The Self (Atman)

ઉપદેશ સારં (રમણ મહર્ષિ)

(Upadesa Saram in Gujarati)

Ramana Maharshi

Upadesa Saram, or The Essence of Instruction, is a profound philosophical poem composed by the sage Ramana Maharshi. Originally written in Tamil and later translated by the sage himself into Sanskrit, it distills the essence of Advaita Vedanta. The text guides the seeker through the paths of Karma, Bhakti, Yoga, and Jnana, ultimately concluding that surrender of the ego to the heart-self is the swiftest path to liberation. Chanting or contemplating these thirty verses helps quiet the mind, dissolve the sense of individuality, and brings the practitioner closer to the realization of their true, eternal nature.

કર્તુરાજ્ઞયા પ્રાપ્યતે ફલમ્ ।
કર્મ કિં પરં કર્મ તજ્જડમ્ ॥ 1 ॥
કૃતિમહોદધૌ પતનકારણમ્ ।
ફલમશાશ્વતં ગતિનિરોધકમ્ ॥ 2 ॥
ઈશ્વરાર્પિતં નેચ્છયા કૃતમ્ ।
ચિત્તશોધકં મુક્તિસાધકમ્ ॥ 3 ॥
કાયવાઙ્મનઃ કાર્યમુત્તમમ્ ।
પૂજનં જપશ્ચિન્તનં ક્રમાત્ ॥ 4 ॥
જગત ઈશધી યુક્તસેવનમ્ ।
અષ્ટમૂર્તિભૃદ્દેવપૂજનમ્ ॥ 5 ॥
ઉત્તમસ્તવાદુચ્ચમન્દતઃ ।
ચિત્તજં જપધ્યાનમુત્તમમ્ ॥ 6 ॥
આજ્યધારયા સ્રોતસા સમમ્ ।
સરલચિન્તનં વિરલતઃ પરમ્ ॥ 7 ॥
ભેદભાવનાત્ સોઽહમિત્યસૌ ।
ભાવનાઽભિદા પાવની મતા ॥ 8 ॥
ભાવશૂન્યસદ્ભાવસુસ્થિતિઃ ।
ભાવનાબલાદ્ભક્તિરુત્તમા ॥ 9 ॥
હૃત્સ્થલે મનઃ સ્વસ્થતા ક્રિયા ।
ભક્તિયોગબોધાશ્ચ નિશ્ચિતમ્ ॥ 10 ॥
વાયુરોધનાલ્લીયતે મનઃ ।
જાલપક્ષિવદ્રોધસાધનમ્ ॥ 11 ॥
ચિત્તવાયવશ્ચિત્ક્રિયાયુતાઃ ।
શાખયોર્દ્વયી શક્તિમૂલકા ॥ 12 ॥
લયવિનાશને ઉભયરોધને ।
લયગતં પુનર્ભવતિ નો મૃતમ્ ॥ 13 ॥
પ્રાણબન્ધનાલ્લીનમાનસમ્ ।
એકચિન્તનાન્નાશમેત્યદઃ ॥ 14 ॥
નષ્ટમાનસોત્કૃષ્ટયોગિનઃ ।
કૃત્યમસ્તિ કિં સ્વસ્થિતિં યતઃ ॥ 15 ॥
દૃશ્યવારિતં ચિત્તમાત્મનઃ ।
ચિત્ત્વદર્શનં તત્ત્વદર્શનમ્ ॥ 16 ॥
માનસં તુ કિં માર્ગણે કૃતે ।
નૈવ માનસં માર્ગ આર્જવાત્ ॥ 17 ॥
વૃત્તયસ્ત્વહં વૃત્તિમાશ્રિતાઃ ।
વૃત્તયો મનો વિદ્ધ્યહં મનઃ ॥ 18 ॥
અહમયં કુતો ભવતિ ચિન્વતઃ ।
અયિ પતત્યહં નિજવિચારણમ્ ॥ 19 ॥
અહમિ નાશભાજ્યહમહન્તયા ।
સ્ફુરતિ હૃત્સ્વયં પરમપૂર્ણસત્ ॥ 20 ॥
ઇદમહં પદાઽભિખ્યમન્વહમ્ ।
અહમિલીનકેઽપ્યલયસત્તયા ॥ 21 ॥
વિગ્રહેન્દ્રિયપ્રાણધીતમઃ ।
નાહમેકસત્તજ્જડં હ્યસત્ ॥ 22 ॥
સત્ત્વભાસિકા ચિત્ક્વવેતરા ।
સત્તયા હિ ચિચ્ચિત્તયા હ્યહમ્ ॥ 23 ॥
ઈશજીવયોર્વેષધીભિદા ।
સત્સ્વભાવતો વસ્તુ કેવલમ્ ॥ 24 ॥
વેષહાનતઃ સ્વાત્મદર્શનમ્ ।
ઈશદર્શનં સ્વાત્મરૂપતઃ ॥ 25 ॥
આત્મસંસ્થિતિઃ સ્વાત્મદર્શનમ્ ।
આત્મનિર્દ્વયાદાત્મનિષ્ઠતા ॥ 26 ॥
જ્ઞાનવર્જિતાઽજ્ઞાનહીનચિત્ ।
જ્ઞાનમસ્તિ કિં જ્ઞાતુમન્તરમ્ ॥ 27 ॥
કિં સ્વરૂપમિત્યાત્મદર્શને ।
અવ્યયાઽભવાઽઽપૂર્ણચિત્સુખમ્ ॥ 28 ॥
બન્ધમુક્ત્યતીતં પરં સુખમ્ ।
વિન્દતીહ જીવસ્તુ દૈવિકઃ ॥ 29 ॥
અહમપેતકં નિજવિભાનકમ્ ।
મહદિદન્તપો રમનવાગિયમ્ ॥ 30 ॥

Explore More