Goddess Tripura Sundari

ലഘു സ്തവഃ

(Laghu Stavah in Malayalam)

Adi Shankaracharya

The Laghu Stavah is a profound devotional hymn attributed to Adi Shankaracharya, dedicated to Goddess Tripura Sundari, the supreme manifestation of the Divine Mother. Through its intricate verses, the text explores the esoteric nature of the Goddess as both Jyotirmayi and Vangmayi, representing light and speech. It emphasizes the Kundalini Shakti as the creative force of the universe. Reciting this stotra is believed to purify the mind, grant spiritual clarity, and help the devotee transcend the cycle of rebirth by realizing the ultimate unity of the individual self with the cosmic consciousness of the Divine Mother.

ഐന്ദ്രസ്യേവ ശരാസനസ്യ ദധതീ മധ്യേലലാടം പ്രഭാം
ശൌക്ലീം കാന്തിമനുഷ്ണഗോരിവ ശിരസ്യാതന്വതീ സര്വതഃ ।
ഏഷാസൌ ത്രിപുരാ ഹൃദി ദ്യുതിരിവോഷ്ണാംശോഃ സദാഹഃ സ്ഥിതാത്
ഛിന്ദ്യാന്നഃ സഹസാ പദൈസ്ത്രിഭിരഘം ജ്യോതിര്മയീ വാങ്മയീ ॥ 1 ॥
യാ മാത്രാ ത്രപുസീലതാതനുലസത്തന്തൂത്ഥിതിസ്പര്ധിനീ
വാഗ്ബീജേ പ്രഥമേ സ്ഥിതാ തവ സദാ താം മന്മഹേ തേ വയമ് ।
ശക്തിഃ കുണ്ഡലിനീതി വിശ്വജനനവ്യാപാരബദ്ധോദ്യമാഃ
ജ്ഞാത്വേത്ഥം ന പുനഃ സ്പൃശന്തി ജനനീഗര്ഭേഽര്ഭകത്വം നരാഃ ॥ 2 ॥
ദൃഷ്ട്വാ സമ്ഭ്രമകാരി വസ്തു സഹസാ ഐ ഐ ഇതി വ്യാഹൃതം
യേനാകൂതവശാദപീഹ വരദേ ബിന്ദും വിനാപ്യക്ഷരമ് ।
തസ്യാപി ധ്രുവമേവ ദേവി തരസാ ജാതേ തവാനുഗ്രഹേ
വാചഃസൂക്തിസുധാരസദ്രവമുചോ നിര്യാന്തി വക്ത്രാമ്ബുജാത് ॥ 3 ॥
യന്നിത്യേ തവ കാമരാജമപരം മന്ത്രാക്ഷരം നിഷ്കലം
തത്സാരസ്വതമിത്യവൈതി വിരലഃ കശ്ചിദ്ബുധശ്ചേദ്ഭുവി ।
ആഖ്യാനം പ്രതിപര്വ സത്യതപസോ യത്കീര്തയന്തോ ദ്വിജാഃ
പ്രാരമ്ഭേ പ്രണവാസ്പദപ്രണയിതാം നീത്വോച്ചരന്തി സ്ഫുടമ് ॥ 4 ॥
യത്സദ്യോ വചസാം പ്രവൃത്തികരണേ ദൃഷ്ടപ്രഭാവം ബുധൈഃ
താര്തീയം തദഹം നമാമി മനസാ ത്വദ്ബീജമിന്ദുപ്രഭമ് ।
അസ്ത്യൌര്വോഽപി സരസ്വതീമനുഗതോ ജാഡ്യാമ്ബുവിച്ഛിത്തയേ
ഗോശബ്ദോ ഗിരി വര്തതേ സനിയതം യോഗം വിനാ സിദ്ധിദഃ ॥ 5 ॥
ഏകൈകം തവ ദേവി ബീജമനഘം സവ്യഞ്ജനാവ്യഞ്ജനം
കൂടസ്ഥം യദി വാ പൃഥക് ക്രമഗതം യദ്വാ സ്ഥിതം വ്യുത്ക്രമാത് ।
യം യം കാമമപേക്ഷ്യ യേന വിധിനാ കേനാപി വാ ചിന്തിതം
ജപ്തം വാ സഫലീകരോതി സതതം തം തം സമസ്തം നൃണാമ് ॥ 6 ॥
വാമേ പുസ്തകധാരിണീമഭയദാം സാക്ഷസ്രജം ദക്ഷിണേ
ഭക്തേഭ്യോ വരദാനപേശലകരാം കര്പൂരകുന്ദോജ്ജ്വലാമ് ।
ഉജ്ജൃമ്ഭാമ്ബുജപത്രകാന്തിനയനസ്നിഗ്ധപ്രഭാലോകിനീം
യേ ത്വാമമ്ബ ന ശീലയന്തി മനസാ തേഷാം കവിത്വം കുതഃ ॥ 7 ॥
യേ ത്വാം പാണ്ഡുരപുണ്ഡരീകപടലസ്പഷ്ടാഭിരാമപ്രഭാം
സിഞ്ചന്തീമമൃതദ്രവൈരിവ ശിരോ ധ്യായന്തി മൂര്ധ്നി സ്ഥിതാമ് ।
അശ്രാന്താ വികടസ്ഫുടാക്ഷരപദാ നിര്യാതി വക്ത്രാമ്ബുജാത്
തേഷാം ഭാരതി ഭാരതീ സുരസരിത്കല്ലോലലോലോര്മിവത് ॥ 8 ॥
യേ സിന്ദൂരപരാഗപിഞ്ജപിഹിതാം ത്വത്തേജസാദ്യാമിമാം
ഉര്വീം ചാപി വിലീനയാവകരസപ്രസ്താരമഗ്നാമിവ ।
പശ്യന്തി ക്ഷണമപ്യനന്യമനസസ്തേഷാമനങ്ഗജ്വര-
-ക്ലാന്തസ്രസ്തകുരങ്ഗശാബകദൃശോ വശ്യാ ഭവന്തി സ്ഫുടമ് ॥ 9 ॥
ചഞ്ചത്കാഞ്ചനകുണ്ഡലാങ്ഗദധരാമാബദ്ധകാഞ്ചീസ്രജം
യേ ത്വാം ചേതസി തദ്ഗതേ ക്ഷണമപി ധ്യായന്തി കൃത്വാ സ്ഥിരാമ് ।
തേഷാം വേശ്മസു വിഭ്രമാദഹരഹഃ സ്ഫാരീഭവന്ത്യശ്ചിരം
മാദ്യത്കുഞ്ജരകര്ണതാലതരലാഃ സ്ഥൈര്യം ഭജന്തേ ശ്രിയഃ ॥ 10 ॥
ആര്ഭട്യാ ശശിഖണ്ഡമണ്ഡിതജടാജൂടാം നൃമുണ്ഡസ്രജം
ബന്ധൂകപ്രസവാരുണാമ്ബരധരാം പ്രേതാസനാധ്യാസിനീമ് ।
ത്വാം ധ്യായന്തി ചതുര്ഭുജാം ത്രിനയനാമാപീനതുങ്ഗസ്തനീം
മധ്യേ നിമ്നവലിത്രയാങ്കിതതനും ത്വദ്രൂപസംവിത്തയേ ॥ 11 ॥
ജാതോഽപ്യല്പപരിച്ഛദേ ക്ഷിതിഭുജാം സാമാന്യമാത്രേ കുലേ
നിഃശേഷാവനിചക്രവര്തിപദവീം ലബ്ധ്വാ പ്രതാപോന്നതഃ ।
യദ്വിദ്യാധര ബൃന്ദവന്ദിതപദഃ ശ്രീവത്സരാജോഽഭവത്
ദേവി ത്വച്ചരണാമ്ബുജ പ്രണതിജഃ സോഽയം പ്രസാദോദയഃ ॥ 12 ॥
ചണ്ഡി ത്വച്ചരണാമ്ബുജാര്ചനകൃതേ ബില്വാദിലോല്ലുണ്ഠന-
-ത്രുട്യത്കണ്ടകകോടിഭിഃ പരിചയം യേഷാം ന ജഗ്മുഃ കരാഃ ।
തേ ദണ്ഡാങ്കുശചക്രചാപകുലിശശ്രീവത്സമത്സ്യാങ്കിതൈഃ
ജായന്തേ പൃഥിവീഭുജഃ കഥമിവാമ്ഭോജപ്രഭൈഃ പാണിഭിഃ ॥ 13 ॥
വിപ്രാഃ ക്ഷോണിഭുജോ വിശസ്തദിതരേ ക്ഷീരാജ്യമധ്വാസവൈഃ ।
ത്വാം ദേവി ത്രിപുരേ പരാപരമയീം സന്തര്പ്യ പൂജാവിധൌ ।
യാം യാം പ്രാര്ഥയതേ മനഃ സ്ഥിരധിയാം തേഷാം ത ഏവ ധ്രുവം
താം താം സിദ്ധിമവാപ്നുവന്തി തരസാ വിഘ്നൈരവിഘ്നീകൃതാഃ ॥ 14 ॥
ശബ്ദാനാം ജനനീ ത്വമത്ര ഭുവനേ വാഗ്വാദിനീത്യുച്യസേ
ത്വത്തഃ കേശവവാസവ പ്രഭൃതയോഽപ്യാവിര്ഭവന്തി സ്ഫുടമ് ।
ലീയന്തേ ഖലു യത്ര കല്പവിരമേ ബ്രഹ്മാദയസ്തേഽപ്യമീ
സാ ത്വം കാചിദചിന്ത്യരൂപമഹിമാ ശക്തിഃ പരാ ഗീയസേ ॥ 15 ॥
ദേവാനാം ത്രിതയം ത്രയീ ഹുതഭുജാം ശക്തിത്രയം ത്രിഃ സ്വരാഃ
ത്രൈലോക്യം ത്രിപദീ ത്രിപുഷ്കരമഥോ ത്രിബ്രഹ്മ വര്ണാസ്ത്രയഃ ।
യത്കിഞ്ചിജ്ജഗതി ത്രിധാ നിയമിതം വസ്തു ത്രിവര്ഗാദികം
തത്സര്വം ത്രിപുരേതി നാമ ഭഗവത്യന്വേതി തേ തത്ത്വതഃ ॥ 16 ॥
ലക്ഷ്മീം രാജകുലേ ജയാം രണഭുവി ക്ഷേമങ്കരീമധ്വനി
ക്രവ്യാദദ്വിപസര്പഭാജി ശബരീം കാന്താരദുര്ഗേ ഗിരൌ ।
ഭൂതപ്രേതപിശാചജമ്ബുകഭയേ സ്മൃത്വാ മഹാഭൈരവീം
വ്യാമോഹേ ത്രിപുരാം തരന്തി വിപദസ്താരാം ച തോയപ്ലവേ ॥ 17 ॥
മായാ കുണ്ഡലിനീ ക്രിയാ മധുമതീ കാലീ കലാമാലിനീ
മാതങ്ഗീ വിജയാ ജയാ ഭഗവതീ ദേവീ ശിവാ ശാമ്ഭവീ ।
ശക്തിഃ ശങ്കരവല്ലഭാ ത്രിനയനാ വാഗ്വാദിനീ ഭൈരവീ
ഹ്രീങ്കാരീ ത്രിപുരാ പരാപരമയീ മാതാ കുമാരീത്യസി ॥ 18 ॥
ആഈപല്ലവിതൈഃ പരസ്പരയുതൈര്ദ്വിത്രിക്രമാദ്യക്ഷരൈ
കാദ്യൈഃ ക്ഷാന്തഗതൈഃ സ്വരാദിഭിരഥ ക്ഷാന്തൈശ്ച തൈഃ സസ്വരൈഃ ।
നാമാനി ത്രിപുരേ ഭവന്തി ഖലു യാന്യത്യന്തഗുഹ്യാനി തേ
തേഭ്യോ ഭൈരവപത്നി വിംശതിസഹസ്രേഭ്യഃ പരേഭ്യോ നമഃ ॥ 19 ॥
ബോദ്ധവ്യാ നിപുണം ബുധൈഃ സ്തുതിരിയം കൃത്വാ മനസ്തദ്ഗതം
ഭാരത്യാസ്ത്രിപുരേത്യനന്യമനസാ യത്രാദ്യവൃത്തേ സ്ഫുടമ് ।
ഏകദ്വിത്രിപദക്രമേണ കഥിതസ്തത്പാദസങ്ഖ്യാക്ഷരൈഃ
മന്ത്രോദ്ധാര വിധിര്വിശേഷസഹിതഃ സത്സമ്പ്രദായാന്വിതഃ ॥ 20 ॥
സാവദ്യം നിരവദ്യമസ്തു യദി വാ കിം വാനയാ ചിന്തയാ
നൂനം സ്തോത്രമിദം പഠിഷ്യതി ജനോ യസ്യാസ്തി ഭക്തിസ്ത്വയി ।
സഞ്ചിന്ത്യാപി ലഘുത്വമാത്മനി ദൃഢം സഞ്ജായമാനം ഹഠാത്
ത്വദ്ഭക്ത്യാ മുഖരീകൃതേന രചിതം യസ്മാന്മയാപി ധൃവമ് ॥ 21 ॥
ഇതി ശ്രീകാലിദാസ വിരചിത പഞ്ചസ്തവ്യാം പ്രഥമഃ ലഘുസ്തവഃ ।

Explore More