Brahman

പ്രശ്നോപനിഷദ് - ചതുര്ഥഃ പ്രശ്നഃ

(Prashna Upanishad - Fourth Question in Malayalam)

From Atharva Veda

The Fourth Question of the Prashna Upanishad presents a profound dialogue between the sage Pippalada and Gargya Sauryayani concerning the nature of the human soul during different states of consciousness. It explores the mysteries of sleep, dreams, and the state of deep rest, explaining how all senses merge into the mind during slumber. By contemplating these teachings, the seeker gains insight into the imperishable nature of the Atman. This philosophical inquiry is highly regarded for its ability to dissolve worldly attachments, quiet the restless mind, and lead the practitioner toward the ultimate realization of the Supreme Self.

ചതുര്ഥഃ പ്രശ്നഃ
അഥ ഹൈനം സൌര്യായണീ ഗാര്ഗ്യഃ പപ്രച്ഛ।
ഭഗവന്നേതസ്മി-ന്പുരുഷേ കാനി സ്വപന്തി കാന്യസ്മിഞ്ജാഗ്രതി കതര ഏഷ ദേവ-സ്സ്വപ്നാ-ന്പശ്യതി കസ്യൈതത്സുഖ-മ്ഭവതി കസ്മിന്നു സര്വേ സമ്പ്രതിഷ്ഠിതാ ഭവന്തീതി ॥1॥
തസ്മൈ സ ഹോവാച। യഥാ ഗാര്ഗ്യ മരീചയോ-ഽര്കസ്യാസ്ത-ങ്ഗച്ഛത-സ്സര്വാ ഏതസ്മിംസ്തേജോമണ്ഡല ഏകീഭവന്തി।
താഃ പുനഃ പുനരുദയതഃ പ്രചരന്ത്യേവം ഹ വൈ ത-ഥ്സര്വ-മ്പരേ ദേവേ മനസ്യേകീഭവതി।
തേന തര്​ഹ്യേഷ പുരുഷോ ന ശൃണോതി ന പശ്യതി ന ജിഘ്രതി ന രസയതേ ന സ്പൃശതേ നാഭിവദതേ നാദത്തേ നാനന്ദയതേ ന വിസൃജതേ നേയായതേ സ്വപിതീത്യാചക്ഷതേ ॥2॥
പ്രാണാഗ്നയ ഏവൈതസ്മി-ന്പുരേ ജാഗ്രതി।
ഗാര്​ഹപത്യോ ഹ വാ ഏഷോ-ഽപാനോ വ്യാനോ-ഽന്വാഹാര്യപചനോ യദ് ഗാര്​ഹപത്യാ-ത്പ്രണീയതേ പ്രണയനാദാഹവനീയഃ പ്രാണഃ ॥3॥
യദുച്ഛ്വാസനിസ്ശ്വാസാവേതാവാഹുതീ സമ-ന്നയതീതി സ സമാനഃ।
മനോ ഹ വാവ യജമാനഃ ഇഷ്ടഫലമേവോദാന-സ്സ ഏനം-യഁജമാനമഹരഹര്ബ്രഹ്മ ഗമയതി ॥4॥
അത്രൈഷ ദേവ-സ്സ്വപ്നേ മഹിമാനമനുഭവതി।
യദ് ദൃഷ്ട-ന്ദൃഷ്ടമനുപശ്യതി ശ്രുതം ശ്രുതമേവാര്ഥമനുശൃണോതി ദേശദിഗന്തരൈശ്ച പ്രത്യനുഭൂത-മ്പുനഃ പുനഃ പ്രത്യനുഭവതി ദൃഷ്ട-ഞ്ചാദൃഷ്ട-ഞ്ച ശ്രുത-ഞ്ചാശ്രുത-ഞ്ചാനുഭൂത-ഞ്ചാനനുഭൂത-ഞ്ച സച്ചാസച്ച സര്വ-മ്പശ്യതി സര്വഃ പശ്യതി ॥5॥
സ യദാ തേജസാഭിഭൂതോ ഭവത്യത്രൈഷ ദേവ-സ്സ്വപ്നാ-ന്ന പശ്യത്യഥ യദൈതസ്മിഞ്ശരീരേ ഏതത്സുഖ-മ്ഭവതി ॥6॥
സ യഥാ സോമ്യ വയാംസി വാസോവൃക്ഷം സമ്പ്രതിഷ്ഠന്തേ ഏവം ഹ വൈ ത-ഥ്സര്വ-മ്പര ആത്മനി സമ്പ്രതിഷ്ഠതേ ॥7॥
പൃഥിവീ ച പൃഥിവീമാത്രാ ചാപശ്ചാപോമാത്രാ ച തേജശ്ച തേജോമാത്രാ ച വായുശ്ച വായുമാത്രാ ചാകാശശ്ചാകാശമാത്രാ ച ചക്ഷുശ്ച ദ്രഷ്ടവ്യ-ഞ്ച ശ്രോത്ര-ഞ്ച ശ്രോതവ്യ-ഞ്ച ഘ്രാണ-ഞ്ച ഘ്രാതവ്യ-ഞ്ച രസശ്ച രസയിതവ്യ-ഞ്ച ത്വക്ച സ്പര്​ശയിതവ്യ-ഞ്ച വാക്ച വക്തവ്യ-ഞ്ച ഹസ്തൌ ചാദാതവ്യ-ഞ്ചോപസ്ഥശ്ചാനന്ദയിതവ്യ-ഞ്ച പായുശ്ച വിസര്ജയിതവ്യ-ഞ്ച പാദൌ ച ഗന്തവ്യ-ഞ്ച മനശ്ച മന്തവ്യ-ഞ്ച ബുദ്ധിശ്ച ബോദ്ധവ്യ-ഞ്ചാഹങ്കാരശ്ചാഹങ്കര്തവ്യ-ഞ്ച ചിത്ത-ഞ്ച ചേതയിതവ്യ-ഞ്ച തേജശ്ച വിദ്യോതയിതവ്യ-ഞ്ച പ്രാണശ്ച വിധാരയിതവ്യ-ഞ്ച ॥8॥
ഏഷ ഹി ദ്രഷ്ടാ സ്പ്രഷ്ടാ ശ്രോതാ ഘ്രാതാ രസയിതാ മന്താ ബോദ്ധാ കര്താ വിജ്ഞാനാത്മാ പുരുഷഃ।
സ പരേ-ഽക്ഷര ആത്മനി സമ്പ്രതിഷ്ഠതേ ॥9॥
പരമേവാക്ഷര-മ്പ്രതിപദ്യതേ സ യോ ഹ വൈ തദച്ഛായമശരീരമലോഹിതം ശുഭ്രമക്ഷരം-വേഁദയതേ യസ്തു സോമ്യ സ സര്വജ്ഞ-സ്സര്വോ ഭവതി തദേഷ ശ്ലോകഃ ॥10॥
വിജ്ഞാനാത്മാ സഹ ദേവൈശ്ച സര്വൈഃ പ്രാണാ ഭൂതാനി സമ്പ്രതിഷ്ഠന്തി യത്ര।
തദക്ഷരം-വേഁദയതേ യസ്തു സോമ്യ സ സര്വജ്ഞ-സ്സര്വമേവാവിവേശേതി ॥11॥

Explore More