Goddess Saraswati

સરસ્વતી સ્તવમ્

(Saraswati Stavam in Gujarati)

From Brahmavaivarta Purana

Saraswati Stavam is a profound prayer dedicated to Goddess Saraswati, the embodiment of wisdom, arts, and eloquence. Originating from the Brahmavaivarta Purana, this stotra is famously chanted by those seeking to overcome ignorance and regain lost knowledge. The verses serve as an earnest plea to the Goddess to bestow intellectual clarity, memory, and the power of scholarly articulation. Devotees recite this hymn to dispel the darkness of confusion, acquire academic excellence, and gain the spiritual insight necessary to master scriptures and achieve divine wisdom through her grace.

યાજ્ઞવલ્ક્યકૃત સરસ્વતી સ્તવમ્ યાજ્ઞવલ્ક્ય ઉવાચ

કૃપાં કુરુ જગન્માતર્‌-મામેવં હતતેજસમ્‌ ।
ગુરુશાપાત્ સ્મૃતિભ્રષ્ટં વિદ્યાહીનં ચ દુઃખિતમ્‌ ॥ 1 ॥
જ્ઞાનં દેહિ સ્મૃતિં વિદ્યાં શક્તિં શિષ્ય પ્રબોધિનીમ્‌ ।
ગ્રન્થકર્તૃત્વ શક્તિં ચ સુશિષ્યં સુપ્રતિષ્ઠિતમ્‌ ॥ 2 ॥
પ્રતિભાં સત્સભાયાં ચ વિચારક્ષમતાં શુભામ્‌ ।
લુપ્તં સર્વં દૈવ યોગા-ન્નવીભૂતં પુનઃ કુરુ ॥ 3 ॥
યથાઙ્કુરં ભસ્મનિ ચ કરોતિ દેવતા પુનઃ ।
બ્રહ્મસ્વરૂપા પરમા જ્યોતીરૂપા સનાતની ॥ 4 ॥
સર્વવિદ્યાધિદેવી યા તસ્યૈ વાણ્યૈ નમો નમઃ ।
વિસર્ગ બિન્દુમાત્રાસુ યદધિષ્ઠાનમેવચ ॥ 5 ॥
તદધિષ્ઠાત્રી યા દેવી તસ્યૈ વાણ્યૈ નમો નમઃ ।
વ્યાખ્યાસ્વરૂપા સા દેવી વ્યાખ્યાધિષ્ઠાતૃરૂપિણી ॥ 6 ॥
યયા વિના પ્રસઙ્ખ્યાવાન્ સઙ્ખ્યાં કર્તું ન શક્યતે ।
કાલસઙ્ખ્યા સ્વરૂપા યા તસ્યૈ દેવ્યૈ નમો નમઃ ॥ 7 ॥
ભ્રમ સિદ્ધાન્તરૂપા યા તસ્યૈ દેવ્યૈ નમો નમઃ ।
સ્મૃતિશક્તિ જ્ઞાનશક્તિ બુદ્ધિશક્તિ સ્વરૂપિણી ॥ 8 ॥
પ્રતિભાકલ્પનાશક્તિર્‌-યા ચ તસ્યૈ નમોનમઃ ।
સનત્કુમારો બ્રહ્માણં જ્ઞાનં પપ્રચ્છ યત્ર વૈ ॥ 9 ॥
બભૂવ મૂકવત્સોસ્પિ સિદ્ધાન્તં કર્તુ મક્ષમઃ ।
તદાષ્જગામ ભગવા-નાત્મા શ્રીકૃષ્ણ ઈશ્વરઃ ॥ 10 ॥
ઉવાચસ ચ તાં સ્તૌહિ વાણી મિષ્ટાં પ્રજાપતે ।
સ ચ તુષ્ટાવ તાં બ્રહ્મા ચાજ્ઞયા પરમાત્મનઃ ॥ 11 ॥
ચકાર તત્પ્રસાદેન તદા સિદ્ધાન્ત મુત્તમમ્‌ ।
યદાપ્યનન્તં પપ્રચ્છ જ્ઞાનમેકં વસુન્ધરા ॥ 12 ॥
બભૂવ મૂકવત્સોસ્પિ સિદ્ધાન્તં કર્તુ મક્ષમઃ ।
તદા તાં ચ સ તુષ્ટાવ સન્ત્રસ્તઃ કશ્યપાજ્ઞયા ॥ 13 ॥
તત શ્ચકાર સિદ્ધાન્તં નિર્મલં ભ્રમ ભઞ્જનમ્‌ ।
વ્યાસઃ પુરાણસૂત્રં ચ પપ્રચ્છ વાલ્મીકિં યદા ॥ 14 ॥
મૌનીભૂત શ્ચ સસ્માર તામેવ જગદમ્બિકામ્‌ ।
તદા ચકાર સિદ્ધાન્તં તદ્વરેણ મુનીશ્વરઃ ॥ 15 ॥
સમ્પ્રાપ્ય નિર્મલં જ્ઞાનં ભ્રમાન્ધ્ય ધ્વંસદીપકમ્‌ ।
પુરાણસૂત્રં શ્રુત્વા ચ વ્યાસઃ કૃષ્ણકલોદ્ભવઃ ॥ 16 ॥
તાં શિવાં વેદ દધ્યૌ ચ શતવર્ષં ચ પુષ્કરે ।
તદા ત્વત્તો વરં પ્રાપ્ય સત્કવીન્દ્રો બભૂવ હ ॥ 17 ॥
તદા વેદવિભાગં ચ પુરાણં ચ ચકાર સઃ ।
યદા મહેન્દ્રઃ પપ્રચ્છ તત્ત્વજ્ઞાનં સદાશિવમ્‌ ॥ 18 ॥
ક્ષણં તામેવ સઞ્ચિન્ત્ય તસ્મૈ જ્ઞાનં દદૌ વિભુઃ ।
પપ્રચ્છ શબ્દશાસ્ત્રં ચ મહેન્દ્ર શ્ચ બૃહસ્પતિમ્‌ ॥ 19 ॥
દિવ્ય વર્ષ સહસ્રં ચ સ ત્વાં દધ્યૌ ચ પુષ્કરે ।
તદા ત્વત્તો વરં પ્રાપ્ય દિવ્યવર્ષસહસ્રકમ્‌ ॥ 20 ॥
ઉવાચશબ્દ શાસ્ત્રં ચ તદર્થં ચ સુરેશ્વરમ્‌ ।
અધ્યાપિતાશ્ચ યે શિષ્યા યૈરધીતં મુનીશ્વરૈઃ ॥ 21 ॥
તે ચ તાં પરિસઞ્ચિત્ય પ્રવર્તન્તે સુરેશ્વરીમ્‌ ।
ત્વં સંસ્તુતા પૂજિતા ચ મુનીન્દ્રૈ ર્મનુ માનવૈઃ ॥ 22 ॥
દૈત્યેન્દ્રૈ શ્ચ સુરૈશ્ચાપિ બ્રહ્મ વિષ્ણુશિવાદિભિઃ ।
જડીભૂત સ્સહસ્રાસ્યઃ પઞ્ચવક્ત્ર શ્ચતુર્મુખઃ ॥ 23 ॥
યાં સ્તોતું કિ મહં સ્તૌમિ તામેકાસ્યેન માનવઃ ।
ઇત્યુક્ત્વા યાજ્ઞવલ્ક્ય શ્ચ ભક્તિનમ્રાત્મ કન્ધરઃ ॥ 24 ॥
પ્રણનામ નિરાહારો રુરોદ ચ મુહુર્મુહુઃ ।
જ્યોતીરૂપા મહામાયા તેન દૃષ્ટા7પ્યુવાચતમ્‌ ॥ 25 ॥
સુકવીન્દ્રો ભવેત્યુક્ત્વા વૈકુણ્ઠં ચ જગામ હ ।
યાજ્ઞવલ્ક્ય કૃતં વાણી સ્તોત્રમેતત્તુ યઃ પઠેત્‌ ॥ 26 ॥
સ કવીન્દ્રો મહાવાગ્મી બૃહસ્પતિસમો ભવેત્‌ ।
મહા મૂર્ખશ્ચ દુર્બુદ્ધિર્‌-વર્ષમેકં યદા પઠેત્‌ ।
સ પણ્ડિતશ્ચ મેધાવી સુકવીન્દ્રો ભવેદ્ધ્રુવમ્‌ ॥ 27 ॥
ઇતિ શ્રી દેવી ભાગવતે મહાપુરાણે નવમસ્કન્ધે સરસ્વતીસ્તવં નામ પઞ્ચમોધ્યાયઃ । સરસ્વતી કટાક્ષ સિદ્ધિરસ્તુ । ઇદં મયાકૃતં પારાયણં શ્રીસદ્ગુરુ ચરણારવિન્દાર્પણમસ્તુ ।

Explore More