Lord Rama

ശ്രീ രാമ ചരിത മാനസ - കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡ

(Shri Ram Charit Manas - Kishkindha Kanda in Malayalam)

Goswami Tulsidas

Kishkindha Kanda is the fourth chapter of Tulsidas's epic Shri Ram Charit Manas, which narrates the legendary life of Lord Rama. This section details Rama's meeting with Hanuman, the alliance with Sugriva, and the strategic planning to find Sita. It serves as a profound meditation on devotion, friendship, and the overcoming of worldly obstacles through divine surrender. Reciting this kanda is believed to foster mental clarity, strengthen loyalty, and grant the grace of Lord Rama, helping devotees navigate the complexities of life with wisdom, patience, and unwavering faith in the divine path.

ശ്രീഗണേശായ നമഃ

ശ്രീജാനകീവല്ലഭോ വിജയതേ
ശ്രീരാമചരിതമാനസ
ചതുര്ഥ സോപാന (കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡ)
കുന്ദേന്ദീവരസുന്ദരാവതിബലൌ വിജ്ഞാനധാമാവുഭൌ
ശോഭാഢ്യൌ വരധന്വിനൌ ശ്രുതിനുതൌ ഗോവിപ്രവൃന്ദപ്രിയൌ।
മായാമാനുഷരൂപിണൌ രഘുവരൌ സദ്ധര്മവര്മൌം ഹിതൌ
സീതാന്വേഷണതത്പരൌ പഥിഗതൌ ഭക്തിപ്രദൌ തൌ ഹി നഃ ॥ 1 ॥
ബ്രഹ്മാമ്ഭോധിസമുദ്ഭവം കലിമലപ്രധ്വംസനം ചാവ്യയം
ശ്രീമച്ഛമ്ഭുമുഖേന്ദുസുന്ദരവരേ സംശോഭിതം സര്വദാ।
സംസാരാമയഭേഷജം സുഖകരം ശ്രീജാനകീജീവനം
ധന്യാസ്തേ കൃതിനഃ പിബന്തി സതതം ശ്രീരാമനാമാമൃതമ് ॥ 2 ॥
സോ. മുക്തി ജന്മ മഹി ജാനി ഗ്യാന ഖാനി അഘ ഹാനി കര
ജഹഁ ബസ സമ്ഭു ഭവാനി സോ കാസീ സേഇഅ കസ ന ॥
ജരത സകല സുര ബൃന്ദ ബിഷമ ഗരല ജേഹിം പാന കിയ।
തേഹി ന ഭജസി മന മന്ദ കോ കൃപാല സങ്കര സരിസ ॥
ആഗേം ചലേ ബഹുരി രഘുരായാ। രിഷ്യമൂക പരവത നിഅരായാ ॥
തഹഁ രഹ സചിവ സഹിത സുഗ്രീവാ। ആവത ദേഖി അതുല ബല സീംവാ ॥
അതി സഭീത കഹ സുനു ഹനുമാനാ। പുരുഷ ജുഗല ബല രൂപ നിധാനാ ॥
ധരി ബടു രൂപ ദേഖു തൈം ജാഈ। കഹേസു ജാനി ജിയഁ സയന ബുഝാഈ ॥
പഠേ ബാലി ഹോഹിം മന മൈലാ। ഭാഗൌം തുരത തജൌം യഹ സൈലാ ॥
ബിപ്ര രൂപ ധരി കപി തഹഁ ഗയൂ। മാഥ നാഇ പൂഛത അസ ഭയൂ ॥
കോ തുമ്ഹ സ്യാമല ഗൌര സരീരാ। ഛത്രീ രൂപ ഫിരഹു ബന ബീരാ ॥
കഠിന ഭൂമി കോമല പദ ഗാമീ। കവന ഹേതു ബിചരഹു ബന സ്വാമീ ॥
മൃദുല മനോഹര സുന്ദര ഗാതാ। സഹത ദുസഹ ബന ആതപ ബാതാ ॥
കീ തുമ്ഹ തീനി ദേവ മഹഁ കോഊ। നര നാരായന കീ തുമ്ഹ ദോഊ ॥
ദോ. ജഗ കാരന താരന ഭവ ഭഞ്ജന ധരനീ ഭാര।
കീ തുമ്ഹ അകില ഭുവന പതി ലീന്ഹ മനുജ അവതാര ॥ 1 ॥
കോസലേസ ദസരഥ കേ ജാഏ । ഹമ പിതു ബചന മാനി ബന ആഏ ॥
നാമ രാമ ലഛിമന ദൂ ഭാഈ। സങ്ഗ നാരി സുകുമാരി സുഹാഈ ॥
ഇഹാഁ ഹരി നിസിചര ബൈദേഹീ। ബിപ്ര ഫിരഹിം ഹമ ഖോജത തേഹീ ॥
ആപന ചരിത കഹാ ഹമ ഗാഈ। കഹഹു ബിപ്ര നിജ കഥാ ബുഝാഈ ॥
പ്രഭു പഹിചാനി പരേഉ ഗഹി ചരനാ। സോ സുഖ ഉമാ നഹിം ബരനാ ॥
പുലകിത തന മുഖ ആവ ന ബചനാ। ദേഖത രുചിര ബേഷ കൈ രചനാ ॥
പുനി ധീരജു ധരി അസ്തുതി കീന്ഹീ। ഹരഷ ഹൃദയഁ നിജ നാഥഹി ചീന്ഹീ ॥
മോര ന്യാഉ മൈം പൂഛാ സാഈം। തുമ്ഹ പൂഛഹു കസ നര കീ നാഈമ് ॥
തവ മായാ ബസ ഫിരുഁ ഭുലാനാ। താ തേ മൈം നഹിം പ്രഭു പഹിചാനാ ॥
ദോ. ഏകു മൈം മന്ദ മോഹബസ കുടില ഹൃദയ അഗ്യാന।
പുനി പ്രഭു മോഹി ബിസാരേഉ ദീനബന്ധു ഭഗവാന ॥ 2 ॥
ജദപി നാഥ ബഹു അവഗുന മോരേം। സേവക പ്രഭുഹി പരൈ ജനി ഭോരേമ് ॥
നാഥ ജീവ തവ മായാഁ മോഹാ। സോ നിസ്തരി തുമ്ഹാരേഹിം ഛോഹാ ॥
താ പര മൈം രഘുബീര ദോഹാഈ। ജാനുഁ നഹിം കഛു ഭജന ഉപാഈ ॥
സേവക സുത പതി മാതു ഭരോസേം। രഹി അസോച ബനി പ്രഭു പോസേമ് ॥
അസ കഹി പരേഉ ചരന അകുലാഈ। നിജ തനു പ്രഗടി പ്രീതി ഉര ഛാഈ ॥
തബ രഘുപതി ഉഠാഇ ഉര ലാവാ। നിജ ലോചന ജല സീഞ്ചി ജുഡ़ആവാ ॥
സുനു കപി ജിയഁ മാനസി ജനി ഊനാ। തൈം മമ പ്രിയ ലഛിമന തേ ദൂനാ ॥
സമദരസീ മോഹി കഹ സബ കോഊ। സേവക പ്രിയ അനന്യഗതി സോഊ ॥
ദോ. സോ അനന്യ ജാകേം അസി മതി ന ടരി ഹനുമന്ത।
മൈം സേവക സചരാചര രൂപ സ്വാമി ഭഗവന്ത ॥ 3 ॥
ദേഖി പവന സുത പതി അനുകൂലാ। ഹൃദയഁ ഹരഷ ബീതീ സബ സൂലാ ॥
നാഥ സൈല പര കപിപതി രഹീ। സോ സുഗ്രീവ ദാസ തവ അഹീ ॥
തേഹി സന നാഥ മയത്രീ കീജേ। ദീന ജാനി തേഹി അഭയ കരീജേ ॥
സോ സീതാ കര ഖോജ കരാഇഹി। ജഹഁ തഹഁ മരകട കോടി പഠാഇഹി ॥
ഏഹി ബിധി സകല കഥാ സമുഝാഈ। ലിഏ ദുഔ ജന പീഠി ചഢ़ആഈ ॥
ജബ സുഗ്രീവഁ രാമ കഹുഁ ദേഖാ। അതിസയ ജന്മ ധന്യ കരി ലേഖാ ॥
സാദര മിലേഉ നാഇ പദ മാഥാ। ഭൈണ്ടേഉ അനുജ സഹിത രഘുനാഥാ ॥
കപി കര മന ബിചാര ഏഹി രീതീ। കരിഹഹിം ബിധി മോ സന ഏ പ്രീതീ ॥
ദോ. തബ ഹനുമന്ത ഉഭയ ദിസി കീ സബ കഥാ സുനാഇ ॥
പാവക സാഖീ ദേഇ കരി ജോരീ പ്രീതീ ദൃഢ़ആഇ ॥ 4 ॥
കീന്ഹീ പ്രീതി കഛു ബീച ന രാഖാ। ലഛമിന രാമ ചരിത സബ ഭാഷാ ॥
കഹ സുഗ്രീവ നയന ഭരി ബാരീ। മിലിഹി നാഥ മിഥിലേസകുമാരീ ॥
മന്ത്രിന്ഹ സഹിത ഇഹാഁ ഏക ബാരാ। ബൈഠ രഹേഉഁ മൈം കരത ബിചാരാ ॥
ഗഗന പന്ഥ ദേഖീ മൈം ജാതാ। പരബസ പരീ ബഹുത ബിലപാതാ ॥
രാമ രാമ ഹാ രാമ പുകാരീ। ഹമഹി ദേഖി ദീന്ഹേഉ പട ഡാരീ ॥
മാഗാ രാമ തുരത തേഹിം ദീന്ഹാ। പട ഉര ലാഇ സോച അതി കീന്ഹാ ॥
കഹ സുഗ്രീവ സുനഹു രഘുബീരാ। തജഹു സോച മന ആനഹു ധീരാ ॥
സബ പ്രകാര കരിഹുഁ സേവകാഈ। ജേഹി ബിധി മിലിഹി ജാനകീ ആഈ ॥
ദോ. സഖാ ബചന സുനി ഹരഷേ കൃപാസിധു ബലസീംവ।
കാരന കവന ബസഹു ബന മോഹി കഹഹു സുഗ്രീവ ॥ 5 ॥
നാത ബാലി അരു മൈം ദ്വൌ ഭാഈ। പ്രീതി രഹീ കഛു ബരനി ന ജാഈ ॥
മയ സുത മായാവീ തേഹി ന്AUഁ। ആവാ സോ പ്രഭു ഹമരേം ഗ്AUഁ ॥
അര്ധ രാതി പുര ദ്വാര പുകാരാ। ബാലീ രിപു ബല സഹൈ ന പാരാ ॥
ധാവാ ബാലി ദേഖി സോ ഭാഗാ। മൈം പുനി ഗയുഁ ബന്ധു സഁഗ ലാഗാ ॥
ഗിരിബര ഗുഹാഁ പൈഠ സോ ജാഈ। തബ ബാലീം മോഹി കഹാ ബുഝാഈ ॥
പരിഖേസു മോഹി ഏക പഖവാരാ। നഹിം ആവൌം തബ ജാനേസു മാരാ ॥
മാസ ദിവസ തഹഁ രഹേഉഁ ഖരാരീ। നിസരീ രുധിര ധാര തഹഁ ഭാരീ ॥
ബാലി ഹതേസി മോഹി മാരിഹി ആഈ। സിലാ ദേഇ തഹഁ ചലേഉഁ പരാഈ ॥
മന്ത്രിന്ഹ പുര ദേഖാ ബിനു സാഈം। ദീന്ഹേഉ മോഹി രാജ ബരിആഈ ॥
ബാലി താഹി മാരി ഗൃഹ ആവാ। ദേഖി മോഹി ജിയഁ ഭേദ ബഢ़ആവാ ॥
രിപു സമ മോഹി മാരേസി അതി ഭാരീ। ഹരി ലീന്ഹേസി സര്ബസു അരു നാരീ ॥
താകേം ഭയ രഘുബീര കൃപാലാ। സകല ഭുവന മൈം ഫിരേഉഁ ബിഹാലാ ॥
ഇഹാഁ സാപ ബസ ആവത നാഹീം। തദപി സഭീത രഹുഁ മന മാഹീഁ ॥
സുനി സേവക ദുഖ ദീനദയാലാ। ഫരകി ഉഠീം ദ്വൈ ഭുജാ ബിസാലാ ॥
ദോ. സുനു സുഗ്രീവ മാരിഹുഁ ബാലിഹി ഏകഹിം ബാന।
ബ്രഹ്മ രുദ്ര സരനാഗത ഗേഁ ന ഉബരിഹിം പ്രാന ॥ 6 ॥
ജേ ന മിത്ര ദുഖ ഹോഹിം ദുഖാരീ। തിന്ഹഹി ബിലോകത പാതക ഭാരീ ॥
നിജ ദുഖ ഗിരി സമ രജ കരി ജാനാ। മിത്രക ദുഖ രജ മേരു സമാനാ ॥
ജിന്ഹ കേം അസി മതി സഹജ ന ആഈ। തേ സഠ കത ഹഠി കരത മിതാഈ ॥
കുപഥ നിവാരി സുപന്ഥ ചലാവാ। ഗുന പ്രഗടേ അവഗുനന്ഹി ദുരാവാ ॥
ദേത ലേത മന സങ്ക ന ധരീ। ബല അനുമാന സദാ ഹിത കരീ ॥
ബിപതി കാല കര സതഗുന നേഹാ। ശ്രുതി കഹ സന്ത മിത്ര ഗുന ഏഹാ ॥
ആഗേം കഹ മൃദു ബചന ബനാഈ। പാഛേം അനഹിത മന കുടിലാഈ ॥
ജാ കര ചിത അഹി ഗതി സമ ഭാഈ। അസ കുമിത്ര പരിഹരേഹി ഭലാഈ ॥
സേവക സഠ നൃപ കൃപന കുനാരീ। കപടീ മിത്ര സൂല സമ ചാരീ ॥
സഖാ സോച ത്യാഗഹു ബല മോരേം। സബ ബിധി ഘടബ കാജ മൈം തോരേമ് ॥
കഹ സുഗ്രീവ സുനഹു രഘുബീരാ। ബാലി മഹാബല അതി രനധീരാ ॥
ദുന്ദുഭീ അസ്ഥി താല ദേഖരാഏ। ബിനു പ്രയാസ രഘുനാഥ ഢഹാഏ ॥
ദേഖി അമിത ബല ബാഢ़ഈ പ്രീതീ। ബാലി ബധബ ഇന്ഹ ഭി പരതീതീ ॥
ബാര ബാര നാവി പദ സീസാ। പ്രഭുഹി ജാനി മന ഹരഷ കപീസാ ॥
ഉപജാ ഗ്യാന ബചന തബ ബോലാ। നാഥ കൃപാഁ മന ഭയു അലോലാ ॥
സുഖ സമ്പതി പരിവാര ബഡ़ആഈ। സബ പരിഹരി കരിഹുഁ സേവകാഈ ॥
ഏ സബ രാമഭഗതി കേ ബാധക। കഹഹിം സന്ത തബ പദ അവരാധക ॥
സത്രു മിത്ര സുഖ ദുഖ ജഗ മാഹീം। മായാ കൃത പരമാരഥ നാഹീമ് ॥
ബാലി പരമ ഹിത ജാസു പ്രസാദാ। മിലേഹു രാമ തുമ്ഹ സമന ബിഷാദാ ॥
സപനേം ജേഹി സന ഹോഇ ലരാഈ। ജാഗേം സമുഝത മന സകുചാഈ ॥
അബ പ്രഭു കൃപാ കരഹു ഏഹി ഭാഁതീ। സബ തജി ഭജനു കരൌം ദിന രാതീ ॥
സുനി ബിരാഗ സഞ്ജുത കപി ബാനീ। ബോലേ ബിഹഁസി രാമു ധനുപാനീ ॥
ജോ കഛു കഹേഹു സത്യ സബ സോഈ। സഖാ ബചന മമ മൃഷാ ന ഹോഈ ॥
നട മരകട ഇവ സബഹി നചാവത। രാമു ഖഗേസ ബേദ അസ ഗാവത ॥
ലൈ സുഗ്രീവ സങ്ഗ രഘുനാഥാ। ചലേ ചാപ സായക ഗഹി ഹാഥാ ॥
തബ രഘുപതി സുഗ്രീവ പഠാവാ। ഗര്ജേസി ജാഇ നികട ബല പാവാ ॥
സുനത ബാലി ക്രോധാതുര ധാവാ। ഗഹി കര ചരന നാരി സമുഝാവാ ॥
സുനു പതി ജിന്ഹഹി മിലേഉ സുഗ്രീവാ। തേ ദ്വൌ ബന്ധു തേജ ബല സീംവാ ॥
കോസലേസ സുത ലഛിമന രാമാ। കാലഹു ജീതി സകഹിം സങ്ഗ്രാമാ ॥
ദോ. കഹ ബാലി സുനു ഭീരു പ്രിയ സമദരസീ രഘുനാഥ।
ജൌം കദാചി മോഹി മാരഹിം തൌ പുനി ഹൌഁ സനാഥ ॥ 7 ॥
അസ കഹി ചലാ മഹാ അഭിമാനീ। തൃന സമാന സുഗ്രീവഹി ജാനീ ॥
ഭിരേ ഉഭൌ ബാലീ അതി തര്ജാ । മുഠികാ മാരി മഹാധുനി ഗര്ജാ ॥
തബ സുഗ്രീവ ബികല ഹോഇ ഭാഗാ। മുഷ്ടി പ്രഹാര ബജ്ര സമ ലാഗാ ॥
മൈം ജോ കഹാ രഘുബീര കൃപാലാ। ബന്ധു ന ഹോഇ മോര യഹ കാലാ ॥
ഏകരൂപ തുമ്ഹ ഭ്രാതാ ദോഊ। തേഹി ഭ്രമ തേം നഹിം മാരേഉഁ സോഊ ॥
കര പരസാ സുഗ്രീവ സരീരാ। തനു ഭാ കുലിസ ഗീ സബ പീരാ ॥
മേലീ കണ്ഠ സുമന കൈ മാലാ। പഠവാ പുനി ബല ദേഇ ബിസാലാ ॥
പുനി നാനാ ബിധി ഭീ ലരാഈ। ബിടപ ഓട ദേഖഹിം രഘുരാഈ ॥
ദോ. ബഹു ഛല ബല സുഗ്രീവ കര ഹിയഁ ഹാരാ ഭയ മാനി।
മാരാ ബാലി രാമ തബ ഹൃദയ മാഝ സര താനി ॥ 8 ॥
പരാ ബികല മഹി സര കേ ലാഗേം। പുനി ഉഠി ബൈഠ ദേഖി പ്രഭു ആഗേമ് ॥
സ്യാമ ഗാത സിര ജടാ ബനാഏഁ। അരുന നയന സര ചാപ ചഢ़ആഏഁ ॥
പുനി പുനി ചിതി ചരന ചിത ദീന്ഹാ। സുഫല ജന്മ മാനാ പ്രഭു ചീന്ഹാ ॥
ഹൃദയഁ പ്രീതി മുഖ ബചന കഠോരാ। ബോലാ ചിതി രാമ കീ ഓരാ ॥
ധര്മ ഹേതു അവതരേഹു ഗോസാഈ। മാരേഹു മോഹി ബ്യാധ കീ നാഈ ॥
മൈം ബൈരീ സുഗ്രീവ പിആരാ। അവഗുന കബന നാഥ മോഹി മാരാ ॥
അനുജ ബധൂ ഭഗിനീ സുത നാരീ। സുനു സഠ കന്യാ സമ ഏ ചാരീ ॥
ഇന്ഹഹി കുദ്ദഷ്ടി ബിലോകി ജോഈ। താഹി ബധേം കഛു പാപ ന ഹോഈ ॥
മുഢ़ തോഹി അതിസയ അഭിമാനാ। നാരി സിഖാവന കരസി ന കാനാ ॥
മമ ഭുജ ബല ആശ്രിത തേഹി ജാനീ। മാരാ ചഹസി അധമ അഭിമാനീ ॥
ദോ. സുനഹു രാമ സ്വാമീ സന ചല ന ചാതുരീ മോരി।
പ്രഭു അജഹൂഁ മൈം പാപീ അന്തകാല ഗതി തോരി ॥ 9 ॥
സുനത രാമ അതി കോമല ബാനീ। ബാലി സീസ പരസേഉ നിജ പാനീ ॥
അചല കരൌം തനു രാഖഹു പ്രാനാ। ബാലി കഹാ സുനു കൃപാനിധാനാ ॥
ജന്മ ജന്മ മുനി ജതനു കരാഹീം। അന്ത രാമ കഹി ആവത നാഹീമ് ॥
ജാസു നാമ ബല സങ്കര കാസീ। ദേത സബഹി സമ ഗതി അവിനാസീ ॥
മമ ലോചന ഗോചര സോഇ ആവാ। ബഹുരി കി പ്രഭു അസ ബനിഹി ബനാവാ ॥
ഛം. സോ നയന ഗോചര ജാസു ഗുന നിത നേതി കഹി ശ്രുതി ഗാവഹീം।
ജിതി പവന മന ഗോ നിരസ കരി മുനി ധ്യാന കബഹുഁക പാവഹീമ് ॥
മോഹി ജാനി അതി അഭിമാന ബസ പ്രഭു കഹേഉ രാഖു സരീരഹീ।
അസ കവന സഠ ഹഠി കാടി സുരതരു ബാരി കരിഹി ബബൂരഹീ ॥ 1 ॥
അബ നാഥ കരി കരുനാ ബിലോകഹു ദേഹു ജോ ബര മാഗൂഁ।
ജേഹിം ജോനി ജന്മൌം കര്മ ബസ തഹഁ രാമ പദ അനുരാഗൂഁ ॥
യഹ തനയ മമ സമ ബിനയ ബല കല്യാനപ്രദ പ്രഭു ലീജിഐ।
ഗഹി ബാഹഁ സുര നര നാഹ ആപന ദാസ അങ്ഗദ കീജിഐ ॥ 2 ॥
ദോ. രാമ ചരന ദൃഢ़ പ്രീതി കരി ബാലി കീന്ഹ തനു ത്യാഗ।
സുമന മാല ജിമി കണ്ഠ തേ ഗിരത ന ജാനി നാഗ ॥ 10 ॥
രാമ ബാലി നിജ ധാമ പഠാവാ। നഗര ലോഗ സബ ബ്യാകുല ധാവാ ॥
നാനാ ബിധി ബിലാപ കര താരാ। ഛൂടേ കേസ ന ദേഹ സഁഭാരാ ॥
താരാ ബികല ദേഖി രഘുരായാ । ദീന്ഹ ഗ്യാന ഹരി ലീന്ഹീ മായാ ॥
ഛിതി ജല പാവക ഗഗന സമീരാ। പഞ്ച രചിത അതി അധമ സരീരാ ॥
പ്രഗട സോ തനു തവ ആഗേം സോവാ। ജീവ നിത്യ കേഹി ലഗി തുമ്ഹ രോവാ ॥
ഉപജാ ഗ്യാന ചരന തബ ലാഗീ। ലീന്ഹേസി പരമ ഭഗതി ബര മാഗീ ॥
ഉമാ ദാരു ജോഷിത കീ നാഈ। സബഹി നചാവത രാമു ഗോസാഈ ॥
തബ സുഗ്രീവഹി ആയസു ദീന്ഹാ। മൃതക കര്മ ബിധിബത സബ കീന്ഹാ ॥
രാമ കഹാ അനുജഹി സമുഝാഈ। രാജ ദേഹു സുഗ്രീവഹി ജാഈ ॥
രഘുപതി ചരന നാഇ കരി മാഥാ। ചലേ സകല പ്രേരിത രഘുനാഥാ ॥
ദോ. ലഛിമന തുരത ബോലാഏ പുരജന ബിപ്ര സമാജ।
രാജു ദീന്ഹ സുഗ്രീവ കഹഁ അങ്ഗദ കഹഁ ജുബരാജ ॥ 11 ॥
ഉമാ രാമ സമ ഹിത ജഗ മാഹീം। ഗുരു പിതു മാതു ബന്ധു പ്രഭു നാഹീമ് ॥
സുര നര മുനി സബ കൈ യഹ രീതീ। സ്വാരഥ ലാഗി കരഹിം സബ പ്രീതീ ॥
ബാലി ത്രാസ ബ്യാകുല ദിന രാതീ। തന ബഹു ബ്രന ചിന്താഁ ജര ഛാതീ ॥
സോഇ സുഗ്രീവ കീന്ഹ കപിര്AU। അതി കൃപാല രഘുബീര സുഭ്AU ॥
ജാനതഹുഁ അസ പ്രഭു പരിഹരഹീം। കാഹേ ന ബിപതി ജാല നര പരഹീമ് ॥
പുനി സുഗ്രീവഹി ലീന്ഹ ബോലാഈ। ബഹു പ്രകാര നൃപനീതി സിഖാഈ ॥
കഹ പ്രഭു സുനു സുഗ്രീവ ഹരീസാ। പുര ന ജാഉഁ ദസ ചാരി ബരീസാ ॥
ഗത ഗ്രീഷമ ബരഷാ രിതു ആഈ। രഹിഹുഁ നികട സൈല പര ഛാഈ ॥
അങ്ഗദ സഹിത കരഹു തുമ്ഹ രാജൂ। സന്തത ഹൃദയ ധരേഹു മമ കാജൂ ॥
ജബ സുഗ്രീവ ഭവന ഫിരി ആഏ। രാമു പ്രബരഷന ഗിരി പര ഛാഏ ॥
ദോ. പ്രഥമഹിം ദേവന്ഹ ഗിരി ഗുഹാ രാഖേഉ രുചിര ബനാഇ।
രാമ കൃപാനിധി കഛു ദിന ബാസ കരഹിങ്ഗേ ആഇ ॥ 12 ॥
സുന്ദര ബന കുസുമിത അതി സോഭാ। ഗുഞ്ജത മധുപ നികര മധു ലോഭാ ॥
കന്ദ മൂല ഫല പത്ര സുഹാഏ। ഭേ ബഹുത ജബ തേ പ്രഭു ആഏ ॥
ദേഖി മനോഹര സൈല അനൂപാ। രഹേ തഹഁ അനുജ സഹിത സുരഭൂപാ ॥
മധുകര ഖഗ മൃഗ തനു ധരി ദേവാ। കരഹിം സിദ്ധ മുനി പ്രഭു കൈ സേവാ ॥
മങ്ഗലരുപ ഭയു ബന തബ തേ । കീന്ഹ നിവാസ രമാപതി ജബ തേ ॥
ഫടിക സിലാ അതി സുഭ്ര സുഹാഈ। സുഖ ആസീന തഹാഁ ദ്വൌ ഭാഈ ॥
കഹത അനുജ സന കഥാ അനേകാ। ഭഗതി ബിരതി നൃപനീതി ബിബേകാ ॥
ബരഷാ കാല മേഘ നഭ ഛാഏ। ഗരജത ലാഗത പരമ സുഹാഏ ॥
ദോ. ലഛിമന ദേഖു മോര ഗന നാചത ബാരിദ പൈഖി।
ഗൃഹീ ബിരതി രത ഹരഷ ജസ ബിഷ്നു ഭഗത കഹുഁ ദേഖി ॥ 13 ॥
ഘന ഘമണ്ഡ നഭ ഗരജത ഘോരാ। പ്രിയാ ഹീന ഡരപത മന മോരാ ॥
ദാമിനി ദമക രഹ ന ഘന മാഹീം। ഖല കൈ പ്രീതി ജഥാ ഥിര നാഹീമ് ॥
ബരഷഹിം ജലദ ഭൂമി നിഅരാഏഁ। ജഥാ നവഹിം ബുധ ബിദ്യാ പാഏഁ ॥
ബൂഁദ അഘാത സഹഹിം ഗിരി കൈംസേമ് । ഖല കേ ബചന സന്ത സഹ ജൈസേമ് ॥
ഛുദ്ര നദീം ഭരി ചലീം തോരാഈ। ജസ ഥോരേഹുഁ ധന ഖല ഇതരാഈ ॥
ഭൂമി പരത ഭാ ഢാബര പാനീ। ജനു ജീവഹി മായാ ലപടാനീ ॥
സമിടി സമിടി ജല ഭരഹിം തലാവാ। ജിമി സദഗുന സജ്ജന പഹിം ആവാ ॥
സരിതാ ജല ജലനിധി മഹുഁ ജാഈ। ഹോഈ അചല ജിമി ജിവ ഹരി പാഈ ॥
ദോ. ഹരിത ഭൂമി തൃന സങ്കുല സമുഝി പരഹിം നഹിം പന്ഥ।
ജിമി പാഖണ്ഡ ബാദ തേം ഗുപ്ത ഹോഹിം സദഗ്രന്ഥ ॥ 14 ॥
ദാദുര ധുനി ചഹു ദിസാ സുഹാഈ। ബേദ പഢ़ഹിം ജനു ബടു സമുദാഈ ॥
നവ പല്ലവ ഭേ ബിടപ അനേകാ। സാധക മന ജസ മിലേം ബിബേകാ ॥
അര്ക ജബാസ പാത ബിനു ഭയൂ। ജസ സുരാജ ഖല ഉദ്യമ ഗയൂ ॥
ഖോജത കതഹുഁ മിലി നഹിം ധൂരീ। കരി ക്രോധ ജിമി ധരമഹി ദൂരീ ॥
സസി സമ്പന്ന സോഹ മഹി കൈസീ। ഉപകാരീ കൈ സമ്പതി ജൈസീ ॥
നിസി തമ ഘന ഖദ്യോത ബിരാജാ। ജനു ദമ്ഭിന്ഹ കര മിലാ സമാജാ ॥
മഹാബൃഷ്ടി ചലി ഫൂടി കിആരീമ് । ജിമി സുതന്ത്ര ഭേഁ ബിഗരഹിം നാരീമ് ॥
കൃഷീ നിരാവഹിം ചതുര കിസാനാ। ജിമി ബുധ തജഹിം മോഹ മദ മാനാ ॥
ദേഖിഅത ചക്രബാക ഖഗ നാഹീം। കലിഹി പാഇ ജിമി ധര്മ പരാഹീമ് ॥
ഊഷര ബരഷി തൃന നഹിം ജാമാ। ജിമി ഹരിജന ഹിയഁ ഉപജ ന കാമാ ॥
ബിബിധ ജന്തു സങ്കുല മഹി ഭ്രാജാ। പ്രജാ ബാഢ़ ജിമി പാഇ സുരാജാ ॥
ജഹഁ തഹഁ രഹേ പഥിക ഥകി നാനാ। ജിമി ഇന്ദ്രിയ ഗന ഉപജേം ഗ്യാനാ ॥
ദോ. കബഹുഁ പ്രബല ബഹ മാരുത ജഹഁ തഹഁ മേഘ ബിലാഹിം।
ജിമി കപൂത കേ ഉപജേം കുല സദ്ധര്മ നസാഹിമ് ॥ 15(ക) ॥
കബഹുഁ ദിവസ മഹഁ നിബിഡ़ തമ കബഹുഁക പ്രഗട പതങ്ഗ।
ബിനസി ഉപജി ഗ്യാന ജിമി പാഇ കുസങ്ഗ സുസങ്ഗ ॥ 15(ഖ) ॥
ബരഷാ ബിഗത സരദ രിതു ആഈ। ലഛിമന ദേഖഹു പരമ സുഹാഈ ॥
ഫൂലേം കാസ സകല മഹി ഛാഈ। ജനു ബരഷാഁ കൃത പ്രഗട ബുഢ़ആഈ ॥
ഉദിത അഗസ്തി പന്ഥ ജല സോഷാ। ജിമി ലോഭഹി സോഷി സന്തോഷാ ॥
സരിതാ സര നിര്മല ജല സോഹാ। സന്ത ഹൃദയ ജസ ഗത മദ മോഹാ ॥
രസ രസ സൂഖ സരിത സര പാനീ। മമതാ ത്യാഗ കരഹിം ജിമി ഗ്യാനീ ॥
ജാനി സരദ രിതു ഖഞ്ജന ആഏ। പാഇ സമയ ജിമി സുകൃത സുഹാഏ ॥
പങ്ക ന രേനു സോഹ അസി ധരനീ। നീതി നിപുന നൃപ കൈ ജസി കരനീ ॥
ജല സങ്കോച ബികല ഭിഁ മീനാ। അബുധ കുടുമ്ബീ ജിമി ധനഹീനാ ॥
ബിനു ധന നിര്മല സോഹ അകാസാ। ഹരിജന ഇവ പരിഹരി സബ ആസാ ॥
കഹുഁ കഹുഁ ബൃഷ്ടി സാരദീ ഥോരീ। കൌ ഏക പാവ ഭഗതി ജിമി മോരീ ॥
ദോ. ചലേ ഹരഷി തജി നഗര നൃപ താപസ ബനിക ഭിഖാരി।
ജിമി ഹരിഭഗത പാഇ ശ്രമ തജഹി ആശ്രമീ ചാരി ॥ 16 ॥
സുഖീ മീന ജേ നീര അഗാധാ। ജിമി ഹരി സരന ന ഏകു ബാധാ ॥
ഫൂലേം കമല സോഹ സര കൈസാ। നിര്ഗുന ബ്രഹ്മ സഗുന ഭേഁ ജൈസാ ॥
ഗുഞ്ജത മധുകര മുഖര അനൂപാ। സുന്ദര ഖഗ രവ നാനാ രൂപാ ॥
ചക്രബാക മന ദുഖ നിസി പൈഖീ। ജിമി ദുര്ജന പര സമ്പതി ദേഖീ ॥
ചാതക രടത തൃഷാ അതി ഓഹീ। ജിമി സുഖ ലഹി ന സങ്കരദ്രോഹീ ॥
സരദാതപ നിസി സസി അപഹരീ। സന്ത ദരസ ജിമി പാതക ടരീ ॥
ദേഖി ഇന്ദു ചകോര സമുദാഈ। ചിതവതഹിം ജിമി ഹരിജന ഹരി പാഈ ॥
മസക ദംസ ബീതേ ഹിമ ത്രാസാ। ജിമി ദ്വിജ ദ്രോഹ കിഏഁ കുല നാസാ ॥
ദോ. ഭൂമി ജീവ സങ്കുല രഹേ ഗേ സരദ രിതു പാഇ।
സദഗുര മിലേ ജാഹിം ജിമി സംസയ ഭ്രമ സമുദാഇ ॥ 17 ॥
ബരഷാ ഗത നിര്മല രിതു ആഈ। സുധി ന താത സീതാ കൈ പാഈ ॥
ഏക ബാര കൈസേഹുഁ സുധി ജാനൌം। കാലഹു ജീത നിമിഷ മഹുഁ ആനൌമ് ॥
കതഹുഁ രഹു ജൌം ജീവതി ഹോഈ। താത ജതന കരി ആനേഉഁ സോഈ ॥
സുഗ്രീവഹുഁ സുധി മോരി ബിസാരീ। പാവാ രാജ കോസ പുര നാരീ ॥
ജേഹിം സായക മാരാ മൈം ബാലീ। തേഹിം സര ഹതൌം മൂഢ़ കഹഁ കാലീ ॥
ജാസു കൃപാഁ ഛൂടഹീം മദ മോഹാ। താ കഹുഁ ഉമാ കി സപനേഹുഁ കോഹാ ॥
ജാനഹിം യഹ ചരിത്ര മുനി ഗ്യാനീ। ജിന്ഹ രഘുബീര ചരന രതി മാനീ ॥
ലഛിമന ക്രോധവന്ത പ്രഭു ജാനാ। ധനുഷ ചഢ़ആഇ ഗഹേ കര ബാനാ ॥
ദോ. തബ അനുജഹി സമുഝാവാ രഘുപതി കരുനാ സീംവ ॥
ഭയ ദേഖാഇ ലൈ ആവഹു താത സഖാ സുഗ്രീവ ॥ 18 ॥
ഇഹാഁ പവനസുത ഹൃദയഁ ബിചാരാ। രാമ കാജു സുഗ്രീവഁ ബിസാരാ ॥
നികട ജാഇ ചരനന്ഹി സിരു നാവാ। ചാരിഹു ബിധി തേഹി കഹി സമുഝാവാ ॥
സുനി സുഗ്രീവഁ പരമ ഭയ മാനാ। ബിഷയഁ മോര ഹരി ലീന്ഹേഉ ഗ്യാനാ ॥
അബ മാരുതസുത ദൂത സമൂഹാ। പഠവഹു ജഹഁ തഹഁ ബാനര ജൂഹാ ॥
കഹഹു പാഖ മഹുഁ ആവ ന ജോഈ। മോരേം കര താ കര ബധ ഹോഈ ॥
തബ ഹനുമന്ത ബോലാഏ ദൂതാ। സബ കര കരി സനമാന ബഹൂതാ ॥
ഭയ അരു പ്രീതി നീതി ദേഖാഈ। ചലേ സകല ചരനന്ഹി സിര നാഈ ॥
ഏഹി അവസര ലഛിമന പുര ആഏ। ക്രോധ ദേഖി ജഹഁ തഹഁ കപി ധാഏ ॥
ദോ. ധനുഷ ചഢ़ആഇ കഹാ തബ ജാരി കരുഁ പുര ഛാര।
ബ്യാകുല നഗര ദേഖി തബ ആയു ബാലികുമാര ॥ 19 ॥
ചരന നാഇ സിരു ബിനതീ കീന്ഹീ। ലഛിമന അഭയ ബാഁഹ തേഹി ദീന്ഹീ ॥
ക്രോധവന്ത ലഛിമന സുനി കാനാ। കഹ കപീസ അതി ഭയഁ അകുലാനാ ॥
സുനു ഹനുമന്ത സങ്ഗ ലൈ താരാ। കരി ബിനതീ സമുഝാഉ കുമാരാ ॥
താരാ സഹിത ജാഇ ഹനുമാനാ। ചരന ബന്ദി പ്രഭു സുജസ ബഖാനാ ॥
കരി ബിനതീ മന്ദിര ലൈ ആഏ। ചരന പഖാരി പലഁഗ ബൈഠാഏ ॥
തബ കപീസ ചരനന്ഹി സിരു നാവാ। ഗഹി ഭുജ ലഛിമന കണ്ഠ ലഗാവാ ॥
നാഥ ബിഷയ സമ മദ കഛു നാഹീം। മുനി മന മോഹ കരി ഛന മാഹീമ് ॥
സുനത ബിനീത ബചന സുഖ പാവാ। ലഛിമന തേഹി ബഹു ബിധി സമുഝാവാ ॥
പവന തനയ സബ കഥാ സുനാഈ। ജേഹി ബിധി ഗേ ദൂത സമുദാഈ ॥
ദോ. ഹരഷി ചലേ സുഗ്രീവ തബ അങ്ഗദാദി കപി സാഥ।
രാമാനുജ ആഗേം കരി ആഏ ജഹഁ രഘുനാഥ ॥ 20 ॥
നാഇ ചരന സിരു കഹ കര ജോരീ। നാഥ മോഹി കഛു നാഹിന ഖോരീ ॥
അതിസയ പ്രബല ദേവ തബ മായാ। ഛൂടി രാമ കരഹു ജൌം ദായാ ॥
ബിഷയ ബസ്യ സുര നര മുനി സ്വാമീ। മൈം പാവഁര പസു കപി അതി കാമീ ॥
നാരി നയന സര ജാഹി ന ലാഗാ। ഘോര ക്രോധ തമ നിസി ജോ ജാഗാ ॥
ലോഭ പാഁസ ജേഹിം ഗര ന ബഁധായാ। സോ നര തുമ്ഹ സമാന രഘുരായാ ॥
യഹ ഗുന സാധന തേം നഹിം ഹോഈ। തുമ്ഹരീ കൃപാഁ പാവ കോഇ കോഈ ॥
തബ രഘുപതി ബോലേ മുസകാഈ। തുമ്ഹ പ്രിയ മോഹി ഭരത ജിമി ഭാഈ ॥
അബ സോഇ ജതനു കരഹു മന ലാഈ। ജേഹി ബിധി സീതാ കൈ സുധി പാഈ ॥
ദോ. ഏഹി ബിധി ഹോത ബതകഹീ ആഏ ബാനര ജൂഥ।
നാനാ ബരന സകല ദിസി ദേഖിഅ കീസ ബരുഥ ॥ 21 ॥
ബാനര കടക ഉമാ മേം ദേഖാ। സോ മൂരുഖ ജോ കരന ചഹ ലേഖാ ॥
ആഇ രാമ പദ നാവഹിം മാഥാ। നിരഖി ബദനു സബ ഹോഹിം സനാഥാ ॥
അസ കപി ഏക ന സേനാ മാഹീം। രാമ കുസല ജേഹി പൂഛീ നാഹീമ് ॥
യഹ കഛു നഹിം പ്രഭു കി അധികാഈ। ബിസ്വരൂപ ബ്യാപക രഘുരാഈ ॥
ഠാഢ़ഏ ജഹഁ തഹഁ ആയസു പാഈ। കഹ സുഗ്രീവ സബഹി സമുഝാഈ ॥
രാമ കാജു അരു മോര നിഹോരാ। ബാനര ജൂഥ ജാഹു ചഹുഁ ഓരാ ॥
ജനകസുതാ കഹുഁ ഖോജഹു ജാഈ। മാസ ദിവസ മഹഁ ആഏഹു ഭാഈ ॥
അവധി മേടി ജോ ബിനു സുധി പാഏഁ। ആവി ബനിഹി സോ മോഹി മരാഏഁ ॥
ദോ. ബചന സുനത സബ ബാനര ജഹഁ തഹഁ ചലേ തുരന്ത ।
തബ സുഗ്രീവഁ ബോലാഏ അങ്ഗദ നല ഹനുമന്ത ॥ 22 ॥
സുനഹു നീല അങ്ഗദ ഹനുമാനാ। ജാമവന്ത മതിധീര സുജാനാ ॥
സകല സുഭട മിലി ദച്ഛിന ജാഹൂ। സീതാ സുധി പൂഁഛേഉ സബ കാഹൂ ॥
മന ക്രമ ബചന സോ ജതന ബിചാരേഹു। രാമചന്ദ്ര കര കാജു സഁവാരേഹു ॥
ഭാനു പീഠി സേഇഅ ഉര ആഗീ। സ്വാമിഹി സര്ബ ഭാവ ഛല ത്യാഗീ ॥
തജി മായാ സേഇഅ പരലോകാ। മിടഹിം സകല ഭവ സമ്ഭവ സോകാ ॥
ദേഹ ധരേ കര യഹ ഫലു ഭാഈ। ഭജിഅ രാമ സബ കാമ ബിഹാഈ ॥
സോഇ ഗുനഗ്യ സോഈ ബഡ़ഭാഗീ । ജോ രഘുബീര ചരന അനുരാഗീ ॥
ആയസു മാഗി ചരന സിരു നാഈ। ചലേ ഹരഷി സുമിരത രഘുരാഈ ॥
പാഛേം പവന തനയ സിരു നാവാ। ജാനി കാജ പ്രഭു നികട ബോലാവാ ॥
പരസാ സീസ സരോരുഹ പാനീ। കരമുദ്രികാ ദീന്ഹി ജന ജാനീ ॥
ബഹു പ്രകാര സീതഹി സമുഝാഏഹു। കഹി ബല ബിരഹ ബേഗി തുമ്ഹ ആഏഹു ॥
ഹനുമത ജന്മ സുഫല കരി മാനാ। ചലേഉ ഹൃദയഁ ധരി കൃപാനിധാനാ ॥
ജദ്യപി പ്രഭു ജാനത സബ ബാതാ। രാജനീതി രാഖത സുരത്രാതാ ॥
ദോ. ചലേ സകല ബന ഖോജത സരിതാ സര ഗിരി ഖോഹ।
രാമ കാജ ലയലീന മന ബിസരാ തന കര ഛോഹ ॥ 23 ॥
കതഹുഁ ഹോഇ നിസിചര സൈം ഭേടാ। പ്രാന ലേഹിം ഏക ഏക ചപേടാ ॥
ബഹു പ്രകാര ഗിരി കാനന ഹേരഹിം। കൌ മുനി മിലത താഹി സബ ഘേരഹിമ് ॥
ലാഗി തൃഷാ അതിസയ അകുലാനേ। മിലി ന ജല ഘന ഗഹന ഭുലാനേ ॥
മന ഹനുമാന കീന്ഹ അനുമാനാ। മരന ചഹത സബ ബിനു ജല പാനാ ॥
ചഢ़ഇ ഗിരി സിഖര ചഹൂഁ ദിസി ദേഖാ। ഭൂമി ബിബിര ഏക കൌതുക പേഖാ ॥
ചക്രബാക ബക ഹംസ ഉഡ़ആഹീം। ബഹുതക ഖഗ പ്രബിസഹിം തേഹി മാഹീമ് ॥
ഗിരി തേ ഉതരി പവനസുത ആവാ। സബ കഹുഁ ലൈ സോഇ ബിബര ദേഖാവാ ॥
ആഗേം കൈ ഹനുമന്തഹി ലീന്ഹാ। പൈഠേ ബിബര ബിലമ്ബു ന കീന്ഹാ ॥
ദോ. ദീഖ ജാഇ ഉപവന ബര സര ബിഗസിത ബഹു കഞ്ജ।
മന്ദിര ഏക രുചിര തഹഁ ബൈഠി നാരി തപ പുഞ്ജ ॥ 24 ॥
ദൂരി തേ താഹി സബന്ഹി സിര നാവാ। പൂഛേം നിജ ബൃത്താന്ത സുനാവാ ॥
തേഹിം തബ കഹാ കരഹു ജല പാനാ। ഖാഹു സുരസ സുന്ദര ഫല നാനാ ॥
മജ്ജനു കീന്ഹ മധുര ഫല ഖാഏ। താസു നികട പുനി സബ ചലി ആഏ ॥
തേഹിം സബ ആപനി കഥാ സുനാഈ। മൈം അബ ജാബ ജഹാഁ രഘുരാഈ ॥
മൂദഹു നയന ബിബര തജി ജാഹൂ। പൈഹഹു സീതഹി ജനി പഛിതാഹൂ ॥
നയന മൂദി പുനി ദേഖഹിം ബീരാ। ഠാഢ़ഏ സകല സിന്ധു കേം തീരാ ॥
സോ പുനി ഗീ ജഹാഁ രഘുനാഥാ। ജാഇ കമല പദ നാഏസി മാഥാ ॥
നാനാ ഭാഁതി ബിനയ തേഹിം കീന്ഹീ। അനപായനീ ഭഗതി പ്രഭു ദീന്ഹീ ॥
ദോ. ബദരീബന കഹുഁ സോ ഗീ പ്രഭു അഗ്യാ ധരി സീസ ।
ഉര ധരി രാമ ചരന ജുഗ ജേ ബന്ദത അജ ഈസ ॥ 25 ॥
ഇഹാഁ ബിചാരഹിം കപി മന മാഹീം। ബീതീ അവധി കാജ കഛു നാഹീമ് ॥
സബ മിലി കഹഹിം പരസ്പര ബാതാ। ബിനു സുധി ലേഁ കരബ കാ ഭ്രാതാ ॥
കഹ അങ്ഗദ ലോചന ഭരി ബാരീ। ദുഹുഁ പ്രകാര ഭി മൃത്യു ഹമാരീ ॥
ഇഹാഁ ന സുധി സീതാ കൈ പാഈ। ഉഹാഁ ഗേഁ മാരിഹി കപിരാഈ ॥
പിതാ ബധേ പര മാരത മോഹീ। രാഖാ രാമ നിഹോര ന ഓഹീ ॥
പുനി പുനി അങ്ഗദ കഹ സബ പാഹീം। മരന ഭയു കഛു സംസയ നാഹീമ് ॥
അങ്ഗദ ബചന സുനത കപി ബീരാ। ബോലി ന സകഹിം നയന ബഹ നീരാ ॥
ഛന ഏക സോച മഗന ഹോഇ രഹേ। പുനി അസ വചന കഹത സബ ഭേ ॥
ഹമ സീതാ കൈ സുധി ലിന്ഹേം ബിനാ। നഹിം ജൈംഹൈം ജുബരാജ പ്രബീനാ ॥
അസ കഹി ലവന സിന്ധു തട ജാഈ। ബൈഠേ കപി സബ ദര്ഭ ഡസാഈ ॥
ജാമവന്ത അങ്ഗദ ദുഖ ദേഖീ। കഹിം കഥാ ഉപദേസ ബിസേഷീ ॥
താത രാമ കഹുഁ നര ജനി മാനഹു। നിര്ഗുന ബ്രഹ്മ അജിത അജ ജാനഹു ॥
ദോ. നിജ ഇച്ഛാ പ്രഭു അവതരി സുര മഹി ഗോ ദ്വിജ ലാഗി।
സഗുന ഉപാസക സങ്ഗ തഹഁ രഹഹിം മോച്ഛ സബ ത്യാഗി ॥ 26 ॥
ഏഹി ബിധി കഥാ കഹഹി ബഹു ഭാഁതീ ഗിരി കന്ദരാഁ സുനീ സമ്പാതീ ॥
ബാഹേര ഹോഇ ദേഖി ബഹു കീസാ। മോഹി അഹാര ദീന്ഹ ജഗദീസാ ॥
ആജു സബഹി കഹഁ ഭച്ഛന കരൂഁ। ദിന ബഹു ചലേ അഹാര ബിനു മരൂഁ ॥
കബഹുഁ ന മില ഭരി ഉദര അഹാരാ। ആജു ദീന്ഹ ബിധി ഏകഹിം ബാരാ ॥
ഡരപേ ഗീധ ബചന സുനി കാനാ। അബ ഭാ മരന സത്യ ഹമ ജാനാ ॥
കപി സബ ഉഠേ ഗീധ കഹഁ ദേഖീ। ജാമവന്ത മന സോച ബിസേഷീ ॥
കഹ അങ്ഗദ ബിചാരി മന മാഹീം। ധന്യ ജടായൂ സമ കൌ നാഹീമ് ॥
രാമ കാജ കാരന തനു ത്യാഗീ । ഹരി പുര ഗയു പരമ ബഡ़ ഭാഗീ ॥
സുനി ഖഗ ഹരഷ സോക ജുത ബാനീ । ആവാ നികട കപിന്ഹ ഭയ മാനീ ॥
തിന്ഹഹി അഭയ കരി പൂഛേസി ജാഈ। കഥാ സകല തിന്ഹ താഹി സുനാഈ ॥
സുനി സമ്പാതി ബന്ധു കൈ കരനീ। രഘുപതി മഹിമാ ബധുബിധി ബരനീ ॥
ദോ. മോഹി ലൈ ജാഹു സിന്ധുതട ദേഉഁ തിലാഞ്ജലി താഹി ।
ബചന സഹാഇ കരവി മൈം പൈഹഹു ഖോജഹു ജാഹി ॥ 27 ॥
അനുജ ക്രിയാ കരി സാഗര തീരാ। കഹി നിജ കഥാ സുനഹു കപി ബീരാ ॥
ഹമ ദ്വൌ ബന്ധു പ്രഥമ തരുനാഈ । ഗഗന ഗേ രബി നികട ഉഡാഈ ॥
തേജ ന സഹി സക സോ ഫിരി ആവാ । മൈ അഭിമാനീ രബി നിഅരാവാ ॥
ജരേ പങ്ഖ അതി തേജ അപാരാ । പരേഉഁ ഭൂമി കരി ഘോര ചികാരാ ॥
മുനി ഏക നാമ ചന്ദ്രമാ ഓഹീ। ലാഗീ ദയാ ദേഖീ കരി മോഹീ ॥
ബഹു പ്രകാര തേംഹി ഗ്യാന സുനാവാ । ദേഹി ജനിത അഭിമാനീ ഛഡ़ആവാ ॥
ത്രേതാഁ ബ്രഹ്മ മനുജ തനു ധരിഹീ। താസു നാരി നിസിചര പതി ഹരിഹീ ॥
താസു ഖോജ പഠിഹി പ്രഭൂ ദൂതാ। തിന്ഹഹി മിലേം തൈം ഹോബ പുനീതാ ॥
ജമിഹഹിം പങ്ഖ കരസി ജനി ചിന്താ । തിന്ഹഹി ദേഖാഇ ദേഹേസു തൈം സീതാ ॥
മുനി കി ഗിരാ സത്യ ഭി ആജൂ । സുനി മമ ബചന കരഹു പ്രഭു കാജൂ ॥
ഗിരി ത്രികൂട ഊപര ബസ ലങ്കാ । തഹഁ രഹ രാവന സഹജ അസങ്കാ ॥
തഹഁ അസോക ഉപബന ജഹഁ രഹീ ॥ സീതാ ബൈഠി സോച രത അഹീ ॥
ദോ. മൈം ദേഖുഁ തുമ്ഹ നാഹി ഗീഘഹി ദഷ്ടി അപാര ॥
ബൂഢ ഭയുഁ ന ത കരതേഉഁ കഛുക സഹായ തുമ്ഹാര ॥ 28 ॥
ജോ നാഘി സത ജോജന സാഗര । കരി സോ രാമ കാജ മതി ആഗര ॥
മോഹി ബിലോകി ധരഹു മന ധീരാ । രാമ കൃപാഁ കസ ഭയു സരീരാ ॥
പാപിഉ ജാ കര നാമ സുമിരഹീം। അതി അപാര ഭവസാഗര തരഹീമ് ॥
താസു ദൂത തുമ്ഹ തജി കദരാഈ। രാമ ഹൃദയഁ ധരി കരഹു ഉപാഈ ॥
അസ കഹി ഗരുഡ़ ഗീധ ജബ ഗയൂ। തിന്ഹ കേം മന അതി ബിസമയ ഭയൂ ॥
നിജ നിജ ബല സബ കാഹൂഁ ഭാഷാ। പാര ജാഇ കര സംസയ രാഖാ ॥
ജരഠ ഭയുഁ അബ കഹി രിഛേസാ। നഹിം തന രഹാ പ്രഥമ ബല ലേസാ ॥
ജബഹിം ത്രിബിക്രമ ഭേ ഖരാരീ। തബ മൈം തരുന രഹേഉഁ ബല ഭാരീ ॥
ദോ. ബലി ബാഁധത പ്രഭു ബാഢേഉ സോ തനു ബരനി ന ജാഈ।
ഉഭയ ധരീ മഹഁ ദീന്ഹീ സാത പ്രദച്ഛിന ധാഇ ॥ 29 ॥
അങ്ഗദ കഹി ജാഉഁ മൈം പാരാ। ജിയഁ സംസയ കഛു ഫിരതീ ബാരാ ॥
ജാമവന്ത കഹ തുമ്ഹ സബ ലായക। പഠിഅ കിമി സബ ഹീ കര നായക ॥
കഹി രീഛപതി സുനു ഹനുമാനാ। കാ ചുപ സാധി രഹേഹു ബലവാനാ ॥
പവന തനയ ബല പവന സമാനാ। ബുധി ബിബേക ബിഗ്യാന നിധാനാ ॥
കവന സോ കാജ കഠിന ജഗ മാഹീം। ജോ നഹിം ഹോഇ താത തുമ്ഹ പാഹീമ് ॥
രാമ കാജ ലഗി തബ അവതാരാ। സുനതഹിം ഭയു പര്വതാകാരാ ॥
കനക ബരന തന തേജ ബിരാജാ। മാനഹു അപര ഗിരിന്ഹ കര രാജാ ॥
സിംഹനാദ കരി ബാരഹിം ബാരാ। ലീലഹീം നാഷുഁ ജലനിധി ഖാരാ ॥
സഹിത സഹായ രാവനഹി മാരീ। ആനുഁ ഇഹാഁ ത്രികൂട ഉപാരീ ॥
ജാമവന്ത മൈം പൂഁഛുഁ തോഹീ। ഉചിത സിഖാവനു ദീജഹു മോഹീ ॥
ഏതനാ കരഹു താത തുമ്ഹ ജാഈ। സീതഹി ദേഖി കഹഹു സുധി ആഈ ॥
തബ നിജ ഭുജ ബല രാജിവ നൈനാ। കൌതുക ലാഗി സങ്ഗ കപി സേനാ ॥
ഛം. -കപി സേന സങ്ഗ സഁഘാരി നിസിചര രാമു സീതഹി ആനിഹൈം।
ത്രൈലോക പാവന സുജസു സുര മുനി നാരദാദി ബഖാനിഹൈമ് ॥
ജോ സുനത ഗാവത കഹത സമുഝത പരമ പദ നര പാവീ।
രഘുബീര പദ പാഥോജ മധുകര ദാസ തുലസീ ഗാവീ ॥
ദോ. ഭവ ഭേഷജ രഘുനാഥ ജസു സുനഹി ജേ നര അരു നാരി।
തിന്ഹ കര സകല മനോരഥ സിദ്ധ കരിഹി ത്രിസിരാരി ॥ 30(ക) ॥
സോ. നീലോത്പല തന സ്യാമ കാമ കോടി സോഭാ അധിക।
സുനിഅ താസു ഗുന ഗ്രാമ ജാസു നാമ അഘ ഖഗ ബധിക ॥ 30(ഖ) ॥
മാസപാരായണ, തേഈസവാഁ വിശ്രാമ
ഇതി ശ്രീമദ്രാമചരിതമാനസേ സകലകലികലുഷവിധ്വംസനേ ചതുര്ഥ സോപാനഃ സമാപ്തഃ। (കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡ സമാപ്ത)

Explore More