తైత్తిరీయ ఉపనిషద్ - శీక్షావల్లీ

ఇతి ప్రథమో-ఽనువాకః ॥ శీక్షాం-వ్యాఁ᳚ఖ్యాస్యా॒మః । వర్ణ॒స్స్వరః । మాత్రా॒ బలమ్ । సామ॑ సన్తా॒నః । ఇత్యుక్తశ్శీ᳚క్షాధ్యా॒యః ॥ 1 ॥ ఇతి ద్వితీయో-ఽనువాకః ॥ స॒హ నౌ॒ యశః । స॒హ నౌ బ్ర॑హ్మవ॒ర్చసమ్ । అథాతస్సగ్ంహితాయా ఉపనిషదం-వ్యాఁ᳚ఖ్యాస్యా॒మః । పఞ్చస్వధిక॑రణే॒షు । అధిలోకమధిజ్యౌతిషమధివిద్యమధిప్రజ॑మధ్యా॒త్మమ్ । తా మహాసగ్ంహితా ఇ॑త్యాచ॒క్షతే । అథా॑ధిలో॒కమ్ । పృథివీ పూ᳚ర్వరూ॒పమ్ । ద్యౌరుత్త॑రరూ॒పమ్ । ఆకా॑శస్స॒న్ధిః ॥ 1 ॥ వాయు॑స్సన్ధా॒నమ్ । ఇత్య॑ధిలో॒కమ్ । అథా॑ధిజ్యౌ॒తిషమ్ । అగ్నిః పూ᳚ర్వరూ॒పమ్ । ఆదిత్య ఉత్త॑రరూ॒పమ్ । ఆ॑పస్స॒న్ధిః । వైద్యుత॑స్సన్ధా॒నమ్ । ఇత్య॑ధిజ్యౌ॒తిషమ్ । అథా॑ధివి॒ద్యమ్ । ఆచార్యః పూ᳚ర్వరూ॒పమ్ ॥ 2 ॥ అన్తేవాస్యుత్త॑రరూ॒పమ్ । వి॑ద్యా స॒న్ధిః । ప్రవచనగ్ం॑ సన్ధా॒నమ్ । ఇత్య॑ధివి॒ద్యమ్ । అథాధి॒ప్రజమ్ । మాతా పూ᳚ర్వరూ॒పమ్ । పితోత్త॑రరూ॒పమ్ । ప్ర॑జా స॒న్ధిః । ప్రజననగ్ం॑ సన్ధా॒నమ్ । ఇత్యధి॒ప్రజమ్ ॥ 3 ॥ అథాధ్యా॒త్మమ్ । అధరా హనుః పూ᳚ర్వరూ॒పమ్ । ఉత్తరా హనురుత్త॑రరూ॒పమ్ । వాక్స॒న్ధిః । జిహ్వా॑ సన్ధా॒నమ్ । ఇత్యధ్యా॒త్మమ్ । ఇతీమా మ॑హాస॒గ్ం॒హితాః । య ఏవమేతా మహాసగ్ంహితా వ్యాఖ్యా॑తా వే॒ద । సన్ధీయతే ప్రజ॑యా ప॒శుభిః । బ్రహ్మవర్చసేనాన్నాద్యేన సువర్గ్యేణ॑ లోకే॒న ॥ 4 ॥ ఇతి తృతీయో-ఽనువాకః ॥ యశ్ఛన్ద॑సామృష॒భో వి॒శ్వరూ॑పః । ఛన్దో॒భ్యో-ఽధ్య॒మృతా᳚థ్స-మ్బ॒భూవ॑ । స మేన్ద్రో॑ మే॒ధయా᳚ స్పృణోతు । అ॒మృత॑స్య దేవ॒ ధార॑ణో భూయాసమ్ । శరీ॑ర-మ్మే॒ విచ॑ర్​షణమ్ । జి॒హ్వా మే॒ మధు॑మత్తమా । కర్ణా᳚భ్యా-మ్భూరి॒ విశ్రు॑వమ్ । బ్రహ్మ॑ణః కో॒శో॑-ఽసి మే॒ధయా-ఽపి॑హితః । శ్రు॒త-మ్మే॑ గోపాయ । ఆ॒వహ॑న్తీ వితన్వా॒నా ॥ 1 ॥ కు॒ర్వా॒ణా చీర॑మా॒త్మనః॑ । వాసాగ్ం॑సి॒ మమ॒ గావ॑శ్చ । అ॒న్న॒పా॒నే చ॑ సర్వ॒దా । తతో॑ మే॒ శ్రియ॒మావ॑హ । లో॒మ॒శా-మ్ప॒శుభి॑స్స॒హ స్వాహా᳚ । ఆమా॑ యన్తు బ్రహ్మచా॒రిణ॒స్స్వాహా᳚ । విమా॑-ఽఽయన్తు బ్రహ్మచా॒రిణ॒స్స్వాహా᳚ । ప్రమా॑-ఽఽయన్తు బ్రహ్మచా॒రిణ॒స్స్వాహా᳚ । దమా॑యన్తు బ్రహ్మచా॒రిణ॒స్స్వాహా᳚ । శమా॑యన్తు బ్రహ్మచా॒రిణ॒స్స్వాహా᳚ ॥ 2 ॥ యశో॒ జనే॑-ఽసాని॒ స్వాహా᳚ । శ్రేయా॒న్వస్య॑సో-ఽసాని॒ స్వాహా᳚ । త-న్త్వా॑ భగ॒ ప్రవి॑శాని॒ స్వాహా᳚ । స మా॑ భగ॒ ప్రవి॑శ॒ స్వాహా᳚ । తస్మిన్᳚-థ్స॒హస్ర॑శాఖే । నిభ॑గా॒హ-న్త్వయి॑ మృజే॒ స్వాహా᳚ । యథా-ఽఽపః॒ ప్రవ॑తా॒-ఽఽయన్తి॑ । యథా॒ మాసా॑ అహర్జ॒రమ్ । ఏ॒వ-మ్మా-మ్బ్ర॑హ్మచా॒రిణః॑ । ధాత॒రాయ॑న్తు స॒ర్వత॒స్స్వాహా᳚ । ప్ర॒తి॒వే॒శో॑-ఽసి॒ ప్రమా॑భాహి॒ ప్రమా॑పద్యస్వ ॥ 3 ॥ ఇతి చతుర్థో-ఽనువాకః ॥ భూర్భువ॒స్సువ॒రితి॒ వా ఏ॒తాస్తి॒స్రో వ్యాహృ॑తయః । తాసా॑ముహస్మై॒ తా-ఞ్చ॑తు॒ర్థీమ్ । మాహా॑చమస్యః॒ ప్రవే॑దయతే । మహ॒ ఇతి॑ । తద్బ్రహ్మ॑ । స ఆ॒త్మా । అఙ్గా᳚న్య॒న్యా దే॒వతాః᳚ । భూరితి॒ వా అ॒యం-లోఁ॒కః । భువ॒ ఇత్య॒న్తరి॑క్షమ్ । సువ॒రిత్య॒సౌ లో॒కః ॥ 1 ॥ మహ॒ ఇత్యా॑ది॒త్యః । ఆ॒ది॒త్యేన॒ వావ సర్వే॑ లో॒కా మహీ॑యన్తే । భూరితి॒ వా అ॒గ్నిః । భువ॒ ఇతి॑ వా॒యుః । సువ॒రిత్యా॑ది॒త్యః । మహ॒ ఇతి॑ చ॒న్ద్రమాః᳚ । చ॒న్ద్రమ॑సా॒ వావ సర్వా॑ణి॒ జ్యోతీగ్ం॑షి॒ మహీ॑యన్తే । భూరితి॒ వా ఋచః॑ । భువ॒ ఇతి॒ సామా॑ని । సువ॒రితి॒ యజూగ్ం॑షి ॥ 2 ॥ మహ॒ ఇతి॒ బ్రహ్మ॑ । బ్రహ్మ॑ణా॒ వావ సర్వే॑ వే॒దా మహీ॑యన్తే । భూరితి॒ వై ప్రా॒ణః । భువ॒ ఇత్య॑పా॒నః । సువ॒రితి॑ వ్యా॒నః । మహ॒ ఇత్యన్నమ్᳚ । అన్నే॑న॒ వావ సర్వే᳚ ప్రా॒ణా మహీ॑యన్తే । తా వా ఏ॒తాశ్చత॑స్రశ్చతు॒ర్ధా । చత॑స్రశ్చతస్రో॒ వ్యాహృ॑తయః । తా యో వేద॑ । స వే॑ద॒ బ్రహ్మ॑ । సర్వే᳚-ఽస్మై దే॒వా బ॒లిమావ॑హన్తి ॥ 3 ॥ ఇతి పఞ్చమో-ఽనువాకః ॥ స య ఏ॒షో᳚-ఽన్తరహృ॑దయ ఆకా॒శః । తస్మి॑న్న॒య-మ్పురు॑షో మనో॒మయః॑ । అమృ॑తో హిర॒ణ్మయః॑ । అన్త॑రేణ॒ తాలు॑కే । య ఏ॒షస్తన॑ ఇవావ॒లమ్బ॑తే । సే᳚న్ద్రయో॒నిః । యత్రా॒సౌ కే॑శా॒న్తో వి॒వర్త॑తే । వ్య॒పోహ్య॑ శీర్​షకపా॒లే । భూరిత్య॒గ్నౌ ప్రతి॑తిష్ఠతి । భువ॒ ఇతి॑ వా॒యౌ ॥ 1 ॥ సువ॒రిత్యా॑ది॒త్యే । మహ॒ ఇతి॒ బ్రహ్మ॑ణి । ఆ॒ప్నోతి॒ స్వారా᳚జ్యమ్ । ఆ॒ప్నోతి॒ మన॑స॒స్పతిమ్᳚ । వాక్ప॑తి॒శ్చక్షు॑ష్పతిః । శ్రోత్ర॑పతిర్వి॒జ్ఞాన॑పతిః । ఏ॒తత్తతో॑ భవతి । ఆ॒కా॒శశ॑రీర॒-మ్బ్రహ్మ॑ । స॒త్యాత్మ॑ ప్రా॒ణారా॑మ॒-మ్మన॑ ఆనన్దమ్ । శాన్తి॑సమృద్ధమ॒మృతమ్᳚ । ఇతి॑ ప్రాచీన యో॒గ్యోపా᳚స్స్వ ॥ 2 ॥ ఇతి షష్ఠో-ఽనువాకః ॥ పృ॒థి॒వ్య॑న్తరి॑క్ష॒-న్ద్యౌర్దిశో॑-ఽవాన్తరది॒శాః । అ॒గ్నిర్వా॒యురా॑ది॒త్యశ్చ॒న్ద్రమా॒ నక్ష॑త్రాణి । ఆప॒ ఓష॑ధయో॒ వన॒స్పత॑య ఆకా॒శ ఆ॒త్మా । ఇత్య॑ధిభూ॒తమ్ । అథాధ్యా॒త్మమ్ । ప్రా॒ణో వ్యా॒నో॑-ఽపా॒న ఉ॑దా॒నస్స॑మా॒నః । చక్షు॒శ్శ్రోత్ర॒-మ్మనో॒ వాక్త్వక్ । చర్మ॑మా॒గ్ం॒సగ్గ్ స్నావాస్థి॑ మ॒జ్జా । ఏ॒తద॑ధివి॒ధాయ॒ ఋషి॒రవో॑చత్ । పాఙ్క్తం॒-వాఁ ఇ॒దగ్ం సర్వమ్᳚ । పాఙ్క్తే॑నై॒వ పాఙ్క్తగ్గ్॑ స్పృణో॒తీతి॑ ॥ 1 ॥ ఇతి సప్తమో-ఽనువాకః ॥ ఓమితి॒ బ్రహ్మ॑ । ఓమితీ॒దగ్ం సర్వమ్᳚ । ఓమిత్యే॒తద॑నుకృతిర్-హ స్మ॒ వా అ॒ప్యో శ్రా॑వ॒యేత్యాశ్రా॑వయన్తి । ఓమితి॒ సామా॑ని గాయన్తి । ఓగ్ం శోమితి॑ శ॒స్త్రాణి॑ శగ్ంసన్తి । ఓమిత్య॑ధ్వ॒ర్యుః ప్ర॑తిగ॒ర-మ్ప్రతి॑గృణాతి । ఓమితి॒ బ్రహ్మా॒ ప్రసౌ॑తి । ఓమిత్య॑గ్నిహో॒త్రమను॑జానాతి । ఓమితి॑ బ్రాహ్మ॒ణః ప్ర॑వ॒క్ష్యన్నా॑హ॒ బ్రహ్మోపా᳚ప్నవా॒నీతి॑ । బ్రహ్మై॒వోపా᳚ప్నోతి ॥ 1 ॥ ఇత్యష్టమో-ఽనువాకః ॥ ఋత-ఞ్చ స్వాధ్యాయప్రవ॑చనే॒ చ । సత్య-ఞ్చ స్వాధ్యాయప్రవ॑చనే॒ చ । తపశ్చ స్వాధ్యాయప్రవ॑చనే॒ చ । దమశ్చ స్వాధ్యాయప్రవ॑చనే॒ చ । శమశ్చ స్వాధ్యాయప్రవ॑చనే॒ చ । అగ్నయశ్చ స్వాధ్యాయప్రవ॑చనే॒ చ । అగ్నిహోత్ర-ఞ్చ స్వాధ్యాయప్రవ॑చనే॒ చ । అతిథయశ్చ స్వాధ్యాయప్రవ॑చనే॒ చ । మానుష-ఞ్చ స్వాధ్యాయప్రవ॑చనే॒ చ । ప్రజా చ స్వాధ్యాయప్రవ॑చనే॒ చ । ప్రజనశ్చ స్వాధ్యాయప్రవ॑చనే॒ చ । ప్రజాతిశ్చ స్వాధ్యాయప్రవ॑చనే॒ చ । సత్యమితి సత్యవచా॑ రాథీ॒తరః । తప ఇతి తపోనిత్యః పౌ॑రుశి॒ష్టిః । స్వాధ్యాయప్రవచనే ఏవేతి నాకో॑ మౌద్గ॒ల్యః । తద్ధి తప॑స్తద్ధి॒ తపః ॥ 1 ॥ ఇతి నవమో-ఽనువాకః ॥ అ॒హం-వృఁ॒క్షస్య॒ రేరి॑వా । కీ॒ర్తిః పృ॒ష్ఠ-ఙ్గి॒రేరి॑వ । ఊ॒ర్ధ్వప॑విత్రో వా॒జినీ॑వ స్వ॒మృత॑మస్మి । ద్రవి॑ణ॒గ్ం॒ సవ॑ర్చసమ్ । సుమేధా అ॑మృతో॒క్షితః । ఇతి త్రిశఙ్కోర్వేదా॑నువ॒చనమ్ ॥ 1 ॥ ఇతి దశమో-ఽనువాకః ॥ వేదమనూచ్యాచార్యో-ఽన్తేవాసినమ॑నుశా॒స్తి । సత్యం॒-వఁద । ధర్మ॒-ఞ్చర । స్వాధ్యాయా᳚న్మా ప్ర॒మదః । ఆచార్యాయ ప్రియ-న్ధనమాహృత్య ప్రజాతన్తు-మ్మా వ్య॑వచ్ఛే॒త్సీః । సత్యాన్న ప్రమ॑దిత॒వ్యమ్ । ధర్మాన్న ప్రమ॑దిత॒వ్యమ్ । కుశలాన్న ప్రమ॑దిత॒వ్యమ్ । భూత్యై న ప్రమ॑దిత॒వ్యమ్ । స్వాధ్యాయప్రవచనాభ్యా-న్న ప్రమ॑దిత॒వ్యమ్ ॥ 1 ॥ దేవపితృకార్యాభ్యా-న్న ప్రమ॑దిత॒వ్యమ్ । మాతృ॑దేవో॒ భవ । పితృ॑దేవో॒ భవ । ఆచార్య॑దేవో॒ భవ । అతిథి॑దేవో॒ భవ । యాన్యనవద్యాని॑ కర్మా॒ణి । తాని సేవి॑తవ్యా॒ని । నో ఇ॑తరా॒ణి । యాన్యస్మాకగ్ం సుచ॑రితా॒ని । తాని త్వయో॑పాస్యా॒ని ॥ 2 ॥ నో ఇ॑తరా॒ణి । యే కే చారుమచ్ఛ్రేయాగ్ం॑సో బ్రా॒హ్మణాః । తేషా-న్త్వయా-ఽఽసనే న ప్రశ్వ॑సిత॒వ్యమ్ । శ్రద్ధ॑యా దే॒యమ్ । అశ్రద్ధ॑యా-ఽదే॒యమ్ । శ్రి॑యా దే॒యమ్ । హ్రి॑యా దే॒యమ్ । భి॑యా దే॒యమ్ । సం​విఁ॑దా దే॒యమ్ । అథ యది తే కర్మవిచికిత్సా వా వృత్తవిచికి॑త్సా వా॒ స్యాత్ ॥ 3 ॥ యే తత్ర బ్రాహ్మణా᳚స్సమ్మ॒ర్​శినః । యుక్తా॑ ఆయు॒క్తాః । అలూక్షా॑ ధర్మ॑కామా॒స్స్యుః । యథా తే॑ తత్ర॑ వర్తే॒రన్న్ । తథా తత్ర॑ వర్తే॒థాః । అథాభ్యా᳚ఖ్యా॒తేషు । యే తత్ర బ్రాహ్మణా᳚స్సమ్మ॒ర్​శినః । యుక్తా॑ ఆయు॒క్తాః । అలూక్షా॑ ధర్మకామా॒స్స్యుః । యథా తే॑ తేషు॑ వర్తే॒రన్న్ । తథా తేషు॑ వర్తే॒థాః । ఏష॑ ఆదే॒శః । ఏష ఉ॑పదే॒శః । ఏషా వే॑దోప॒నిషత్ । ఏతద॑నుశా॒సనమ్ । ఏవముపా॑సిత॒వ్యమ్ । ఏవము చైత॑దుపా॒స్యమ్ ॥ 4 ॥ ఇత్యేకాదశో-ఽనువాకః ॥ శ-న్నో॑ మి॒త్రశ్శం-వఁరు॑ణః । శ-న్నో॑ భవత్వర్య॒మా । శ-న్న॒ ఇన్ద్రో॒ బృహ॒స్పతిః॑ । శ-న్నో॒ విష్ణు॑రురుక్ర॒మః । నమో॒ బ్రహ్మ॑ణే । నమ॑స్తే వాయో । త్వమే॒వ ప్ర॒త్యక్ష॒-మ్బ్రహ్మా॑సి । త్వామే॒వ ప్ర॒త్యక్ష॒-మ్బ్రహ్మావా॑దిషమ్ । ఋ॒తమ॑వాదిషమ్ । స॒త్యమ॑వాదిషమ్ । తన్మామా॑వీత్ । తద్వ॒క్తార॑మావీత్ । ఆవీ॒న్మామ్ । ఆవీ᳚ద్వ॒క్తారమ్᳚ । ఓం శాన్తి॒-శ్శాన్తి॒-శ్శాన్తిః॑ ॥ 1 ॥ ఇతి ద్వాదశో-ఽనువాకః ॥ ॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥ ॥ శ్రీ కృష్ణార్పణమస్తు ॥