ଯାଵାହନମ୍।
ତସ୍ଯ ଵାହ୍ଯାଭ୍ଯନ୍ତଃକରଣାନାମେକରୂପଵିଷଯଗ୍ରହଣମାସନମ୍।
ରକ୍ତଶୁକ୍ଲପଦୈକୀକରଣ-ମ୍ପାଦ୍ଯମ୍।
ଉଜ୍ଜ୍ଵଲଦା-ମୋଦାନନ୍ଦାସନଦାନମର୍ଘ୍ଯମ୍।
ସ୍ଵଚ୍ଛଂ ସ୍ଵତ:ସିଦ୍ଧମିତ୍ଯାଚମନୀଯମ୍। ଚିଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରମଯୀତି ସର୍ଵାଙ୍ଗସ୍ତ୍ରଵଣଂ ସ୍ନାନମ୍। ଚିଦଗ୍ନିସ୍ଵରୂପପରମାନନ୍ଦଶକ୍ତିସ୍ଫୁରଣଂ-ଵଁସ୍ତ୍ରମ୍। ପ୍ରତ୍ଯେକଂ ସପ୍ତଵିଂଶତିଧା ଭିନ୍ନତ୍ଵେନେଚ୍ଛାଜ୍ଞାନ-କ୍ରିଯାତ୍ମକବ୍ରହ୍ମଗ୍ରନ୍ଥିମଦ୍ରସତନ୍ତୁବ୍ରହ୍ମନାଡୀ ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ରମ୍।
ସ୍ଵଵ୍ଯତିରିକ୍ତଵସ୍ତୁସଙ୍ଗରହିତସ୍ମରଣଂ-ଵିଁଭୂଷଣମ୍। ସ୍ଵଚ୍ଛସ୍ଵପରିପୂର୍ଣତାସ୍ମରଣ-ଙ୍ଗନ୍ଧଃ ।
ସମସ୍ତଵିଷଯାଣା-ମ୍ମନସ-ସ୍ସ୍ଥୈର୍ଯେଣାନୁସନ୍ଧାନ-ଙ୍କୁସୁମମ୍ । ତେଷାମେଵ ସର୍ଵଦା ସ୍ଵୀକରଣ-ନ୍ଧୂପଃ । ପଵନାଵଚ୍ଛିନ୍ନୋର୍ଧ୍ଵଗ୍ଵଲନସଚ୍ଚିଦୁଲ୍କାକାଶଦେହୋ ଦୀପଃ । ସମସ୍ତଯାତାଯା-ତଵର୍ଜ୍ଯ-ନ୍ନୈଵେଦ୍ଯମ୍ । ଅଵସ୍ଥାତ୍ରଯାଣାମେକୀକରଣ-ନ୍ତାମ୍ବୂଲମ୍। ମୂଲାଧାରାଦାବ୍ରହ୍ମରନ୍ଧ୍ରପର୍ଯନ୍ତ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମରନ୍ଧ୍ରାଦା-ମୂଲାଧାରପର୍ଯନ୍ତ-ଙ୍ଗତାଗତରୂପେଣ ପ୍ରାଦକ୍ଷିଣ୍ଯମ୍। ତୁର୍ଯାଵସ୍ଥା ନମସ୍କାରଃ ।
ଦେହଶୂନ୍ଯପ୍ରମାତୃତାନିମଜ୍ଜନ-ମ୍ବଲିହରଣମ୍।
ସତ୍ଯମସ୍ତି କର୍ତଵ୍ଯମକର୍ତଵ୍ଯମୌଦାସୀନ୍ଯନିତ୍ଯାତ୍ମଵିଲାପନଂ ହୋମଃ।
ସ୍ଵଯ-ନ୍ତତ୍ପାଦୁକା-ନିମଜ୍ଜନ-ମ୍ପରିପୂର୍ଣଧ୍ଯାନମ୍॥3॥

ଏଵ-ମ୍ମୁହୂର୍ତତ୍ରଯ-ମ୍ଭାଵନାପରୋ ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତୋ ଭଵତି।
ତସ୍ଯ ଦେଵତାତ୍ମୈକ୍ଯସିଦ୍ଧିଃ।
ଚିନ୍ତିତକାର୍ଯାଣ୍ଯ-ଯତ୍ନେନ ସିଦ୍ଧଯନ୍ତି।
ସ ଏଵ ଶିଵଯୋଗୀତି କଥ୍ଯତେ ॥4॥