നാരായണ ഉവാച ।
വാഗ്ദേവതായാഃ സ്തവനം ശ്രൂയതാം സര്വകാമദമ് ।
മഹാമുനിര്യാജ്ഞവല്ക്യോ യേന തുഷ്ടാവ താം പുരാ ॥ 1 ॥
മഹാമുനിര്യാജ്ഞവല്ക്യോ യേന തുഷ്ടാവ താം പുരാ ॥ 1 ॥
ഗുരുശാപാച്ച സ മുനിര്ഹതവിദ്യോ ബഭൂവ ഹ ।
തദാ ജഗാമ ദുഃഖാര്തോ രവിസ്ഥാനം ച പുണ്യദമ് ॥ 2 ॥
തദാ ജഗാമ ദുഃഖാര്തോ രവിസ്ഥാനം ച പുണ്യദമ് ॥ 2 ॥
സമ്പ്രാപ്യതപസാ സൂര്യം കോണാര്കേ ദൃഷ്ടിഗോചരേ ।
തുഷ്ടാവ സൂര്യം ശോകേന രുരോദ ച പുനഃ പുനഃ ॥ 3 ॥
തുഷ്ടാവ സൂര്യം ശോകേന രുരോദ ച പുനഃ പുനഃ ॥ 3 ॥
സൂര്യസ്തം പാഠയാമാസ വേദവേദാങ്ഗമീശ്വരഃ ।
ഉവാചസ്തുഹി വാഗ്ദേവീം ഭക്ത്യാ ച സ്മൃതിഹേതവേ ॥ 4 ॥
ഉവാചസ്തുഹി വാഗ്ദേവീം ഭക്ത്യാ ച സ്മൃതിഹേതവേ ॥ 4 ॥
തമിത്യുക്ത്വാ ദീനനാഥോ ഹ്യന്തര്ധാനം ജഗാമ സഃ ।
മുനിഃ സ്നാത്വാ ച തുഷ്ടാവ ഭക്തിനമ്രാത്മകന്ധരഃ ॥ 5 ॥
മുനിഃ സ്നാത്വാ ച തുഷ്ടാവ ഭക്തിനമ്രാത്മകന്ധരഃ ॥ 5 ॥
യാജ്ഞവല്ക്യ ഉവാച।
കൃപാം കുരു ജഗന്മാതര്മാമേവം ഹതതേജസമ് ।
ഗുരുശാപാത്സ്മൃതിഭ്രഷ്ടം വിദ്യാഹീനം ച ദുഃഖിതമ് ॥ 6 ॥
കൃപാം കുരു ജഗന്മാതര്മാമേവം ഹതതേജസമ് ।
ഗുരുശാപാത്സ്മൃതിഭ്രഷ്ടം വിദ്യാഹീനം ച ദുഃഖിതമ് ॥ 6 ॥
ജ്ഞാനം ദേഹി സ്മൃതിം ദേഹി വിദ്യാം വിദ്യാധിദേവതേ ।
പ്രതിഷ്ഠാം കവിതാം ദേഹി ശക്തിം ശിഷ്യപ്രബോധികാമ് ॥ 7 ॥
പ്രതിഷ്ഠാം കവിതാം ദേഹി ശക്തിം ശിഷ്യപ്രബോധികാമ് ॥ 7 ॥
ഗ്രന്ഥനിര്മിതിശക്തിം ച സച്ഛിഷ്യം സുപ്രതിഷ്ഠിതമ് ।
പ്രതിഭാം സത്സഭായാം ച വിചാരക്ഷമതാം ശുഭാമ് ॥ 8 ॥
പ്രതിഭാം സത്സഭായാം ച വിചാരക്ഷമതാം ശുഭാമ് ॥ 8 ॥
ലുപ്താം സര്വാം ദൈവവശാന്നവം കുരു പുനഃ പുനഃ ।
യഥാങ്കുരം ജനയതി ഭഗവാന്യോഗമായയാ ॥ 9 ॥
യഥാങ്കുരം ജനയതി ഭഗവാന്യോഗമായയാ ॥ 9 ॥
ബ്രഹ്മസ്വരൂപാ പരമാ ജ്യോതിരൂപാ സനാതനീ ।
സര്വവിദ്യാധിദേവീ യാ തസ്യൈ വാണ്യൈ നമോ നമഃ ॥ 10 ॥
സര്വവിദ്യാധിദേവീ യാ തസ്യൈ വാണ്യൈ നമോ നമഃ ॥ 10 ॥
യയാ വിനാ ജഗത്സര്വം ശശ്വജ്ജീവന്മൃതം സദാ ।
ജ്ഞാനാധിദേവീ യാ തസ്യൈ സരസ്വത്യൈ നമോ നമഃ ॥ 11 ॥
ജ്ഞാനാധിദേവീ യാ തസ്യൈ സരസ്വത്യൈ നമോ നമഃ ॥ 11 ॥
യയാ വിനാ ജഗത്സര്വം മൂകമുന്മത്തവത്സദാ ।
വാഗധിഷ്ഠാതൃദേവീ യാ തസ്യൈ വാണ്യൈ നമോ നമഃ ॥ 12 ॥
വാഗധിഷ്ഠാതൃദേവീ യാ തസ്യൈ വാണ്യൈ നമോ നമഃ ॥ 12 ॥
ഹിമചന്ദനകുന്ദേന്ദുകുമുദാമ്ഭോജസന്നിഭാ ।
വര്ണാധിദേവീ യാ തസ്യൈ ചാക്ഷരായൈ നമോ നമഃ ॥ 13 ॥
വര്ണാധിദേവീ യാ തസ്യൈ ചാക്ഷരായൈ നമോ നമഃ ॥ 13 ॥
വിസര്ഗ ബിന്ദുമാത്രാണാം യദധിഷ്ഠാനമേവ ച ।
ഇത്ഥം ത്വം ഗീയസേ സദ്ഭിര്ഭാരത്യൈ തേ നമോ നമഃ ॥ 14 ॥
ഇത്ഥം ത്വം ഗീയസേ സദ്ഭിര്ഭാരത്യൈ തേ നമോ നമഃ ॥ 14 ॥
യയാ വിനാഽത്ര സങ്ഖ്യാകൃത്സങ്ഖ്യാം കര്തും ന ശക്നുതേ ।
കാലസങ്ഖ്യാസ്വരൂപാ യാ തസ്യൈ ദേവ്യൈ നമോ നമഃ ॥ 15 ॥
കാലസങ്ഖ്യാസ്വരൂപാ യാ തസ്യൈ ദേവ്യൈ നമോ നമഃ ॥ 15 ॥
വ്യാഖ്യാസ്വരൂപാ യാ ദേവീ വ്യാഖ്യാധിഷ്ഠാതൃദേവതാ ।
ഭ്രമസിദ്ധാന്തരൂപാ യാ തസ്യൈ ദേവ്യൈ നമോ നമഃ ॥ 16 ॥
ഭ്രമസിദ്ധാന്തരൂപാ യാ തസ്യൈ ദേവ്യൈ നമോ നമഃ ॥ 16 ॥
സ്മൃതിശക്തിര്ജ്ഞാനശക്തിര്ബുദ്ധിശക്തിസ്വരൂപിണീ ।
പ്രതിഭാ കല്പനാശക്തിര്യാ ച തസ്യൈ നമോ നമഃ ॥ 17 ॥
പ്രതിഭാ കല്പനാശക്തിര്യാ ച തസ്യൈ നമോ നമഃ ॥ 17 ॥
സനത്കുമാരോ ബ്രഹ്മാണം ജ്ഞാനം പപ്രച്ഛ യത്ര വൈ ।
ബഭൂവ ജഡവത്സോഽപി സിദ്ധാന്തം കര്തുമക്ഷമഃ ॥ 18 ॥
ബഭൂവ ജഡവത്സോഽപി സിദ്ധാന്തം കര്തുമക്ഷമഃ ॥ 18 ॥
തദാജഗാമ ഭഗവാനാത്മാ ശ്രീകൃഷ്ണ ഈശ്വരഃ ।
ഉവാചസത്തമം സ്തോത്രം വാണ്യാ ഇതി വിധിം തദാ ॥ 19 ॥
ഉവാചസത്തമം സ്തോത്രം വാണ്യാ ഇതി വിധിം തദാ ॥ 19 ॥
സ ച തുഷ്ടാവ താം ബ്രഹ്മാ ചാജ്ഞയാ പരമാത്മനഃ ।
ചകാര തത്പ്രസാദേന തദാ സിദ്ധാന്തമുത്തമമ് ॥ 20 ॥
ചകാര തത്പ്രസാദേന തദാ സിദ്ധാന്തമുത്തമമ് ॥ 20 ॥
യദാപ്യനന്തം പപ്രച്ഛ ജ്ഞാനമേകം വസുന്ധരാ ।
ബഭൂവ മൂകവത്സോഽപി സിദ്ധാന്തം കര്തുമക്ഷമഃ ॥ 21 ॥
ബഭൂവ മൂകവത്സോഽപി സിദ്ധാന്തം കര്തുമക്ഷമഃ ॥ 21 ॥
തദാ ത്വാം ച സ തുഷ്ടാവ സന്ത്രസ്തഃ കശ്യപാജ്ഞയാ ।
തതശ്ചകാര സിദ്ധാന്തം നിര്മലം ഭ്രമഭഞ്ജനമ് ॥ 22 ॥
തതശ്ചകാര സിദ്ധാന്തം നിര്മലം ഭ്രമഭഞ്ജനമ് ॥ 22 ॥
വ്യാസഃ പുരാണസൂത്രം ച സമപൃച്ഛത വാല്മികിമ് ।
മൌനീഭൂതഃ സ സസ്മാര ത്വാമേവ ജഗദമ്ബികാമ് ॥ 23 ॥
മൌനീഭൂതഃ സ സസ്മാര ത്വാമേവ ജഗദമ്ബികാമ് ॥ 23 ॥
തദാ ചകാര സിദ്ധാന്തം ത്വദ്വരേണ മുനീശ്വരഃ ।
സ പ്രാപ നിര്മലം ജ്ഞാനം പ്രമാദധ്വംസകാരണമ് ॥ 24 ॥
സ പ്രാപ നിര്മലം ജ്ഞാനം പ്രമാദധ്വംസകാരണമ് ॥ 24 ॥
പുരാണ സൂത്രം ശ്രുത്വാ സ വ്യാസഃ കൃഷ്ണകലോദ്ഭവഃ ।
ത്വാം സിഷേവേ ച ദധ്യൌ ച ശതവര്ഷം ച പുഷ്കരേ ॥ 25 ॥
ത്വാം സിഷേവേ ച ദധ്യൌ ച ശതവര്ഷം ച പുഷ്കരേ ॥ 25 ॥
തദാ ത്വത്തോ വരം പ്രാപ്യ സ കവീന്ദ്രോ ബഭൂവ ഹ ।
തദാ വേദവിഭാഗം ച പുരാണാനി ചകാര ഹ ॥ 26 ॥
തദാ വേദവിഭാഗം ച പുരാണാനി ചകാര ഹ ॥ 26 ॥
യദാ മഹേന്ദ്രേ പപ്രച്ഛ തത്ത്വജ്ഞാനം ശിവാ ശിവമ് ।
ക്ഷണം ത്വാമേവ സഞ്ചിന്ത്യ തസ്യൈ ജ്ഞാനം ദധൌ വിഭുഃ ॥ 27 ॥
ക്ഷണം ത്വാമേവ സഞ്ചിന്ത്യ തസ്യൈ ജ്ഞാനം ദധൌ വിഭുഃ ॥ 27 ॥
പപ്രച്ഛ ശബ്ദശാസ്ത്രം ച മഹേന്ദ്രശ്ച ബൃഹസ്പതിമ് ।
ദിവ്യം വര്ഷസഹസ്രം ച സ ത്വാം ദധ്യൌ ച പുഷ്കരേ ॥ 28 ॥
ദിവ്യം വര്ഷസഹസ്രം ച സ ത്വാം ദധ്യൌ ച പുഷ്കരേ ॥ 28 ॥
തദാ ത്വത്തോ വരം പ്രാപ്യ ദിവ്യം വര്ഷസഹസ്രകമ് ।
ഉവാചശബ്ദശാസ്ത്രം ച തദര്ഥം ച സുരേശ്വരമ് ॥ 29 ॥
ഉവാചശബ്ദശാസ്ത്രം ച തദര്ഥം ച സുരേശ്വരമ് ॥ 29 ॥
അധ്യാപിതാശ്ച യൈഃ ശിഷ്യാഃ യൈരധീതം മുനീശ്വരൈഃ ।
തേ ച ത്വാം പരിസഞ്ചിന്ത്യ പ്രവര്തന്തേ സുരേശ്വരി ॥ 30 ॥
തേ ച ത്വാം പരിസഞ്ചിന്ത്യ പ്രവര്തന്തേ സുരേശ്വരി ॥ 30 ॥
ത്വം സംസ്തുതാ പൂജിതാ ച മുനീന്ദ്രമനുമാനവൈഃ ।
ദൈത്യേന്ദ്രൈശ്ച സുരൈശ്ചാപി ബ്രഹ്മവിഷ്ണുശിവാദിഭിഃ ॥ 31 ॥
ദൈത്യേന്ദ്രൈശ്ച സുരൈശ്ചാപി ബ്രഹ്മവിഷ്ണുശിവാദിഭിഃ ॥ 31 ॥
ജഡീഭൂതഃ സഹസ്രാസ്യഃ പഞ്ചവക്ത്രശ്ചതുര്മുഖഃ ।
യാം സ്തോതും കിമഹം സ്തൌമി താമേകാസ്യേന മാനവഃ ॥ 32 ॥
യാം സ്തോതും കിമഹം സ്തൌമി താമേകാസ്യേന മാനവഃ ॥ 32 ॥
ഇത്യുക്ത്വാ യാജ്ഞവല്ക്യശ്ച ഭക്തിനമ്രാത്മകന്ധരഃ ।
പ്രണനാമ നിരാഹാരോ രുരോദ ച മുഹുര്മുഹുഃ ॥ 33 ॥
പ്രണനാമ നിരാഹാരോ രുരോദ ച മുഹുര്മുഹുഃ ॥ 33 ॥
തദാ ജ്യോതിസ്സ്വരൂപാ സാ തേനാദൃഷ്ടാപ്യുവാചതമ് ।
സുകവീന്ദ്രോ ഭവേത്യുക്ത്വാ വൈകുണ്ഠം ച ജഗാമ ഹ ॥ 34 ॥
സുകവീന്ദ്രോ ഭവേത്യുക്ത്വാ വൈകുണ്ഠം ച ജഗാമ ഹ ॥ 34 ॥
യാജ്ഞവല്ക്യ കൃതം വാണീസ്തോത്രം യഃ സംയതഃ പഠേത് ।
സ കവീന്ദ്രോ മഹാവാഗ്മീ ബൃഹസ്പതി സമോ ഭവേത് ॥ 35 ॥
മഹാമൂര്ഖശ്ച ദുര്മേധാ വര്ഷമേകം ച യഃ പഠേത് ।
സ പണ്ഡിതശ്ച മേധാവീ സുകവിശ്ച ഭവേദ്ധ്രുവമ് ॥ 35 ॥
സ കവീന്ദ്രോ മഹാവാഗ്മീ ബൃഹസ്പതി സമോ ഭവേത് ॥ 35 ॥
മഹാമൂര്ഖശ്ച ദുര്മേധാ വര്ഷമേകം ച യഃ പഠേത് ।
സ പണ്ഡിതശ്ച മേധാവീ സുകവിശ്ച ഭവേദ്ധ്രുവമ് ॥ 35 ॥
ഇതി ശ്രീ ബ്രഹ്മവൈവര്തേ മഹാപുരാണേ പ്രകൃതി ഖണ്ഡേ നാരദ നാരായണ സംവാദേ യാജ്ഞവല്ക്യോക്ത വാണീ സ്തവനം നാമ പഞ്ചമോഽധ്യായഃ ॥