ଅଧ୍ଯାଯ 1
ଵଲ୍ଲୀ 3
ଋତ-ମ୍ପିବନ୍ତୌ ସୁକୃତସ୍ଯ ଲୋକେ ଗୁହା-ମ୍ପ୍ରଵିଷ୍ଟୌ ପରମେ ପରାର୍ଧେ।
ଛାଯାତପୌ ବ୍ରହ୍ମଵିଦୋ ଵଦନ୍ତି ପଞ୍ଚାଗ୍ନଯୋ ଯେ ଚ ତ୍ରିଣାଚିକେତାଃ ॥1॥
ଋତ-ମ୍ପିବନ୍ତୌ ସୁକୃତସ୍ଯ ଲୋକେ ଗୁହା-ମ୍ପ୍ରଵିଷ୍ଟୌ ପରମେ ପରାର୍ଧେ।
ଛାଯାତପୌ ବ୍ରହ୍ମଵିଦୋ ଵଦନ୍ତି ପଞ୍ଚାଗ୍ନଯୋ ଯେ ଚ ତ୍ରିଣାଚିକେତାଃ ॥1॥
ଯ-ସ୍ସେତୁରୀଜାନାନାମକ୍ଷର-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ ଯତ୍ପରମ୍।
ଅଭଯ-ନ୍ତିତୀର୍ଷତା-ମ୍ପାର-ନ୍ନାଚିକେତଂ ଶକେମହି ॥2॥
ଅଭଯ-ନ୍ତିତୀର୍ଷତା-ମ୍ପାର-ନ୍ନାଚିକେତଂ ଶକେମହି ॥2॥
ଆତ୍ମାନଂ ରଥିନଂ-ଵିଁଦ୍ଧି ଶରୀରଂ ରଥମେଵ ତୁ।
ବୁଦ୍ଧି-ନ୍ତୁ ସାରଥିଂ-ଵିଁଦ୍ଧି ମନଃ ପ୍ରଗ୍ରହମେଵ ଚ ॥3॥
ବୁଦ୍ଧି-ନ୍ତୁ ସାରଥିଂ-ଵିଁଦ୍ଧି ମନଃ ପ୍ରଗ୍ରହମେଵ ଚ ॥3॥
ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ହଯାନାହୁର୍ଵିଷଯାଂସ୍ତେଷୁ ଗୋଚରାନ୍।
ଆତ୍ମେନ୍ଦ୍ରିଯମନୋଯୁକ୍ତ-ମ୍ଭୋକ୍ତେତ୍ଯାହୁର୍ମନୀଷିଣଃ ॥4॥
ଆତ୍ମେନ୍ଦ୍ରିଯମନୋଯୁକ୍ତ-ମ୍ଭୋକ୍ତେତ୍ଯାହୁର୍ମନୀଷିଣଃ ॥4॥
ଯସ୍ତ୍ଵଵିଜ୍ଞାନଵାନ୍ଭଵତ୍ଯଯୁକ୍ତେନ ମନସା ସଦା।
ତସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରିଯାଣ୍ଯଵଶ୍ଯାନି ଦୁଷ୍ଟାଶ୍ଵା ଇଵ ସାରଥେଃ ॥5॥
ତସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରିଯାଣ୍ଯଵଶ୍ଯାନି ଦୁଷ୍ଟାଶ୍ଵା ଇଵ ସାରଥେଃ ॥5॥
ଯସ୍ତୁ ଵିଜ୍ଞାନଵାନ୍ଭଵତି ଯୁକ୍ତେନ ମନସା ସଦା।
ତସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ଵଶ୍ଯାନି ସଦଶ୍ଵା ଇଵ ସାରଥେଃ ॥6॥
ତସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ଵଶ୍ଯାନି ସଦଶ୍ଵା ଇଵ ସାରଥେଃ ॥6॥
ଯସ୍ତ୍ଵଵିଜ୍ଞାନଵାନ୍ଭଵତ୍ଯମନସ୍କ-ସ୍ସଦା-ଽଶୁଚିଃ।
ନ ସ ତତ୍ପଦମାପ୍ନୋତି ସଂସାର-ଞ୍ଚାଧିଗଚ୍ଛତି ॥7॥
ନ ସ ତତ୍ପଦମାପ୍ନୋତି ସଂସାର-ଞ୍ଚାଧିଗଚ୍ଛତି ॥7॥
ଯସ୍ତୁ ଵିଜ୍ଞାନଵାନ୍ଭଵତି ସମନସ୍କ-ସ୍ସଦା ଶୁଚିଃ।
ସ ତୁ ତତ୍ପଦମାପ୍ନୋତି ଯସ୍ମାଦ୍ ଭୂଯୋ ନ ଜାଯତେ ॥8॥
ସ ତୁ ତତ୍ପଦମାପ୍ନୋତି ଯସ୍ମାଦ୍ ଭୂଯୋ ନ ଜାଯତେ ॥8॥
ଵିଜ୍ଞାନସାରଥିର୍ଯସ୍ତୁ ମନଃ ପ୍ରଗ୍ରହଵାନ୍ନରଃ।
ସୋ-ଽଧ୍ଵନଃ ପାରମାପ୍ନୋତି ତଦ୍ଵିଷ୍ଣୋଃ ପରମ-ମ୍ପଦମ୍ ॥9॥
ସୋ-ଽଧ୍ଵନଃ ପାରମାପ୍ନୋତି ତଦ୍ଵିଷ୍ଣୋଃ ପରମ-ମ୍ପଦମ୍ ॥9॥
ଇନ୍ଦ୍ରିଯେଭ୍ଯଃ ପରା ହ୍ଯର୍ଥା ଅର୍ଥେଭ୍ଯଶ୍ଚ ପର-ମ୍ମନଃ।
ମନସସ୍ତୁ ପରା ବୁଦ୍ଧିର୍ବୁଦ୍ଧେରାତ୍ମା ମହାନ୍ପରଃ ॥10॥
ମନସସ୍ତୁ ପରା ବୁଦ୍ଧିର୍ବୁଦ୍ଧେରାତ୍ମା ମହାନ୍ପରଃ ॥10॥
ମହତଃ ପରମଵ୍ଯକ୍ତମଵ୍ଯକ୍ତାତ୍ପୁରୁଷଃ ପରଃ।
ପୁରୁଷାନ୍ନ ପର-ଙ୍କିଞ୍ଚିତ୍ସା କାଷ୍ଠା ସା ପରା ଗତିଃ ॥11॥
ପୁରୁଷାନ୍ନ ପର-ଙ୍କିଞ୍ଚିତ୍ସା କାଷ୍ଠା ସା ପରା ଗତିଃ ॥11॥
ଏଷ ସର୍ଵେଷୁ ଭୂତେଷୁ ଗୂଢୋ-ଽଽତ୍ମା ନ ପ୍ରକାଶତେ।
ଦୃଶ୍ଯତେ ତ୍ଵଗ୍ର୍ଯଯା ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ସୂକ୍ଷ୍ମଯା ସୂକ୍ଷ୍ମଦର୍ଶିଭିଃ ॥12॥
ଦୃଶ୍ଯତେ ତ୍ଵଗ୍ର୍ଯଯା ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ସୂକ୍ଷ୍ମଯା ସୂକ୍ଷ୍ମଦର୍ଶିଭିଃ ॥12॥
ଯଚ୍ଛେଦ୍ଵାଙ୍ମନସୀ ପ୍ରାଜ୍ଞସ୍ତଦ୍ଯଚ୍ଛେଜ୍ଜ୍ଞାନ ଆତ୍ମନି।
ଜ୍ଞାନମାତ୍ମନି ମହତି ନିଯଚ୍ଛେତ୍ତଦ୍ଯଚ୍ଛେଚ୍ଛାନ୍ତ ଆତ୍ମନି ॥13॥
ଜ୍ଞାନମାତ୍ମନି ମହତି ନିଯଚ୍ଛେତ୍ତଦ୍ଯଚ୍ଛେଚ୍ଛାନ୍ତ ଆତ୍ମନି ॥13॥
ଉତ୍ତିଷ୍ଠତ ଜାଗ୍ରତ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵରାନ୍ନିବୋଧତ।
କ୍ଷୁରସ୍ଯ ଧାରା ନିଶିତା ଦୁରତ୍ଯଯା ଦୁର୍ଗ-ମ୍ପଥସ୍ତତ୍କଵଯୋ ଵଦନ୍ତି ॥14॥
କ୍ଷୁରସ୍ଯ ଧାରା ନିଶିତା ଦୁରତ୍ଯଯା ଦୁର୍ଗ-ମ୍ପଥସ୍ତତ୍କଵଯୋ ଵଦନ୍ତି ॥14॥
ଅଶବ୍ଦମସ୍ପର୍ଶମରୂପମଵ୍ଯଯ-ନ୍ତଥା-ଽରସ-ନ୍ନିତ୍ଯମଗନ୍ଧଵଚ୍ଚ ଯତ୍।
ଅନାଦ୍ଯନନ୍ତ-ମ୍ମହତଃ ପର-ନ୍ଧ୍ରୁଵ-ନ୍ନିଚାଯ୍ଯ ତନ୍ମୃତ୍ଯୁମୁଖା-ତ୍ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ॥15॥
ଅନାଦ୍ଯନନ୍ତ-ମ୍ମହତଃ ପର-ନ୍ଧ୍ରୁଵ-ନ୍ନିଚାଯ୍ଯ ତନ୍ମୃତ୍ଯୁମୁଖା-ତ୍ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ॥15॥
ନାଚିକେତମୁପାଖ୍ଯାନ-ମ୍ମୃତ୍ଯୁପ୍ରୋକ୍ତଂ ସନାତନମ୍।
ଉକ୍ତ୍ଵା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚ ମେଧାଵୀ ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ମହୀଯତେ ॥16॥
ଉକ୍ତ୍ଵା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚ ମେଧାଵୀ ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ମହୀଯତେ ॥16॥
ଯ ଇମ-ମ୍ପରମ-ଙ୍ଗୁହ୍ଯଂ ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ ବ୍ରହ୍ମସଂସଦି।
ପ୍ରଯତ-ଶ୍ଶ୍ରାଦ୍ଧକାଲେ ଵା ତଦାନନ୍ତ୍ଯାଯ କଲ୍ପତେ।
ତଦାନନ୍ତ୍ଯାଯ କଲ୍ପତ ଇତି ॥17॥
ପ୍ରଯତ-ଶ୍ଶ୍ରାଦ୍ଧକାଲେ ଵା ତଦାନନ୍ତ୍ଯାଯ କଲ୍ପତେ।
ତଦାନନ୍ତ୍ଯାଯ କଲ୍ପତ ଇତି ॥17॥

