Lord Vishnu

śrī satyanārāyaṇa svāmi vrata kathā

(Shri Satyanarayana Swami Vrata Katha in English (IAST))

From Skanda Purana

The Shri Satyanarayana Swami Vrata Katha is a sacred text originating from the Skanda Purana. It recounts the eternal story of Lord Vishnu in his form as Satyanarayana, the embodiment of Truth. The narrative details the history of this holy fast and the miraculous experiences of devotees who observed it with sincere devotion. Performing this Vrata is believed to bestow prosperity, alleviate suffering, and fulfill one's deepest desires. It serves as a reminder that truth is the highest path to spiritual liberation and divine grace, fostering peace and harmony within families.

|| śrī gaṇeśāya namaḥ ||

|| śrīparamātmane namaḥ ||

atha kathā prārambhaḥ | atha prathamo-'dhyāyaḥ śrīvyāsa uvāca |

ekadā naimiṣāraṇye ṛṣaya-śśaunakādayaḥ |
papracchurmunaya-ssarve sūta-mpaurāṇika-ṅkhalu || 1||
ṛṣaya ūcuḥ |
vratena tapasā kiṃ-vā~ prāpyate vāñchita-mphalam |
tatsarvaṃ śrotumicchāmaḥ kathayasva mahāmune || 2||
sūta uvāca|
nāradenaiva sampṛṣṭo bhagavān kamalāpatiḥ |
surar​ṣaye yathaivāha tacchṛṇudhvaṃ samāhitāḥ || 3||
ekadā nārado yogī parānugrahakāṅkṣayā |
paryaṭan vividhā-​llo~kā-nmartyalokamupāgataḥ || 4||
tatodṛṣṭvā janānsarvā-nnānākleśasamanvitān |
nānāyonisamutpannān kliśyamānān svakarmabhiḥ || 5||
kenopāyena caiteṣā-nduḥkhanāśo bhaved dhruvam |
iti sañcintya manasā viṣṇuloka-ṅgatastadā || 6||
tatra nārāyaṇa-ndevaṃ śuklavarṇa-ñcaturbhujam |
śaṅkha-cakra-gadā-padma-vanamālā-vibhūṣitam || 7||
dṛṣṭvā ta-ndevadeveśaṃ stotuṃ samupacakrame |
nārada uvāca|
namo vāṅgamanasātītarūpāyānantaśaktaye |
ādimadhyāntahīnāya nirguṇāya guṇātmane || 8||
sarveṣāmādibhūtāya bhaktānāmārtināśine |
śrutvā stotra-ntato viṣṇurnārada-mpratyabhāṣata || 9||
śrībhagavānuvāca |
kimarthamāgato-'si tva-ṅki-nte manasi vartate |
kathayasva mahābhāga tatsarva-ṅkathāyāmi te || 10||
nārada uvāca|
martyaloke janā-ssarve nānākleśasamanvitāḥ |
nanāyonisamutpannāḥ pacyante pāpakarmabhiḥ || 11||
tatkathaṃ śamayennātha laghūpāyena tadvada |
śrotumicchāmi tatsarva-ṅkṛpāsti yadi te mayi || 12||
śrībhagavānuvāca |
sādhu pṛṣṭa-ntvayā vatsa lokānugrahakāṅkṣayā |
yatkṛtvā mucyate moha-ttacchṛṇuṣva vadāmi te || 13||
vratamasti mahatpuṇyaṃ svarge martye ca durlabham |
tava snehānmayā vatsa prakāśaḥ kriyate-'dhunā || 14||
satyanārāyaṇasyaiva vrataṃ samyagvidhānataḥ | (satyanārāyaṇasyaivaṃ)
kṛtvā sadya-ssukha-mbhuktvā paratra mokṣamāpnuyāt |
tacchrutvā bhagavadvākya-nnārado munirabravīt || 15||
nārada uvāca|
ki-mphala-ṅkiṃ-vi~dhāna-ñca kṛta-ṅkenaiva tad vratam |
tatsarvaṃ-vi~starād brūhi kadā kāryaṃ-vra~ta-mprabho || 16||
(kāryaṃhitadvratam)
śrībhagavānuvāca |
duḥkhaśokādiśamana-ndhanadhānyapravardhanam || 17||
saubhāgyasantatikaraṃ sarvatra vijayapradam |
yasmin kasmi-ndine martyo bhaktiśraddhāsamanvitaḥ || 18||
satyanārāyaṇa-ndevaṃ-ya~jeccaiva niśāmukhe |
brāhmaṇairbāndhavaiścaiva sahito dharmatatparaḥ || 19||
naivedya-mbhaktito dadyā-thsapāda-mbhakṣyamuttamam |
rambhāphala-ṅghṛta-ṅkṣīra-ṅgodhūmasya ca cūrṇakam || 20||
abhāve śālicūrṇaṃ-vā~ śarkarā vā guḍastathā |
sapādaṃ sarvabhakṣyāṇi caikīkṛtya nivedayet || 21||
viprāya dakṣiṇā-ndadyā-tkathāṃ śrutvā janai-ssaha |
tataśca bandhubhi-ssārdhaṃ-vi~prāṃśca pratibhojayet || 22||
prasāda-mbhakṣayed bhaktyā nṛtyagītādika-ñcaret |
tataśca svagṛha-ṅgacche-thsatyanārāyaṇaṃ smarann || 23||
eva-ṅkṛte manuṣyāṇāṃ-vā~ñchāsiddhirbhaved dhruvam |
viśeṣataḥ kaliyuge laghūpāyo-'sti bhūtale || 24||
(laghūpāyosti)
||
iti śrīskāndapurāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-mprathamo-'dhyāyaḥ || 1 || atha dvitīyo-'dhyāyaḥ sūta uvāca | athānya-thsampravakṣyāmi kṛtaṃ-ye~na purā dvijāḥ | kaści-tkāśīpure ramye hyāsīdvipro-'tinirdhanaḥ || 1|| (hyāsīdviprotinirdhanaḥ) kṣuttṛḍbhyāṃ-vyā~kulobhūtvā nitya-mbabhrāma bhūtale | duḥkhita-mbrāhmaṇa-ndṛṣṭvā bhagavā-nbrāhmaṇapriyaḥ || 2|| vṛddhabrāhmaṇa rūpasta-mpapraccha dvijamādarāt | kimartha-mbhramase vipra mahī-nnityaṃ suduḥkhitaḥ | tatsarvaṃ śrotumicchāmi kathyatā-ndvija sattama || 3|| brāhmaṇa uvāca | brāhmaṇo-'ti daridro-'ha-mbhikṣārthaṃ-vai~ bhrame mahīm || 4|| (brāhmaṇoti) upāyaṃ-ya~di jānāsi kṛpayā kathaya prabho | vṛddhabrāhmaṇa uvāca | satyanārāyaṇo viṣṇurvāñchitārthaphalapradaḥ || 5|| tasya tva-mpūjanaṃ-vi~pra kuruṣva vratamuttamama | (vratamuttamam) yatkṛtvā sarvaduḥkhebhyo mukto bhavati mānavaḥ || 6|| vidhāna-ñca vratasyāpi viprāyābhāṣya yatnataḥ | satyanārāyaṇo vṛddhastatraivāntaradhīyata || 7|| tad vrataṃ saṅkariṣyāmi yadukta-mbrāhmaṇena vai | iti sañcintya vipro-'sau rātrau nidrā na labdhavān || 8|| (nidrāṃ) tataḥ prāta-ssamutthāya satyanārāyaṇavratam | kariṣya iti saṅkalpya bhikṣārthamagamadvijaḥ || 9|| (bhikṣārthamagamaddvijaḥ) tasminneva dine vipraḥ pracura-ndravyamāptavān | tenaiva bandhubhi-ssārdhaṃ satyasyavratamācarat || 10|| sarvaduḥkhavinirmukta-ssarvasampatsamanvitaḥ | babhūva sa dvijaśreṣṭho vratasyāsya prabhāvataḥ || 11|| tataḥ prabhṛti kāla-ñca māsi māsi vrata-ṅkṛtam | eva-nnārāyaṇasyedaṃ-vra~ta-ṅkṛtvā dvijottamaḥ || 12|| sarvapāpavinirmukto durlabha-mmokṣamāptavān | vratamasya yadā vipra pṛthivyāṃ saṅkariṣyati || 13|| (viprāḥ) tadaiva sarvaduḥkha-ntu manujasya vinaśyati | (ca manujasya) eva-nnārāyaṇenokta-nnāradāya mahātmane || 14|| mayā tatkathitaṃ-vi~prāḥ kimanya-tkathayāmi vaḥ | ṛṣaya ūcuḥ | tasmād viprācchruta-ṅkena pṛthivyā-ñcarita-mmune | tatsarvaṃ śrotumicchāma-śśraddhā-'smāka-mprajāyate || 15|| (śraddhāsmākaṃ) sūta uvāca | śṛṇudhva-mmunaya-ssarve vrataṃ-ye~na kṛta-mbhuvi | ekadā sa dvijavaro yathāvibhava vistaraiḥ || 16|| bandhubhi-ssvajanai-ssārdhaṃ-vra~ta-ṅkartuṃ samudyataḥ | etasminnantare kāle kāṣṭhakretā samāgamat || 17|| bahiḥ kāṣṭha-ñca saṃsthāpya viprasya gṛhamāyayau | tṛṣṇāyā pīḍitātmā ca dṛṣṭvā vipra-ṅkṛtaṃ-vra~tam || 18|| (kṛta) praṇipatya dvija-mprāha kimida-ṅkriyate tvayā | kṛte ki-mphalamāpnoti vistarād vada me prabho || 19|| (vistārād) vipra uvāca | satyanārāyaṇesyedaṃ-vra~taṃ sarvepsitapradam | tasya prasādānme sarva-ndhanadhānyādika-mmahat || 20|| tasmādetad vrata-ñjñātvā kāṣṭhakretā-'tihar​ṣitaḥ | papau jala-mprasāda-ñca bhuktvā sa nagaraṃ-ya~yau || 21|| satyanārāyaṇa-ndeva-mmanasā ityacintayat | kāṣṭhaṃ-vi~krayato grāme prāpyate cādya yad dhanam || 22|| (prāpyateme-'dya) tenaiva satyadevasya kariṣye vratamuttamam | iti sañcintya manasā kāṣṭha-ndhṛtvā tu mastake || 23|| jagāma nagare ramye dhanināṃ-ya~tra saṃsthitiḥ | taddine kāṣṭhamūlya-ñca dviguṇa-mprāptavānasau || 24|| tataḥ prasannahṛdaya-ssupakva-ṅkadalī phalam | śarkarāghṛtadugdha-ñca godhūmasya ca cūrṇakam || 25|| kṛtvaikatra sapāda-ñca gṛhītvā svagṛhaṃ-ya~yau | tato bandhūn samāhūya cakāra vidhinā vratam || 26|| tad vratasya prabhāveṇa dhanaputrānvito-'bhavat | (dhanaputrānvitobhavat) ihaloke sukha-mbhuktvā cānte satyapuraṃ-ya~yau || 27|| || iti śrīskāndapurāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-ndvitīyo-'dhyāyaḥ || 2 || atha tṛtīyo-'dhyāyaḥ sūta uvāca | punaragre pravakṣyāmi śṛṇudhva-mmuni sattamāḥ | purā colkāmukho nāma nṛpaścāsīnmahāmatiḥ || 1|| jitendriya-ssatyavādī yayau devālaya-mprati | dine dine dhana-ndattvā dvijān santoṣaya-thsudhīḥ || 2|| bhāryā tasya pramugdhā ca sarojavadanā satī | bhadraśīlānadī tīre satyasyavratamācarat || 3|| etasminnantare tatra sādhureka-ssamāgataḥ | vāṇijyārtha-mbahudhanairanekaiḥ paripūritaḥ || 4|| nāvaṃ saṃsthāpya tattīre jagāma nṛpati-mprati | dṛṣṭvā sa vratina-mbhūpa-mprapaccha vinayānvitaḥ || 5|| sādhuruvāca | kimida-ṅkuruṣe rāja-nbhaktiyuktena cetasā | prakāśa-ṅkuru tatsarvaṃ śrotumicchāmi sāmpratam || 6|| rājovāca | pūjana-ṅkriyate sādho viṣṇoratulatejasaḥ | vrata-ñca svajanai-ssārdha-mputrādyāvāpti kāmyayā || 7|| bhūpasya vacanaṃ śrutvā sādhuḥ provāca sādaram | sarva-ṅkathaya me rājan kariṣye-'ha-ntavoditam || 8|| mamāpi santatirnāsti hyetasmājjāyate dhruvam | tato nivṛttya vāṇijyā-thsānando gṛhamāgataḥ || 9|| bhāryāyai kathitaṃ sarvaṃ-vra~taṃ santati dāyakam | tadā vrata-ṅkariṣyāmi yadā me santatirbhavet || 10|| iti līlāvatī-mprāha patnīṃ sādhu-ssa sattamaḥ | ekasmi-ndivase tasya bhāryā līlāvatī satī || 11|| (bhāryāṃ) bhartṛyuktānandacittā-'bhavad dharmaparāyaṇā | rgabhiṇī sā-'bhava-ttasya bhāryā satyaprasādataḥ || 12|| (sābhavat) daśame māsi vai tasyāḥ kanyāratnamajāyata | dine dine sā vavṛdhe śuklapakṣe yathā śaśī || 13|| nāmnā kalāvatī ceti tannāmakaraṇa-ṅkṛtam | tato līlāvatī prāha svāmina-mmadhuraṃ-va~caḥ || 14|| na karoṣi kimarthaṃ-vai~ purā saṅkalpitaṃ-vra~tam | sādhuruvāca | vivāha samaye tvasyāḥ kariṣyāmi vrata-mpriye || 15|| iti bhāryāṃ samāśvāsya jagāma nagara-mprati | tataḥ kalāvatī kanyā vavṛdhe pitṛveśmani || 16|| dṛṣṭvā kanyā-ntata-ssādhurnagare sakhibhi-ssaha | mantrayitvā druta-ndūta-mpreṣayāmāsa dharmavit || 17|| vivāhārtha-ñca kanyāyā varaṃ śreṣṭhaṃ-vi~cāraya | tenājñaptaśca dūto-'sau kāñcana-nnagaraṃ-ya~yau || 18|| tasmādekaṃ-va~ṇikputraṃ samādāyāgato hi saḥ | dṛṣṭvā tu sundara-mbālaṃ-va~ṇikputra-ṅguṇānvitam || 19|| jñātibhirbandhubhi-ssārdha-mparituṣṭena cetasā | dattāvān sādhuputrāya kanyāṃ-vi~dhividhānataḥ || 20|| (sādhuḥputrāya) tato-'bhāgyavaśā-ttena vismṛtaṃ-vra~tamuttamam | (tatobhāgyavaśāt) vivāhasamaye tasyāstena ruṣṭo bhava-tprabhuḥ || 21|| (ruṣṭo-'bhavat) tataḥ kālena niyato nijakarma viśāradaḥ | vāṇijyārtha-ntata-śśīghra-ñjāmātṛ sahito vaṇik || 22|| ratnasārapure ramye gatvā sindhu samīpataḥ | vāṇijyamakaro-thsādhurjāmātrā śrīmatā saha || 23|| tau gatau nagare ramye candraketornṛpasya ca | (nagaretasya) etasminneva kāle tu satyanārāyaṇaḥ prabhuḥ || 24|| bhraṣṭapratijñamālokya śāpa-ntasmai pradattavān | dāruṇa-ṅkaṭhina-ñcāsya mahad duḥkha-mbhaviṣyati || 25|| ekasmindivase rājño dhanamādāya taskaraḥ | tatraiva cāgata ścauro vaṇijau yatra saṃsthitau || 26|| tatpaścād dhāvakā-ndūtā-ndṛṣṭavā bhītena cetasā | dhanaṃ saṃsthāpya tatraiva sa tu śīghramalakṣitaḥ || 27|| tato dūtāssamāyātā yatrāste sajjano vaṇik | dṛṣṭvā nṛpadhana-ntatra baddhvā-''nītau vaṇiksutau || 28|| (baddhvānītau) har​ṣeṇa dhāvamānāśca procurnṛpasamīpataḥ | taskarau dvau samānītau vilokyājñāpaya prabho || 29|| rājñā-''jñaptāstata-śśīghra-ndṛḍha-mbaddhvā tu tā vubhau | sthāpitau dvau mahādurge kārāgāre-'vicārataḥ || 30|| māyayā satyadevasya na śruta-ṅkaistayorvacaḥ | atastayordhanaṃ rājñā gṛhīta-ñcandraketunā || 31|| tacchāpācca tayorgehe bhāryā caivāti duḥkhitā | caureṇāpahṛtaṃ sarva-ṅgṛhe yacca sthita-ndhanam || 32|| ādhivyādhisamāyuktā kṣutpipāśāti duḥkhitā | (kṣutpipāsāti) annacintāparā bhūtvā babhrāma ca gṛhe gṛhe | kalāvatī tu kanyāpi babhrāma prativāsaram || 33|| ekasmi-ndivase yātā kṣudhārtā dvijamandiram | (divase jātā) gatvā-'paśyad vrata-ntatra satyanārāyaṇasya ca || 34|| (gatvāpaśyad) upaviśya kathāṃ śrutvā varaṃ rprāthitavatyapi | prasāda bhakṣaṇa-ṅkṛtvā yayau rātrau gṛha-mprati || 35|| mātā kalāvatī-ṅkanyā-ṅkathayāmāsa premataḥ | putri rātrau sthitā kutra ki-nte manasi vartate || 36|| kanyā kalāvatī prāha mātara-mprati satvaram | dvijālaye vrata-mmātardṛṣṭaṃ-vā~ñchitasiddhidam || 37|| tacchrutvā kanyakā vākyaṃ-vra~ta-ṅkartuṃ samudyatā | sā mudā tu vaṇigbhāryā satyanārāyaṇasya ca || 38|| vrata-ñcakre saiva sādhvī bandhubhi-ssvajanai-ssaha | bhartṛjāmātarau kṣipramāgacchetāṃ svamāśramam || 39|| aparādha-ñca me bharturjāmātuḥ, kṣantumar​hasi | vratenānena tuṣṭo-'sau satyanārāyaṇaḥ punaḥ || 40|| (tuṣṭosau) dar​śayāmāsa svapnaṃ hī candraketu-nnṛpottamam | bandinau mocaya prātarvaṇijau nṛpasattama || 41|| deya-ndhana-ñca tatsarva-ṅgṛhītaṃ-ya~-ttvayā-'dhunā | (tvayādhunā) no ce-ttvā-nnāśayiṣyāmi sarājyadhanaputrakam || 42|| evamābhāṣya rājāna-ndhyānagamyo-'bhava-tprabhuḥ | (dhyānagamyobhavat) tataḥ prabhātasamaye rājā ca svajanai-ssaha || 43|| upaviśya sabhāmadhye prāha svapna-ñjana-mprati | baddhau mahājanau śīghra-mmocaya dvau vaṇiksutau || 44|| iti rājño vaca-śśrutvā mocayitvā mahājanau | samānīya nṛpasyāgre prāhuste vinayānvitāḥ || 45|| ānītau dvau vaṇikputrau muktau nigaḍabandhanāt | tato mahājanau natvā candraketu-nnṛpottamam || 46|| smarantau pūrva vṛttānta-nnocaturbhayavihvalau | rājā vaṇiksutau vīkṣya vacaḥ provāca sādaram || 47|| devā-tprāpta-mmahadduḥkhamidānī-nnāsti vai bhayam | tadā nigaḍasantyāga-ṅkṣaurakarmādyakārayat || 48|| vastrālaṅkāraka-ndattvā paritoṣya nṛpaśca tau | puraskṛtya vaṇikputrau vacasā-'toṣayad bhṛśam || 49|| (vacasātoṣayadbhṛśam) purānīta-ntu yad dravya-ndviguṇīkṛtya dattavān | provāca ca tato rājā gaccha sādho nijāśramam || 50|| (provācatau) rājāna-mpraṇipatyāha gantavya-ntvatprasādataḥ | ityuktvā tau mahāvaiśyau jagmatu-ssvagṛha-mprati || 51|| (mahāvaiśyo) || iti śrīskānda purāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-ntṛtīyo-'dhyāyaḥ || 3 || atha caturtho-'dhyāyaḥ sūta uvāca | yātrā-ntu kṛtavān sādhurmaṅgalāyanapūrvikām | brāhmaṇebhyo dhana-ndattvā tadā tu nagaraṃ-ya~yau || 1|| kiyad dūre gate sādho satyanārāyaṇaḥ prabhuḥ | jijñāsā-ṅkṛtavān sādhau kimasti tava nausthitam || 2|| tato mahājanau mattau helayā ca prahasya vai | (matau) katha-mpṛcchasi bho daṇḍi-nmudrā-nnetu-ṅkimicchasi || 3|| latāpatrādika-ñcaiva vartate taraṇau mama | niṣṭhura-ñca vaca-śśrutvā satya-mbhavatu te vacaḥ || 4|| evamuktvā gata-śśīghra-ndaṇḍī tasya samīpataḥ | kiyad dūre tato gatvā sthita-ssindhu samīpataḥ || 5|| gate daṇḍini sādhuśca kṛtanityakriyastadā | utthitā-ntaraṇī-ndṛṣṭvā vismaya-mparamaṃ-ya~yau || 6|| dṛṣṭvā latādika-ñcaiva mūrcchito nyapatad bhuvi | labdhasañjño vaṇikputrastataścintānvito-'bhavat || 7|| (vaṇikputrastataścintānvitobhavat) tadā tu duhituḥ kānto vacana-ñcedamabravīt | kimartha-ṅkriyate śoka-śśāpo dattaśca daṇḍinā || 8|| śakyate tena sarvaṃ hi kartu-ñcātra na saṃśayaḥ | (śakyatene na) atastaccharaṇaṃ-yā~mo vāñchatārtho bhaviṣyati || 9|| (vāñchitārtho) jāmāturvacanaṃ śrutvā tatsakāśa-ṅgatastadā | dṛṣṭvā ca daṇḍina-mbhaktyā natvā provāca sādaram || 10|| kṣamasva cāparādha-mme yadukta-ntava sannidhau | eva-mpunaḥ punarnatvā mahāśokākulo-'bhavat || 11|| (mahāśokākulobhavat) provāca vacana-ndaṇḍī vilapantaṃ-vi~lokya ca | mā rodī-śśṛṇumadvākya-mmama pūjābahirmukhaḥ || 12|| mamājñayā ca durbuddhe labdha-nduḥkha-mmuhurmuhuḥ | tacchrutvā bhagavadvākyaṃ stuti-ṅkartuṃ samudyataḥ || 13|| sādhuruvāca | tvanmāyāmohitā-ssarve brahmādyāstridivaukasaḥ | na jānanti guṇā-nrūpa-ntavāścaryamida-mprabho || 14|| mūḍho-'ha-ntvā-ṅkatha-ñjāne mohitastavamāyayā | (mūḍhohaṃ) prasīda pūjayiṣyāmi yathāvibhavavistaraiḥ || 15|| purā vitta-ñca ta-thsarva-ntrāhi māṃ śaraṇāgatam | śrutvā bhaktiyutaṃ-vā~kya-mparituṣṭo janārdanaḥ || 16|| vara-ñca vāñchita-ndattvā tatraivāntardadhe hariḥ | tato nāvaṃ samārūhya dṛṣṭvā vittaprapūritām || 17|| kṛpayā satyadevasya saphalaṃ-vā~ñchita-mmama | ityuktvā svajanai-ssārdha-mpūjā-ṅkṛtvā yathāvidhi || 18|| har​ṣeṇa cābhava-tpūrṇassatyadevaprasādataḥ | nāvaṃ saṃ​yo~jya yatnena svadeśagamana-ṅkṛtam || 19|| sādhurjāmātara-mprāha paśya ratnapurī-mmama | dūta-ñca preṣayāmāsa nijavittasya rakṣakam || 20|| tato-'sau nagara-ṅgatvā sādhubhāryāṃ-vi~lokya ca | (dūtosau) provāca vāñchitaṃ-vā~kya-nnatvā baddhāñjalistadā || 21|| nikaṭe nagarasyaiva jāmātrā sahito vaṇik | āgato bandhuvargaiśca vittaiśca bahubhiryutaḥ || 22|| śrutvā dūtamukhādvākya-mmahāhar​ṣavatī satī | satyapūjā-ntataḥ kṛtvā provāca tanujā-mprati || 23|| vrajāmi śīghramāgaccha sādhusandar​śanāya ca | iti mātṛvaca-śśrutvā vrata-ṅkṛtvā samāpya ca || 24|| prasāda-ñca parityajya gatā sā-'pi pati-mprati | (sāpi) tena ruṣṭā-ssatyadevo bhartāra-ntaraṇi-ntathā || 25|| (ruṣṭaḥ, taraṇīṃ) saṃhṛtya ca dhanai-ssārdha-ñjale tasyāvamajjayat | tataḥ kalāvatī kanyā na vilokya nija-mpatim || 26|| śokena mahatā tatra rudantī cāpatad bhuvi | (rudatī) dṛṣṭvā tathāvidhā-nnāva-ṅkanyā-ñca bahuduḥkhitām || 27|| bhītena manasā sādhuḥ kimāścaryamida-mbhavet | cintyamānāśca te sarve babhūvustarivāhakāḥ || 28|| tato līlāvatī kanyā-ndṛṣṭvā sā vihvalā-'bhavat | vilalāpātiduḥkhena bhartāra-ñcedamabravīta || 29|| idānī-nnaukayā sārdha-ṅkathaṃ so-'bhūdalakṣitaḥ | na jāne kasya devasya helayā caiva sā hṛtā || 30|| satyadevasya māhātmya-ñjñātuṃ-vā~ kena śakyate | ityuktvā vilalāpaiva tataśca svajanai-ssaha || 31|| tato līlāvatī kanyā-ṅkrauḍe kṛtvā ruroda ha | tataḥkalāvatī kanyā naṣṭe svāmini duḥkhitā || 32|| gṛhītvā pāduke tasyānugatu-ñca manodadhe | (pādukāṃ) kanyāyāścarita-ndṛṣṭvā sabhārya-ssajjano vaṇik || 33|| atiśokena santaptaścintayāmāsa dharmavit | hṛtaṃ-vā~ satyadevena bhrānto-'haṃ satyamāyayā || 34|| satyapūjā-ṅkariṣyāmi yathāvibhavavistaraiḥ | iti sarvān samāhūya kathayitvā manoratham || 35|| natvā ca daṇḍavad bhūmau satyadeva-mpunaḥ punaḥ | tatastuṣṭa-ssatyadevo dīnānā-mparipālakaḥ || 36|| jagāda vacana-ñcaina-ṅkṛpayā bhaktavatsalaḥ | tyaktvā prasāda-nte kanyā pati-ndraṣṭuṃ samāgatā || 37|| ato-'dṛṣṭo-'bhavattasyāḥ kanyakāyāḥ patirdhruvam | gṛha-ṅgatvā prasāda-ñca bhuktvā sā-''yāti cetpunaḥ || 38|| (sāyāti) labdhabhartrī sutā sādho bhaviṣyati na saṃśayaḥ | kanyakā tādṛśaṃ-vā~kyaṃ śrutvā gaganamaṇḍalāt || 39|| kṣipra-ntadā gṛha-ṅgatvā prasāda-ñca bubhoja sā | paścā-thsā punarāgatya dadar​śa svajana-mpatim || 40|| (sāpaścātpunarāgatya, sajanaṃ) tataḥ kalāvatī kanyā jagāda pitara-mprati | idānī-ñca gṛhaṃ-yā~hi vilamba-ṅkuruṣe katham || 41|| tacchrutvā kanyakāvākyaṃ santuṣṭo-'bhūdvaṇiksutaḥ | pūjanaṃ satyadevasya kṛtvā vidhividhānataḥ || 42|| dhanairbandhugaṇai-ssārdha-ñjagāma nijamandiram | paurṇamāsyā-ñca saṅkrāntau kṛtavān satyasya pūjanam || 43|| (satyapūjanam) ihaloke sukha-mbhuktvā cānte satyapuraṃ-ya~yau || 44|| || iti śrīskānda purāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-ñcaturtho-'dhyāyaḥ || 4 || atha pañcamo-'dhyāyaḥ sūta uvāca | athānyacca pravakṣyāmi śruṇudhva-mmunisattamāḥ | āsī-ttuṅgadhvajo rājā prajāpālanatatparaḥ || 1|| prasādaṃ satyadevasya tyaktvā duḥkhamavāpa saḥ | ekadā sa vana-ṅgatvā hatvā bahuvidhā-npaśūn || 2|| āgatya vaṭamūla-ñca dṛṣṭvā satyasya pūjanam | (cāpaśyat) gopāḥ kurvanti santuṣṭā bhaktiyuktā-ssa bāndhavāḥ || 3|| rājā dṛṣṭvā tu darpeṇa na gato na nanāma saḥ | tato gopagaṇā-ssarve prasāda-nnṛpasannidhau || 4|| saṃsthāpya punarāgatya bhuktatvā sarve yathepsitam | tataḥ prasādaṃ santyajya rājā duḥkhamavāpa saḥ || 5|| tasya putraśata-nnaṣṭa-ndhanadhānyādika-ñca yat | satyadevena tatsarva-nnāśita-mmama niścitam || 6|| atastatraiva gacchāmi yatra devasya pūjanam | manasā tu viniścitya yayau gopālasannidhau || 7|| tato-'sau satyadevasya pūjā-ṅgopagaṇaissaha | bhaktiśraddhānvito bhūtvā cakāra vidhinā nṛpaḥ || 8|| satyadevaprasādena dhanaputrānvito-'bhavat | ihaloke sukha-mbhuktatvā cānte satyapuraṃ-ya~yau || 9|| ya ida-ṅkurute satyavrata-mparamadurlabham | śṛṇoti ca kathā-mpuṇyā-mbhaktiyuktaḥ phalapradām || 10|| dhanadhānyādika-ntasya bhave-thsatyaprasādataḥ | daridro labhate vitta-mbaddho mucyeta bandhanāt || 11|| bhīto bhayā-tpramucyeta satyameva na saṃśayaḥ | īpsita-ñca phala-mbhuktvā cānte satyapuraṃ​vra~jet || 12|| iti vaḥ kathitaṃ-vi~prā-ssatyanārāyaṇavratam | ya-tkṛtvā sarvaduḥkhebhyo mukto bhavati mānavaḥ || 13|| viśeṣataḥ kaliyuge satyapūjā phalapradā | keci-tkālaṃ-va~diṣyanti satyamīśa-ntameva ca || 14|| satyanārāyaṇa-ṅkeci-thsatyadeva-ntathāpare | nānārūpadharo bhūtvā sarveṣāmīpsitapradam || 15|| (sarveṣāmīpsitapradaḥ) bhaviṣyati kalau satyavratarūpī sanātanaḥ | śrīviṣṇunā dhṛtaṃ rūpaṃ sarveṣāmīpsitapradam || 16|| ya ida-mpaṭhate nityaṃ śṛṇoti munisattamāḥ | tasya naśyanti pāpāni satyadevaprasādataḥ || 17|| vrataṃ-yai~stu kṛta-mpūrvaṃ satyanārāyaṇasya ca | teṣā-ntvaparajanmāni kathayāmi munīśvarāḥ || 18|| śatānandomahāprājñassudāmābrāhmaṇo hyabhūt | tasmiñjanmani śrīkṛṣṇa-ndhyātvā mokṣamavāpa ha || 19|| kāṣṭhabhāravaho bhillo guharājo babhūva ha | tasmiñjanmani śrīrāmaṃ sevya mokṣa-ñjagāma vai || 20|| ulkāmukho mahārājo nṛpo daśaratho-'bhavat | śrīraṅganāthaṃ sampūjya śrīvaikuṇṭha-ntadāgamat || 21|| (śrīrāmacandrasamprāpya) rdhāmika-ssatyasandhaśca sādhurmoradhvajo-'bhavat | (sādhurmoradhvajobhavat) dehārdha-ṅkrakacaiśchittvā datvā mokṣamavāpa ha || 22|| tuṅgadhvajo mahārāja-ssvāyambhuvo-'bhava-tkila | (svāyambhūrabhavat) sarvā-nbhāgavatān kṛtvā śrīvaikuṇṭha-ntadā-'gamat || 23|| (kṛttvā, tadāgamat) bhūtvā gopāśca te sarve vrajamaṇḍalavāsinaḥ | nihatya rākṣasān sarvā-ngoloka-ntu tadā yayuḥ || 24|| || iti śrīskāndapurāṇe revākhaṇḍe śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-mpañcamo-'dhyāyaḥ || 5 ||

Explore More