சாணக்ய நீதி - பஞ்சதஶோऽத்யாயஃ

யஸ்ய சித்தம் த்ரவீபூதம் க்ரு'பயா ஸர்வஜந்துஷு ।
தஸ்ய ஜ்ஞாநேந மோக்ஷேண கிம் ஜடாபஸ்மலேபநைஃ ॥ 01 ॥

ஏகமப்யக்ஷரம் யஸ்து குருஃ ஶிஷ்யம் ப்ரபோதயேத் ।
ப்ரு'திவ்யாம் நாஸ்தி தத்த்ரவ்யம் யத்தத்த்வா ஸோऽந்ரு'ணீ பவேத் ॥ 02 ॥
கலாநாம் கண்டகாநாம் ச த்விவிதைவ ப்ரதிக்ரியா ।
உபாநந்முகபங்கோ வா தூரதோ வா விஸர்ஜநம் ॥ 02 ॥
குசைலிநம் தந்தமலோபதாரிணம்
பஹ்வாஶிநம் நிஷ்டுரபாஷிணம் ச ।
ஸூர்யோதயே சாஸ்தமிதே ஶயாநம்
விமுஞ்சதி ஶ்ரீர்யதி சக்ரபாணிஃ ॥ 04 ॥
த்யஜந்தி மித்ராணி தநைர்விஹீநம்
புத்ராஶ்ச தாராஶ்ச ஸுஹ்ரு'ஜ்ஜநாஶ்ச ।
தமர்தவந்தம் புநராஶ்ரயந்தி
அர்தோ ஹி லோகே மநுஷ்யஸ்ய பந்துஃ ॥ 05 ॥
அந்யாயோபார்ஜிதம் த்ரவ்யம் தஶ வர்ஷாணி திஷ்டதி ।
ப்ராப்தே சைகாதஶே வர்ஷே ஸமூலம் தத்விநஶ்யதி ॥ 06 ॥
அயுக்தம் ஸ்வாமிநோ யுக்தம் யுக்தம் நீசஸ்ய தூஷணம் ।
அம்ரு'தம் ராஹவே ம்ரு'த்யுர்விஷம் ஶங்கரபூஷணம் ॥ 07 ॥
தத்போஜநம் யத்த்விஜபுக்தஶேஷம்
தத்ஸௌஹ்ரு'தம் யத்க்ரியதே பரஸ்மிந் ।
ஸா ப்ராஜ்ஞதா யா ந கரோதி பாபம்
தம்பம் விநா யஃ க்ரியதே ஸ தர்மஃ ॥ 08 ॥
மணிர்லுண்டதி பாதாக்ரே காசஃ ஶிரஸி தார்யதே ।
க்ரயவிக்ரயவேலாயாம் காசஃ காசோ மணிர்மணிஃ ॥ 09 ॥
அநந்தஶாஸ்த்ரம் பஹுலாஶ்ச வித்யாஃ
ஸ்வல்பஶ்ச காலோ பஹுவிக்நதா ச ।
யத்ஸாரபூதம் ததுபாஸநீயாம்
ஹம்ஸோ யதா க்ஷீரமிவாம்புமத்யாத் ॥ 10 ॥
தூராகதம் பதி ஶ்ராந்தம் வ்ரு'தா ச க்ரு'ஹமாகதம் ।
அநர்சயித்வா யோ புங்க்தே ஸ வை சாண்டால உச்யதே ॥ 11 ॥
படந்தி சதுரோ வேதாந்தர்மஶாஸ்த்ராண்யநேகஶஃ ।
ஆத்மாநம் நைவ ஜாநந்தி தர்வீ பாகரஸம் யதா ॥ 12 ॥
தந்யா த்விஜமயீ நௌகா விபரீதா பவார்ணவே ।
தரந்த்யதோகதாஃ ஸர்வே உபரிஷ்டாஃ பதந்த்யதஃ ॥ 13 ॥
அயமம்ரு'தநிதாநம் நாயகோऽப்யோஷதீநாம்
அம்ரு'தமயஶரீரஃ காந்தியுக்தோऽபி சந்த்ரஃ ।
பவதிவிகதரஶ்மிர்மண்டலம் ப்ராப்ய பாநோஃ
பரஸதநநிவிஷ்டஃ கோ லகுத்வம் ந யாதி ॥ 14 ॥
அலிரயம் நலிநீதலமத்யகஃ
கமலிநீமகரந்தமதாலஸஃ ।
விதிவஶாத்பரதேஶமுபாகதஃ
குடஜபுஷ்பரஸம் பஹு மந்யதே ॥ 15 ॥
பீதஃ க்ருத்தேந தாதஶ்சரணதலஹதோ வல்லபோ யேந ரோஷா
தாபால்யாத்விப்ரவர்யைஃ ஸ்வவதநவிவரே தார்யதே வைரிணீ மே ।
கேஹம் மே சேதயந்தி ப்ரதிதிவஸமுமாகாந்தபூஜாநிமித்தம்
தஸ்மாத்கிந்நா ஸதாஹம் த்விஜகுலநிலயம் நாத யுக்தம் த்யஜாமி ॥ 16 ॥
பந்தநாநி கலு ஸந்தி பஹூநி
ப்ரேமரஜ்ஜுக்ரு'தபந்தநமந்யத் ।
தாருபேதநிபுணோऽபி ஷடங்க்ரி-
ர்நிஷ்க்ரியோ பவதி பங்கஜகோஶேஃ ॥ 17 ॥
சிந்நோऽபி சந்தந தருர்ந ஜஹாதி கந்தம்
வ்ரு'த்தோऽபி வாரணபதி-ர்நஜஹாதி லீலாம் ।
ஹந்த்ரார்பிதோ மதுரதாம் ந ஜஹாதி சேக்ஷுஃ
க்ஷீணோऽபி ந த்யஜதி ஶிலகுணாந் குலீநஃ ॥ 18 ॥