శ్రీ సత్యనారాయణ స్వామి వ్రత కథా

ఇతి శ్రీస్కాన్దపురాణే రేవాఖణ్డే శ్రీసత్యనారాయణ వ్రతకథాయా-మ్ప్రథమో-ఽధ్యాయః ॥ 1 ॥ అథ ద్వితీయో-ఽధ్యాయః సూత ఉవాచ । అథాన్య-థ్సమ్ప్రవక్ష్యామి కృతం-యేఁన పురా ద్విజాః । కశ్చి-త్కాశీపురే రమ్యే హ్యాసీద్విప్రో-ఽతినిర్ధనః ॥ 1॥ (హ్యాసీద్విప్రోతినిర్ధనః) క్షుత్తృడ్భ్యాం-వ్యాఁకులోభూత్వా నిత్య-మ్బభ్రామ భూతలే । దుఃఖిత-మ్బ్రాహ్మణ-న్దృష్ట్వా భగవా-న్బ్రాహ్మణప్రియః ॥ 2॥ వృద్ధబ్రాహ్మణ రూపస్త-మ్పప్రచ్ఛ ద్విజమాదరాత్ । కిమర్థ-మ్భ్రమసే విప్ర మహీ-న్నిత్యం సుదుఃఖితః । తత్సర్వం శ్రోతుమిచ్ఛామి కథ్యతా-న్ద్విజ సత్తమ ॥ 3॥ బ్రాహ్మణ ఉవాచ । బ్రాహ్మణో-ఽతి దరిద్రో-ఽహ-మ్భిక్షార్థం-వైఁ భ్రమే మహీమ్ ॥ 4॥ (బ్రాహ్మణోతి) ఉపాయం-యఁది జానాసి కృపయా కథయ ప్రభో । వృద్ధబ్రాహ్మణ ఉవాచ । సత్యనారాయణో విష్ణుర్వాఞ్ఛితార్థఫలప్రదః ॥ 5॥ తస్య త్వ-మ్పూజనం-విఁప్ర కురుష్వ వ్రతముత్తమమ । (వ్రతముత్తమమ్) యత్కృత్వా సర్వదుఃఖేభ్యో ముక్తో భవతి మానవః ॥ 6॥ విధాన-ఞ్చ వ్రతస్యాపి విప్రాయాభాష్య యత్నతః । సత్యనారాయణో వృద్ధస్తత్రైవాన్తరధీయత ॥ 7॥ తద్ వ్రతం సఙ్కరిష్యామి యదుక్త-మ్బ్రాహ్మణేన వై । ఇతి సఞ్చిన్త్య విప్రో-ఽసౌ రాత్రౌ నిద్రా న లబ్ధవాన్ ॥ 8॥ (నిద్రాం) తతః ప్రాత-స్సముత్థాయ సత్యనారాయణవ్రతమ్ । కరిష్య ఇతి సఙ్కల్ప్య భిక్షార్థమగమద్విజః ॥ 9॥ (భిక్షార్థమగమద్ద్విజః) తస్మిన్నేవ దినే విప్రః ప్రచుర-న్ద్రవ్యమాప్తవాన్ । తేనైవ బన్ధుభి-స్సార్ధం సత్యస్యవ్రతమాచరత్ ॥ 10॥ సర్వదుఃఖవినిర్ముక్త-స్సర్వసమ్పత్సమన్వితః । బభూవ స ద్విజశ్రేష్ఠో వ్రతస్యాస్య ప్రభావతః ॥ 11॥ తతః ప్రభృతి కాల-ఞ్చ మాసి మాసి వ్రత-ఙ్కృతమ్ । ఏవ-న్నారాయణస్యేదం-వ్రఁత-ఙ్కృత్వా ద్విజోత్తమః ॥ 12॥ సర్వపాపవినిర్ముక్తో దుర్లభ-మ్మోక్షమాప్తవాన్ । వ్రతమస్య యదా విప్ర పృథివ్యాం సఙ్కరిష్యతి ॥ 13॥ (విప్రాః) తదైవ సర్వదుఃఖ-న్తు మనుజస్య వినశ్యతి । (చ మనుజస్య) ఏవ-న్నారాయణేనోక్త-న్నారదాయ మహాత్మనే ॥ 14॥ మయా తత్కథితం-విఁప్రాః కిమన్య-త్కథయామి వః । ఋషయ ఊచుః । తస్మాద్ విప్రాచ్ఛ్రుత-ఙ్కేన పృథివ్యా-ఞ్చరిత-మ్మునే । తత్సర్వం శ్రోతుమిచ్ఛామ-శ్శ్రద్ధా-ఽస్మాక-మ్ప్రజాయతే ॥ 15॥ (శ్రద్ధాస్మాకం) సూత ఉవాచ । శృణుధ్వ-మ్మునయ-స్సర్వే వ్రతం-యేఁన కృత-మ్భువి । ఏకదా స ద్విజవరో యథావిభవ విస్తరైః ॥ 16॥ బన్ధుభి-స్స్వజనై-స్సార్ధం-వ్రఁత-ఙ్కర్తుం సముద్యతః । ఏతస్మిన్నన్తరే కాలే కాష్ఠక్రేతా సమాగమత్ ॥ 17॥ బహిః కాష్ఠ-ఞ్చ సంస్థాప్య విప్రస్య గృహమాయయౌ । తృష్ణాయా పీడితాత్మా చ దృష్ట్వా విప్ర-ఙ్కృతం-వ్రఁతమ్ ॥ 18॥ (కృత) ప్రణిపత్య ద్విజ-మ్ప్రాహ కిమిద-ఙ్క్రియతే త్వయా । కృతే కి-మ్ఫలమాప్నోతి విస్తరాద్ వద మే ప్రభో ॥ 19॥ (విస్తారాద్) విప్ర ఉవాచ । సత్యనారాయణేస్యేదం-వ్రఁతం సర్వేప్సితప్రదమ్ । తస్య ప్రసాదాన్మే సర్వ-న్ధనధాన్యాదిక-మ్మహత్ ॥ 20॥ తస్మాదేతద్ వ్రత-ఞ్జ్ఞాత్వా కాష్ఠక్రేతా-ఽతిహర్​షితః । పపౌ జల-మ్ప్రసాద-ఞ్చ భుక్త్వా స నగరం-యఁయౌ ॥ 21॥ సత్యనారాయణ-న్దేవ-మ్మనసా ఇత్యచిన్తయత్ । కాష్ఠం-విఁక్రయతో గ్రామే ప్రాప్యతే చాద్య యద్ ధనమ్ ॥ 22॥ (ప్రాప్యతేమే-ఽద్య) తేనైవ సత్యదేవస్య కరిష్యే వ్రతముత్తమమ్ । ఇతి సఞ్చిన్త్య మనసా కాష్ఠ-న్ధృత్వా తు మస్తకే ॥ 23॥ జగామ నగరే రమ్యే ధనినాం-యఁత్ర సంస్థితిః । తద్దినే కాష్ఠమూల్య-ఞ్చ ద్విగుణ-మ్ప్రాప్తవానసౌ ॥ 24॥ తతః ప్రసన్నహృదయ-స్సుపక్వ-ఙ్కదలీ ఫలమ్ । శర్కరాఘృతదుగ్ధ-ఞ్చ గోధూమస్య చ చూర్ణకమ్ ॥ 25॥ కృత్వైకత్ర సపాద-ఞ్చ గృహీత్వా స్వగృహం-యఁయౌ । తతో బన్ధూన్ సమాహూయ చకార విధినా వ్రతమ్ ॥ 26॥ తద్ వ్రతస్య ప్రభావేణ ధనపుత్రాన్వితో-ఽభవత్ । (ధనపుత్రాన్వితోభవత్) ఇహలోకే సుఖ-మ్భుక్త్వా చాన్తే సత్యపురం-యఁయౌ ॥ 27॥ ॥ ఇతి శ్రీస్కాన్దపురాణే రేవాఖణ్డే శ్రీసత్యనారాయణ వ్రతకథాయా-న్ద్వితీయో-ఽధ్యాయః ॥ 2 ॥ అథ తృతీయో-ఽధ్యాయః సూత ఉవాచ । పునరగ్రే ప్రవక్ష్యామి శృణుధ్వ-మ్ముని సత్తమాః । పురా చోల్కాముఖో నామ నృపశ్చాసీన్మహామతిః ॥ 1॥ జితేన్ద్రియ-స్సత్యవాదీ యయౌ దేవాలయ-మ్ప్రతి । దినే దినే ధన-న్దత్త్వా ద్విజాన్ సన్తోషయ-థ్సుధీః ॥ 2॥ భార్యా తస్య ప్రముగ్ధా చ సరోజవదనా సతీ । భద్రశీలానదీ తీరే సత్యస్యవ్రతమాచరత్ ॥ 3॥ ఏతస్మిన్నన్తరే తత్ర సాధురేక-స్సమాగతః । వాణిజ్యార్థ-మ్బహుధనైరనేకైః పరిపూరితః ॥ 4॥ నావం సంస్థాప్య తత్తీరే జగామ నృపతి-మ్ప్రతి । దృష్ట్వా స వ్రతిన-మ్భూప-మ్ప్రపచ్ఛ వినయాన్వితః ॥ 5॥ సాధురువాచ । కిమిద-ఙ్కురుషే రాజ-న్భక్తియుక్తేన చేతసా । ప్రకాశ-ఙ్కురు తత్సర్వం శ్రోతుమిచ్ఛామి సామ్ప్రతమ్ ॥ 6॥ రాజోవాచ । పూజన-ఙ్క్రియతే సాధో విష్ణోరతులతేజసః । వ్రత-ఞ్చ స్వజనై-స్సార్ధ-మ్పుత్రాద్యావాప్తి కామ్యయా ॥ 7॥ భూపస్య వచనం శ్రుత్వా సాధుః ప్రోవాచ సాదరమ్ । సర్వ-ఙ్కథయ మే రాజన్ కరిష్యే-ఽహ-న్తవోదితమ్ ॥ 8॥ మమాపి సన్తతిర్నాస్తి హ్యేతస్మాజ్జాయతే ధ్రువమ్ । తతో నివృత్త్య వాణిజ్యా-థ్సానన్దో గృహమాగతః ॥ 9॥ భార్యాయై కథితం సర్వం-వ్రఁతం సన్తతి దాయకమ్ । తదా వ్రత-ఙ్కరిష్యామి యదా మే సన్తతిర్భవేత్ ॥ 10॥ ఇతి లీలావతీ-మ్ప్రాహ పత్నీం సాధు-స్స సత్తమః । ఏకస్మి-న్దివసే తస్య భార్యా లీలావతీ సతీ ॥ 11॥ (భార్యాం) భర్తృయుక్తానన్దచిత్తా-ఽభవద్ ధర్మపరాయణా । ర్గభిణీ సా-ఽభవ-త్తస్య భార్యా సత్యప్రసాదతః ॥ 12॥ (సాభవత్) దశమే మాసి వై తస్యాః కన్యారత్నమజాయత । దినే దినే సా వవృధే శుక్లపక్షే యథా శశీ ॥ 13॥ నామ్నా కలావతీ చేతి తన్నామకరణ-ఙ్కృతమ్ । తతో లీలావతీ ప్రాహ స్వామిన-మ్మధురం-వఁచః ॥ 14॥ న కరోషి కిమర్థం-వైఁ పురా సఙ్కల్పితం-వ్రఁతమ్ । సాధురువాచ । వివాహ సమయే త్వస్యాః కరిష్యామి వ్రత-మ్ప్రియే ॥ 15॥ ఇతి భార్యాం సమాశ్వాస్య జగామ నగర-మ్ప్రతి । తతః కలావతీ కన్యా వవృధే పితృవేశ్మని ॥ 16॥ దృష్ట్వా కన్యా-న్తత-స్సాధుర్నగరే సఖిభి-స్సహ । మన్త్రయిత్వా ద్రుత-న్దూత-మ్ప్రేషయామాస ధర్మవిత్ ॥ 17॥ వివాహార్థ-ఞ్చ కన్యాయా వరం శ్రేష్ఠం-విఁచారయ । తేనాజ్ఞప్తశ్చ దూతో-ఽసౌ కాఞ్చన-న్నగరం-యఁయౌ ॥ 18॥ తస్మాదేకం-వఁణిక్పుత్రం సమాదాయాగతో హి సః । దృష్ట్వా తు సున్దర-మ్బాలం-వఁణిక్పుత్ర-ఙ్గుణాన్వితమ్ ॥ 19॥ జ్ఞాతిభిర్బన్ధుభి-స్సార్ధ-మ్పరితుష్టేన చేతసా । దత్తావాన్ సాధుపుత్రాయ కన్యాం-విఁధివిధానతః ॥ 20॥ (సాధుఃపుత్రాయ) తతో-ఽభాగ్యవశా-త్తేన విస్మృతం-వ్రఁతముత్తమమ్ । (తతోభాగ్యవశాత్) వివాహసమయే తస్యాస్తేన రుష్టో భవ-త్ప్రభుః ॥ 21॥ (రుష్టో-ఽభవత్) తతః కాలేన నియతో నిజకర్మ విశారదః । వాణిజ్యార్థ-న్తత-శ్శీఘ్ర-ఞ్జామాతృ సహితో వణిక్ ॥ 22॥ రత్నసారపురే రమ్యే గత్వా సిన్ధు సమీపతః । వాణిజ్యమకరో-థ్సాధుర్జామాత్రా శ్రీమతా సహ ॥ 23॥ తౌ గతౌ నగరే రమ్యే చన్ద్రకేతోర్నృపస్య చ । (నగరేతస్య) ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు సత్యనారాయణః ప్రభుః ॥ 24॥ భ్రష్టప్రతిజ్ఞమాలోక్య శాప-న్తస్మై ప్రదత్తవాన్ । దారుణ-ఙ్కఠిన-ఞ్చాస్య మహద్ దుఃఖ-మ్భవిష్యతి ॥ 25॥ ఏకస్మిన్దివసే రాజ్ఞో ధనమాదాయ తస్కరః । తత్రైవ చాగత శ్చౌరో వణిజౌ యత్ర సంస్థితౌ ॥ 26॥ తత్పశ్చాద్ ధావకా-న్దూతా-న్దృష్టవా భీతేన చేతసా । ధనం సంస్థాప్య తత్రైవ స తు శీఘ్రమలక్షితః ॥ 27॥ తతో దూతాస్సమాయాతా యత్రాస్తే సజ్జనో వణిక్ । దృష్ట్వా నృపధన-న్తత్ర బద్ధ్వా-ఽఽనీతౌ వణిక్సుతౌ ॥ 28॥ (బద్ధ్వానీతౌ) హర్​షేణ ధావమానాశ్చ ప్రోచుర్నృపసమీపతః । తస్కరౌ ద్వౌ సమానీతౌ విలోక్యాజ్ఞాపయ ప్రభో ॥ 29॥ రాజ్ఞా-ఽఽజ్ఞప్తాస్తత-శ్శీఘ్ర-న్దృఢ-మ్బద్ధ్వా తు తా వుభౌ । స్థాపితౌ ద్వౌ మహాదుర్గే కారాగారే-ఽవిచారతః ॥ 30॥ మాయయా సత్యదేవస్య న శ్రుత-ఙ్కైస్తయోర్వచః । అతస్తయోర్ధనం రాజ్ఞా గృహీత-ఞ్చన్ద్రకేతునా ॥ 31॥ తచ్ఛాపాచ్చ తయోర్గేహే భార్యా చైవాతి దుఃఖితా । చౌరేణాపహృతం సర్వ-ఙ్గృహే యచ్చ స్థిత-న్ధనమ్ ॥ 32॥ ఆధివ్యాధిసమాయుక్తా క్షుత్పిపాశాతి దుఃఖితా । (క్షుత్పిపాసాతి) అన్నచిన్తాపరా భూత్వా బభ్రామ చ గృహే గృహే । కలావతీ తు కన్యాపి బభ్రామ ప్రతివాసరమ్ ॥ 33॥ ఏకస్మి-న్దివసే యాతా క్షుధార్తా ద్విజమన్దిరమ్ । (దివసే జాతా) గత్వా-ఽపశ్యద్ వ్రత-న్తత్ర సత్యనారాయణస్య చ ॥ 34॥ (గత్వాపశ్యద్) ఉపవిశ్య కథాం శ్రుత్వా వరం ర్ప్రాథితవత్యపి । ప్రసాద భక్షణ-ఙ్కృత్వా యయౌ రాత్రౌ గృహ-మ్ప్రతి ॥ 35॥ మాతా కలావతీ-ఙ్కన్యా-ఙ్కథయామాస ప్రేమతః । పుత్రి రాత్రౌ స్థితా కుత్ర కి-న్తే మనసి వర్తతే ॥ 36॥ కన్యా కలావతీ ప్రాహ మాతర-మ్ప్రతి సత్వరమ్ । ద్విజాలయే వ్రత-మ్మాతర్దృష్టం-వాఁఞ్ఛితసిద్ధిదమ్ ॥ 37॥ తచ్ఛ్రుత్వా కన్యకా వాక్యం-వ్రఁత-ఙ్కర్తుం సముద్యతా । సా ముదా తు వణిగ్భార్యా సత్యనారాయణస్య చ ॥ 38॥ వ్రత-ఞ్చక్రే సైవ సాధ్వీ బన్ధుభి-స్స్వజనై-స్సహ । భర్తృజామాతరౌ క్షిప్రమాగచ్ఛేతాం స్వమాశ్రమమ్ ॥ 39॥ అపరాధ-ఞ్చ మే భర్తుర్జామాతుః, క్షన్తుమర్​హసి । వ్రతేనానేన తుష్టో-ఽసౌ సత్యనారాయణః పునః ॥ 40॥ (తుష్టోసౌ) దర్​శయామాస స్వప్నం హీ చన్ద్రకేతు-న్నృపోత్తమమ్ । బన్దినౌ మోచయ ప్రాతర్వణిజౌ నృపసత్తమ ॥ 41॥ దేయ-న్ధన-ఞ్చ తత్సర్వ-ఙ్గృహీతం-యఁ-త్త్వయా-ఽధునా । (త్వయాధునా) నో చే-త్త్వా-న్నాశయిష్యామి సరాజ్యధనపుత్రకమ్ ॥ 42॥ ఏవమాభాష్య రాజాన-న్ధ్యానగమ్యో-ఽభవ-త్ప్రభుః । (ధ్యానగమ్యోభవత్) తతః ప్రభాతసమయే రాజా చ స్వజనై-స్సహ ॥ 43॥ ఉపవిశ్య సభామధ్యే ప్రాహ స్వప్న-ఞ్జన-మ్ప్రతి । బద్ధౌ మహాజనౌ శీఘ్ర-మ్మోచయ ద్వౌ వణిక్సుతౌ ॥ 44॥ ఇతి రాజ్ఞో వచ-శ్శ్రుత్వా మోచయిత్వా మహాజనౌ । సమానీయ నృపస్యాగ్రే ప్రాహుస్తే వినయాన్వితాః ॥ 45॥ ఆనీతౌ ద్వౌ వణిక్పుత్రౌ ముక్తౌ నిగడబన్ధనాత్ । తతో మహాజనౌ నత్వా చన్ద్రకేతు-న్నృపోత్తమమ్ ॥ 46॥ స్మరన్తౌ పూర్వ వృత్తాన్త-న్నోచతుర్భయవిహ్వలౌ । రాజా వణిక్సుతౌ వీక్ష్య వచః ప్రోవాచ సాదరమ్ ॥ 47॥ దేవా-త్ప్రాప్త-మ్మహద్దుఃఖమిదానీ-న్నాస్తి వై భయమ్ । తదా నిగడసన్త్యాగ-ఙ్క్షౌరకర్మాద్యకారయత్ ॥ 48॥ వస్త్రాలఙ్కారక-న్దత్త్వా పరితోష్య నృపశ్చ తౌ । పురస్కృత్య వణిక్పుత్రౌ వచసా-ఽతోషయద్ భృశమ్ ॥ 49॥ (వచసాతోషయద్భృశమ్) పురానీత-న్తు యద్ ద్రవ్య-న్ద్విగుణీకృత్య దత్తవాన్ । ప్రోవాచ చ తతో రాజా గచ్ఛ సాధో నిజాశ్రమమ్ ॥ 50॥ (ప్రోవాచతౌ) రాజాన-మ్ప్రణిపత్యాహ గన్తవ్య-న్త్వత్ప్రసాదతః । ఇత్యుక్త్వా తౌ మహావైశ్యౌ జగ్మతు-స్స్వగృహ-మ్ప్రతి ॥ 51॥ (మహావైశ్యో) ॥ ఇతి శ్రీస్కాన్ద పురాణే రేవాఖణ్డే శ్రీసత్యనారాయణ వ్రతకథాయా-న్తృతీయో-ఽధ్యాయః ॥ 3 ॥ అథ చతుర్థో-ఽధ్యాయః సూత ఉవాచ । యాత్రా-న్తు కృతవాన్ సాధుర్మఙ్గలాయనపూర్వికామ్ । బ్రాహ్మణేభ్యో ధన-న్దత్త్వా తదా తు నగరం-యఁయౌ ॥ 1॥ కియద్ దూరే గతే సాధో సత్యనారాయణః ప్రభుః । జిజ్ఞాసా-ఙ్కృతవాన్ సాధౌ కిమస్తి తవ నౌస్థితమ్ ॥ 2॥ తతో మహాజనౌ మత్తౌ హేలయా చ ప్రహస్య వై । (మతౌ) కథ-మ్పృచ్ఛసి భో దణ్డి-న్ముద్రా-న్నేతు-ఙ్కిమిచ్ఛసి ॥ 3॥ లతాపత్రాదిక-ఞ్చైవ వర్తతే తరణౌ మమ । నిష్ఠుర-ఞ్చ వచ-శ్శ్రుత్వా సత్య-మ్భవతు తే వచః ॥ 4॥ ఏవముక్త్వా గత-శ్శీఘ్ర-న్దణ్డీ తస్య సమీపతః । కియద్ దూరే తతో గత్వా స్థిత-స్సిన్ధు సమీపతః ॥ 5॥ గతే దణ్డిని సాధుశ్చ కృతనిత్యక్రియస్తదా । ఉత్థితా-న్తరణీ-న్దృష్ట్వా విస్మయ-మ్పరమం-యఁయౌ ॥ 6॥ దృష్ట్వా లతాదిక-ఞ్చైవ మూర్చ్ఛితో న్యపతద్ భువి । లబ్ధసఞ్జ్ఞో వణిక్పుత్రస్తతశ్చిన్తాన్వితో-ఽభవత్ ॥ 7॥ (వణిక్పుత్రస్తతశ్చిన్తాన్వితోభవత్) తదా తు దుహితుః కాన్తో వచన-ఞ్చేదమబ్రవీత్ । కిమర్థ-ఙ్క్రియతే శోక-శ్శాపో దత్తశ్చ దణ్డినా ॥ 8॥ శక్యతే తేన సర్వం హి కర్తు-ఞ్చాత్ర న సంశయః । (శక్యతేనే న) అతస్తచ్ఛరణం-యాఁమో వాఞ్ఛతార్థో భవిష్యతి ॥ 9॥ (వాఞ్ఛితార్థో) జామాతుర్వచనం శ్రుత్వా తత్సకాశ-ఙ్గతస్తదా । దృష్ట్వా చ దణ్డిన-మ్భక్త్యా నత్వా ప్రోవాచ సాదరమ్ ॥ 10॥ క్షమస్వ చాపరాధ-మ్మే యదుక్త-న్తవ సన్నిధౌ । ఏవ-మ్పునః పునర్నత్వా మహాశోకాకులో-ఽభవత్ ॥ 11॥ (మహాశోకాకులోభవత్) ప్రోవాచ వచన-న్దణ్డీ విలపన్తం-విఁలోక్య చ । మా రోదీ-శ్శృణుమద్వాక్య-మ్మమ పూజాబహిర్ముఖః ॥ 12॥ మమాజ్ఞయా చ దుర్బుద్ధే లబ్ధ-న్దుఃఖ-మ్ముహుర్ముహుః । తచ్ఛ్రుత్వా భగవద్వాక్యం స్తుతి-ఙ్కర్తుం సముద్యతః ॥ 13॥ సాధురువాచ । త్వన్మాయామోహితా-స్సర్వే బ్రహ్మాద్యాస్త్రిదివౌకసః । న జానన్తి గుణా-న్రూప-న్తవాశ్చర్యమిద-మ్ప్రభో ॥ 14॥ మూఢో-ఽహ-న్త్వా-ఙ్కథ-ఞ్జానే మోహితస్తవమాయయా । (మూఢోహం) ప్రసీద పూజయిష్యామి యథావిభవవిస్తరైః ॥ 15॥ పురా విత్త-ఞ్చ త-థ్సర్వ-న్త్రాహి మాం శరణాగతమ్ । శ్రుత్వా భక్తియుతం-వాఁక్య-మ్పరితుష్టో జనార్దనః ॥ 16॥ వర-ఞ్చ వాఞ్ఛిత-న్దత్త్వా తత్రైవాన్తర్దధే హరిః । తతో నావం సమారూహ్య దృష్ట్వా విత్తప్రపూరితామ్ ॥ 17॥ కృపయా సత్యదేవస్య సఫలం-వాఁఞ్ఛిత-మ్మమ । ఇత్యుక్త్వా స్వజనై-స్సార్ధ-మ్పూజా-ఙ్కృత్వా యథావిధి ॥ 18॥ హర్​షేణ చాభవ-త్పూర్ణస్సత్యదేవప్రసాదతః । నావం సం​యోఁజ్య యత్నేన స్వదేశగమన-ఙ్కృతమ్ ॥ 19॥ సాధుర్జామాతర-మ్ప్రాహ పశ్య రత్నపురీ-మ్మమ । దూత-ఞ్చ ప్రేషయామాస నిజవిత్తస్య రక్షకమ్ ॥ 20॥ తతో-ఽసౌ నగర-ఙ్గత్వా సాధుభార్యాం-విఁలోక్య చ । (దూతోసౌ) ప్రోవాచ వాఞ్ఛితం-వాఁక్య-న్నత్వా బద్ధాఞ్జలిస్తదా ॥ 21॥ నికటే నగరస్యైవ జామాత్రా సహితో వణిక్ । ఆగతో బన్ధువర్గైశ్చ విత్తైశ్చ బహుభిర్యుతః ॥ 22॥ శ్రుత్వా దూతముఖాద్వాక్య-మ్మహాహర్​షవతీ సతీ । సత్యపూజా-న్తతః కృత్వా ప్రోవాచ తనుజా-మ్ప్రతి ॥ 23॥ వ్రజామి శీఘ్రమాగచ్ఛ సాధుసన్దర్​శనాయ చ । ఇతి మాతృవచ-శ్శ్రుత్వా వ్రత-ఙ్కృత్వా సమాప్య చ ॥ 24॥ ప్రసాద-ఞ్చ పరిత్యజ్య గతా సా-ఽపి పతి-మ్ప్రతి । (సాపి) తేన రుష్టా-స్సత్యదేవో భర్తార-న్తరణి-న్తథా ॥ 25॥ (రుష్టః, తరణీం) సంహృత్య చ ధనై-స్సార్ధ-ఞ్జలే తస్యావమజ్జయత్ । తతః కలావతీ కన్యా న విలోక్య నిజ-మ్పతిమ్ ॥ 26॥ శోకేన మహతా తత్ర రుదన్తీ చాపతద్ భువి । (రుదతీ) దృష్ట్వా తథావిధా-న్నావ-ఙ్కన్యా-ఞ్చ బహుదుఃఖితామ్ ॥ 27॥ భీతేన మనసా సాధుః కిమాశ్చర్యమిద-మ్భవేత్ । చిన్త్యమానాశ్చ తే సర్వే బభూవుస్తరివాహకాః ॥ 28॥ తతో లీలావతీ కన్యా-న్దృష్ట్వా సా విహ్వలా-ఽభవత్ । విలలాపాతిదుఃఖేన భర్తార-ఞ్చేదమబ్రవీత ॥ 29॥ ఇదానీ-న్నౌకయా సార్ధ-ఙ్కథం సో-ఽభూదలక్షితః । న జానే కస్య దేవస్య హేలయా చైవ సా హృతా ॥ 30॥ సత్యదేవస్య మాహాత్మ్య-ఞ్జ్ఞాతుం-వాఁ కేన శక్యతే । ఇత్యుక్త్వా విలలాపైవ తతశ్చ స్వజనై-స్సహ ॥ 31॥ తతో లీలావతీ కన్యా-ఙ్క్రౌడే కృత్వా రురోద హ । తతఃకలావతీ కన్యా నష్టే స్వామిని దుఃఖితా ॥ 32॥ గృహీత్వా పాదుకే తస్యానుగతు-ఞ్చ మనోదధే । (పాదుకాం) కన్యాయాశ్చరిత-న్దృష్ట్వా సభార్య-స్సజ్జనో వణిక్ ॥ 33॥ అతిశోకేన సన్తప్తశ్చిన్తయామాస ధర్మవిత్ । హృతం-వాఁ సత్యదేవేన భ్రాన్తో-ఽహం సత్యమాయయా ॥ 34॥ సత్యపూజా-ఙ్కరిష్యామి యథావిభవవిస్తరైః । ఇతి సర్వాన్ సమాహూయ కథయిత్వా మనోరథమ్ ॥ 35॥ నత్వా చ దణ్డవద్ భూమౌ సత్యదేవ-మ్పునః పునః । తతస్తుష్ట-స్సత్యదేవో దీనానా-మ్పరిపాలకః ॥ 36॥ జగాద వచన-ఞ్చైన-ఙ్కృపయా భక్తవత్సలః । త్యక్త్వా ప్రసాద-న్తే కన్యా పతి-న్ద్రష్టుం సమాగతా ॥ 37॥ అతో-ఽదృష్టో-ఽభవత్తస్యాః కన్యకాయాః పతిర్ధ్రువమ్ । గృహ-ఙ్గత్వా ప్రసాద-ఞ్చ భుక్త్వా సా-ఽఽయాతి చేత్పునః ॥ 38॥ (సాయాతి) లబ్ధభర్త్రీ సుతా సాధో భవిష్యతి న సంశయః । కన్యకా తాదృశం-వాఁక్యం శ్రుత్వా గగనమణ్డలాత్ ॥ 39॥ క్షిప్ర-న్తదా గృహ-ఙ్గత్వా ప్రసాద-ఞ్చ బుభోజ సా । పశ్చా-థ్సా పునరాగత్య దదర్​శ స్వజన-మ్పతిమ్ ॥ 40॥ (సాపశ్చాత్పునరాగత్య, సజనం) తతః కలావతీ కన్యా జగాద పితర-మ్ప్రతి । ఇదానీ-ఞ్చ గృహం-యాఁహి విలమ్బ-ఙ్కురుషే కథమ్ ॥ 41॥ తచ్ఛ్రుత్వా కన్యకావాక్యం సన్తుష్టో-ఽభూద్వణిక్సుతః । పూజనం సత్యదేవస్య కృత్వా విధివిధానతః ॥ 42॥ ధనైర్బన్ధుగణై-స్సార్ధ-ఞ్జగామ నిజమన్దిరమ్ । పౌర్ణమాస్యా-ఞ్చ సఙ్క్రాన్తౌ కృతవాన్ సత్యస్య పూజనమ్ ॥ 43॥ (సత్యపూజనమ్) ఇహలోకే సుఖ-మ్భుక్త్వా చాన్తే సత్యపురం-యఁయౌ ॥ 44॥ ॥ ఇతి శ్రీస్కాన్ద పురాణే రేవాఖణ్డే శ్రీసత్యనారాయణ వ్రతకథాయా-ఞ్చతుర్థో-ఽధ్యాయః ॥ 4 ॥ అథ పఞ్చమో-ఽధ్యాయః సూత ఉవాచ । అథాన్యచ్చ ప్రవక్ష్యామి శ్రుణుధ్వ-మ్మునిసత్తమాః । ఆసీ-త్తుఙ్గధ్వజో రాజా ప్రజాపాలనతత్పరః ॥ 1॥ ప్రసాదం సత్యదేవస్య త్యక్త్వా దుఃఖమవాప సః । ఏకదా స వన-ఙ్గత్వా హత్వా బహువిధా-న్పశూన్ ॥ 2॥ ఆగత్య వటమూల-ఞ్చ దృష్ట్వా సత్యస్య పూజనమ్ । (చాపశ్యత్) గోపాః కుర్వన్తి సన్తుష్టా భక్తియుక్తా-స్స బాన్ధవాః ॥ 3॥ రాజా దృష్ట్వా తు దర్పేణ న గతో న ననామ సః । తతో గోపగణా-స్సర్వే ప్రసాద-న్నృపసన్నిధౌ ॥ 4॥ సంస్థాప్య పునరాగత్య భుక్తత్వా సర్వే యథేప్సితమ్ । తతః ప్రసాదం సన్త్యజ్య రాజా దుఃఖమవాప సః ॥ 5॥ తస్య పుత్రశత-న్నష్ట-న్ధనధాన్యాదిక-ఞ్చ యత్ । సత్యదేవేన తత్సర్వ-న్నాశిత-మ్మమ నిశ్చితమ్ ॥ 6॥ అతస్తత్రైవ గచ్ఛామి యత్ర దేవస్య పూజనమ్ । మనసా తు వినిశ్చిత్య యయౌ గోపాలసన్నిధౌ ॥ 7॥ తతో-ఽసౌ సత్యదేవస్య పూజా-ఙ్గోపగణైస్సహ । భక్తిశ్రద్ధాన్వితో భూత్వా చకార విధినా నృపః ॥ 8॥ సత్యదేవప్రసాదేన ధనపుత్రాన్వితో-ఽభవత్ । ఇహలోకే సుఖ-మ్భుక్తత్వా చాన్తే సత్యపురం-యఁయౌ ॥ 9॥ య ఇద-ఙ్కురుతే సత్యవ్రత-మ్పరమదుర్లభమ్ । శృణోతి చ కథా-మ్పుణ్యా-మ్భక్తియుక్తః ఫలప్రదామ్ ॥ 10॥ ధనధాన్యాదిక-న్తస్య భవే-థ్సత్యప్రసాదతః । దరిద్రో లభతే విత్త-మ్బద్ధో ముచ్యేత బన్ధనాత్ ॥ 11॥ భీతో భయా-త్ప్రముచ్యేత సత్యమేవ న సంశయః । ఈప్సిత-ఞ్చ ఫల-మ్భుక్త్వా చాన్తే సత్యపురం​వ్రఁజేత్ ॥ 12॥ ఇతి వః కథితం-విఁప్రా-స్సత్యనారాయణవ్రతమ్ । య-త్కృత్వా సర్వదుఃఖేభ్యో ముక్తో భవతి మానవః ॥ 13॥ విశేషతః కలియుగే సత్యపూజా ఫలప్రదా । కేచి-త్కాలం-వఁదిష్యన్తి సత్యమీశ-న్తమేవ చ ॥ 14॥ సత్యనారాయణ-ఙ్కేచి-థ్సత్యదేవ-న్తథాపరే । నానారూపధరో భూత్వా సర్వేషామీప్సితప్రదమ్ ॥ 15॥ (సర్వేషామీప్సితప్రదః) భవిష్యతి కలౌ సత్యవ్రతరూపీ సనాతనః । శ్రీవిష్ణునా ధృతం రూపం సర్వేషామీప్సితప్రదమ్ ॥ 16॥ య ఇద-మ్పఠతే నిత్యం శృణోతి మునిసత్తమాః । తస్య నశ్యన్తి పాపాని సత్యదేవప్రసాదతః ॥ 17॥ వ్రతం-యైఁస్తు కృత-మ్పూర్వం సత్యనారాయణస్య చ । తేషా-న్త్వపరజన్మాని కథయామి మునీశ్వరాః ॥ 18॥ శతానన్దోమహాప్రాజ్ఞస్సుదామాబ్రాహ్మణో హ్యభూత్ । తస్మిఞ్జన్మని శ్రీకృష్ణ-న్ధ్యాత్వా మోక్షమవాప హ ॥ 19॥ కాష్ఠభారవహో భిల్లో గుహరాజో బభూవ హ । తస్మిఞ్జన్మని శ్రీరామం సేవ్య మోక్ష-ఞ్జగామ వై ॥ 20॥ ఉల్కాముఖో మహారాజో నృపో దశరథో-ఽభవత్ । శ్రీరఙ్గనాథం సమ్పూజ్య శ్రీవైకుణ్ఠ-న్తదాగమత్ ॥ 21॥ (శ్రీరామచన్ద్రసమ్ప్రాప్య) ర్ధామిక-స్సత్యసన్ధశ్చ సాధుర్మోరధ్వజో-ఽభవత్ । (సాధుర్మోరధ్వజోభవత్) దేహార్ధ-ఙ్క్రకచైశ్ఛిత్త్వా దత్వా మోక్షమవాప హ ॥ 22॥ తుఙ్గధ్వజో మహారాజ-స్స్వాయమ్భువో-ఽభవ-త్కిల । (స్వాయమ్భూరభవత్) సర్వా-న్భాగవతాన్ కృత్వా శ్రీవైకుణ్ఠ-న్తదా-ఽగమత్ ॥ 23॥ (కృత్త్వా, తదాగమత్) భూత్వా గోపాశ్చ తే సర్వే వ్రజమణ్డలవాసినః । నిహత్య రాక్షసాన్ సర్వా-న్గోలోక-న్తు తదా యయుః ॥ 24॥ ॥ ఇతి శ్రీస్కాన్దపురాణే రేవాఖణ్డే శ్రీసత్యనారాయణ వ్రతకథాయా-మ్పఞ్చమో-ఽధ్యాయః ॥ 5 ॥