Lord Rama

ശ്രീ രാമ ചരിത മാനസ - സുന്ദരകാണ്ഡ

(Shri Ramcharitmanas - Sundarkand in Malayalam)

Tulsidas

The Sundarkand is the fifth book of the epic Ramcharitmanas, authored by the poet-saint Tulsidas. It chronicles the journey of Lord Hanuman to Lanka, highlighting his unwavering devotion, immense strength, and strategic intellect in locating Mother Sita. Regarded as one of the most powerful sections of the epic, it is recited to invoke the grace of Lord Rama and the protection of Lord Hanuman. Devotees believe that regular chanting of the Sundarkand eliminates fear, destroys negative influences, brings mental peace, and grants the strength to overcome life's insurmountable challenges with faith and courage.

ശ്രീജാനകീവല്ലഭോ വിജയതേ
ശ്രീരാമചരിതമാനസ
പഞ്ചമ സോപാന (സുന്ദരകാണ്ഡ)
ശാന്തം ശാശ്വതമപ്രമേയമനഘം നിര്വാണശാന്തിപ്രദം
ബ്രഹ്മാശമ്ഭുഫണീന്ദ്രസേവ്യമനിശം വേദാന്തവേദ്യം വിഭുമ് ।
രാമാഖ്യം ജഗദീശ്വരം സുരഗുരും മായാമനുഷ്യം ഹരിം
വന്ദേഽഹം കരുണാകരം രഘുവരം ഭൂപാലചൂഡ़ആമണിമ് ॥ 1 ॥
നാന്യാ സ്പൃഹാ രഘുപതേ ഹൃദയേഽസ്മദീയേ
സത്യം വദാമി ച ഭവാനഖിലാന്തരാത്മാ।
ഭക്തിം പ്രയച്ഛ രഘുപുങ്ഗവ നിര്ഭരാം മേ
കാമാദിദോഷരഹിതം കുരു മാനസം ച ॥ 2 ॥
അതുലിതബലധാമം ഹേമശൈലാഭദേഹം
ദനുജവനകൃശാനും ജ്ഞാനിനാമഗ്രഗണ്യമ്।
സകലഗുണനിധാനം വാനരാണാമധീശം
രഘുപതിപ്രിയഭക്തം വാതജാതം നമാമി ॥ 3 ॥
ജാമവന്ത കേ ബചന സുഹാഏ। സുനി ഹനുമന്ത ഹൃദയ അതി ഭാഏ ॥
തബ ലഗി മോഹി പരിഖേഹു തുമ്ഹ ഭാഈ। സഹി ദുഖ കന്ദ മൂല ഫല ഖാഈ ॥
ജബ ലഗി ആവൌം സീതഹി ദേഖീ। ഹോഇഹി കാജു മോഹി ഹരഷ ബിസേഷീ ॥
യഹ കഹി നാഇ സബന്ഹി കഹുഁ മാഥാ। ചലേഉ ഹരഷി ഹിയഁ ധരി രഘുനാഥാ ॥
സിന്ധു തീര ഏക ഭൂധര സുന്ദര। കൌതുക കൂദി ചഢ़ഏഉ താ ഊപര ॥
ബാര ബാര രഘുബീര സഁഭാരീ। തരകേഉ പവനതനയ ബല ഭാരീ ॥
ജേഹിം ഗിരി ചരന ദേഇ ഹനുമന്താ। ചലേഉ സോ ഗാ പാതാല തുരന്താ ॥
ജിമി അമോഘ രഘുപതി കര ബാനാ। ഏഹീ ഭാഁതി ചലേഉ ഹനുമാനാ ॥
ജലനിധി രഘുപതി ദൂത ബിചാരീ। തൈം മൈനാക ഹോഹി ശ്രമഹാരീ ॥
ദോ. ഹനൂമാന തേഹി പരസാ കര പുനി കീന്ഹ പ്രനാമ।
രാമ കാജു കീന്ഹേം ബിനു മോഹി കഹാഁ ബിശ്രാമ ॥ 1 ॥
ജാത പവനസുത ദേവന്ഹ ദേഖാ। ജാനൈം കഹുഁ ബല ബുദ്ധി ബിസേഷാ ॥
സുരസാ നാമ അഹിന്ഹ കൈ മാതാ। പഠിന്ഹി ആഇ കഹീ തേഹിം ബാതാ ॥
ആജു സുരന്ഹ മോഹി ദീന്ഹ അഹാരാ। സുനത ബചന കഹ പവനകുമാരാ ॥
രാമ കാജു കരി ഫിരി മൈം ആവൌം। സീതാ കി സുധി പ്രഭുഹി സുനാവൌമ് ॥
തബ തവ ബദന പൈഠിഹുഁ ആഈ। സത്യ കഹുഁ മോഹി ജാന ദേ മാഈ ॥
കബനേഹുഁ ജതന ദേഇ നഹിം ജാനാ। ഗ്രസസി ന മോഹി കഹേഉ ഹനുമാനാ ॥
ജോജന ഭരി തേഹിം ബദനു പസാരാ। കപി തനു കീന്ഹ ദുഗുന ബിസ്താരാ ॥
സോരഹ ജോജന മുഖ തേഹിം ഠയൂ। തുരത പവനസുത ബത്തിസ ഭയൂ ॥
ജസ ജസ സുരസാ ബദനു ബഢ़ആവാ। താസു ദൂന കപി രൂപ ദേഖാവാ ॥
സത ജോജന തേഹിം ആനന കീന്ഹാ। അതി ലഘു രൂപ പവനസുത ലീന്ഹാ ॥
ബദന പിഠി പുനി ബാഹേര ആവാ। മാഗാ ബിദാ താഹി സിരു നാവാ ॥
മോഹി സുരന്ഹ ജേഹി ലാഗി പഠാവാ। ബുധി ബല മരമു തോര മൈ പാവാ ॥
ദോ. രാമ കാജു സബു കരിഹഹു തുമ്ഹ ബല ബുദ്ധി നിധാന।
ആസിഷ ദേഹ ഗീ സോ ഹരഷി ചലേഉ ഹനുമാന ॥ 2 ॥
നിസിചരി ഏക സിന്ധു മഹുഁ രഹീ। കരി മായാ നഭു കേ ഖഗ ഗഹീ ॥
ജീവ ജന്തു ജേ ഗഗന ഉഡ़ആഹീം। ജല ബിലോകി തിന്ഹ കൈ പരിഛാഹീമ് ॥
ഗഹി ഛാഹഁ സക സോ ന ഉഡ़ആഈ। ഏഹി ബിധി സദാ ഗഗനചര ഖാഈ ॥
സോഇ ഛല ഹനൂമാന കഹഁ കീന്ഹാ। താസു കപടു കപി തുരതഹിം ചീന്ഹാ ॥
താഹി മാരി മാരുതസുത ബീരാ। ബാരിധി പാര ഗയു മതിധീരാ ॥
തഹാഁ ജാഇ ദേഖീ ബന സോഭാ। ഗുഞ്ജത ചഞ്ചരീക മധു ലോഭാ ॥
നാനാ തരു ഫല ഫൂല സുഹാഏ। ഖഗ മൃഗ ബൃന്ദ ദേഖി മന ഭാഏ ॥
സൈല ബിസാല ദേഖി ഏക ആഗേം। താ പര ധാഇ ചഢേഉ ഭയ ത്യാഗേമ് ॥
ഉമാ ന കഛു കപി കൈ അധികാഈ। പ്രഭു പ്രതാപ ജോ കാലഹി ഖാഈ ॥
ഗിരി പര ചഢി ലങ്കാ തേഹിം ദേഖീ। കഹി ന ജാഇ അതി ദുര്ഗ ബിസേഷീ ॥
അതി ഉതങ്ഗ ജലനിധി ചഹു പാസാ। കനക കോട കര പരമ പ്രകാസാ ॥
ഛം=കനക കോട ബിചിത്ര മനി കൃത സുന്ദരായതനാ ഘനാ।
ചുഹട്ട ഹട്ട സുബട്ട ബീഥീം ചാരു പുര ബഹു ബിധി ബനാ ॥
ഗജ ബാജി ഖച്ചര നികര പദചര രഥ ബരൂഥിന്ഹ കോ ഗനൈ ॥
ബഹുരൂപ നിസിചര ജൂഥ അതിബല സേന ബരനത നഹിം ബനൈ ॥ 1 ॥
ബന ബാഗ ഉപബന ബാടികാ സര കൂപ ബാപീം സോഹഹീം।
നര നാഗ സുര ഗന്ധര്ബ കന്യാ രൂപ മുനി മന മോഹഹീമ് ॥
കഹുഁ മാല ദേഹ ബിസാല സൈല സമാന അതിബല ഗര്ജഹീം।
നാനാ അഖാരേന്ഹ ഭിരഹിം ബഹു ബിധി ഏക ഏകന്ഹ തര്ജഹീമ് ॥ 2 ॥
കരി ജതന ഭട കോടിന്ഹ ബികട തന നഗര ചഹുഁ ദിസി രച്ഛഹീം।
കഹുഁ മഹിഷ മാനഷു ധേനു ഖര അജ ഖല നിസാചര ഭച്ഛഹീമ് ॥
ഏഹി ലാഗി തുലസീദാസ ഇന്ഹ കീ കഥാ കഛു ഏക ഹൈ കഹീ।
രഘുബീര സര തീരഥ സരീരന്ഹി ത്യാഗി ഗതി പൈഹഹിം സഹീ ॥ 3 ॥
ദോ. പുര രഖവാരേ ദേഖി ബഹു കപി മന കീന്ഹ ബിചാര।
അതി ലഘു രൂപ ധരൌം നിസി നഗര കരൌം പിസാര ॥ 3 ॥
മസക സമാന രൂപ കപി ധരീ। ലങ്കഹി ചലേഉ സുമിരി നരഹരീ ॥
നാമ ലങ്കിനീ ഏക നിസിചരീ। സോ കഹ ചലേസി മോഹി നിന്ദരീ ॥
ജാനേഹി നഹീം മരമു സഠ മോരാ। മോര അഹാര ജഹാഁ ലഗി ചോരാ ॥
മുഠികാ ഏക മഹാ കപി ഹനീ। രുധിര ബമത ധരനീം ഢനമനീ ॥
പുനി സമ്ഭാരി ഉഠി സോ ലങ്കാ। ജോരി പാനി കര ബിനയ സംസകാ ॥
ജബ രാവനഹി ബ്രഹ്മ ബര ദീന്ഹാ। ചലത ബിരഞ്ചി കഹാ മോഹി ചീന്ഹാ ॥
ബികല ഹോസി തൈം കപി കേം മാരേ। തബ ജാനേസു നിസിചര സങ്ഘാരേ ॥
താത മോര അതി പുന്യ ബഹൂതാ। ദേഖേഉഁ നയന രാമ കര ദൂതാ ॥
ദോ. താത സ്വര്ഗ അപബര്ഗ സുഖ ധരിഅ തുലാ ഏക അങ്ഗ।
തൂല ന താഹി സകല മിലി ജോ സുഖ ലവ സതസങ്ഗ ॥ 4 ॥
പ്രബിസി നഗര കീജേ സബ കാജാ। ഹൃദയഁ രാഖി കൌസലപുര രാജാ ॥
ഗരല സുധാ രിപു കരഹിം മിതാഈ। ഗോപദ സിന്ധു അനല സിതലാഈ ॥
ഗരുഡ़ സുമേരു രേനൂ സമ താഹീ। രാമ കൃപാ കരി ചിതവാ ജാഹീ ॥
അതി ലഘു രൂപ ധരേഉ ഹനുമാനാ। പൈഠാ നഗര സുമിരി ഭഗവാനാ ॥
മന്ദിര മന്ദിര പ്രതി കരി സോധാ। ദേഖേ ജഹഁ തഹഁ അഗനിത ജോധാ ॥
ഗയു ദസാനന മന്ദിര മാഹീം। അതി ബിചിത്ര കഹി ജാത സോ നാഹീമ് ॥
സയന കിഏ ദേഖാ കപി തേഹീ। മന്ദിര മഹുഁ ന ദീഖി ബൈദേഹീ ॥
ഭവന ഏക പുനി ദീഖ സുഹാവാ। ഹരി മന്ദിര തഹഁ ഭിന്ന ബനാവാ ॥
ദോ. രാമായുധ അങ്കിത ഗൃഹ സോഭാ ബരനി ന ജാഇ।
നവ തുലസികാ ബൃന്ദ തഹഁ ദേഖി ഹരഷി കപിരാഇ ॥ 5 ॥
ലങ്കാ നിസിചര നികര നിവാസാ। ഇഹാഁ കഹാഁ സജ്ജന കര ബാസാ ॥
മന മഹുഁ തരക കരൈ കപി ലാഗാ। തേഹീം സമയ ബിഭീഷനു ജാഗാ ॥
രാമ രാമ തേഹിം സുമിരന കീന്ഹാ। ഹൃദയഁ ഹരഷ കപി സജ്ജന ചീന്ഹാ ॥
ഏഹി സന ഹഠി കരിഹുഁ പഹിചാനീ। സാധു തേ ഹോഇ ന കാരജ ഹാനീ ॥
ബിപ്ര രുപ ധരി ബചന സുനാഏ। സുനത ബിഭീഷണ ഉഠി തഹഁ ആഏ ॥
കരി പ്രനാമ പൂഁഛീ കുസലാഈ। ബിപ്ര കഹഹു നിജ കഥാ ബുഝാഈ ॥
കീ തുമ്ഹ ഹരി ദാസന്ഹ മഹഁ കോഈ। മോരേം ഹൃദയ പ്രീതി അതി ഹോഈ ॥
കീ തുമ്ഹ രാമു ദീന അനുരാഗീ। ആയഹു മോഹി കരന ബഡ़ഭാഗീ ॥
ദോ. തബ ഹനുമന്ത കഹീ സബ രാമ കഥാ നിജ നാമ।
സുനത ജുഗല തന പുലക മന മഗന സുമിരി ഗുന ഗ്രാമ ॥ 6 ॥
സുനഹു പവനസുത രഹനി ഹമാരീ। ജിമി ദസനന്ഹി മഹുഁ ജീഭ ബിചാരീ ॥
താത കബഹുഁ മോഹി ജാനി അനാഥാ। കരിഹഹിം കൃപാ ഭാനുകുല നാഥാ ॥
താമസ തനു കഛു സാധന നാഹീം। പ്രീതി ന പദ സരോജ മന മാഹീമ് ॥
അബ മോഹി ഭാ ഭരോസ ഹനുമന്താ। ബിനു ഹരികൃപാ മിലഹിം നഹിം സന്താ ॥
ജൌ രഘുബീര അനുഗ്രഹ കീന്ഹാ। തൌ തുമ്ഹ മോഹി ദരസു ഹഠി ദീന്ഹാ ॥
സുനഹു ബിഭീഷന പ്രഭു കൈ രീതീ। കരഹിം സദാ സേവക പര പ്രീതീ ॥
കഹഹു കവന മൈം പരമ കുലീനാ। കപി ചഞ്ചല സബഹീം ബിധി ഹീനാ ॥
പ്രാത ലേഇ ജോ നാമ ഹമാരാ। തേഹി ദിന താഹി ന മിലൈ അഹാരാ ॥
ദോ. അസ മൈം അധമ സഖാ സുനു മോഹൂ പര രഘുബീര।
കീന്ഹീ കൃപാ സുമിരി ഗുന ഭരേ ബിലോചന നീര ॥ 7 ॥
ജാനതഹൂഁ അസ സ്വാമി ബിസാരീ। ഫിരഹിം തേ കാഹേ ന ഹോഹിം ദുഖാരീ ॥
ഏഹി ബിധി കഹത രാമ ഗുന ഗ്രാമാ। പാവാ അനിര്ബാച്യ ബിശ്രാമാ ॥
പുനി സബ കഥാ ബിഭീഷന കഹീ। ജേഹി ബിധി ജനകസുതാ തഹഁ രഹീ ॥
തബ ഹനുമന്ത കഹാ സുനു ഭ്രാതാ। ദേഖീ ചഹുഁ ജാനകീ മാതാ ॥
ജുഗുതി ബിഭീഷന സകല സുനാഈ। ചലേഉ പവനസുത ബിദാ കരാഈ ॥
കരി സോഇ രൂപ ഗയു പുനി തഹവാഁ। ബന അസോക സീതാ രഹ ജഹവാഁ ॥
ദേഖി മനഹി മഹുഁ കീന്ഹ പ്രനാമാ। ബൈഠേഹിം ബീതി ജാത നിസി ജാമാ ॥
കൃസ തന സീസ ജടാ ഏക ബേനീ। ജപതി ഹൃദയഁ രഘുപതി ഗുന ശ്രേനീ ॥
ദോ. നിജ പദ നയന ദിഏഁ മന രാമ പദ കമല ലീന।
പരമ ദുഖീ ഭാ പവനസുത ദേഖി ജാനകീ ദീന ॥ 8 ॥
തരു പല്ലവ മഹുഁ രഹാ ലുകാഈ। കരി ബിചാര കരൌം കാ ഭാഈ ॥
തേഹി അവസര രാവനു തഹഁ ആവാ। സങ്ഗ നാരി ബഹു കിഏഁ ബനാവാ ॥
ബഹു ബിധി ഖല സീതഹി സമുഝാവാ। സാമ ദാന ഭയ ഭേദ ദേഖാവാ ॥
കഹ രാവനു സുനു സുമുഖി സയാനീ। മന്ദോദരീ ആദി സബ രാനീ ॥
തവ അനുചരീം കരുഁ പന മോരാ। ഏക ബാര ബിലോകു മമ ഓരാ ॥
തൃന ധരി ഓട കഹതി ബൈദേഹീ। സുമിരി അവധപതി പരമ സനേഹീ ॥
സുനു ദസമുഖ ഖദ്യോത പ്രകാസാ। കബഹുഁ കി നലിനീ കരി ബികാസാ ॥
അസ മന സമുഝു കഹതി ജാനകീ। ഖല സുധി നഹിം രഘുബീര ബാന കീ ॥
സഠ സൂനേ ഹരി ആനേഹി മോഹി। അധമ നിലജ്ജ ലാജ നഹിം തോഹീ ॥
ദോ. ആപുഹി സുനി ഖദ്യോത സമ രാമഹി ഭാനു സമാന।
പരുഷ ബചന സുനി കാഢ़ഇ അസി ബോലാ അതി ഖിസിആന ॥ 9 ॥
സീതാ തൈം മമ കൃത അപമാനാ। കടിഹുഁ തവ സിര കഠിന കൃപാനാ ॥
നാഹിം ത സപദി മാനു മമ ബാനീ। സുമുഖി ഹോതി ന ത ജീവന ഹാനീ ॥
സ്യാമ സരോജ ദാമ സമ സുന്ദര। പ്രഭു ഭുജ കരി കര സമ ദസകന്ധര ॥
സോ ഭുജ കണ്ഠ കി തവ അസി ഘോരാ। സുനു സഠ അസ പ്രവാന പന മോരാ ॥
ചന്ദ്രഹാസ ഹരു മമ പരിതാപം। രഘുപതി ബിരഹ അനല സഞ്ജാതമ് ॥
സീതല നിസിത ബഹസി ബര ധാരാ। കഹ സീതാ ഹരു മമ ദുഖ ഭാരാ ॥
സുനത ബചന പുനി മാരന ധാവാ। മയതനയാഁ കഹി നീതി ബുഝാവാ ॥
കഹേസി സകല നിസിചരിന്ഹ ബോലാഈ। സീതഹി ബഹു ബിധി ത്രാസഹു ജാഈ ॥
മാസ ദിവസ മഹുഁ കഹാ ന മാനാ। തൌ മൈം മാരബി കാഢ़ഇ കൃപാനാ ॥
ദോ. ഭവന ഗയു ദസകന്ധര ഇഹാഁ പിസാചിനി ബൃന്ദ।
സീതഹി ത്രാസ ദേഖാവഹി ധരഹിം രൂപ ബഹു മന്ദ ॥ 10 ॥
ത്രിജടാ നാമ രാച്ഛസീ ഏകാ। രാമ ചരന രതി നിപുന ബിബേകാ ॥
സബന്ഹൌ ബോലി സുനാഏസി സപനാ। സീതഹി സേഇ കരഹു ഹിത അപനാ ॥
സപനേം ബാനര ലങ്കാ ജാരീ। ജാതുധാന സേനാ സബ മാരീ ॥
ഖര ആരൂഢ़ നഗന ദസസീസാ। മുണ്ഡിത സിര ഖണ്ഡിത ഭുജ ബീസാ ॥
ഏഹി ബിധി സോ ദച്ഛിന ദിസി ജാഈ। ലങ്കാ മനഹുഁ ബിഭീഷന പാഈ ॥
നഗര ഫിരീ രഘുബീര ദോഹാഈ। തബ പ്രഭു സീതാ ബോലി പഠാഈ ॥
യഹ സപനാ മേം കഹുഁ പുകാരീ। ഹോഇഹി സത്യ ഗേഁ ദിന ചാരീ ॥
താസു ബചന സുനി തേ സബ ഡരീം। ജനകസുതാ കേ ചരനന്ഹി പരീമ് ॥
ദോ. ജഹഁ തഹഁ ഗീം സകല തബ സീതാ കര മന സോച।
മാസ ദിവസ ബീതേം മോഹി മാരിഹി നിസിചര പോച ॥ 11 ॥
ത്രിജടാ സന ബോലീ കര ജോരീ। മാതു ബിപതി സങ്ഗിനി തൈം മോരീ ॥
തജൌം ദേഹ കരു ബേഗി ഉപാഈ। ദുസഹു ബിരഹു അബ നഹിം സഹി ജാഈ ॥
ആനി കാഠ രചു ചിതാ ബനാഈ। മാതു അനല പുനി ദേഹി ലഗാഈ ॥
സത്യ കരഹി മമ പ്രീതി സയാനീ। സുനൈ കോ ശ്രവന സൂല സമ ബാനീ ॥
സുനത ബചന പദ ഗഹി സമുഝാഏസി। പ്രഭു പ്രതാപ ബല സുജസു സുനാഏസി ॥
നിസി ന അനല മില സുനു സുകുമാരീ। അസ കഹി സോ നിജ ഭവന സിധാരീ ॥
കഹ സീതാ ബിധി ഭാ പ്രതികൂലാ। മിലഹി ന പാവക മിടിഹി ന സൂലാ ॥
ദേഖിഅത പ്രഗട ഗഗന അങ്ഗാരാ। അവനി ന ആവത ഏകു താരാ ॥
പാവകമയ സസി സ്ത്രവത ന ആഗീ। മാനഹുഁ മോഹി ജാനി ഹതഭാഗീ ॥
സുനഹി ബിനയ മമ ബിടപ അസോകാ। സത്യ നാമ കരു ഹരു മമ സോകാ ॥
നൂതന കിസലയ അനല സമാനാ। ദേഹി അഗിനി ജനി കരഹി നിദാനാ ॥
ദേഖി പരമ ബിരഹാകുല സീതാ। സോ ഛന കപിഹി കലപ സമ ബീതാ ॥
സോ. കപി കരി ഹൃദയഁ ബിചാര ദീന്ഹി മുദ്രികാ ഡാരീ തബ।
ജനു അസോക അങ്ഗാര ദീന്ഹി ഹരഷി ഉഠി കര ഗഹേഉ ॥ 12 ॥
തബ ദേഖീ മുദ്രികാ മനോഹര। രാമ നാമ അങ്കിത അതി സുന്ദര ॥
ചകിത ചിതവ മുദരീ പഹിചാനീ। ഹരഷ ബിഷാദ ഹൃദയഁ അകുലാനീ ॥
ജീതി കോ സകി അജയ രഘുരാഈ। മായാ തേം അസി രചി നഹിം ജാഈ ॥
സീതാ മന ബിചാര കര നാനാ। മധുര ബചന ബോലേഉ ഹനുമാനാ ॥
രാമചന്ദ്ര ഗുന ബരനൈം ലാഗാ। സുനതഹിം സീതാ കര ദുഖ ഭാഗാ ॥
ലാഗീം സുനൈം ശ്രവന മന ലാഈ। ആദിഹു തേം സബ കഥാ സുനാഈ ॥
ശ്രവനാമൃത ജേഹിം കഥാ സുഹാഈ। കഹി സോ പ്രഗട ഹോതി കിന ഭാഈ ॥
തബ ഹനുമന്ത നികട ചലി ഗയൂ। ഫിരി ബൈണ്ഠീം മന ബിസമയ ഭയൂ ॥
രാമ ദൂത മൈം മാതു ജാനകീ। സത്യ സപഥ കരുനാനിധാന കീ ॥
യഹ മുദ്രികാ മാതു മൈം ആനീ। ദീന്ഹി രാമ തുമ്ഹ കഹഁ സഹിദാനീ ॥
നര ബാനരഹി സങ്ഗ കഹു കൈസേം। കഹി കഥാ ഭി സങ്ഗതി ജൈസേമ് ॥
ദോ. കപി കേ ബചന സപ്രേമ സുനി ഉപജാ മന ബിസ്വാസ ॥
ജാനാ മന ക്രമ ബചന യഹ കൃപാസിന്ധു കര ദാസ ॥ 13 ॥
ഹരിജന ജാനി പ്രീതി അതി ഗാഢ़ഈ। സജല നയന പുലകാവലി ബാഢ़ഈ ॥
ബൂഡ़ത ബിരഹ ജലധി ഹനുമാനാ। ഭയു താത മോം കഹുഁ ജലജാനാ ॥
അബ കഹു കുസല ജാഉഁ ബലിഹാരീ। അനുജ സഹിത സുഖ ഭവന ഖരാരീ ॥
കോമലചിത കൃപാല രഘുരാഈ। കപി കേഹി ഹേതു ധരീ നിഠുരാഈ ॥
സഹജ ബാനി സേവക സുഖ ദായക। കബഹുഁക സുരതി കരത രഘുനായക ॥
കബഹുഁ നയന മമ സീതല താതാ। ഹോഇഹഹി നിരഖി സ്യാമ മൃദു ഗാതാ ॥
ബചനു ന ആവ നയന ഭരേ ബാരീ। അഹഹ നാഥ ഹൌം നിപട ബിസാരീ ॥
ദേഖി പരമ ബിരഹാകുല സീതാ। ബോലാ കപി മൃദു ബചന ബിനീതാ ॥
മാതു കുസല പ്രഭു അനുജ സമേതാ। തവ ദുഖ ദുഖീ സുകൃപാ നികേതാ ॥
ജനി ജനനീ മാനഹു ജിയഁ ഊനാ। തുമ്ഹ തേ പ്രേമു രാമ കേം ദൂനാ ॥
ദോ. രഘുപതി കര സന്ദേസു അബ സുനു ജനനീ ധരി ധീര।
അസ കഹി കപി ഗദ ഗദ ഭയു ഭരേ ബിലോചന നീര ॥ 14 ॥
കഹേഉ രാമ ബിയോഗ തവ സീതാ। മോ കഹുഁ സകല ഭേ ബിപരീതാ ॥
നവ തരു കിസലയ മനഹുഁ കൃസാനൂ। കാലനിസാ സമ നിസി സസി ഭാനൂ ॥
കുബലയ ബിപിന കുന്ത ബന സരിസാ। ബാരിദ തപത തേല ജനു ബരിസാ ॥
ജേ ഹിത രഹേ കരത തേഇ പീരാ। ഉരഗ സ്വാസ സമ ത്രിബിധ സമീരാ ॥
കഹേഹൂ തേം കഛു ദുഖ ഘടി ഹോഈ। കാഹി കഹൌം യഹ ജാന ന കോഈ ॥
തത്ത്വ പ്രേമ കര മമ അരു തോരാ। ജാനത പ്രിയാ ഏകു മനു മോരാ ॥
സോ മനു സദാ രഹത തോഹി പാഹീം। ജാനു പ്രീതി രസു ഏതേനഹി മാഹീമ് ॥
പ്രഭു സന്ദേസു സുനത ബൈദേഹീ। മഗന പ്രേമ തന സുധി നഹിം തേഹീ ॥
കഹ കപി ഹൃദയഁ ധീര ധരു മാതാ। സുമിരു രാമ സേവക സുഖദാതാ ॥
ഉര ആനഹു രഘുപതി പ്രഭുതാഈ। സുനി മമ ബചന തജഹു കദരാഈ ॥
ദോ. നിസിചര നികര പതങ്ഗ സമ രഘുപതി ബാന കൃസാനു।
ജനനീ ഹൃദയഁ ധീര ധരു ജരേ നിസാചര ജാനു ॥ 15 ॥
ജൌം രഘുബീര ഹോതി സുധി പാഈ। കരതേ നഹിം ബിലമ്ബു രഘുരാഈ ॥
രാമബാന രബി ഉഏഁ ജാനകീ। തമ ബരൂഥ കഹഁ ജാതുധാന കീ ॥
അബഹിം മാതു മൈം ജാഉഁ ലവാഈ। പ്രഭു ആയസു നഹിം രാമ ദോഹാഈ ॥
കഛുക ദിവസ ജനനീ ധരു ധീരാ। കപിന്ഹ സഹിത ഐഹഹിം രഘുബീരാ ॥
നിസിചര മാരി തോഹി ലൈ ജൈഹഹിം। തിഹുഁ പുര നാരദാദി ജസു ഗൈഹഹിമ് ॥
ഹൈം സുത കപി സബ തുമ്ഹഹി സമാനാ। ജാതുധാന അതി ഭട ബലവാനാ ॥
മോരേം ഹൃദയ പരമ സന്ദേഹാ। സുനി കപി പ്രഗട കീന്ഹ നിജ ദേഹാ ॥
കനക ഭൂധരാകാര സരീരാ। സമര ഭയങ്കര അതിബല ബീരാ ॥
സീതാ മന ഭരോസ തബ ഭയൂ। പുനി ലഘു രൂപ പവനസുത ലയൂ ॥
ദോ. സുനു മാതാ സാഖാമൃഗ നഹിം ബല ബുദ്ധി ബിസാല।
പ്രഭു പ്രതാപ തേം ഗരുഡ़ഹി ഖാഇ പരമ ലഘു ബ്യാല ॥ 16 ॥
മന സന്തോഷ സുനത കപി ബാനീ। ഭഗതി പ്രതാപ തേജ ബല സാനീ ॥
ആസിഷ ദീന്ഹി രാമപ്രിയ ജാനാ। ഹോഹു താത ബല സീല നിധാനാ ॥
അജര അമര ഗുനനിധി സുത ഹോഹൂ। കരഹുഁ ബഹുത രഘുനായക ഛോഹൂ ॥
കരഹുഁ കൃപാ പ്രഭു അസ സുനി കാനാ। നിര്ഭര പ്രേമ മഗന ഹനുമാനാ ॥
ബാര ബാര നാഏസി പദ സീസാ। ബോലാ ബചന ജോരി കര കീസാ ॥
അബ കൃതകൃത്യ ഭയുഁ മൈം മാതാ। ആസിഷ തവ അമോഘ ബിഖ്യാതാ ॥
സുനഹു മാതു മോഹി അതിസയ ഭൂഖാ। ലാഗി ദേഖി സുന്ദര ഫല രൂഖാ ॥
സുനു സുത കരഹിം ബിപിന രഖവാരീ। പരമ സുഭട രജനീചര ഭാരീ ॥
തിന്ഹ കര ഭയ മാതാ മോഹി നാഹീം। ജൌം തുമ്ഹ സുഖ മാനഹു മന മാഹീമ് ॥
ദോ. ദേഖി ബുദ്ധി ബല നിപുന കപി കഹേഉ ജാനകീം ജാഹു।
രഘുപതി ചരന ഹൃദയഁ ധരി താത മധുര ഫല ഖാഹു ॥ 17 ॥
ചലേഉ നാഇ സിരു പൈഠേഉ ബാഗാ। ഫല ഖാഏസി തരു തോരൈം ലാഗാ ॥
രഹേ തഹാഁ ബഹു ഭട രഖവാരേ। കഛു മാരേസി കഛു ജാഇ പുകാരേ ॥
നാഥ ഏക ആവാ കപി ഭാരീ। തേഹിം അസോക ബാടികാ ഉജാരീ ॥
ഖാഏസി ഫല അരു ബിടപ ഉപാരേ। രച്ഛക മര്ദി മര്ദി മഹി ഡാരേ ॥
സുനി രാവന പഠേ ഭട നാനാ। തിന്ഹഹി ദേഖി ഗര്ജേഉ ഹനുമാനാ ॥
സബ രജനീചര കപി സങ്ഘാരേ। ഗേ പുകാരത കഛു അധമാരേ ॥
പുനി പഠയു തേഹിം അച്ഛകുമാരാ। ചലാ സങ്ഗ ലൈ സുഭട അപാരാ ॥
ആവത ദേഖി ബിടപ ഗഹി തര്ജാ। താഹി നിപാതി മഹാധുനി ഗര്ജാ ॥
ദോ. കഛു മാരേസി കഛു മര്ദേസി കഛു മിലേസി ധരി ധൂരി।
കഛു പുനി ജാഇ പുകാരേ പ്രഭു മര്കട ബല ഭൂരി ॥ 18 ॥
സുനി സുത ബധ ലങ്കേസ രിസാനാ। പഠേസി മേഘനാദ ബലവാനാ ॥
മാരസി ജനി സുത ബാന്ധേസു താഹീ। ദേഖിഅ കപിഹി കഹാഁ കര ആഹീ ॥
ചലാ ഇന്ദ്രജിത അതുലിത ജോധാ। ബന്ധു നിധന സുനി ഉപജാ ക്രോധാ ॥
കപി ദേഖാ ദാരുന ഭട ആവാ। കടകടാഇ ഗര്ജാ അരു ധാവാ ॥
അതി ബിസാല തരു ഏക ഉപാരാ। ബിരഥ കീന്ഹ ലങ്കേസ കുമാരാ ॥
രഹേ മഹാഭട താകേ സങ്ഗാ। ഗഹി ഗഹി കപി മര്ദി നിജ അങ്ഗാ ॥
തിന്ഹഹി നിപാതി താഹി സന ബാജാ। ഭിരേ ജുഗല മാനഹുഁ ഗജരാജാ।
മുഠികാ മാരി ചഢ़ആ തരു ജാഈ। താഹി ഏക ഛന മുരുഛാ ആഈ ॥
ഉഠി ബഹോരി കീന്ഹിസി ബഹു മായാ। ജീതി ന ജാഇ പ്രഭഞ്ജന ജായാ ॥
ദോ. ബ്രഹ്മ അസ്ത്ര തേഹിം സാഁധാ കപി മന കീന്ഹ ബിചാര।
ജൌം ന ബ്രഹ്മസര മാനുഁ മഹിമാ മിടി അപാര ॥ 19 ॥
ബ്രഹ്മബാന കപി കഹുഁ തേഹി മാരാ। പരതിഹുഁ ബാര കടകു സങ്ഘാരാ ॥
തേഹി ദേഖാ കപി മുരുഛിത ഭയൂ। നാഗപാസ ബാഁധേസി ലൈ ഗയൂ ॥
ജാസു നാമ ജപി സുനഹു ഭവാനീ। ഭവ ബന്ധന കാടഹിം നര ഗ്യാനീ ॥
താസു ദൂത കി ബന്ധ തരു ആവാ। പ്രഭു കാരജ ലഗി കപിഹിം ബഁധാവാ ॥
കപി ബന്ധന സുനി നിസിചര ധാഏ। കൌതുക ലാഗി സഭാഁ സബ ആഏ ॥
ദസമുഖ സഭാ ദീഖി കപി ജാഈ। കഹി ന ജാഇ കഛു അതി പ്രഭുതാഈ ॥
കര ജോരേം സുര ദിസിപ ബിനീതാ। ഭൃകുടി ബിലോകത സകല സഭീതാ ॥
ദേഖി പ്രതാപ ന കപി മന സങ്കാ। ജിമി അഹിഗന മഹുഁ ഗരുഡ़ അസങ്കാ ॥
ദോ. കപിഹി ബിലോകി ദസാനന ബിഹസാ കഹി ദുര്ബാദ।
സുത ബധ സുരതി കീന്ഹി പുനി ഉപജാ ഹൃദയഁ ബിഷാദ ॥ 20 ॥
കഹ ലങ്കേസ കവന തൈം കീസാ। കേഹിം കേ ബല ഘാലേഹി ബന ഖീസാ ॥
കീ ധൌം ശ്രവന സുനേഹി നഹിം മോഹീ। ദേഖുഁ അതി അസങ്ക സഠ തോഹീ ॥
മാരേ നിസിചര കേഹിം അപരാധാ। കഹു സഠ തോഹി ന പ്രാന കി ബാധാ ॥
സുന രാവന ബ്രഹ്മാണ്ഡ നികായാ। പാഇ ജാസു ബല ബിരചിത മായാ ॥
ജാകേം ബല ബിരഞ്ചി ഹരി ഈസാ। പാലത സൃജത ഹരത ദസസീസാ।
ജാ ബല സീസ ധരത സഹസാനന। അണ്ഡകോസ സമേത ഗിരി കാനന ॥
ധരി ജോ ബിബിധ ദേഹ സുരത്രാതാ। തുമ്ഹ തേ സഠന്ഹ സിഖാവനു ദാതാ।
ഹര കോദണ്ഡ കഠിന ജേഹി ഭഞ്ജാ। തേഹി സമേത നൃപ ദല മദ ഗഞ്ജാ ॥
ഖര ദൂഷന ത്രിസിരാ അരു ബാലീ। ബധേ സകല അതുലിത ബലസാലീ ॥
ദോ. ജാകേ ബല ലവലേസ തേം ജിതേഹു ചരാചര ഝാരി।
താസു ദൂത മൈം ജാ കരി ഹരി ആനേഹു പ്രിയ നാരി ॥ 21 ॥
ജാനുഁ മൈം തുമ്ഹാരി പ്രഭുതാഈ। സഹസബാഹു സന പരീ ലരാഈ ॥
സമര ബാലി സന കരി ജസു പാവാ। സുനി കപി ബചന ബിഹസി ബിഹരാവാ ॥
ഖായുഁ ഫല പ്രഭു ലാഗീ ഭൂഁഖാ। കപി സുഭാവ തേം തോരേഉഁ രൂഖാ ॥
സബ കേം ദേഹ പരമ പ്രിയ സ്വാമീ। മാരഹിം മോഹി കുമാരഗ ഗാമീ ॥
ജിന്ഹ മോഹി മാരാ തേ മൈം മാരേ। തേഹി പര ബാഁധേഉ തനയഁ തുമ്ഹാരേ ॥
മോഹി ന കഛു ബാഁധേ കി ലാജാ। കീന്ഹ ചഹുഁ നിജ പ്രഭു കര കാജാ ॥
ബിനതീ കരുഁ ജോരി കര രാവന। സുനഹു മാന തജി മോര സിഖാവന ॥
ദേഖഹു തുമ്ഹ നിജ കുലഹി ബിചാരീ। ഭ്രമ തജി ഭജഹു ഭഗത ഭയ ഹാരീ ॥
ജാകേം ഡര അതി കാല ഡേരാഈ। ജോ സുര അസുര ചരാചര ഖാഈ ॥
താസോം ബയരു കബഹുഁ നഹിം കീജൈ। മോരേ കഹേം ജാനകീ ദീജൈ ॥
ദോ. പ്രനതപാല രഘുനായക കരുനാ സിന്ധു ഖരാരി।
ഗേഁ സരന പ്രഭു രാഖിഹൈം തവ അപരാധ ബിസാരി ॥ 22 ॥
രാമ ചരന പങ്കജ ഉര ധരഹൂ। ലങ്കാ അചല രാജ തുമ്ഹ കരഹൂ ॥
രിഷി പുലിസ്ത ജസു ബിമല മംയകാ। തേഹി സസി മഹുഁ ജനി ഹോഹു കലങ്കാ ॥
രാമ നാമ ബിനു ഗിരാ ന സോഹാ। ദേഖു ബിചാരി ത്യാഗി മദ മോഹാ ॥
ബസന ഹീന നഹിം സോഹ സുരാരീ। സബ ഭൂഷണ ഭൂഷിത ബര നാരീ ॥
രാമ ബിമുഖ സമ്പതി പ്രഭുതാഈ। ജാഇ രഹീ പാഈ ബിനു പാഈ ॥
സജല മൂല ജിന്ഹ സരിതന്ഹ നാഹീം। ബരഷി ഗേ പുനി തബഹിം സുഖാഹീമ് ॥
സുനു ദസകണ്ഠ കഹുഁ പന രോപീ। ബിമുഖ രാമ ത്രാതാ നഹിം കോപീ ॥
സങ്കര സഹസ ബിഷ്നു അജ തോഹീ। സകഹിം ന രാഖി രാമ കര ദ്രോഹീ ॥
ദോ. മോഹമൂല ബഹു സൂല പ്രദ ത്യാഗഹു തമ അഭിമാന।
ഭജഹു രാമ രഘുനായക കൃപാ സിന്ധു ഭഗവാന ॥ 23 ॥
ജദപി കഹി കപി അതി ഹിത ബാനീ। ഭഗതി ബിബേക ബിരതി നയ സാനീ ॥
ബോലാ ബിഹസി മഹാ അഭിമാനീ। മിലാ ഹമഹി കപി ഗുര ബഡ़ ഗ്യാനീ ॥
മൃത്യു നികട ആഈ ഖല തോഹീ। ലാഗേസി അധമ സിഖാവന മോഹീ ॥
ഉലടാ ഹോഇഹി കഹ ഹനുമാനാ। മതിഭ്രമ തോര പ്രഗട മൈം ജാനാ ॥
സുനി കപി ബചന ബഹുത ഖിസിആനാ। ബേഗി ന ഹരഹുഁ മൂഢ़ കര പ്രാനാ ॥
സുനത നിസാചര മാരന ധാഏ। സചിവന്ഹ സഹിത ബിഭീഷനു ആഏ।
നാഇ സീസ കരി ബിനയ ബഹൂതാ। നീതി ബിരോധ ന മാരിഅ ദൂതാ ॥
ആന ദണ്ഡ കഛു കരിഅ ഗോസാഁഈ। സബഹീം കഹാ മന്ത്ര ഭല ഭാഈ ॥
സുനത ബിഹസി ബോലാ ദസകന്ധര। അങ്ഗ ഭങ്ഗ കരി പഠിഅ ബന്ദര ॥
ദോ. കപി കേം മമതാ പൂഁഛ പര സബഹി കഹുഁ സമുഝാഇ।
തേല ബോരി പട ബാഁധി പുനി പാവക ദേഹു ലഗാഇ ॥ 24 ॥
പൂഁഛഹീന ബാനര തഹഁ ജാഇഹി। തബ സഠ നിജ നാഥഹി ലി ആഇഹി ॥
ജിന്ഹ കൈ കീന്ഹസി ബഹുത ബഡ़ആഈ। ദേഖേഉഁûമൈം തിന്ഹ കൈ പ്രഭുതാഈ ॥
ബചന സുനത കപി മന മുസുകാനാ। ഭി സഹായ സാരദ മൈം ജാനാ ॥
ജാതുധാന സുനി രാവന ബചനാ। ലാഗേ രചൈം മൂഢ़ സോഇ രചനാ ॥
രഹാ ന നഗര ബസന ഘൃത തേലാ। ബാഢ़ഈ പൂഁഛ കീന്ഹ കപി ഖേലാ ॥
കൌതുക കഹഁ ആഏ പുരബാസീ। മാരഹിം ചരന കരഹിം ബഹു ഹാഁസീ ॥
ബാജഹിം ഢോല ദേഹിം സബ താരീ। നഗര ഫേരി പുനി പൂഁഛ പ്രജാരീ ॥
പാവക ജരത ദേഖി ഹനുമന്താ। ഭയു പരമ ലഘു രുപ തുരന്താ ॥
നിബുകി ചഢ़ഏഉ കപി കനക അടാരീം। ഭീ സഭീത നിസാചര നാരീമ് ॥
ദോ. ഹരി പ്രേരിത തേഹി അവസര ചലേ മരുത ഉനചാസ।
അട്ടഹാസ കരി ഗര്ജ़ആ കപി ബഢ़ഇ ലാഗ അകാസ ॥ 25 ॥
ദേഹ ബിസാല പരമ ഹരുആഈ। മന്ദിര തേം മന്ദിര ചഢ़ ധാഈ ॥
ജരി നഗര ഭാ ലോഗ ബിഹാലാ। ഝപട ലപട ബഹു കോടി കരാലാ ॥
താത മാതു ഹാ സുനിഅ പുകാരാ। ഏഹി അവസര കോ ഹമഹി ഉബാരാ ॥
ഹമ ജോ കഹാ യഹ കപി നഹിം ഹോഈ। ബാനര രൂപ ധരേം സുര കോഈ ॥
സാധു അവഗ്യാ കര ഫലു ഐസാ। ജരി നഗര അനാഥ കര ജൈസാ ॥
ജാരാ നഗരു നിമിഷ ഏക മാഹീം। ഏക ബിഭീഷന കര ഗൃഹ നാഹീമ് ॥
താ കര ദൂത അനല ജേഹിം സിരിജാ। ജരാ ന സോ തേഹി കാരന ഗിരിജാ ॥
ഉലടി പലടി ലങ്കാ സബ ജാരീ। കൂദി പരാ പുനി സിന്ധു മഝാരീ ॥
ദോ. പൂഁഛ ബുഝാഇ ഖോഇ ശ്രമ ധരി ലഘു രൂപ ബഹോരി।
ജനകസുതാ കേ ആഗേം ഠാഢ़ ഭയു കര ജോരി ॥ 26 ॥
മാതു മോഹി ദീജേ കഛു ചീന്ഹാ। ജൈസേം രഘുനായക മോഹി ദീന്ഹാ ॥
ചൂഡ़ആമനി ഉതാരി തബ ദയൂ। ഹരഷ സമേത പവനസുത ലയൂ ॥
കഹേഹു താത അസ മോര പ്രനാമാ। സബ പ്രകാര പ്രഭു പൂരനകാമാ ॥
ദീന ദയാല ബിരിദു സമ്ഭാരീ। ഹരഹു നാഥ മമ സങ്കട ഭാരീ ॥
താത സക്രസുത കഥാ സുനാഏഹു। ബാന പ്രതാപ പ്രഭുഹി സമുഝാഏഹു ॥
മാസ ദിവസ മഹുഁ നാഥു ന ആവാ। തൌ പുനി മോഹി ജിഅത നഹിം പാവാ ॥
കഹു കപി കേഹി ബിധി രാഖൌം പ്രാനാ। തുമ്ഹഹൂ താത കഹത അബ ജാനാ ॥
തോഹി ദേഖി സീതലി ഭി ഛാതീ। പുനി മോ കഹുഁ സോഇ ദിനു സോ രാതീ ॥
ദോ. ജനകസുതഹി സമുഝാഇ കരി ബഹു ബിധി ധീരജു ദീന്ഹ।
ചരന കമല സിരു നാഇ കപി ഗവനു രാമ പഹിം കീന്ഹ ॥ 27 ॥
ചലത മഹാധുനി ഗര്ജേസി ഭാരീ। ഗര്ഭ സ്ത്രവഹിം സുനി നിസിചര നാരീ ॥
നാഘി സിന്ധു ഏഹി പാരഹി ആവാ। സബദ കിലകിലാ കപിന്ഹ സുനാവാ ॥
ഹരഷേ സബ ബിലോകി ഹനുമാനാ। നൂതന ജന്മ കപിന്ഹ തബ ജാനാ ॥
മുഖ പ്രസന്ന തന തേജ ബിരാജാ। കീന്ഹേസി രാമചന്ദ്ര കര കാജാ ॥
മിലേ സകല അതി ഭേ സുഖാരീ। തലഫത മീന പാവ ജിമി ബാരീ ॥
ചലേ ഹരഷി രഘുനായക പാസാ। പൂഁഛത കഹത നവല ഇതിഹാസാ ॥
തബ മധുബന ഭീതര സബ ആഏ। അങ്ഗദ സമ്മത മധു ഫല ഖാഏ ॥
രഖവാരേ ജബ ബരജന ലാഗേ। മുഷ്ടി പ്രഹാര ഹനത സബ ഭാഗേ ॥
ദോ. ജാഇ പുകാരേ തേ സബ ബന ഉജാര ജുബരാജ।
സുനി സുഗ്രീവ ഹരഷ കപി കരി ആഏ പ്രഭു കാജ ॥ 28 ॥
ജൌം ന ഹോതി സീതാ സുധി പാഈ। മധുബന കേ ഫല സകഹിം കി ഖാഈ ॥
ഏഹി ബിധി മന ബിചാര കര രാജാ। ആഇ ഗേ കപി സഹിത സമാജാ ॥
ആഇ സബന്ഹി നാവാ പദ സീസാ। മിലേഉ സബന്ഹി അതി പ്രേമ കപീസാ ॥
പൂഁഛീ കുസല കുസല പദ ദേഖീ। രാമ കൃപാഁ ഭാ കാജു ബിസേഷീ ॥
നാഥ കാജു കീന്ഹേഉ ഹനുമാനാ। രാഖേ സകല കപിന്ഹ കേ പ്രാനാ ॥
സുനി സുഗ്രീവ ബഹുരി തേഹി മിലേഊ। കപിന്ഹ സഹിത രഘുപതി പഹിം ചലേഊ।
രാമ കപിന്ഹ ജബ ആവത ദേഖാ। കിഏഁ കാജു മന ഹരഷ ബിസേഷാ ॥
ഫടിക സിലാ ബൈഠേ ദ്വൌ ഭാഈ। പരേ സകല കപി ചരനന്ഹി ജാഈ ॥
ദോ. പ്രീതി സഹിത സബ ഭേടേ രഘുപതി കരുനാ പുഞ്ജ।
പൂഁഛീ കുസല നാഥ അബ കുസല ദേഖി പദ കഞ്ജ ॥ 29 ॥
ജാമവന്ത കഹ സുനു രഘുരായാ। ജാ പര നാഥ കരഹു തുമ്ഹ ദായാ ॥
താഹി സദാ സുഭ കുസല നിരന്തര। സുര നര മുനി പ്രസന്ന താ ഊപര ॥
സോഇ ബിജീ ബിനീ ഗുന സാഗര। താസു സുജസു ത്രേലോക ഉജാഗര ॥
പ്രഭു കീം കൃപാ ഭയു സബു കാജൂ। ജന്മ ഹമാര സുഫല ഭാ ആജൂ ॥
നാഥ പവനസുത കീന്ഹി ജോ കരനീ। സഹസഹുഁ മുഖ ന ജാഇ സോ ബരനീ ॥
പവനതനയ കേ ചരിത സുഹാഏ। ജാമവന്ത രഘുപതിഹി സുനാഏ ॥
സുനത കൃപാനിധി മന അതി ഭാഏ। പുനി ഹനുമാന ഹരഷി ഹിയഁ ലാഏ ॥
കഹഹു താത കേഹി ഭാഁതി ജാനകീ। രഹതി കരതി രച്ഛാ സ്വപ്രാന കീ ॥
ദോ. നാമ പാഹരു ദിവസ നിസി ധ്യാന തുമ്ഹാര കപാട।
ലോചന നിജ പദ ജന്ത്രിത ജാഹിം പ്രാന കേഹിം ബാട ॥ 30 ॥
ചലത മോഹി ചൂഡ़ആമനി ദീന്ഹീ। രഘുപതി ഹൃദയഁ ലാഇ സോഇ ലീന്ഹീ ॥
നാഥ ജുഗല ലോചന ഭരി ബാരീ। ബചന കഹേ കഛു ജനകകുമാരീ ॥
അനുജ സമേത ഗഹേഹു പ്രഭു ചരനാ। ദീന ബന്ധു പ്രനതാരതി ഹരനാ ॥
മന ക്രമ ബചന ചരന അനുരാഗീ। കേഹി അപരാധ നാഥ ഹൌം ത്യാഗീ ॥
അവഗുന ഏക മോര മൈം മാനാ। ബിഛുരത പ്രാന ന കീന്ഹ പയാനാ ॥
നാഥ സോ നയനന്ഹി കോ അപരാധാ। നിസരത പ്രാന കരിഹിം ഹഠി ബാധാ ॥
ബിരഹ അഗിനി തനു തൂല സമീരാ। സ്വാസ ജരി ഛന മാഹിം സരീരാ ॥
നയന സ്ത്രവഹി ജലു നിജ ഹിത ലാഗീ। ജരൈം ന പാവ ദേഹ ബിരഹാഗീ।
സീതാ കേ അതി ബിപതി ബിസാലാ। ബിനഹിം കഹേം ഭലി ദീനദയാലാ ॥
ദോ. നിമിഷ നിമിഷ കരുനാനിധി ജാഹിം കലപ സമ ബീതി।
ബേഗി ചലിയ പ്രഭു ആനിഅ ഭുജ ബല ഖല ദല ജീതി ॥ 31 ॥
സുനി സീതാ ദുഖ പ്രഭു സുഖ അയനാ। ഭരി ആഏ ജല രാജിവ നയനാ ॥
ബചന കാഁയ മന മമ ഗതി ജാഹീ। സപനേഹുഁ ബൂഝിഅ ബിപതി കി താഹീ ॥
കഹ ഹനുമന്ത ബിപതി പ്രഭു സോഈ। ജബ തവ സുമിരന ഭജന ന ഹോഈ ॥
കേതിക ബാത പ്രഭു ജാതുധാന കീ। രിപുഹി ജീതി ആനിബീ ജാനകീ ॥
സുനു കപി തോഹി സമാന ഉപകാരീ। നഹിം കൌ സുര നര മുനി തനുധാരീ ॥
പ്രതി ഉപകാര കരൌം കാ തോരാ। സനമുഖ ഹോഇ ന സകത മന മോരാ ॥
സുനു സുത ഉരിന മൈം നാഹീം। ദേഖേഉഁ കരി ബിചാര മന മാഹീമ് ॥
പുനി പുനി കപിഹി ചിതവ സുരത്രാതാ। ലോചന നീര പുലക അതി ഗാതാ ॥
ദോ. സുനി പ്രഭു ബചന ബിലോകി മുഖ ഗാത ഹരഷി ഹനുമന്ത।
ചരന പരേഉ പ്രേമാകുല ത്രാഹി ത്രാഹി ഭഗവന്ത ॥ 32 ॥
ബാര ബാര പ്രഭു ചഹി ഉഠാവാ। പ്രേമ മഗന തേഹി ഉഠബ ന ഭാവാ ॥
പ്രഭു കര പങ്കജ കപി കേം സീസാ। സുമിരി സോ ദസാ മഗന ഗൌരീസാ ॥
സാവധാന മന കരി പുനി സങ്കര। ലാഗേ കഹന കഥാ അതി സുന്ദര ॥
കപി ഉഠാഇ പ്രഭു ഹൃദയഁ ലഗാവാ। കര ഗഹി പരമ നികട ബൈഠാവാ ॥
കഹു കപി രാവന പാലിത ലങ്കാ। കേഹി ബിധി ദഹേഉ ദുര്ഗ അതി ബങ്കാ ॥
പ്രഭു പ്രസന്ന ജാനാ ഹനുമാനാ। ബോലാ ബചന ബിഗത അഭിമാനാ ॥
സാഖാമൃഗ കേ ബഡ़ഇ മനുസാഈ। സാഖാ തേം സാഖാ പര ജാഈ ॥
നാഘി സിന്ധു ഹാടകപുര ജാരാ। നിസിചര ഗന ബിധി ബിപിന ഉജാരാ।
സോ സബ തവ പ്രതാപ രഘുരാഈ। നാഥ ന കഛൂ മോരി പ്രഭുതാഈ ॥
ദോ. താ കഹുഁ പ്രഭു കഛു അഗമ നഹിം ജാ പര തുമ്ഹ അനുകുല।
തബ പ്രഭാവഁ ബഡ़വാനലഹിം ജാരി സകി ഖലു തൂല ॥ 33 ॥
നാഥ ഭഗതി അതി സുഖദായനീ। ദേഹു കൃപാ കരി അനപായനീ ॥
സുനി പ്രഭു പരമ സരല കപി ബാനീ। ഏവമസ്തു തബ കഹേഉ ഭവാനീ ॥
ഉമാ രാമ സുഭാഉ ജേഹിം ജാനാ। താഹി ഭജനു തജി ഭാവ ന ആനാ ॥
യഹ സംവാദ ജാസു ഉര ആവാ। രഘുപതി ചരന ഭഗതി സോഇ പാവാ ॥
സുനി പ്രഭു ബചന കഹഹിം കപിബൃന്ദാ। ജയ ജയ ജയ കൃപാല സുഖകന്ദാ ॥
തബ രഘുപതി കപിപതിഹി ബോലാവാ। കഹാ ചലൈം കര കരഹു ബനാവാ ॥
അബ ബിലമ്ബു കേഹി കാരന കീജേ। തുരത കപിന്ഹ കഹുഁ ആയസു ദീജേ ॥
കൌതുക ദേഖി സുമന ബഹു ബരഷീ। നഭ തേം ഭവന ചലേ സുര ഹരഷീ ॥
ദോ. കപിപതി ബേഗി ബോലാഏ ആഏ ജൂഥപ ജൂഥ।
നാനാ ബരന അതുല ബല ബാനര ഭാലു ബരൂഥ ॥ 34 ॥
പ്രഭു പദ പങ്കജ നാവഹിം സീസാ। ഗരജഹിം ഭാലു മഹാബല കീസാ ॥
ദേഖീ രാമ സകല കപി സേനാ। ചിതി കൃപാ കരി രാജിവ നൈനാ ॥
രാമ കൃപാ ബല പാഇ കപിന്ദാ। ഭേ പച്ഛജുത മനഹുഁ ഗിരിന്ദാ ॥
ഹരഷി രാമ തബ കീന്ഹ പയാനാ। സഗുന ഭേ സുന്ദര സുഭ നാനാ ॥
ജാസു സകല മങ്ഗലമയ കീതീ। താസു പയാന സഗുന യഹ നീതീ ॥
പ്രഭു പയാന ജാനാ ബൈദേഹീം। ഫരകി ബാമ അഁഗ ജനു കഹി ദേഹീമ് ॥
ജോഇ ജോഇ സഗുന ജാനകിഹി ഹോഈ। അസഗുന ഭയു രാവനഹി സോഈ ॥
ചലാ കടകു കോ ബരനൈം പാരാ। ഗര്ജഹി ബാനര ഭാലു അപാരാ ॥
നഖ ആയുധ ഗിരി പാദപധാരീ। ചലേ ഗഗന മഹി ഇച്ഛാചാരീ ॥
കേഹരിനാദ ഭാലു കപി കരഹീം। ഡഗമഗാഹിം ദിഗ്ഗജ ചിക്കരഹീമ് ॥
ഛം. ചിക്കരഹിം ദിഗ്ഗജ ഡോല മഹി ഗിരി ലോല സാഗര ഖരഭരേ।
മന ഹരഷ സഭ ഗന്ധര്ബ സുര മുനി നാഗ കിന്നര ദുഖ ടരേ ॥
കടകടഹിം മര്കട ബികട ഭട ബഹു കോടി കോടിന്ഹ ധാവഹീം।
ജയ രാമ പ്രബല പ്രതാപ കോസലനാഥ ഗുന ഗന ഗാവഹീമ് ॥ 1 ॥
സഹി സക ന ഭാര ഉദാര അഹിപതി ബാര ബാരഹിം മോഹീ।
ഗഹ ദസന പുനി പുനി കമഠ പൃഷ്ട കഠോര സോ കിമി സോഹീ ॥
രഘുബീര രുചിര പ്രയാന പ്രസ്ഥിതി ജാനി പരമ സുഹാവനീ।
ജനു കമഠ ഖര്പര സര്പരാജ സോ ലിഖത അബിചല പാവനീ ॥ 2 ॥
ദോ. ഏഹി ബിധി ജാഇ കൃപാനിധി ഉതരേ സാഗര തീര।
ജഹഁ തഹഁ ലാഗേ ഖാന ഫല ഭാലു ബിപുല കപി ബീര ॥ 35 ॥
ഉഹാഁ നിസാചര രഹഹിം സസങ്കാ। ജബ തേ ജാരി ഗയു കപി ലങ്കാ ॥
നിജ നിജ ഗൃഹഁ സബ കരഹിം ബിചാരാ। നഹിം നിസിചര കുല കേര ഉബാരാ ॥
ജാസു ദൂത ബല ബരനി ന ജാഈ। തേഹി ആഏഁ പുര കവന ഭലാഈ ॥
ദൂതന്ഹി സന സുനി പുരജന ബാനീ। മന്ദോദരീ അധിക അകുലാനീ ॥
രഹസി ജോരി കര പതി പഗ ലാഗീ। ബോലീ ബചന നീതി രസ പാഗീ ॥
കന്ത കരഷ ഹരി സന പരിഹരഹൂ। മോര കഹാ അതി ഹിത ഹിയഁ ധരഹു ॥
സമുഝത ജാസു ദൂത കി കരനീ। സ്ത്രവഹീം ഗര്ഭ രജനീചര ധരനീ ॥
താസു നാരി നിജ സചിവ ബോലാഈ। പഠവഹു കന്ത ജോ ചഹഹു ഭലാഈ ॥
തബ കുല കമല ബിപിന ദുഖദാഈ। സീതാ സീത നിസാ സമ ആഈ ॥
സുനഹു നാഥ സീതാ ബിനു ദീന്ഹേം। ഹിത ന തുമ്ഹാര സമ്ഭു അജ കീന്ഹേമ് ॥
ദോ. -രാമ ബാന അഹി ഗന സരിസ നികര നിസാചര ഭേക।
ജബ ലഗി ഗ്രസത ന തബ ലഗി ജതനു കരഹു തജി ടേക ॥ 36 ॥
ശ്രവന സുനീ സഠ താ കരി ബാനീ। ബിഹസാ ജഗത ബിദിത അഭിമാനീ ॥
സഭയ സുഭാഉ നാരി കര സാചാ। മങ്ഗല മഹുഁ ഭയ മന അതി കാചാ ॥
ജൌം ആവി മര്കട കടകാഈ। ജിഅഹിം ബിചാരേ നിസിചര ഖാഈ ॥
കമ്പഹിം ലോകപ ജാകീ ത്രാസാ। താസു നാരി സഭീത ബഡ़ഇ ഹാസാ ॥
അസ കഹി ബിഹസി താഹി ഉര ലാഈ। ചലേഉ സഭാഁ മമതാ അധികാഈ ॥
മന്ദോദരീ ഹൃദയഁ കര ചിന്താ। ഭയു കന്ത പര ബിധി ബിപരീതാ ॥
ബൈഠേഉ സഭാഁ ഖബരി അസി പാഈ। സിന്ധു പാര സേനാ സബ ആഈ ॥
ബൂഝേസി സചിവ ഉചിത മത കഹഹൂ। തേ സബ ഹഁസേ മഷ്ട കരി രഹഹൂ ॥
ജിതേഹു സുരാസുര തബ ശ്രമ നാഹീം। നര ബാനര കേഹി ലേഖേ മാഹീ ॥
ദോ. സചിവ ബൈദ ഗുര തീനി ജൌം പ്രിയ ബോലഹിം ഭയ ആസ।
രാജ ധര്മ തന തീനി കര ഹോഇ ബേഗിഹീം നാസ ॥ 37 ॥
സോഇ രാവന കഹുഁ ബനി സഹാഈ। അസ്തുതി കരഹിം സുനാഇ സുനാഈ ॥
അവസര ജാനി ബിഭീഷനു ആവാ। ഭ്രാതാ ചരന സീസു തേഹിം നാവാ ॥
പുനി സിരു നാഇ ബൈഠ നിജ ആസന। ബോലാ ബചന പാഇ അനുസാസന ॥
ജൌ കൃപാല പൂഁഛിഹു മോഹി ബാതാ। മതി അനുരുപ കഹുഁ ഹിത താതാ ॥
ജോ ആപന ചാഹൈ കല്യാനാ। സുജസു സുമതി സുഭ ഗതി സുഖ നാനാ ॥
സോ പരനാരി ലിലാര ഗോസാഈം। തജു ചുഥി കേ ചന്ദ കി നാഈ ॥
ചൌദഹ ഭുവന ഏക പതി ഹോഈ। ഭൂതദ്രോഹ തിഷ്ടി നഹിം സോഈ ॥
ഗുന സാഗര നാഗര നര ജോഊ। അലപ ലോഭ ഭല കഹി ന കോഊ ॥
ദോ. കാമ ക്രോധ മദ ലോഭ സബ നാഥ നരക കേ പന്ഥ।
സബ പരിഹരി രഘുബീരഹി ഭജഹു ഭജഹിം ജേഹി സന്ത ॥ 38 ॥
താത രാമ നഹിം നര ഭൂപാലാ। ഭുവനേസ്വര കാലഹു കര കാലാ ॥
ബ്രഹ്മ അനാമയ അജ ഭഗവന്താ। ബ്യാപക അജിത അനാദി അനന്താ ॥
ഗോ ദ്വിജ ധേനു ദേവ ഹിതകാരീ। കൃപാസിന്ധു മാനുഷ തനുധാരീ ॥
ജന രഞ്ജന ഭഞ്ജന ഖല ബ്രാതാ। ബേദ ധര്മ രച്ഛക സുനു ഭ്രാതാ ॥
താഹി ബയരു തജി നാഇഅ മാഥാ। പ്രനതാരതി ഭഞ്ജന രഘുനാഥാ ॥
ദേഹു നാഥ പ്രഭു കഹുഁ ബൈദേഹീ। ഭജഹു രാമ ബിനു ഹേതു സനേഹീ ॥
സരന ഗേഁ പ്രഭു താഹു ന ത്യാഗാ। ബിസ്വ ദ്രോഹ കൃത അഘ ജേഹി ലാഗാ ॥
ജാസു നാമ ത്രയ താപ നസാവന। സോഇ പ്രഭു പ്രഗട സമുഝു ജിയഁ രാവന ॥
ദോ. ബാര ബാര പദ ലാഗുഁ ബിനയ കരുഁ ദസസീസ।
പരിഹരി മാന മോഹ മദ ഭജഹു കോസലാധീസ ॥ 39(ക) ॥
മുനി പുലസ്തി നിജ സിഷ്യ സന കഹി പഠീ യഹ ബാത।
തുരത സോ മൈം പ്രഭു സന കഹീ പാഇ സുഅവസരു താത ॥ 39(ഖ) ॥
മാല്യവന്ത അതി സചിവ സയാനാ। താസു ബചന സുനി അതി സുഖ മാനാ ॥
താത അനുജ തവ നീതി ബിഭൂഷന। സോ ഉര ധരഹു ജോ കഹത ബിഭീഷന ॥
രിപു ഉതകരഷ കഹത സഠ ദോഊ। ദൂരി ന കരഹു ഇഹാഁ ഹി കോഊ ॥
മാല്യവന്ത ഗൃഹ ഗയു ബഹോരീ। കഹി ബിഭീഷനു പുനി കര ജോരീ ॥
സുമതി കുമതി സബ കേം ഉര രഹഹീം। നാഥ പുരാന നിഗമ അസ കഹഹീമ് ॥
ജഹാഁ സുമതി തഹഁ സമ്പതി നാനാ। ജഹാഁ കുമതി തഹഁ ബിപതി നിദാനാ ॥
തവ ഉര കുമതി ബസീ ബിപരീതാ। ഹിത അനഹിത മാനഹു രിപു പ്രീതാ ॥
കാലരാതി നിസിചര കുല കേരീ। തേഹി സീതാ പര പ്രീതി ഘനേരീ ॥
ദോ. താത ചരന ഗഹി മാഗുഁ രാഖഹു മോര ദുലാര।
സീത ദേഹു രാമ കഹുഁ അഹിത ന ഹോഇ തുമ്ഹാര ॥ 40 ॥
ബുധ പുരാന ശ്രുതി സമ്മത ബാനീ। കഹീ ബിഭീഷന നീതി ബഖാനീ ॥
സുനത ദസാനന ഉഠാ രിസാഈ। ഖല തോഹി നികട മുത്യു അബ ആഈ ॥
ജിഅസി സദാ സഠ മോര ജിആവാ। രിപു കര പച്ഛ മൂഢ़ തോഹി ഭാവാ ॥
കഹസി ന ഖല അസ കോ ജഗ മാഹീം। ഭുജ ബല ജാഹി ജിതാ മൈം നാഹീ ॥
മമ പുര ബസി തപസിന്ഹ പര പ്രീതീ। സഠ മിലു ജാഇ തിന്ഹഹി കഹു നീതീ ॥
അസ കഹി കീന്ഹേസി ചരന പ്രഹാരാ। അനുജ ഗഹേ പദ ബാരഹിം ബാരാ ॥
ഉമാ സന്ത കി ഇഹി ബഡ़ആഈ। മന്ദ കരത ജോ കരി ഭലാഈ ॥
തുമ്ഹ പിതു സരിസ ഭലേഹിം മോഹി മാരാ। രാമു ഭജേം ഹിത നാഥ തുമ്ഹാരാ ॥
സചിവ സങ്ഗ ലൈ നഭ പഥ ഗയൂ। സബഹി സുനാഇ കഹത അസ ഭയൂ ॥
ദോ0=രാമു സത്യസങ്കല്പ പ്രഭു സഭാ കാലബസ തോരി।
മൈ രഘുബീര സരന അബ ജാഉഁ ദേഹു ജനി ഖോരി ॥ 41 ॥
അസ കഹി ചലാ ബിഭീഷനു ജബഹീം। ആയൂഹീന ഭേ സബ തബഹീമ് ॥
സാധു അവഗ്യാ തുരത ഭവാനീ। കര കല്യാന അഖില കൈ ഹാനീ ॥
രാവന ജബഹിം ബിഭീഷന ത്യാഗാ। ഭയു ബിഭവ ബിനു തബഹിം അഭാഗാ ॥
ചലേഉ ഹരഷി രഘുനായക പാഹീം। കരത മനോരഥ ബഹു മന മാഹീമ് ॥
ദേഖിഹുഁ ജാഇ ചരന ജലജാതാ। അരുന മൃദുല സേവക സുഖദാതാ ॥
ജേ പദ പരസി തരീ രിഷിനാരീ। ദണ്ഡക കാനന പാവനകാരീ ॥
ജേ പദ ജനകസുതാഁ ഉര ലാഏ। കപട കുരങ്ഗ സങ്ഗ ധര ധാഏ ॥
ഹര ഉര സര സരോജ പദ ജേഈ। അഹോഭാഗ്യ മൈ ദേഖിഹുഁ തേഈ ॥
ദോ0= ജിന്ഹ പായന്ഹ കേ പാദുകന്ഹി ഭരതു രഹേ മന ലാഇ।
തേ പദ ആജു ബിലോകിഹുഁ ഇന്ഹ നയനന്ഹി അബ ജാഇ ॥ 42 ॥
ഏഹി ബിധി കരത സപ്രേമ ബിചാരാ। ആയു സപദി സിന്ധു ഏഹിം പാരാ ॥
കപിന്ഹ ബിഭീഷനു ആവത ദേഖാ। ജാനാ കൌ രിപു ദൂത ബിസേഷാ ॥
താഹി രാഖി കപീസ പഹിം ആഏ। സമാചാര സബ താഹി സുനാഏ ॥
കഹ സുഗ്രീവ സുനഹു രഘുരാഈ। ആവാ മിലന ദസാനന ഭാഈ ॥
കഹ പ്രഭു സഖാ ബൂഝിഐ കാഹാ। കഹി കപീസ സുനഹു നരനാഹാ ॥
ജാനി ന ജാഇ നിസാചര മായാ। കാമരൂപ കേഹി കാരന ആയാ ॥
ഭേദ ഹമാര ലേന സഠ ആവാ। രാഖിഅ ബാഁധി മോഹി അസ ഭാവാ ॥
സഖാ നീതി തുമ്ഹ നീകി ബിചാരീ। മമ പന സരനാഗത ഭയഹാരീ ॥
സുനി പ്രഭു ബചന ഹരഷ ഹനുമാനാ। സരനാഗത ബച്ഛല ഭഗവാനാ ॥
ദോ0=സരനാഗത കഹുഁ ജേ തജഹിം നിജ അനഹിത അനുമാനി।
തേ നര പാവഁര പാപമയ തിന്ഹഹി ബിലോകത ഹാനി ॥ 43 ॥
കോടി ബിപ്ര ബധ ലാഗഹിം ജാഹൂ। ആഏഁ സരന തജുഁ നഹിം താഹൂ ॥
സനമുഖ ഹോഇ ജീവ മോഹി ജബഹീം। ജന്മ കോടി അഘ നാസഹിം തബഹീമ് ॥
പാപവന്ത കര സഹജ സുഭ്AU। ഭജനു മോര തേഹി ഭാവ ന ക്AU ॥
ജൌം പൈ ദുഷ്ടഹൃദയ സോഇ ഹോഈ। മോരേം സനമുഖ ആവ കി സോഈ ॥
നിര്മല മന ജന സോ മോഹി പാവാ। മോഹി കപട ഛല ഛിദ്ര ന ഭാവാ ॥
ഭേദ ലേന പഠവാ ദസസീസാ। തബഹുഁ ന കഛു ഭയ ഹാനി കപീസാ ॥
ജഗ മഹുഁ സഖാ നിസാചര ജേതേ। ലഛിമനു ഹനി നിമിഷ മഹുഁ തേതേ ॥
ജൌം സഭീത ആവാ സരനാഈ। രഖിഹുഁ താഹി പ്രാന കീ നാഈ ॥
ദോ0=ഉഭയ ഭാഁതി തേഹി ആനഹു ഹഁസി കഹ കൃപാനികേത।
ജയ കൃപാല കഹി ചലേ അങ്ഗദ ഹനൂ സമേത ॥ 44 ॥
സാദര തേഹി ആഗേം കരി ബാനര। ചലേ ജഹാഁ രഘുപതി കരുനാകര ॥
ദൂരിഹി തേ ദേഖേ ദ്വൌ ഭ്രാതാ। നയനാനന്ദ ദാന കേ ദാതാ ॥
ബഹുരി രാമ ഛബിധാമ ബിലോകീ। രഹേഉ ഠടുകി ഏകടക പല രോകീ ॥
ഭുജ പ്രലമ്ബ കഞ്ജാരുന ലോചന। സ്യാമല ഗാത പ്രനത ഭയ മോചന ॥
സിങ്ഘ കന്ധ ആയത ഉര സോഹാ। ആനന അമിത മദന മന മോഹാ ॥
നയന നീര പുലകിത അതി ഗാതാ। മന ധരി ധീര കഹീ മൃദു ബാതാ ॥
നാഥ ദസാനന കര മൈം ഭ്രാതാ। നിസിചര ബംസ ജനമ സുരത്രാതാ ॥
സഹജ പാപപ്രിയ താമസ ദേഹാ। ജഥാ ഉലൂകഹി തമ പര നേഹാ ॥
ദോ. ശ്രവന സുജസു സുനി ആയുഁ പ്രഭു ഭഞ്ജന ഭവ ഭീര।
ത്രാഹി ത്രാഹി ആരതി ഹരന സരന സുഖദ രഘുബീര ॥ 45 ॥
അസ കഹി കരത ദണ്ഡവത ദേഖാ। തുരത ഉഠേ പ്രഭു ഹരഷ ബിസേഷാ ॥
ദീന ബചന സുനി പ്രഭു മന ഭാവാ। ഭുജ ബിസാല ഗഹി ഹൃദയഁ ലഗാവാ ॥
അനുജ സഹിത മിലി ഢിഗ ബൈഠാരീ। ബോലേ ബചന ഭഗത ഭയഹാരീ ॥
കഹു ലങ്കേസ സഹിത പരിവാരാ। കുസല കുഠാഹര ബാസ തുമ്ഹാരാ ॥
ഖല മണ്ഡലീം ബസഹു ദിനു രാതീ। സഖാ ധരമ നിബഹി കേഹി ഭാഁതീ ॥
മൈം ജാനുഁ തുമ്ഹാരി സബ രീതീ। അതി നയ നിപുന ന ഭാവ അനീതീ ॥
ബരു ഭല ബാസ നരക കര താതാ। ദുഷ്ട സങ്ഗ ജനി ദേഇ ബിധാതാ ॥
അബ പദ ദേഖി കുസല രഘുരായാ। ജൌം തുമ്ഹ കീന്ഹ ജാനി ജന ദായാ ॥
ദോ. തബ ലഗി കുസല ന ജീവ കഹുഁ സപനേഹുഁ മന ബിശ്രാമ।
ജബ ലഗി ഭജത ന രാമ കഹുഁ സോക ധാമ തജി കാമ ॥ 46 ॥
തബ ലഗി ഹൃദയഁ ബസത ഖല നാനാ। ലോഭ മോഹ മച്ഛര മദ മാനാ ॥
ജബ ലഗി ഉര ന ബസത രഘുനാഥാ। ധരേം ചാപ സായക കടി ഭാഥാ ॥
മമതാ തരുന തമീ അഁധിആരീ। രാഗ ദ്വേഷ ഉലൂക സുഖകാരീ ॥
തബ ലഗി ബസതി ജീവ മന മാഹീം। ജബ ലഗി പ്രഭു പ്രതാപ രബി നാഹീമ് ॥
അബ മൈം കുസല മിടേ ഭയ ഭാരേ। ദേഖി രാമ പദ കമല തുമ്ഹാരേ ॥
തുമ്ഹ കൃപാല ജാ പര അനുകൂലാ। താഹി ന ബ്യാപ ത്രിബിധ ഭവ സൂലാ ॥
മൈം നിസിചര അതി അധമ സുഭ്AU। സുഭ ആചരനു കീന്ഹ നഹിം ക്AU ॥
ജാസു രൂപ മുനി ധ്യാന ന ആവാ। തേഹിം പ്രഭു ഹരഷി ഹൃദയഁ മോഹി ലാവാ ॥
ദോ. -അഹോഭാഗ്യ മമ അമിത അതി രാമ കൃപാ സുഖ പുഞ്ജ।
ദേഖേഉഁ നയന ബിരഞ്ചി സിബ സേബ്യ ജുഗല പദ കഞ്ജ ॥ 47 ॥
സുനഹു സഖാ നിജ കഹുഁ സുഭ്AU। ജാന ഭുസുണ്ഡി സമ്ഭു ഗിരിജ്AU ॥
ജൌം നര ഹോഇ ചരാചര ദ്രോഹീ। ആവേ സഭയ സരന തകി മോഹീ ॥
തജി മദ മോഹ കപട ഛല നാനാ। കരുഁ സദ്യ തേഹി സാധു സമാനാ ॥
ജനനീ ജനക ബന്ധു സുത ദാരാ। തനു ധനു ഭവന സുഹ്രദ പരിവാരാ ॥
സബ കൈ മമതാ താഗ ബടോരീ। മമ പദ മനഹി ബാഁധ ബരി ഡോരീ ॥
സമദരസീ ഇച്ഛാ കഛു നാഹീം। ഹരഷ സോക ഭയ നഹിം മന മാഹീമ് ॥
അസ സജ്ജന മമ ഉര ബസ കൈസേം। ലോഭീ ഹൃദയഁ ബസി ധനു ജൈസേമ് ॥
തുമ്ഹ സാരിഖേ സന്ത പ്രിയ മോരേം। ധരുഁ ദേഹ നഹിം ആന നിഹോരേമ് ॥
ദോ. സഗുന ഉപാസക പരഹിത നിരത നീതി ദൃഢ़ നേമ।
തേ നര പ്രാന സമാന മമ ജിന്ഹ കേം ദ്വിജ പദ പ്രേമ ॥ 48 ॥
സുനു ലങ്കേസ സകല ഗുന തോരേം। താതേം തുമ്ഹ അതിസയ പ്രിയ മോരേമ് ॥
രാമ ബചന സുനി ബാനര ജൂഥാ। സകല കഹഹിം ജയ കൃപാ ബരൂഥാ ॥
സുനത ബിഭീഷനു പ്രഭു കൈ ബാനീ। നഹിം അഘാത ശ്രവനാമൃത ജാനീ ॥
പദ അമ്ബുജ ഗഹി ബാരഹിം ബാരാ। ഹൃദയഁ സമാത ന പ്രേമു അപാരാ ॥
സുനഹു ദേവ സചരാചര സ്വാമീ। പ്രനതപാല ഉര അന്തരജാമീ ॥
ഉര കഛു പ്രഥമ ബാസനാ രഹീ। പ്രഭു പദ പ്രീതി സരിത സോ ബഹീ ॥
അബ കൃപാല നിജ ഭഗതി പാവനീ। ദേഹു സദാ സിവ മന ഭാവനീ ॥
ഏവമസ്തു കഹി പ്രഭു രനധീരാ। മാഗാ തുരത സിന്ധു കര നീരാ ॥
ജദപി സഖാ തവ ഇച്ഛാ നാഹീം। മോര ദരസു അമോഘ ജഗ മാഹീമ് ॥
അസ കഹി രാമ തിലക തേഹി സാരാ। സുമന ബൃഷ്ടി നഭ ഭീ അപാരാ ॥
ദോ. രാവന ക്രോധ അനല നിജ സ്വാസ സമീര പ്രചണ്ഡ।
ജരത ബിഭീഷനു രാഖേഉ ദീന്ഹേഹു രാജു അഖണ്ഡ ॥ 49(ക) ॥
ജോ സമ്പതി സിവ രാവനഹി ദീന്ഹി ദിഏഁ ദസ മാഥ।
സോഇ സമ്പദാ ബിഭീഷനഹി സകുചി ദീന്ഹ രഘുനാഥ ॥ 49(ഖ) ॥
അസ പ്രഭു ഛാഡ़ഇ ഭജഹിം ജേ ആനാ। തേ നര പസു ബിനു പൂഁഛ ബിഷാനാ ॥
നിജ ജന ജാനി താഹി അപനാവാ। പ്രഭു സുഭാവ കപി കുല മന ഭാവാ ॥
പുനി സര്ബഗ്യ സര്ബ ഉര ബാസീ। സര്ബരൂപ സബ രഹിത ഉദാസീ ॥
ബോലേ ബചന നീതി പ്രതിപാലക। കാരന മനുജ ദനുജ കുല ഘാലക ॥
സുനു കപീസ ലങ്കാപതി ബീരാ। കേഹി ബിധി തരിഅ ജലധി ഗമ്ഭീരാ ॥
സങ്കുല മകര ഉരഗ ഝഷ ജാതീ। അതി അഗാധ ദുസ്തര സബ ഭാഁതീ ॥
കഹ ലങ്കേസ സുനഹു രഘുനായക। കോടി സിന്ധു സോഷക തവ സായക ॥
ജദ്യപി തദപി നീതി അസി ഗാഈ। ബിനയ കരിഅ സാഗര സന ജാഈ ॥
ദോ. പ്രഭു തുമ്ഹാര കുലഗുര ജലധി കഹിഹി ഉപായ ബിചാരി।
ബിനു പ്രയാസ സാഗര തരിഹി സകല ഭാലു കപി ധാരി ॥ 50 ॥
സഖാ കഹീ തുമ്ഹ നീകി ഉപാഈ। കരിഅ ദൈവ ജൌം ഹോഇ സഹാഈ ॥
മന്ത്ര ന യഹ ലഛിമന മന ഭാവാ। രാമ ബചന സുനി അതി ദുഖ പാവാ ॥
നാഥ ദൈവ കര കവന ഭരോസാ। സോഷിഅ സിന്ധു കരിഅ മന രോസാ ॥
കാദര മന കഹുഁ ഏക അധാരാ। ദൈവ ദൈവ ആലസീ പുകാരാ ॥
സുനത ബിഹസി ബോലേ രഘുബീരാ। ഐസേഹിം കരബ ധരഹു മന ധീരാ ॥
അസ കഹി പ്രഭു അനുജഹി സമുഝാഈ। സിന്ധു സമീപ ഗേ രഘുരാഈ ॥
പ്രഥമ പ്രനാമ കീന്ഹ സിരു നാഈ। ബൈഠേ പുനി തട ദര്ഭ ഡസാഈ ॥
ജബഹിം ബിഭീഷന പ്രഭു പഹിം ആഏ। പാഛേം രാവന ദൂത പഠാഏ ॥
ദോ. സകല ചരിത തിന്ഹ ദേഖേ ധരേം കപട കപി ദേഹ।
പ്രഭു ഗുന ഹൃദയഁ സരാഹഹിം സരനാഗത പര നേഹ ॥ 51 ॥
പ്രഗട ബഖാനഹിം രാമ സുഭ്AU। അതി സപ്രേമ ഗാ ബിസരി ദുര്AU ॥
രിപു കേ ദൂത കപിന്ഹ തബ ജാനേ। സകല ബാഁധി കപീസ പഹിം ആനേ ॥
കഹ സുഗ്രീവ സുനഹു സബ ബാനര। അങ്ഗ ഭങ്ഗ കരി പഠവഹു നിസിചര ॥
സുനി സുഗ്രീവ ബചന കപി ധാഏ। ബാഁധി കടക ചഹു പാസ ഫിരാഏ ॥
ബഹു പ്രകാര മാരന കപി ലാഗേ। ദീന പുകാരത തദപി ന ത്യാഗേ ॥
ജോ ഹമാര ഹര നാസാ കാനാ। തേഹി കോസലാധീസ കൈ ആനാ ॥
സുനി ലഛിമന സബ നികട ബോലാഏ। ദയാ ലാഗി ഹഁസി തുരത ഛോഡാഏ ॥
രാവന കര ദീജഹു യഹ പാതീ। ലഛിമന ബചന ബാചു കുലഘാതീ ॥
ദോ. കഹേഹു മുഖാഗര മൂഢ़ സന മമ സന്ദേസു ഉദാര।
സീതാ ദേഇ മിലേഹു ന ത ആവാ കാല തുമ്ഹാര ॥ 52 ॥
തുരത നാഇ ലഛിമന പദ മാഥാ। ചലേ ദൂത ബരനത ഗുന ഗാഥാ ॥
കഹത രാമ ജസു ലങ്കാഁ ആഏ। രാവന ചരന സീസ തിന്ഹ നാഏ ॥
ബിഹസി ദസാനന പൂഁഛീ ബാതാ। കഹസി ന സുക ആപനി കുസലാതാ ॥
പുനി കഹു ഖബരി ബിഭീഷന കേരീ। ജാഹി മൃത്യു ആഈ അതി നേരീ ॥
കരത രാജ ലങ്കാ സഠ ത്യാഗീ। ഹോഇഹി ജബ കര കീട അഭാഗീ ॥
പുനി കഹു ഭാലു കീസ കടകാഈ। കഠിന കാല പ്രേരിത ചലി ആഈ ॥
ജിന്ഹ കേ ജീവന കര രഖവാരാ। ഭയു മൃദുല ചിത സിന്ധു ബിചാരാ ॥
കഹു തപസിന്ഹ കൈ ബാത ബഹോരീ। ജിന്ഹ കേ ഹൃദയഁ ത്രാസ അതി മോരീ ॥
ദോ. -കീ ഭി ഭേണ്ട കി ഫിരി ഗേ ശ്രവന സുജസു സുനി മോര।
കഹസി ന രിപു ദല തേജ ബല ബഹുത ചകിത ചിത തോര ॥ 53 ॥
നാഥ കൃപാ കരി പൂഁഛേഹു ജൈസേം। മാനഹു കഹാ ക്രോധ തജി തൈസേമ് ॥
മിലാ ജാഇ ജബ അനുജ തുമ്ഹാരാ। ജാതഹിം രാമ തിലക തേഹി സാരാ ॥
രാവന ദൂത ഹമഹി സുനി കാനാ। കപിന്ഹ ബാഁധി ദീന്ഹേ ദുഖ നാനാ ॥
ശ്രവന നാസികാ കാടൈ ലാഗേ। രാമ സപഥ ദീന്ഹേ ഹമ ത്യാഗേ ॥
പൂഁഛിഹു നാഥ രാമ കടകാഈ। ബദന കോടി സത ബരനി ന ജാഈ ॥
നാനാ ബരന ഭാലു കപി ധാരീ। ബികടാനന ബിസാല ഭയകാരീ ॥
ജേഹിം പുര ദഹേഉ ഹതേഉ സുത തോരാ। സകല കപിന്ഹ മഹഁ തേഹി ബലു ഥോരാ ॥
അമിത നാമ ഭട കഠിന കരാലാ। അമിത നാഗ ബല ബിപുല ബിസാലാ ॥
ദോ. ദ്വിബിദ മയന്ദ നീല നല അങ്ഗദ ഗദ ബികടാസി।
ദധിമുഖ കേഹരി നിസഠ സഠ ജാമവന്ത ബലരാസി ॥ 54 ॥
ഏ കപി സബ സുഗ്രീവ സമാനാ। ഇന്ഹ സമ കോടിന്ഹ ഗനി കോ നാനാ ॥
രാമ കൃപാഁ അതുലിത ബല തിന്ഹഹീം। തൃന സമാന ത്രേലോകഹി ഗനഹീമ് ॥
അസ മൈം സുനാ ശ്രവന ദസകന്ധര। പദുമ അഠാരഹ ജൂഥപ ബന്ദര ॥
നാഥ കടക മഹഁ സോ കപി നാഹീം। ജോ ന തുമ്ഹഹി ജീതൈ രന മാഹീമ് ॥
പരമ ക്രോധ മീജഹിം സബ ഹാഥാ। ആയസു പൈ ന ദേഹിം രഘുനാഥാ ॥
സോഷഹിം സിന്ധു സഹിത ഝഷ ബ്യാലാ। പൂരഹീം ന ത ഭരി കുധര ബിസാലാ ॥
മര്ദി ഗര്ദ മിലവഹിം ദസസീസാ। ഐസേഇ ബചന കഹഹിം സബ കീസാ ॥
ഗര്ജഹിം തര്ജഹിം സഹജ അസങ്കാ। മാനഹു ഗ്രസന ചഹത ഹഹിം ലങ്കാ ॥
ദോ. -സഹജ സൂര കപി ഭാലു സബ പുനി സിര പര പ്രഭു രാമ।
രാവന കാല കോടി കഹു ജീതി സകഹിം സങ്ഗ്രാമ ॥ 55 ॥
രാമ തേജ ബല ബുധി ബിപുലാഈ। തബ ഭ്രാതഹി പൂഁഛേഉ നയ നാഗര ॥
താസു ബചന സുനി സാഗര പാഹീം। മാഗത പന്ഥ കൃപാ മന മാഹീമ് ॥
സുനത ബചന ബിഹസാ ദസസീസാ। ജൌം അസി മതി സഹായ കൃത കീസാ ॥
സഹജ ഭീരു കര ബചന ദൃഢ़ആഈ। സാഗര സന ഠാനീ മചലാഈ ॥
മൂഢ़ മൃഷാ കാ കരസി ബഡ़ആഈ। രിപു ബല ബുദ്ധി ഥാഹ മൈം പാഈ ॥
സചിവ സഭീത ബിഭീഷന ജാകേം। ബിജയ ബിഭൂതി കഹാഁ ജഗ താകേമ് ॥
സുനി ഖല ബചന ദൂത രിസ ബാഢ़ഈ। സമയ ബിചാരി പത്രികാ കാഢ़ഈ ॥
രാമാനുജ ദീന്ഹീ യഹ പാതീ। നാഥ ബചാഇ ജുഡ़ആവഹു ഛാതീ ॥
ബിഹസി ബാമ കര ലീന്ഹീ രാവന। സചിവ ബോലി സഠ ലാഗ ബചാവന ॥
ദോ. -ബാതന്ഹ മനഹി രിഝാഇ സഠ ജനി ഘാലസി കുല ഖീസ।
രാമ ബിരോധ ന ഉബരസി സരന ബിഷ്നു അജ ഈസ ॥ 56(ക) ॥
കീ തജി മാന അനുജ ഇവ പ്രഭു പദ പങ്കജ ഭൃങ്ഗ।
ഹോഹി കി രാമ സരാനല ഖല കുല സഹിത പതങ്ഗ ॥ 56(ഖ) ॥
സുനത സഭയ മന മുഖ മുസുകാഈ। കഹത ദസാനന സബഹി സുനാഈ ॥
ഭൂമി പരാ കര ഗഹത അകാസാ। ലഘു താപസ കര ബാഗ ബിലാസാ ॥
കഹ സുക നാഥ സത്യ സബ ബാനീ। സമുഝഹു ഛാഡ़ഇ പ്രകൃതി അഭിമാനീ ॥
സുനഹു ബചന മമ പരിഹരി ക്രോധാ। നാഥ രാമ സന തജഹു ബിരോധാ ॥
അതി കോമല രഘുബീര സുഭ്AU। ജദ്യപി അഖില ലോക കര ര്AU ॥
മിലത കൃപാ തുമ്ഹ പര പ്രഭു കരിഹീ। ഉര അപരാധ ന ഏകു ധരിഹീ ॥
ജനകസുതാ രഘുനാഥഹി ദീജേ। ഏതനാ കഹാ മോര പ്രഭു കീജേ।
ജബ തേഹിം കഹാ ദേന ബൈദേഹീ। ചരന പ്രഹാര കീന്ഹ സഠ തേഹീ ॥
നാഇ ചരന സിരു ചലാ സോ തഹാഁ। കൃപാസിന്ധു രഘുനായക ജഹാഁ ॥
കരി പ്രനാമു നിജ കഥാ സുനാഈ। രാമ കൃപാഁ ആപനി ഗതി പാഈ ॥
രിഷി അഗസ്തി കീം സാപ ഭവാനീ। രാഛസ ഭയു രഹാ മുനി ഗ്യാനീ ॥
ബന്ദി രാമ പദ ബാരഹിം ബാരാ। മുനി നിജ ആശ്രമ കഹുഁ പഗു ധാരാ ॥
ദോ. ബിനയ ന മാനത ജലധി ജഡ़ ഗേ തീന ദിന ബീതി।
ബോലേ രാമ സകോപ തബ ഭയ ബിനു ഹോഇ ന പ്രീതി ॥ 57 ॥
ലഛിമന ബാന സരാസന ആനൂ। സോഷൌം ബാരിധി ബിസിഖ കൃസാനൂ ॥
സഠ സന ബിനയ കുടില സന പ്രീതീ। സഹജ കൃപന സന സുന്ദര നീതീ ॥
മമതാ രത സന ഗ്യാന കഹാനീ। അതി ലോഭീ സന ബിരതി ബഖാനീ ॥
ക്രോധിഹി സമ കാമിഹി ഹരി കഥാ। ഊസര ബീജ ബേഁ ഫല ജഥാ ॥
അസ കഹി രഘുപതി ചാപ ചഢ़ആവാ। യഹ മത ലഛിമന കേ മന ഭാവാ ॥
സങ്ഘാനേഉ പ്രഭു ബിസിഖ കരാലാ। ഉഠീ ഉദധി ഉര അന്തര ജ്വാലാ ॥
മകര ഉരഗ ഝഷ ഗന അകുലാനേ। ജരത ജന്തു ജലനിധി ജബ ജാനേ ॥
കനക ഥാര ഭരി മനി ഗന നാനാ। ബിപ്ര രൂപ ആയു തജി മാനാ ॥
ദോ. കാടേഹിം പി കദരീ ഫരി കോടി ജതന കൌ സീഞ്ച।
ബിനയ ന മാന ഖഗേസ സുനു ഡാടേഹിം പി നവ നീച ॥ 58 ॥
സഭയ സിന്ധു ഗഹി പദ പ്രഭു കേരേ। ഛമഹു നാഥ സബ അവഗുന മേരേ ॥
ഗഗന സമീര അനല ജല ധരനീ। ഇന്ഹ കി നാഥ സഹജ ജഡ़ കരനീ ॥
തവ പ്രേരിത മായാഁ ഉപജാഏ। സൃഷ്ടി ഹേതു സബ ഗ്രന്ഥനി ഗാഏ ॥
പ്രഭു ആയസു ജേഹി കഹഁ ജസ അഹീ। സോ തേഹി ഭാഁതി രഹേ സുഖ ലഹീ ॥
പ്രഭു ഭല കീന്ഹീ മോഹി സിഖ ദീന്ഹീ। മരജാദാ പുനി തുമ്ഹരീ കീന്ഹീ ॥
ഢോല ഗവാഁര സൂദ്ര പസു നാരീ। സകല താഡ़നാ കേ അധികാരീ ॥
പ്രഭു പ്രതാപ മൈം ജാബ സുഖാഈ। ഉതരിഹി കടകു ന മോരി ബഡ़ആഈ ॥
പ്രഭു അഗ്യാ അപേല ശ്രുതി ഗാഈ। കരൌം സോ ബേഗി ജൌ തുമ്ഹഹി സോഹാഈ ॥
ദോ. സുനത ബിനീത ബചന അതി കഹ കൃപാല മുസുകാഇ।
ജേഹി ബിധി ഉതരൈ കപി കടകു താത സോ കഹഹു ഉപാഇ ॥ 59 ॥
നാഥ നീല നല കപി ദ്വൌ ഭാഈ। ലരികാഈ രിഷി ആസിഷ പാഈ ॥
തിന്ഹ കേ പരസ കിഏഁ ഗിരി ഭാരേ। തരിഹഹിം ജലധി പ്രതാപ തുമ്ഹാരേ ॥
മൈം പുനി ഉര ധരി പ്രഭുതാഈ। കരിഹുഁ ബല അനുമാന സഹാഈ ॥
ഏഹി ബിധി നാഥ പയോധി ബഁധാഇഅ। ജേഹിം യഹ സുജസു ലോക തിഹുഁ ഗാഇഅ ॥
ഏഹി സര മമ ഉത്തര തട ബാസീ। ഹതഹു നാഥ ഖല നര അഘ രാസീ ॥
സുനി കൃപാല സാഗര മന പീരാ। തുരതഹിം ഹരീ രാമ രനധീരാ ॥
ദേഖി രാമ ബല പൌരുഷ ഭാരീ। ഹരഷി പയോനിധി ഭയു സുഖാരീ ॥
സകല ചരിത കഹി പ്രഭുഹി സുനാവാ। ചരന ബന്ദി പാഥോധി സിധാവാ ॥
ഛം. നിജ ഭവന ഗവനേഉ സിന്ധു ശ്രീരഘുപതിഹി യഹ മത ഭായൂ।
യഹ ചരിത കലി മലഹര ജഥാമതി ദാസ തുലസീ ഗായൂ ॥
സുഖ ഭവന സംസയ സമന ദവന ബിഷാദ രഘുപതി ഗുന ഗനാ ॥
തജി സകല ആസ ഭരോസ ഗാവഹി സുനഹി സന്തത സഠ മനാ ॥
ദോ. സകല സുമങ്ഗല ദായക രഘുനായക ഗുന ഗാന।
സാദര സുനഹിം തേ തരഹിം ഭവ സിന്ധു ബിനാ ജലജാന ॥ 60 ॥
മാസപാരായണ, ചൌബീസവാഁ വിശ്രാമ
ഇതി ശ്രീമദ്രാമചരിതമാനസേ സകലകലികലുഷവിധ്വംസനേ പഞ്ചമഃ സോപാനഃ സമാപ്തഃ । (സുന്ദരകാണ്ഡ സമാപ്ത)

Explore More