Lord Prajapati

ସାନୁସ୍ଵାର ପ୍ରଶ୍ନ (ସୁନ୍ନାଲ ପନ୍ନମ୍)

(Sanusvara Prashna (Sunnal Pannam) in Odia)

From Taittiriya Brahmana

The Sanusvara Prashna, extracted from the third kanda of the Taittiriya Brahmana of the Krishna Yajurveda, is a profound liturgical text detailing the Purushamedha sacrifice. It symbolically identifies various strata of society and human conditions as offerings to the Divine. By chanting these verses, a practitioner acknowledges the cosmic interconnection of all life forms and roles within the universal order. It serves as a spiritual contemplation on the nature of duty, social responsibility, and the omnipresence of the Divine across all human experiences, fostering a sense of universal harmony, humility, and spiritual realignment with the cosmic law.

[କୃଷ୍ଣଯଜୁର୍ଵେଦ-ନ୍ତୈତ୍ତରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣ 3-4-1-1]
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହରିଃ ଓମ୍ ।
ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣମାଲ॑ଭତେ । କ୍ଷ॒ତ୍ତ୍ରାଯ॑ ରାଜ॒ନ୍ଯମ୍᳚ ।
ମ॒ରୁଦ୍ଭ୍ଯୋ॒ ଵୈଶ୍ଯମ୍᳚ । ତପ॑ସେ ଶୂ॒ଦ୍ରମ୍ ।
ତମ॑ସେ॒ ତସ୍କ॑ରମ୍ । ନାର॑କାଯ ଵୀର॒ହଣମ୍᳚ ।
ପା॒ପ୍ମନେ᳚ କ୍ଲୀ॒ବମ୍ । ଆ॒କ୍ର॒ଯାଯା॑ଯୋ॒ଗୂମ୍ ।
କାମା॑ଯ ପୁଗ୍ଗ୍‍ଶ୍ଚ॒ଲୂମ୍ । ଅତି॑କ୍ରୁଷ୍ଟାଯ ମାଗ॒ଧମ୍ ॥ 1 ॥
ଗୀ॒ତାଯ॑ ସୂ॒ତମ୍ । ନୃ॒ତ୍ତାଯ॑ ଶୈଲୂ॒ଷମ୍ ।
ଧର୍ମା॑ଯ ସଭାଚ॒ରମ୍ । ନ॒ର୍ମାଯ॑ ରେ॒ଭମ୍ ।
ନରି॑ଷ୍ଠାଯୈ ଭୀମ॒ଲମ୍ । ହସା॑ଯ॒ କାରିମ୍᳚ ।
ଆ॒ନ॒ନ୍ଦାଯ॑ ସ୍ତ୍ରୀଷ॒ଖମ୍ । ପ୍ର॒ମୁଦେ॑ କୁମାରୀପୁ॒ତ୍ରମ୍ ।
ମେ॒ଧାଯୈ॑ ରଥକା॒ରମ୍ । ଧୈର୍ଯା॑ଯ॒ ତକ୍ଷା॑ଣମ୍ ॥ 2 ॥
ଶ୍ରମା॑ଯ କୌଲା॒ଲମ୍ । ମା॒ଯାଯୈ॑ କାର୍ମା॒ରମ୍ ।
ରୂ॒ପାଯ॑ ମଣିକା॒ରମ୍ । ଶୁଭେ॑ ଵ॒ପମ୍ ।
ଶ॒ର॒ଵ୍ଯା॑ଯା ଇଷୁକା॒ରମ୍ । ହେ॒ତ୍ଯୈ ଧ॑ନ୍ଵକା॒ରମ୍ ।
କର୍ମ॑ଣେ ଜ୍ଯାକା॒ରମ୍ । ଦି॒ଷ୍ଟାଯ॑ ରଜ୍ଜୁସ॒ର୍ଗମ୍ ।
ମୃ॒ତ୍ଯଵେ॑ ମୃଗ॒ଯୁମ୍ । ଅନ୍ତ॑କାଯ ଶ୍ଵ॒ନିତମ୍᳚ ॥ 3 ॥
ସ॒ନ୍ଧଯେ॑ ଜା॒ରମ୍ । ଗେ॒ହାଯୋ॑ପପ॒ତିମ୍ ।
ନିର୍-ଋ॑ତ୍ଯୈ ପରିଵି॒ତ୍ତମ୍ । ଆର୍ତ୍ଯୈ॑ ପରିଵିଵିଦା॒ନମ୍ ।
ଅରା᳚ଧ୍ଯୈ ଦିଧିଷୂ॒ପତିମ୍᳚ । ପ॒ଵିତ୍ରା॑ଯ ଭି॒ଷଜମ୍᳚ ।
ପ୍ର॒ଜ୍ଞାନା॑ଯ ନକ୍ଷତ୍ରଦ॒ର୍​ଶମ୍ । ନିଷ୍କୃ॑ତ୍ଯୈ ପେଶସ୍କା॒ରୀମ୍ ।
ବଲା॑ଯୋପ॒ଦାମ୍ । ଵର୍ଣା॑ଯାନୂ॒ରୁଧମ୍᳚ ॥ 4 ॥
ନ॒ଦୀଭ୍ଯଃ॑ ପୌଞ୍ଜି॒ଷ୍ଟମ୍ । ଋ॒କ୍ଷୀକା᳚ଭ୍ଯୋ॒ ନୈଷା॑ଦମ୍ ।
ପୁ॒ରୁ॒ଷ॒ଵ୍ଯା॒ଘ୍ରାଯ॑ ଦୁ॒ର୍ମଦମ୍᳚ । ପ୍ର॒ଯୁଦ୍ଭ୍ଯ॒ ଉନ୍ମ॑ତ୍ତମ୍ ।
ଗ॒ନ୍ଧ॒ର୍ଵା॒ପ୍ସ॒ରାଭ୍ଯୋ॒ ଵ୍ରାତ୍ଯମ୍᳚ । ସ॒ର୍ପ॒ଦେ॒ଵ॒ଜ॒ନେଭ୍ଯୋ-ଽପ୍ର॑ତିପଦମ୍ ।
ଅଵେ᳚ଭ୍ଯଃ କିତ॒ଵମ୍ । ଇ॒ର୍ଯତା॑ଯା॒ ଅକି॑ତଵମ୍ ।
ପି॒ଶା॒ଚେଭ୍ଯୋ॑ ବିଦଲକା॒ରମ୍ । ଯା॒ତୁ॒ଧାନେ᳚ଭ୍ଯଃ କଣ୍ଟକକା॒ରମ୍ ॥ 5 ॥
ଉ॒ଥ୍ସା॒ଦେଭ୍ଯଃ॑ କୁ॒ବ୍ଜମ୍ । ପ୍ର॒ମୁଦେ॑ ଵାମ॒ନମ୍ ।
ଦ୍ଵା॒ର୍ଭ୍ଯ-ସ୍ସ୍ରା॒ମମ୍ । ସ୍ଵପ୍ନା॑ଯା॒ନ୍ଧମ୍ ।
ଅଧ॑ର୍ମାଯ ବଧି॒ରମ୍ । ସ॒ଞ୍ଜ୍ଞାନା॑ଯ ସ୍ମରକା॒ରୀମ୍ ।
ପ୍ର॒କା॒ମୋଦ୍ଯା॑ଯୋପ॒ସଦମ୍᳚ । ଆ॒ଶି॒କ୍ଷାଯୈ᳚ ପ୍ର॒ଶ୍ନିନମ୍᳚ ।
ଉ॒ପ॒ଶି॒କ୍ଷାଯା॑ ଅଭିପ୍ର॒ଶ୍ନିନମ୍᳚ । ମ॒ର୍ଯାଦା॑ଯୈ ପ୍ରଶ୍ନଵିଵା॒କମ୍ ॥ 6 ॥
ଋତ୍ଯୈ᳚ ସ୍ତେ॒ନହୃ॑ଦଯମ୍ । ଵୈର॑ହତ୍ଯାଯ॒ ପିଶୁ॑ନମ୍ ।
ଵିଵି॑ତ୍ତ୍ଯୈ କ୍ଷ॒ତ୍ତାରମ୍᳚ । ଔପ॑ଦ୍ରଷ୍ଟାଯ ସଙ୍ଗ୍ରହୀ॒ତାରମ୍᳚ ।
ବଲା॑ଯାନୁଚ॒ରମ୍ । ଭୂ॒ମ୍ନେ ପ॑ରିଷ୍କ॒ନ୍ଦମ୍ ।
ପ୍ରି॒ଯାଯ॑ ପ୍ରିଯଵା॒ଦିନମ୍᳚ । ଅରି॑ଷ୍ଟ୍ଯା ଅଶ୍ଵସା॒ଦମ୍ ।
ମେଧା॑ଯ ଵାସଃ ପଲ୍ପୂ॒ଲୀମ୍ । ପ୍ର॒କା॒ମାଯ॑ ରଜଯି॒ତ୍ରୀମ୍ ॥ 7 ॥
ଭାଯୈ॑ ଦାର୍ଵାହା॒ରମ୍ । ପ୍ର॒ଭାଯା॑ ଆଗ୍ନେ॒ନ୍ଧମ୍ ।
ନାକ॑ସ୍ଯ ପୃ॒ଷ୍ଠାଯା॑ଭିଷେ॒କ୍ତାରମ୍᳚ ।
ବ୍ର॒ଧ୍ନସ୍ଯ॑ ଵି॒ଷ୍ଟପା॑ଯ ପାତ୍ରନିର୍ଣେ॒ଗମ୍ ।
ଦେ॒ଵ॒ଲୋ॒କାଯ॑ ପେଶି॒ତାରମ୍᳚ । ମ॒ନୁ॒ଷ୍ଯ॒ଲୋ॒କାଯ॑ ପ୍ରକରି॒ତାରମ୍᳚ ।
ସର୍ଵେ᳚ଭ୍ଯୋ ଲୋ॒କେଭ୍ଯ॑ ଉପସେ॒କ୍ତାରମ୍᳚ ।
ଅଵ॑ର୍ତ୍ଯୈ ଵ॒ଧାଯୋ॑ପମନ୍ଥି॒ତାରମ୍᳚ । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗାଯ॑ ଲୋ॒କାଯ॑ ଭାଗ॒ଦୁଘମ୍᳚ ।
ଵର୍​ଷି॑ଷ୍ଠାଯ॒ ନାକା॑ଯ ପରିଵେ॒ଷ୍ଟାରମ୍᳚ ॥ 8 ॥
ଅର୍ମେ᳚ଭ୍ଯୋ ହସ୍ତି॒ପମ୍ । ଜ॒ଵାଯା᳚ଶ୍ଵ॒ପମ୍ ।
ପୁଷ୍ଟ୍ଯୈ॑ ଗୋପା॒ଲମ୍ । ତେଜ॑ସେ-ଽଜପା॒ଲମ୍ ।
ଵୀ॒ର୍ଯା॑ଯାଵିପା॒ଲମ୍ । ଇରା॑ଯୈ କୀ॒ନାଶମ୍᳚ ।
କୀ॒ଲାଲା॑ଯ ସୁରାକା॒ରମ୍ । ଭ॒ଦ୍ରାଯ॑ ଗୃହ॒ପମ୍ ।
ଶ୍ରେଯ॑ସେ ଵିତ୍ତ॒ଧମ୍ । ଅଧ୍ଯ॑କ୍ଷାଯାନୁକ୍ଷ॒ତ୍ତାରମ୍᳚ ॥ 9 ॥
ମ॒ନ୍ଯଵେ॑-ଽଯସ୍ତା॒ପମ୍ । କ୍ରୋଧା॑ଯ ନିସ॒ରମ୍ ।
ଶୋକା॑ଯାଭିସ॒ରମ୍ । ଉ॒ତ୍କୂ॒ଲ॒ଵି॒କୂ॒ଲାଭ୍ଯା᳚-ନ୍ତ୍ରି॒ସ୍ଥିନମ୍᳚ ।
ଯୋଗା॑ଯ ଯୋ॒କ୍ତାରମ୍᳚ । କ୍ଷେମା॑ଯ ଵିମୋ॒କ୍ତାରମ୍᳚ ।
ଵପୁ॑ଷେ ମାନସ୍କୃ॒ତମ୍ । ଶୀଲା॑ଯାଞ୍ଜନୀକା॒ରମ୍ ।
ନିର୍-ଋ॑ତ୍ଯୈ କୋଶକା॒ରୀମ୍ । ଯ॒ମାଯା॒ସୂମ୍ ॥ 10 ॥
ଯ॒ମ୍ଯୈ॑ ଯମ॒ସୂମ୍ । ଅଥ॑ର୍ଵ॒ଭ୍ଯୋ-ଽଵ॑ତୋକାମ୍ ।
ସଂ॒​ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରାଯ॑ ପର୍ଯା॒ରିଣୀ᳚ମ୍ । ପ॒ରି॒ଵ॒ଥ୍ସ॒ରାଯାଵି॑ଜାତାମ୍ ।
ଇ॒ଦା॒ଵ॒ଥ୍ସ॒ରାଯା॑ପ॒ସ୍କଦ୍ଵ॑ରୀମ୍ । ଇ॒ଦ୍ଵ॒ତ୍ସ॒ରାଯା॒ତୀତ୍ଵ॑ରୀମ୍ ।
ଵ॒ଥ୍ସ॒ରାଯ॒ ଵିଜ॑ର୍ଜରାମ୍ । ସଂ॒​ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରାଯ॒ ପଲି॑କ୍ନୀମ୍ ।
ଵନା॑ଯ ଵନ॒ପମ୍ । ଅ॒ନ୍ଯତୋ॑-ଽରଣ୍ଯାଯ ଦାଵ॒ପମ୍ ॥ 11 ॥
ସରୋ᳚ଭ୍ଯୋ ଧୈଵ॒ରମ୍ । ଵେଶ॑ନ୍ତାଭ୍ଯୋ॒ ଦାଶମ୍᳚ ।
ଉ॒ପ॒ସ୍ଥାଵ॑ରୀଭ୍ଯୋ॒ ବୈନ୍ଦମ୍᳚ । ନ॒ଡ୍ଵ॒ଲାଭ୍ଯଃ॑ ଶୌଷ୍କ॒ଲମ୍ ।
ପା॒ର୍ଯା॑ଯ କୈଵ॒ର୍ତମ୍ । ଅ॒ଵା॒ର୍ଯା॑ଯ ମାର୍ଗା॒ରମ୍ ।
ତୀ॒ର୍ଥେଭ୍ଯ॑ ଆ॒ନ୍ଦମ୍ । ଵିଷ॑ମେଭ୍ଯୋ ମୈନା॒ଲମ୍ ।
ସ୍ଵନେ᳚ଭ୍ଯଃ॒ ପର୍ଣ॑କମ୍ । ଗୁହା᳚ଭ୍ଯଃ॒ କିରା॑ତମ୍ ।
ସାନୁ॑ଭ୍ଯୋ॒ ଜମ୍ଭ॑କମ୍ । ପର୍ଵ॑ତେଭ୍ଯଃ॒ କିମ୍ପୂ॑ରୁଷମ୍ ॥ 12 ॥
ପ୍ର॒ତି॒ଶ୍ରୁତ୍କା॑ଯା..ଋତୁ॒ଲମ୍ । ଘୋଷା॑ଯ ଭ॒ଷମ୍ ।
ଅନ୍ତା॑ଯ ବହୁଵା॒ଦିନମ୍᳚ । ଅ॒ନ॒ନ୍ତାଯ॒ ମୂକମ୍᳚ ।
ମହ॑ସେ ଵୀଣାଵା॒ଦମ୍ । କ୍ରୋଶା॑ଯ ତୂଣଵ॒ଧ୍ମମ୍ ।
ଆ॒କ୍ର॒ନ୍ଦାଯ॑ ଦୁନ୍ଦୁଭ୍ଯାଘା॒ତମ୍ । ଅ॒ଵ॒ର॒ସ୍ପ॒ରାଯ॑ ଶଙ୍ଖ॒ଧ୍ମମ୍ ।
ଋ॒ଭୁଭ୍ଯୋ॑-ଽଜିନସନ୍ଧା॒ଯମ୍ । ସା॒ଧ୍ଯେଭ୍ଯ॑ଶ୍ଚର୍ମ॒ମ୍ଣମ୍ ॥ 13 ॥
ବୀ॒ଭ॒ଥ୍ସାଯୈ॑ ପୌଲ୍କ॒ସମ୍ । ଭୂତ୍ଯୈ॑ ଜାଗର॒ଣମ୍ ।
ଅଭୂ᳚ତ୍ଯୈ ସ୍ଵପ॒ନମ୍ । ତୁ॒ଲାଯୈ॑ ଵାଣି॒ଜମ୍ ।
ଵର୍ଣା॑ଯ ହିରଣ୍ଯକା॒ରମ୍ । ଵିଶ୍ଵେ᳚ଭ୍ଯୋ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ ସିଧ୍ମ॒ଲମ୍ ।
ପ॒ଶ୍ଚା॒ଦ୍ଦୋ॒ଷାଯ॑ ଗ୍ଲା॒ଵମ୍ । ଋତ୍ଯୈ॑ ଜନଵା॒ଦିନମ୍᳚ ।
ଵ୍ଯୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯା ଅପଗ॒ଲ୍ଭମ୍ । ସ॒ଗ୍ଂ॒‍ଶ॒ରାଯ॑ ପ୍ର॒ଚ୍ଛିଦମ୍᳚ ॥ 14 ॥
ହସା॑ଯ ପୁଗ୍ଗ୍‍ଶ୍ଚ॒ଲୂମାଲ॑ଭତେ । ଵୀ॒ଣା॒ଵା॒ଦ-ଙ୍ଗଣ॑କ-ଙ୍ଗୀ॒ତାଯ॑ ।
ଯାଦ॑ସେ ଶାବୁ॒ଲ୍ଯାମ୍ । ନ॒ର୍ମାଯ॑ ଭଦ୍ରଵ॒ତୀମ୍ ।
ତୂ॒ଷ୍ଣ॒ଵ॒ଧ୍ମ-ଙ୍ଗ୍ରା॑ମ॒ଣ୍ଯ॑-ମ୍ପାଣିସଙ୍ଘା॒ତ-ନ୍ନୃ॒ତ୍ତାଯ॑ ।
ମୋଦା॑ଯାନୁ॒କ୍ରୋଶ॑କମ୍ । ଆ॒ନ॒ନ୍ଦାଯ॑ ତଲ॒ଵମ୍ ॥ 15 ॥
ଅ॒କ୍ଷ॒ରା॒ଜାଯ॑ କିତ॒ଵମ୍ । କୃ॒ତାଯ॑ ସଭା॒ଵିନମ୍᳚ ।
ତ୍ରେତା॑ଯା ଆଦିନଵଦ॒ର୍​ଶମ୍ । ଦ୍ଵା॒ପ॒ରାଯ॑ ବହି॒-ସ୍ସଦମ୍᳚ ।
କଲ॑ଯେ ସଭାସ୍ଥା॒ଣୁମ୍ । ଦୁ॒ଷ୍କୃ॒ତାଯ॑ ଚ॒ରକା॑ଚାର୍ଯମ୍ ।
ଅଧ୍ଵ॑ନେ ବ୍ରହ୍ମଚା॒ରିଣମ୍᳚ । ପି॒ଶା॒ଚେଭ୍ଯଃ॑ ସୈଲ॒ଗମ୍ ।
ପି॒ପା॒ସାଯୈ॑ ଗୋଵ୍ଯ॒ଚ୍ଛମ୍ । ନିର୍-ଋ॑ତ୍ଯୈ ଗୋଘା॒ତମ୍ ।
କ୍ଷୁ॒ଧେ ଗୋ॑ଵିକ॒ର୍ତମ୍ । କ୍ଷୁ॒ତ୍ତୃ॒ଷ୍ଣାଭ୍ଯା॒-ନ୍ତମ୍ ।
ଯୋ ଗାଂ-ଵିଁ॒କୃନ୍ତ॑ନ୍ତ-ମ୍ମା॒ଗ୍ଂ॒ସ-ମ୍ଭିକ୍ଷ॑ମାଣ ଉପ॒ତିଷ୍ଠ॑ତେ ॥ 16 ॥
ଭୂମ୍ଯୈ॑ ପୀଠସ॒ର୍ପିଣ॒ମାଲ॑ଭତେ । ଅ॒ଗ୍ନଯେ-ଽଗ୍ଂ॑ସ॒ଲମ୍ ।
ଵା॒ଯଵେ॑ ଚାଣ୍ଡା॒ଲମ୍ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷାଯ ଵଗ୍ଂଶନ॒ର୍ତିନମ୍᳚ ।
ଦି॒ଵେ ଖ॑ଲ॒ତିମ୍ । ସୂର୍ଯା॑ଯ ହର୍ଯ॒କ୍ଷମ୍ ।
ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସେ ମିର୍ମି॒ରମ୍ । ନକ୍ଷ॑ତ୍ରେଭ୍ଯଃ କି॒ଲାସମ୍᳚ ।
ଅହ୍ନେ॑ ଶୁ॒କ୍ଲ-ମ୍ପି॑ଙ୍ଗ॒ଲମ୍ । ରାତ୍ରି॑ଯୈ କୃ॒ଷ୍ଣ-ମ୍ପି॑ଙ୍ଗା॒କ୍ଷମ୍ ॥ 17 ॥
ଵା॒ଚେ ପୁରୁ॑ଷ॒ମାଲ॑ଭତେ । ପ୍ରା॒ଣମ॑ପା॒ନଂ-ଵ୍ଯାଁ॒ନମୁ॑ଦା॒ନଗ୍ଂ ସ॑ମା॒ନ-ନ୍ତାନ୍ଵା॒ଯଵେ᳚ ।
ସୂର୍ଯା॑ଯ॒ ଚକ୍ଷୁ॒ରାଲ॑ଭତେ । ମନ॑ଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସେ ।
ଦି॒ଗ୍ଭ୍ଯ-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ରମ୍᳚ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ॒ ପୁରୁ॑ଷମ୍ ॥ 18 ॥
ଅଥୈ॒ତାନରୂ॑ପେଭ୍ଯ॒ ଆଲ॑ଭତେ । ଅତି॑ହ୍ରସ୍ଵ॒ମତି॑ଦୀର୍ଘମ୍ ।
ଅତି॑କୃଶ॒ମତ୍ଯଗ୍ଂ॑ସଲମ୍ । ଅତି॑ଶୁକ୍ଲ॒ମତି॑କୃଷ୍ଣମ୍ ।
ଅତି॑ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣ॒ମତି॑ଲୋମଶମ୍ । ଅତି॑କିରିଟ॒ମତି॑ଦନ୍ତୁରମ୍ ।
ଅତି॑ମିର୍ମିର॒ମତି॑ମେମିଷମ୍ । ଆ॒ଶାଯୈ॑ ଜା॒ମିମ୍ । ପ୍ର॒ତୀ॒କ୍ଷାଯୈ॑ କୁମା॒ରୀମ୍ ॥ 19 ॥

Explore More