అధ్యాయ 1
వల్లీ 3
ఋత-మ్పిబన్తౌ సుకృతస్య లోకే గుహా-మ్ప్రవిష్టౌ పరమే పరార్ధే।
ఛాయాతపౌ బ్రహ్మవిదో వదన్తి పఞ్చాగ్నయో యే చ త్రిణాచికేతాః ॥1॥
ఋత-మ్పిబన్తౌ సుకృతస్య లోకే గుహా-మ్ప్రవిష్టౌ పరమే పరార్ధే।
ఛాయాతపౌ బ్రహ్మవిదో వదన్తి పఞ్చాగ్నయో యే చ త్రిణాచికేతాః ॥1॥
య-స్సేతురీజానానామక్షర-మ్బ్రహ్మ యత్పరమ్।
అభయ-న్తితీర్షతా-మ్పార-న్నాచికేతం శకేమహి ॥2॥
అభయ-న్తితీర్షతా-మ్పార-న్నాచికేతం శకేమహి ॥2॥
ఆత్మానం రథినం-విఁద్ధి శరీరం రథమేవ తు।
బుద్ధి-న్తు సారథిం-విఁద్ధి మనః ప్రగ్రహమేవ చ ॥3॥
బుద్ధి-న్తు సారథిం-విఁద్ధి మనః ప్రగ్రహమేవ చ ॥3॥
ఇన్ద్రియాణి హయానాహుర్విషయాంస్తేషు గోచరాన్।
ఆత్మేన్ద్రియమనోయుక్త-మ్భోక్తేత్యాహుర్మనీషిణః ॥4॥
ఆత్మేన్ద్రియమనోయుక్త-మ్భోక్తేత్యాహుర్మనీషిణః ॥4॥
యస్త్వవిజ్ఞానవాన్భవత్యయుక్తేన మనసా సదా।
తస్యేన్ద్రియాణ్యవశ్యాని దుష్టాశ్వా ఇవ సారథేః ॥5॥
తస్యేన్ద్రియాణ్యవశ్యాని దుష్టాశ్వా ఇవ సారథేః ॥5॥
యస్తు విజ్ఞానవాన్భవతి యుక్తేన మనసా సదా।
తస్యేన్ద్రియాణి వశ్యాని సదశ్వా ఇవ సారథేః ॥6॥
తస్యేన్ద్రియాణి వశ్యాని సదశ్వా ఇవ సారథేః ॥6॥
యస్త్వవిజ్ఞానవాన్భవత్యమనస్క-స్సదా-ఽశుచిః।
న స తత్పదమాప్నోతి సంసార-ఞ్చాధిగచ్ఛతి ॥7॥
న స తత్పదమాప్నోతి సంసార-ఞ్చాధిగచ్ఛతి ॥7॥
యస్తు విజ్ఞానవాన్భవతి సమనస్క-స్సదా శుచిః।
స తు తత్పదమాప్నోతి యస్మాద్ భూయో న జాయతే ॥8॥
స తు తత్పదమాప్నోతి యస్మాద్ భూయో న జాయతే ॥8॥
విజ్ఞానసారథిర్యస్తు మనః ప్రగ్రహవాన్నరః।
సో-ఽధ్వనః పారమాప్నోతి తద్విష్ణోః పరమ-మ్పదమ్ ॥9॥
సో-ఽధ్వనః పారమాప్నోతి తద్విష్ణోః పరమ-మ్పదమ్ ॥9॥
ఇన్ద్రియేభ్యః పరా హ్యర్థా అర్థేభ్యశ్చ పర-మ్మనః।
మనసస్తు పరా బుద్ధిర్బుద్ధేరాత్మా మహాన్పరః ॥10॥
మనసస్తు పరా బుద్ధిర్బుద్ధేరాత్మా మహాన్పరః ॥10॥
మహతః పరమవ్యక్తమవ్యక్తాత్పురుషః పరః।
పురుషాన్న పర-ఙ్కిఞ్చిత్సా కాష్ఠా సా పరా గతిః ॥11॥
పురుషాన్న పర-ఙ్కిఞ్చిత్సా కాష్ఠా సా పరా గతిః ॥11॥
ఏష సర్వేషు భూతేషు గూఢో-ఽఽత్మా న ప్రకాశతే।
దృశ్యతే త్వగ్ర్యయా బుద్ధ్యా సూక్ష్మయా సూక్ష్మదర్శిభిః ॥12॥
దృశ్యతే త్వగ్ర్యయా బుద్ధ్యా సూక్ష్మయా సూక్ష్మదర్శిభిః ॥12॥
యచ్ఛేద్వాఙ్మనసీ ప్రాజ్ఞస్తద్యచ్ఛేజ్జ్ఞాన ఆత్మని।
జ్ఞానమాత్మని మహతి నియచ్ఛేత్తద్యచ్ఛేచ్ఛాన్త ఆత్మని ॥13॥
జ్ఞానమాత్మని మహతి నియచ్ఛేత్తద్యచ్ఛేచ్ఛాన్త ఆత్మని ॥13॥
ఉత్తిష్ఠత జాగ్రత ప్రాప్య వరాన్నిబోధత।
క్షురస్య ధారా నిశితా దురత్యయా దుర్గ-మ్పథస్తత్కవయో వదన్తి ॥14॥
క్షురస్య ధారా నిశితా దురత్యయా దుర్గ-మ్పథస్తత్కవయో వదన్తి ॥14॥
అశబ్దమస్పర్శమరూపమవ్యయ-న్తథా-ఽరస-న్నిత్యమగన్ధవచ్చ యత్।
అనాద్యనన్త-మ్మహతః పర-న్ధ్రువ-న్నిచాయ్య తన్మృత్యుముఖా-త్ప్రముచ్యతే ॥15॥
అనాద్యనన్త-మ్మహతః పర-న్ధ్రువ-న్నిచాయ్య తన్మృత్యుముఖా-త్ప్రముచ్యతే ॥15॥
నాచికేతముపాఖ్యాన-మ్మృత్యుప్రోక్తం సనాతనమ్।
ఉక్త్వా శ్రుత్వా చ మేధావీ బ్రహ్మలోకే మహీయతే ॥16॥
ఉక్త్వా శ్రుత్వా చ మేధావీ బ్రహ్మలోకే మహీయతే ॥16॥
య ఇమ-మ్పరమ-ఙ్గుహ్యం శ్రావయేద్ బ్రహ్మసంసది।
ప్రయత-శ్శ్రాద్ధకాలే వా తదానన్త్యాయ కల్పతే।
తదానన్త్యాయ కల్పత ఇతి ॥17॥
ప్రయత-శ్శ్రాద్ధకాలే వా తదానన్త్యాయ కల్పతే।
తదానన్త్యాయ కల్పత ఇతి ॥17॥

