ఉదక శాన్తి (పుణ్యాహ వాచనం)

1 కలశ ప్రతిష్ఠాపన ప్రయోగ మన్త్రాః
బ్రహ్మ॑జజ్ఞా॒న-మ్ప్ర॑థ॒మ-మ్పు॒రస్తా॒-ద్విసీ॑మ॒త-స్సు॒రుచో॑ వే॒న ఆ॑వః ।
స బు॒ధ్నియా॑ ఉప॒మా అ॑స్య వి॒ష్ఠా-స్స॒తశ్చ॒ యోని॒-మస॑తశ్చ॒ వివః॑ ।
నాకే॑ సుప॒ర్ణ ముప॒య-త్పత॑న్తగ్ం హృ॒దా వేన॑న్తో అ॒భ్యచ॑క్ష-తత్వా ।
హిర॑ణ్యపక్షం॒-వఁరు॑ణస్య దూ॒తం-యఁ॒మస్య॒ యోనౌ॑ శకు॒న-మ్భు॑ర॒ణ్యుమ్ ।
ఆప్యా॑యస్వ॒ సమే॑తు తే వి॒శ్వతః॑ సోమ॒ వృష్ణి॑యమ్ । భవా॒ వాజ॑స్య సఙ్గ॒థే ।
యో రు॒ద్రో అ॒గ్నౌ యో అ॒ఫ్సు య ఓష॑ధీషు॒ యో రు॒ద్రో విశ్వా॒
భువ॑నా-ఽఽవి॒వేశ॒ తస్మై॑ రు॒ద్రాయ॒ నమో॑ అస్తు । 1 (అప ఉపస్పృశ్య)
ఇ॒దం-విఁష్ణు॒ ర్విచ॑క్రమే త్రే॒ధా నిద॑ధే ప॒దమ్ । సమూ॑ఢమస్య పాగ్ం సు॒రే ।
ఇన్ద్రం॒-విఁశ్వా॑ అవీవృధన్-థ్సము॒ద్రవ్య॑చస॒-ఙ్గిరః॑ ।
ర॒థీత॑మగ్ం రథీ॒నాం-వాఁజా॑నా॒గ్ం॒ సత్ప॑తి॒-మ్పతి᳚మ్ ।
ఆపో॒ వా ఇ॒దంగ్ం సర్వం॒-విఁశ్వా॑ భూ॒తాన్యాపః॑ ప్రా॒ణా వా ఆపః॑ ప॒శవ॒ ఆపో-ఽన్న॒మాపో-ఽమృ॑త॒మాప॑-స్స॒మ్రాడాపో॑ వి॒రాడాప॑-స్స్వ॒రాడాప॒-శ్ఛన్దా॒గ్॒శ్యాపో॒ జ్యోతీ॒గ్॒ష్యాపో॒ యజూ॒గ్॒ష్యాప॑-స్స॒త్యమాప॒-స్సర్వా॑ దే॒వతా॒ ఆపో॒ భూర్భువ॒స్సువ॒రాప॒ ఓమ్ । 2
అ॒పః ప్రణ॑యతి । శ్ర॒ద్ధా వా ఆపః॑ । శ్ర॒ద్ధామే॒వారభ్య॑ ప్ర॒ణీయ॒ ప్రచ॑రతి ।
అ॒పః ప్రణ॑యతి ।
య॒జ్ఞో వా ఆపః॑ । య॒జ్ఞమే॒వారభ్య॑ ప్ర॒ణీయ॒ ప్రచ॑రతి । అ॒పః ప్రణ॑యతి ।
వజ్రో॒ వా ఆపః॑ । వజ్ర॑మే॒వ భ్రాతృ॑వ్యేభ్యః ప్ర॒హృత్య॑ ప్ర॒ణీయ॒ ప్రచ॑రతి ।
అ॒పః ప్రణ॑యతి ।
ఆపో॒ వై ర॑క్షో॒ఘ్నీః । రక్ష॑సా॒మప॑హత్యై । అ॒పః ప్రణ॑యతి ।
ఆపో॒ వై దే॒వానా᳚-మ్ప్రి॒య-న్ధామ॑ । దే॒వానా॑మే॒వ ప్రి॒య-న్ధామ॑ ప్ర॒ణీయ॒ ప్రచ॑రతి । అ॒పః ప్రణ॑యతి ।
ఆపో॒ వై సర్వా॑ దే॒వతాః᳚ । దే॒వతా॑ ఏ॒వారభ్య॑ ప్ర॒ణీయ॒ ప్రచ॑రతి ।
అ॒పః ప్రణ॑యతి ।
ఆపో॒ వై శా॒న్తాః । శా॒న్తాభి॑రే॒వాస్య॒ శుచగ్ం॑ శమయతి । దే॒వో వః॑
సవి॒తో-త్పు॑నా॒త్వ-చ్ఛి॑ద్రేణ ప॒విత్రే॑ణ॒ వసో॒స్సూర్య॑స్య ర॒శ్మిభిః॑ ॥ 3
2 వేదారమ్భే సర్వసాధారణ్యేన జప్యాః మన్త్రాః
ఓ-మ్భూః తథ్స॑వి॒తు-ర్వరే᳚ణ్యమ్ । ఓ-మ్భువః॑ భర్గో॑ దే॒వస్య॑ ధీమహి । ఓగ్ం సువః॑ ధియో॒ యోనః॑ ప్రచో॒దయా᳚త్ ।
ఓ-మ్భూః తథ్స॑వి॒తు-ర్వరే᳚ణ్యమ్ । భర్గో॑ దే॒వస్య॑ ధీమహి । ఓ-మ్భువః ధియో॒ యోనః॑ ప్రచో॒దయా᳚త్ ।
ఓగ్ం సువః॑ తథ్స॑వి॒తు-ర్వరే᳚ణ్యం॒ భర్గో॑ దే॒వస్య॑ ధీమహి । ధియో॒ యోనః॑ ప్రచో॒దయా᳚త్ । ఓం శాన్తి॒-శ్శాన్తి॒-శ్శాన్తిః॑ ।
3 వేదాదయః
అ॒గ్నిమీ᳚లే పు॒రోహి॑తం-య॒జ్ఞస్య॑
దే॒వమృ॒త్విజ᳚మ్ । హోతా᳚రం రత్న॒ ధాత॑మమ్ ।
ఇ॒షే త్వో॒ర్జేత్వా॑ వా॒యవ॑స్స్థో పా॒యవ॑స్థ దే॒వో వ॑స్సవి॒తా ప్రార్ప॑యతు॒ శ్రేష్ఠ॑తమాయ॒ కర్మ॑ణే ।
అగ్న॒ ఆయా॑హి వీ॒తయే॑ గృణా॒నో హ॒వ్యదా॑తయే । నిహోతా॑ సథ్సి బ॒ర్॒హిషి॑ ।
శన్నో॑ దే॒వీర॒భిష్ట॑య॒ ఆపో॑ భవన్తు పీ॒తయే᳚ । శం-యోఁర॒భిస్ర॑వన్తు నః ॥ 1 (1) ॥
4 రక్షోఘ్నం
కృ॒ణు॒ష్వ పాజః॒ ప్రసి॑తి॒న్న పృ॒థ్వీం-యాఁ॒హి రాజే॒ వామ॑వా॒గ్ం॒ ఇభే॑న । తృ॒ష్వీమను॒ ప్రసి॑తిం-ద్రూణా॒నో-ఽస్తా॑-ఽసి॒ విద్ధ్య॑ ర॒క్షస॒ స్తపి॑ష్ఠైః । తవ॑ భ్ర॒మాస॑ ఆశు॒యా ప॑తం॒ త్యను॑స్పృశ-ధృష॒తా శోశు॑చానః । తపూగ్॑ష్యగ్నే జు॒హ్వా॑ పతం॒-గానస॑న్దితో॒ విసృ॑జ॒ విష్వ॑ గు॒ల్కాః । ప్రతి॒స్పశో॒ విసృ॑జ॒-తూర్ణి॑తమో॒ భవా॑ పా॒యుర్వి॒శో అ॒స్యా అద॑బ్ధః ॥ 2 ॥
యోనో॑ దూ॒రే అ॒ఘశగ్ం॑సో॒యో అన్త్యగ్నే॒ మాకి॑ష్టే॒ వ్యథి॒రా ద॑ధర్​షీత్ । ఉద॑గ్నే తిష్ఠ॒ ప్రత్యా త॑నుష్వ॒న్య॑మిత్రాగ్ం॑ ఓషతా-త్తిగ్మహేతే । యో నో॒ అరా॑తిగ్ం సమిధాన చ॒క్రే నీ॒చా తన్ధ॑క్ష్యత॒ సన్న శుష్క᳚మ్ । ఊ॒ర్ధ్వో భ॑వ॒ ప్రతి॑ వి॒ధ్యా-ధ్య॒స్మదా॒ విష్కృ॑ణుష్వ॒ దైవ్యా᳚న్యగ్నే । అవ॑స్థి॒రా త॑నుహి యాతు॒ జూనా᳚-ఞ్జా॒మిమజా॑మిం॒ ప్రమృ॑ణీహి॒ శత్రూన్॑ ॥ 3 ॥
సతే॑ జానాతి సుమ॒తిం-యఁ॑ విష్ఠ॒య ఈవ॑తే॒ బ్రహ్మ॑ణే గా॒తుమైర॑త్ । విశ్వా᳚న్యస్మై సు॒దినా॑ని రా॒యో ద్యు॒మ్నాన్య॒ర్యో విదురో॑ అ॒భిద్యౌ᳚త్ । సేద॑గ్నే అస్తు సు॒భగ॑ స్సు॒దాను॒-ర్యస్త్వా॒ నిత్యే॑న హ॒విషా॒ య ఉ॒క్థైః । పిప్రీ॑షతి॒ స్వ ఆయు॑షి దురో॒ణే విశ్వేద॑స్మై సు॒దినా॒-సా-ఽస॑ది॒ష్టిః । అర్చా॑మితే సుమ॒తి-ఙ్ఘోష్య॒ర్వాఖ్-సన్తే॑ వా॒ వాతా॑ జరతా మి॒యఙ్గీః ॥ 4 ॥
స్వశ్వా᳚స్త్వా సు॒రథా॑ మర్జయే-మా॒స్మే క్ష॒త్రాణి॑ ధారయే॒ర-ను॒ద్యూన్ । ఇ॒హ త్వా॒ భూర్యా చ॑రే॒దుప॒త్మ-న్దోషా॑వస్త-ర్దీది॒వాగ్ం స॒మను॒ద్యూన్ । క్రీడ॑న్తస్త్వా సు॒మన॑స స్సపేమా॒భి ద్యు॒మ్నా త॑స్థి॒వాగ్ంసో॒ జనా॑నామ్ ।
యస్త్వా॒ స్వశ్వ॑స్సుహిర॒ణ్యో అ॑గ్న ఉప॒యాతి॒ వసు॑మతా॒ రథే॑న । తస్య॑ త్రా॒తా భ॑వసి॒ తస్య॒ సఖా॒ యస్త॑ ఆతి॒థ్య మా॑ను॒షగ్ జుజో॑షత్ ॥ 5 ॥
మ॒హోరు॑జామి బ॒న్ధుతా॒ వచో॑ భి॒స్తన్మా॑ పి॒తుర్గోత॑మా॒ద న్వి॑యాయ । త్వన్నో॑ అ॒స్య వచ॑స-శ్చికిద్ధి॒ హోత॑ర్యవిష్ఠ సుక్రతో॒ దమూ॑నాః । అస్వ॑ప్న జస్త॒రణ॑య స్సు॒శేవా॒ అత॑న్ద్రాసో-ఽవృ॒కా అశ్ర॑మిష్ఠాః । తే పా॒యవః॑ స॒ధ్రియ॑ఞ్చో ని॒షద్యాగ్నే॒ తవ॑ నః పాన్త్వమూర । యే పా॒యవో॑ మామతే॒య-న్తే॑ అగ్నే॒ పశ్య॑న్తో అ॒న్ధ-న్దు॑రి॒తాద ర॑క్షన్న్ ।
ర॒రక్ష॒ తాన్-థ్సు॒కృతో॑ వి॒శ్వవే॑దా॒ దిఫ్స॑న్త॒ ఇద్రి॒పవో॒ నాహ॑ దేభుః ॥ 6 ॥
త్వయా॑ వ॒యగ్ం స॑ధ॒న్య॑-స్త్వోతా॒ స్తవ॒ ప్రణీ᳚త్య శ్యామ॒ వాజాన్॑ । ఉ॒భాశగ్ం సా॑ సూదయ సత్యతా తే-ఽనుష్ఠు॒యా కృ॑ణుహ్య-హ్రయాణ ।
అ॒యా తే॑ అగ్నే స॒మిధా॑ విధేమ॒ ప్రతి॒స్తోమగ్ం॑ శ॒స్యమా॑న-ఙ్గృభాయ । దహా॒శసో॑ ర॒క్షసః॑ పా॒హ్య॑స్మా-న్ద్రు॒హో ని॒దో మి॑త్రమహో అవ॒ద్యాత్ । ర॒క్షో॒హణం॑ ఁవా॒జిన॒మాజి॑ ఘర్మి మి॒త్ర-మ్ప్రథి॑ష్ఠ॒ ముప॑యామి॒ శర్మ॑ । శిశా॑నో అ॒గ్నిః క్రతు॑భి॒ స్సమి॑ద్ధ॒-స్సనో॒ దివా॒ స రి॒షః
పా॑తు॒ నక్త᳚మ్ ॥ 7 ॥
విజ్యోతి॑షా బృహ॒తా భా᳚త్య॒గ్ని రా॒వి-ర్విశ్వా॑ని కృణుతే మహి॒త్వా । ప్రాదే॑వీర్మా॒యా స్స॑హతే దు॒రేవా॒ శ్శిశీ॑తే॒ శృఙ్గే॒ రక్ష॑సే వి॒నిక్షే᳚ ।
ఉ॒తస్వా॒నాసో॑ ది॒విష॑న్త్వ॒గ్నే స్తి॒గ్మాయు॑ధా॒ రక్ష॑సే॒ హన్త॒ వా ఉ॑ ।
మదే॑ చిదస్య॒ ప్రరు॑జన్తి॒ భామా॒ నవ॑రన్తే పరి॒బాధో॒ అదే॑వీః ॥ 8 (2) ॥
5 ఇన్ద్ర సూక్తం
ఇన్ద్రం॑ ఁవో వి॒శ్వత॒స్పరి॒ హవా॑మహే॒ జనే᳚భ్యః । అ॒స్మాక॑మస్తు॒ కేవ॑లః । ఇన్ద్ర॒-న్నరో॑ నే॒మధి॑తా హవన్తే॒ యత్పార్యా॑ యు॒నజ॑తే॒ ధియ॒స్తాః । శూరో॒ నృషా॑తా॒ శవ॑సశ్చకా॒ న ఆ గోమ॑తి వ్ర॒జే భ॑జా॒ త్వన్నః॑ । ఇ॒న్ద్రి॒యాణి॑ శతక్రతో॒ యా తే॒ జనే॑షు ప॒ఞ్చసు॑ । ఇన్ద్ర॒ తాని॑ త॒ ఆ వృ॑ణే । అను॑తే దాయి మ॒హ ఇ॑న్ద్రి॒యాయ॑ స॒త్రాతే॒ విశ్వ॒మను॑ వృత్ర॒హత్యే᳚ ॥ 9 ॥
అను॑ క్ష॒త్రమను॒ సహో॑ యజ॒త్రేన్ద్ర॑ దే॒వేభి॒రను॑ తే నృ॒షహ్యే᳚ । ఆయస్మి᳚న్-థ్స॒ప్తవా॑స॒వా స్తిష్ఠ॑న్తి స్వా॒రుహో॑ యథా ।
ఋషి॑ర్​హ దీర్ఘ॒ శ్రుత్త॑మ॒ ఇన్ద్ర॑స్య ఘ॒ర్మో అతి॑థిః । ఆ॒మాసు॑ ప॒క్వమైర॑య॒ ఆ సూర్యగ్ం॑ రోహయో ది॒వి । ఘ॒ర్మన్న సామ॑న్తపతా సువృ॒క్తిభి॒-ర్జుష్టం॒ గిర్వ॑ణ సే॒గిరః॑ । ఇన్ద్ర॒మి-ద్గా॒థినో॑ బృ॒హదిన్ద్ర॑ మ॒ర్కేభి॑ ర॒ర్కిణః॑ । ఇన్ద్రం॒ ఁవాణీ॑రనూషత ॥ 10 ॥
గాయ॑న్తిత్వా గాయ॒త్రిణోర్చం॑ త్య॒ర్క మ॒ర్కిణః॑ । బ్ర॒హ్మాణ॑స్త్వా శతక్రత॒-వుద్వ॒గ్ం॒ శమి॑వ యే మిరే । అ॒గ్ం॒హో॒ముచే॒ ప్రభ॑రేమా మనీ॒షా మో॑షిష్ఠ॒-దావ్నే॑ సుమ॒తి-ఙ్గృ॑ణా॒నాః ।
ఇ॒దమి॑న్ద్ర॒ ప్రతి॑ హ॒వ్య-ఙ్గృ॑భాయ స॒త్యాస్స॑న్తు॒ యజ॑మానస్య॒ కామాః᳚ । వి॒వేష॒యన్మా॑ ధి॒షణా॑ జ॒జాన॒ స్తవై॑ పు॒రా పార్యా॒దిన్ద్ర॒ మహ్నః॑ । అగ్ంహ॑సో॒ యత్ర॑ పీ॒పర॒ద్యథా॑ నో నా॒వేవ॒ యాన్త॑ ము॒భయే॑ హవన్తే ॥ 11 ॥
ప్రస॒మ్రాజ॑-మ్ప్రథ॒మ మ॑ధ్వ॒-రాణా॑మగ్ం హో॒ ముచం॑ ఁవృష॒భం-యఁ॒జ్ఞియా॑నామ్ ।
అ॒పాన్న-పా॑తమశ్వినా॒ హయ॑న్త మ॒స్మిన్న॑ర ఇన్ద్రి॒య-న్ధ॑త్త॒మోజః॑ । విన॑ ఇన్ద్ర॒ మృధో॑ జహి నీ॒ చా య॑చ్ఛ పృతన్య॒తః । అ॒ధ॒స్ప॒ద-న్తమీ᳚-ఙ్కృధి॒ యో అ॒స్మాగ్ం అ॑భి॒దాస॑తి ।
ఇన్ద్ర॑క్ష॒త్రమ॒భి వా॒మమోజో ఽజా॑యథా వృషభ చర.షణీ॒నామ్ । అపా॑నుదో॒ జన॑మమిత్ర॒ యన్త॑ ము॒రు-న్దే॒వేభ్యో॑ అకృణోరు లో॒కమ్ ।
మృ॒గో న భీ॒మః కు॑చ॒రో గి॑రి॒ష్ఠాః ప॑రా॒వత॒ ఆజ॑గామా॒-పర॑స్యాః ॥ 12 ॥
సృ॒కగ్ం స॒గ్ం॒ శాయ॑ ప॒విమి॑న్ద్ర తి॒గ్మం-విఁశత్రూ᳚-న్తాడి॒ విమృధో॑ నుదస్వ ।
విశత్రూ॒న్॒. విమృధో॑నుద॒ వివృ॒త్రస్య॒ హనూ॑ రుజ । విమ॒న్యుమి॑న్ద్ర భామి॒తో॑ ఽమిత్ర॑స్యాభి॒ దాస॑తః ।
త్రా॒తార॒మిన్ద్ర॑ మవి॒తార॒ మిన్ద్ర॒గ్ం॒ హవే॑ హవే సు॒హవ॒గ్ం॒ శూర॒మిన్ద్ర᳚మ్ ।
హు॒వే ను శ॒క్ర-మ్పు॑రుహూ॒త మిన్ద్రగ్గ్॑ స్వ॒స్తి నో॑ మ॒ఘవా॑ ధా॒త్విన్ద్రః॑ ॥ 13 ॥
మా తే॑ అ॒స్యాగ్ం స॑హసావ॒-న్పరి॑ష్టా వ॒ఘాయ॑ భూమ హరివః పరా॒దై ।
త్రాయ॑స్వనో ఽవృ॒కేభి॒-ర్వరూ॑థై॒ స్తవ॑ ప్రి॒యాస॑ స్సూ॒రిషు॑ స్యామ । అన॑వస్తే॒ రథ॒మశ్వా॑య తక్ష॒న్-త్వష్టా॒ వజ్రం॑ పురుహూత ద్యు॒మన్త᳚మ్ ।
బ్ర॒హ్మాణ॒ ఇన్ద్రం॑ మ॒హయ॑న్తో అ॒ర్కైరవ॑ర్ధయ॒-న్నహ॑యే॒ హన్త॒ వా ఉ॑ ।
వృష్ణే॒ యత్తే॒ వృష॑ణో అ॒ర్కమర్చా॒ నిన్ద్ర॒ గ్రావా॑ణో॒ అది॑తి-స్స॒జోషాః᳚ ।
అ॒న॒శ్వాసో॒ యే ప॒వయో॑-ఽర॒థా ఇన్ద్రే॑షితా అ॒భ్యవ॑ర్త-న్త॒దస్యూన్॑ ॥ 14 (3) ॥
(తై. అర. 6.1.9; తై. సం. 1.4.41.1; తై. సం. 1.4.42.1)
యత॑ ఇన్ద్ర॒ భయా॑మహే॒ తతో॑ నో॒ అభ॑య-ఙ్కృధి ।
మఘ॑వన్ చ్ఛ॒గ్ధి తవ॒ తన్న॑ ఊ॒తయే॒ విద్విషో॒ విమృధో॑ జహి । స్వ॒స్తి॒దా వి॒శస్పతి॑-ర్వృత్ర॒హా విమృధో॑ వ॒శీ । వృషేన్ద్రః॑ పు॒ర ఏ॑తు న స్స్వస్తి॒దా అ॑భయ-ఙ్క॒రః ॥ 15అ ॥
మ॒హాగ్ం ఇన్ద్రో॒ వజ్ర॑ బాహు ష్షోడ॒శీ శర్మ॑ యచ్ఛతు । స్వ॒స్తి నో॑ మ॒ఘవా॑ కరోతు॒ హన్తు॑ పా॒ప్మానం॒ యో᳚-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి॑ । స॒జోషా॑ ఇన్ద్ర॒ సగ॑ణో మ॒రుద్భి॒ స్సోమం॑ పిబ వృత్రహన్ చ్ఛూర వి॒ద్వాన్ । జ॒హి శత్రూ॒గ్ం॒ రప॒మృధో॑-నుద॒స్వాథా భ॑య-ఙ్కృణుహి వి॒శ్వతో॑ నః ॥ 15బ్ (4) ॥
6 యే దేవాః
యే దే॒వాః పు॑ర॒స్సదో॒-ఽగ్ని నే᳚త్రా,
దక్షిణ॒సదో॑ య॒మనే᳚త్రా,
పశ్చా॒థ్సద॑ స్సవి॒తృ నే᳚త్రా,
ఉత్తర॒సదో॒ వరు॑ణనేత్రా,
ఉపరి॒షదో॒ బృహ॒స్పతి॑ నేత్రా,
రక్షో॒హణ॒స్తే నః॑ పాన్తు॒ తే నో॑-ఽవన్తు॒ తేభ్యో॒ నమ॒స్తేభ్య॒ స్స్వాహా॒
-ఽగ్నయే॑ రక్షో॒ఘ్నే స్వాహా॑,
య॒మాయ॑ సవి॒త్రే ,
వరు॑ణాయ॒ బృహ॒స్పత॑యే॒
దువ॑స్వతే రక్షో॒ఘ్నే స్వాహా᳚ ॥ 16 (5) ॥
7 యే దేవాః (అనుషఙ్గం)
యే దే॒వాః పు॑ర॒స్సదో॒-ఽగ్ని నే᳚త్రా రక్షో॒హణ॒స్తేనః॑ పాన్తు॒ తే నో॑-ఽవన్తు॒
తేభ్యో॒ నమ॒స్తేభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । యే దే॒వా ద॑క్షిణ॒సదో॑ య॒మ నే᳚త్రా రక్షో॒హణ॒స్తేనః॑ పాన్తు॒ తే నో॑-ఽవన్తు॒
తేభ్యో॒ నమ॒స్తేభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । యే దే॒వాః ప॑శ్చా॒థ్సద॑ స్సవి॒తృ నే᳚త్రా రక్షో॒హణ॒స్తేనః॑ పాన్తు॒ తే నో॑-ఽవన్తు॒ తేభ్యో॒ నమ॒స్తేభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । యే దే॒వా ఉ॑త్తర॒సదో॒ వరు॑ణనేత్రా రక్షో॒హణ॒స్తేనః॑ పాన్తు॒ తే నో॑-ఽవన్తు॒
తేభ్యో॒ నమ॒స్తేభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । యే దే॒వా ఉ॑పరి॒షదో॒ బృహ॒స్పతి॑ నేత్రా రక్షో॒హణ॒స్తేనః॑ పాన్తు॒ తే నో॑-ఽవన్తు॒ తేభ్యో॒ నమ॒స్తేభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । అగ్నయే॑ రక్షో॒ఘ్నే స్వాహా᳚ । య॒మాయ॑ రక్షో॒ఘ్నే స్వాహా᳚ । సవి॒త్రే ర॑క్షో॒ఘ్నే స్వాహా᳚ । వరు॑ణాయ రక్షో॒ఘ్నే స్వాహా᳚ । బృహ॒స్పత॑యే॒ దువ॑స్వతే రక్షో॒ఘ్నే స్వాహా᳚ ॥ 16ఆ (5ఆ) ॥
8 ఆయుష్కామేష్టి మన్త్రాః
అ॒గ్నిరాయు॑ష్మా॒న్​థ్స వన॒స్పతి॑భి॒-రాయు॑ష్మా॒-న్తేన॒త్వా-ఽఽయు॒షా-ఽఽయు॑ష్మన్త-ఙ్కరోమి॒,
సోమ॒ ఆయు॑ష్మా॒న్​థ్స ఓష॑ధీభిర్,
య॒జ్ఞ ఆయు॑ష్మా॒న్​థ్స దక్షి॑ణాభి॒ర్,
బ్రహ్మాయు॑ష్మ॒త్త-ద్బ్రా᳚హ్మ॒ణై-రాయు॑ష్మద్,
దే॒వా ఆయు॑ష్మన్త॒స్తే॑ ఽమృతే॒నా యు॑ష్మన్త॒స్తేన॒త్వా
-ఽఽయు॒షా-ఽఽయు॑ష్మన్త-ఙ్కరోమి ॥ 17 (6) ॥
9 ఆయుష్కామేష్టి మన్త్రాః (అనుషఙ్గం)
అ॒గ్నిరాయు॑ష్మా॒న్​థ్స వన॒స్పతి॑భి॒ రాయు॑ష్మా॒-న్తేన॒త్వా ఽఽయు॒షా-ఽఽయు॑ష్మన్త-ఙ్కరోమి । సోమ॒ ఆయు॑ష్మా॒న్​థ్స ఓష॑ధీభి॒రాయు॑ష్మా॒-న్తేన॒త్వా
-ఽఽయు॒షా-ఽఽయు॑ష్మన్త-ఙ్కరోమి । య॒జ్ఞ ఆయు॑ష్మా॒న్​థ్స దక్షి॑ణాభి॒రాయు॑ష్మా॒-న్తేన॒త్వా
-ఽఽయు॒షా-ఽఽయు॑ష్మన్త-ఙ్కరోమి ।
బ్రహ్మాయు॑ష్మ॒త్త-ద్బ్రా᳚హ్మ॒ణై-రాయు॑ష్మ॒-త్తేన॒త్వా ఽఽయు॒షా-ఽఽయు॑ష్మన్తం
కరోమి । దే॒వా ఆయు॑ష్మన్త॒స్తే॑ ఽమృతే॒-నాయు॑ష్మన్త॒స్తేన॒త్వా
-ఽఽయు॒షా-ఽఽయు॑ష్మన్త-ఙ్కరోమి ॥ 17ఆ(6ఆ) ॥
10 అగ్ంహోముచ మన్త్రాః
యా వా॑మిన్ద్రా వరుణా యత॒వ్యా॑ త॒నూస్తయే॒ మమగ్ంహ॑సో ముఞ్చతం॒ ,
ఁయా వా॑మిన్ద్రా వరుణా సహ॒స్యా॑, రక్ష॒స్యా॑, తేజ॒స్యా॑,
త॒నూస్తయే॒ మమగ్ంహ॑సో ముఞ్చతం॒,
ఁయో వా॑మిన్ద్రా వరుణా వ॒గ్నౌ స్రామ॒స్తం-వాఁ॑ మే॒తేనా వ॑యజే॒,
యో వా॑మిన్ద్రా వరుణా ద్వి॒పాథ్సు॑ ప॒శుషు॒, చతు॑ష్పాథ్సు,
గో॒ష్ఠే, గృ॒హే-, ష్వ॒ఫ్సోష॑ధీషు॒, వన॒స్పతి॑షు॒,
స్రామ॒స్తం-వాఁ॑ మే॒తేనా వ॑యజే ॥ 18 (7) ॥
11 అగ్ంహోముచ మన్త్రాః (అనుషఙ్గం)
యా వా॑మిన్ద్రా వరుణా యత॒వ్యా॑ త॒నూస్తయే॒ మమగ్ంహ॑సో ముఞ్చతమ్ ।
యా వా॑మిన్ద్రా వరుణా సహ॒స్యా॑ త॒నూస్తయే॒ మమగ్ంహ॑సో ముఞ్చతమ్ ।
యా వా॑మిన్ద్రా వరుణా రక్ష॒స్యా॑ త॒నూస్తయే॒ మమగ్ంహ॑సో ముఞ్చతమ్ । యా వా॑మిన్ద్రా వరుణా తేజ॒స్యా॑ త॒నూస్తయే॒ మమగ్ంహ॑సో ముఞ్చతమ్ ।
యో వా॑మిన్ద్రా వరుణా వ॒గ్నౌ స్రామ॒స్తం-వాఁ॑మే॒ తేనా వ॑యజే ।
యో వా॑మిన్ద్రా వరుణా ద్వి॒పాథ్సు॑ ప॒శుషు॒ స్రామ॒స్తం-వాఁ॑మే॒ తేనా వ॑యజే ।
యో వా॑మిన్ద్రా వరుణా॒ చతు॑ష్పాథ్సు ప॒శుషు॒ స్రామ॒స్తం-వాఁ॑మే॒ తేనా వ॑యజే । యో వా॑మిన్ద్రా వరుణా గో॒ష్ఠే స్రామ॒స్తం-వాఁ॑మే॒ తేనా వ॑యజే ।
యో వా॑మిన్ద్రా వరుణా గృ॒హేషు॒ స్రామ॒స్తం-వాఁ॑మే॒ తేనా వ॑యజే ।
యో వా॑మిన్ద్రా వరుణా॒-ఽఫ్సు స్రామ॒స్తం-వాఁ॑మే॒ తేనా వ॑యజే ।
యో వా॑మిన్ద్రా వరు॒ణౌష॑ధీషు॒ స్రామ॒స్తం-వాఁ॑మే॒ తేనా వ॑యజే ।
యో వా॑మిన్ద్రా వరుణా॒ వన॒స్పతి॑షు॒ స్రామ॒స్తం-వాఁ॑మే॒ తేనా వ॑యజే ॥ (18ఆ) (7ఆ)
12 శాస్తృ సూక్తం (ఆప్యం)
అగ్నే॑ యశస్వి॒న్॒. యశ॑సే॒ మమ॑ర్ప॒యేన్ద్రా॑వతీ॒ మప॑చితీ మి॒హావ॑హ । అ॒య-మ్మూ॒ర్ధా ప॑రమే॒ష్ఠీ సు॒వర్చా᳚-స్సమా॒నానా॑ ముత్త॒మ శ్లో॑కో అస్తు । భ॒ద్ర-మ్పశ్య॑న్త॒ ఉప॑సేదు॒రగ్రే॒ తపో॑ దీ॒క్షా మృష॑య స్సువ॒ర్విదః॑ । తతః॑ క్ష॒త్ర-మ్బల॒మోజ॑శ్చ జా॒త-న్తద॒స్మై దే॒వా అ॒భిసన్న॑-మన్తు । ధా॒తా వి॑ధా॒తా ప॑ర॒మోత స॒న్దృ-క్ప్ర॒జాప॑తిః పరమే॒ష్ఠీ వి॒రాజా᳚ । స్తోమా॒-శ్చన్దాగ్ం॑సి ని॒విదో॑మ ఆహురే॒తస్మై॑ రా॒ష్ట్రమ॒భి-సన్న॑మామ । అ॒భ్యావ॑ర్తద్ధ్వ॒-ముప॒మేత॑ సా॒కమ॒యగ్ం శా॒స్తా-ఽధి॑పతిర్వో అస్తు । అ॒స్య వి॒జ్ఞాన॒మను॒సగ్ం-ర॑భద్ధ్వమి॒మ-మ్ప॒శ్చాదను॑ జీవాథ॒ సర్వే᳚ ॥ 19 (8) ॥
13 రాష్ట్రభృతం
ఋ॒తా॒షా-డృ॒తధా॑మా॒-ఽగ్ని-ర్గ॑న్ధ॒ర్వస్త-స్యౌష॑ధయో-ఽఫ్స॒రస॒
ఊర్జో॒ నామ॒ స ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా॑తు॒ తా ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా᳚న్తు॒
తస్మై॒ స్వాహా॒ తాభ్య॒ స్స్వాహా॑ ,
సగ్ంహి॒తో వి॒శ్వసా॑మా॒ సూర్యో॑ గన్ధ॒ర్వ-స్తస్య॒ మరీ॑చయో-ఽఫ్స॒రస॑ ఆ॒యువ॑ ,
స్సుషు॒మ్న స్సూర్య॑ రశ్మి-శ్చ॒న్ద్రమా॑ గన్ధ॒ర్వ-స్తస్య॒ నక్ష॑త్రాణ్య-
ఫ్స॒రసో॑ బే॒కుర॑యో,
భు॒జ్యుస్సు॑ప॒ర్ణో య॒జ్ఞో గ॑న్ధ॒ర్వ-స్తస్య॒ దక్షి॑ణా అఫ్స॒రస॑ స్త॒వాః,
ప్ర॒జాప॑తి-ర్వి॒శ్వక॑ర్మా॒ మనో॑ గన్ధ॒ర్వస్తస్య॑-ర్ఖ్సా॒మాన్య॑-ఫ్స॒రసో॒ వహ్న॑య,
ఇషి॒రో వి॒శ్వ వ్య॑చా॒ వాతో॑ గన్ధ॒ర్వ-స్తస్యాపో᳚ ఽఫ్స॒రసో॑ ము॒దా,
భువ॑నస్య పతే॒ యస్య॑త ఉ॒పరి॑ గృ॒హా ఇ॒హ చ॑ ।
స నో॑ రా॒స్వాజ్యా॑నిగ్ం రా॒యస్పోషగ్ం॑ సు॒వీర్యగ్ం॑ సం​వఁథ్స॒రీణాగ్॑ స్వ॒స్తిమ్ ।
ప॒ర॒మే॒ష్ఠ్యధి॑పతి-ర్మృ॒త్యు-ర్గ॑న్ధ॒ర్వ-స్తస్య॒ విశ్వ॑మఫ్స॒రసో॒ భువ॑,
స్సుక్షి॒తి- స్సుభూ॑తి-ర్భద్ర॒కృ-థ్సువ॑ర్వా-న్ప॒ర్జన్యో॑ గన్ధ॒ర్వ-స్తస్య॑
వి॒ద్యుతో᳚ ఽఫ్స॒రసో॒ రుచో॑,
దూ॒రే హే॑తిర-మృడ॒యో మృ॒త్యు-ర్గ॑న్ధ॒ర్వ-స్తస్య॑ ప్ర॒జా అ॑ఫ్స॒రసో॑ భీ॒రువః॒,
చారుః॑ కృపణ కా॒శీ కామో॑ గన్ధ॒ర్వ-స్తస్యా॒ధయో᳚ ఽఫ్స॒రస॑ శ్శో॒చయ॑న్తీ॒ర్,
నామ॒ స ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా॑తు తా ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా᳚న్తు॒ తస్మై॒ స్వాహా॒
తాభ్య॒ స్స్వాహా॒,
స నో॑ భువనస్య పతే॒ యస్య॑త ఉ॒పరి॑ గృ॒హా ఇ॒హ చ॑ । ఉ॒రు బ్రహ్మ॑ణే॒-ఽస్మై క్ష॒త్రాయ॒ మహి॒ శర్మ॑ యచ్ఛ ॥ 20 (9) ॥
14 రాష్ట్రభృతం (అనుషఙ్గం)
ఋ॒తా॒షా-డృ॒తధా॑మా॒-ఽగ్ని-ర్గ॑న్ధ॒ర్వస్స-ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా॑తు॒
తస్మై॒ స్వాహా᳚ । తస్యౌష॑ధయో-ఽఫ్స॒రస॒ ఊర్జో॒ నామ॒ తా ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా᳚న్తు॒ తాభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥
సగ్ంహి॒తో వి॒శ్వసా॑మా॒ సూర్యో॑ గన్ధ॒ర్వస్స ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా॑తు॒
తస్మై॒ స్వాహా᳚ । తస్య॒ మరీ॑చయో-ఽఫ్స॒రస॑ ఆ॒యువో॒ నామ॒ తా ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా᳚న్తు॒ తాభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥
సుషు॒మ్నస్సూర్య॑-రశ్మిశ్చ॒న్ద్రమా॑ గన్ధ॒ర్వస్స ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా॑తు॒
తస్మై॒ స్వాహా᳚ । తస్య॒ నక్ష॑త్రాణ్య ఽఫ్స॒రసో॑ బే॒కుర॑యో॒ నామ॒ తా
ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా᳚న్తు॒ తాభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥
భు॒జ్యుస్సు॑ప॒ర్ణో య॒జ్ఞో గ॑న్ధ॒ర్వస్స ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా॑తు॒ తస్మై॒ స్వాహా᳚ । తస్య॒ దక్షి॑ణా అఫ్స॒రస॑ స్త॒వా నామ॒ తా ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా᳚న్తు॒ తాభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥
ప్ర॒జాప॑తి-ర్వి॒శ్వక॑ర్మా॒ మనో॑ గన్ధ॒ర్వస్స ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా॑తు॒
తస్మై॒ స్వాహా᳚ । తస్య॑ర్​-ఖ్సా॒మాన్య॑-ఽఫ్స॒రసో॒ వహ్న॑యో॒ నామ॒ తా ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా᳚న్తు॒ తాభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥
ఇషి॒రో వి॒శ్వవ్య॑చా॒ వాతో॑ గన్ధ॒ర్వస్స ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా॑తు॒
తస్మై॒ స్వాహా᳚ । తస్యాపో᳚-ఽఫ్స॒రసో॑ ము॒దా నామ॒ తా ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑
క్ష॒త్ర-మ్పా᳚న్తు॒ తాభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥ భువ॑నస్య పతే॒ యస్య॑త ఉ॒పరి॑ గృ॒హా ఇ॒హ చ॑ ।
స నో॑ రా॒స్వాజ్యా॑నిగ్ం రా॒యస్పోషగ్ం॑ సు॒వీర్యగ్ం॑ సం​వఁథ్స॒రీణాగ్॑
స్వ॒స్తిగ్గ్​ స్వాహా᳚ ॥
ప॒ర॒మే॒ష్ఠ్యధి॑పతి-ర్మృ॒త్యు-ర్గ॑న్ధ॒ర్వస్స ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా॑తు॒
తస్మై॒ స్వాహా᳚ । తస్య॒ విశ్వ॑మఫ్స॒రసో॒ భువో॒ నామ॒ తా ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా᳚న్తు॒ తాభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥
సుక్షి॒తి-స్సుభూ॑తి-ర్భద్ర॒కృ-థ్సువ॑ర్వా-న్ప॒ర్జన్యో॑ గన్ధ॒ర్వస్స
ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా॑తు॒ తస్మై॒ స్వాహా᳚ । తస్య ॑వి॒ద్యుతో᳚-ఽఫ్స॒రసో॒ రుచో॒ నామ॒ తా ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా᳚న్తు॒ తాభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥
దూ॒రే హే॑తిర మృడ॒యో మృ॒త్యు-ర్గ॑న్ధ॒ర్వస్స ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా॑తు॒
తస్మై॒ స్వాహా᳚ । తస్య॑ ప్ర॒జా అ॑ఫ్స॒రసో॑ భీ॒రువో॒ నామ॒ తా ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా᳚న్తు॒ తాభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥ చారుః॑ కృపణ కా॒శీ కామో॑ గన్ధ॒ర్వస్స ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా॑తు॒
తస్మై॒ స్వాహా᳚ । తస్యా॒ధయో᳚ ఽఫ్స॒రస॑ శ్శో॒చయ॑న్తి॒-ర్నామ॒ తా ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా᳚న్తు॒ తాభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥
స నో॑ భువనస్యపతే॒ యస్య॑త ఉ॒పరి॑ గృ॒హా ఇ॒హ చ॑ ।ఉ॒రు బ్రహ్మ॑ణే॒-ఽస్మై క్ష॒త్రాయ॒ మహి॒ శర్మ॑ యచ్ఛ॒ స్వాహా᳚ ॥ (20ఆ) (9ఆ)
15 సర్ప సూక్తం
నమో॑ అస్తు స॒ర్పేభ్యో॒ యే కే చ॑ పృథి॒వీ మను॑ । యే అ॒న్తరి॑క్షే॒ యే ది॒వి తేభ్య॑ స్స॒ర్పేభ్యో॒ నమః॑ । యే॑-ఽదో రో॑చ॒నే ది॒వో యే వా॒ సూర్య॑స్య ర॒శ్మిషు॑ । యేషా॑మ॒ఫ్సు సదః॑ కృ॒త-న్తేభ్య॑ స్స॒ర్పేభ్యో॒ నమః॑ । యా ఇష॑వో యాతు॒ ధానా॑నాం॒ ఁయే వా॒ వన॒స్పతీ॒గ్ం॒ రను॑ । యే వా॑-ఽవ॒టేషు॒ శేర॑తే॒ తేభ్య॑ స్స॒ర్పేభ్యో॒ నమః॑ ॥ 21 (10) ॥
16 పఞ్చచోడాః
అ॒య-మ్పు॒రో హరి॑కేశ॒ స్సూర్య॑రశ్మి॒-స్తస్య॑ రథగృ॒థ్సశ్చ॒ రథౌ॑జాశ్చ సేనాని
గ్రామ॒ణ్యౌ॑ పుఞ్జికస్థ॒లా చ॑ కృతస్థ॒లా చా᳚ఫ్స॒రసౌ॑ యాతు॒ ధానా॑ హే॒తీ రక్షాగ్ం॑సి॒ ప్రహే॑తి ,
ర॒య-న్ద॑క్షి॒ణా వి॒శ్వ క॑ర్మా॒ తస్య॑ రథ స్వ॒నశ్చ॒ రథే॑-చిత్రశ్చ సేనాని
గ్రామ॒ణ్యౌ॑ మేన॒కా చ॑ సహజ॒న్యా చా᳚-ఽఫ్స॒రసౌ॑ దం॒ష్ణవః॑ ప॒శవో॑ హే॒తిః పౌరు॑షేయో వ॒ధః ప్రహే॑తి,
ర॒య-మ్ప॒శ్చా-ద్వి॒శ్వ-వ్య॑చా॒ స్తస్య॒ రథ॑ ప్రోత॒శ్చా-స॑మరథశ్చ సేనాని
గ్రామ॒ణ్యౌ᳚ ప్ర॒మ్లోచ॑న్తీ చా ను॒మ్లోచ॑న్తీ-చా-ఽఫ్స॒రసౌ॑ స॒ర్పా హే॒తి-ర్
వ్యా॒ఘ్రాః ప్రహే॑తి,
ర॒య ము॑త్త॒రా-థ్సం॒​యఁద్వ॑సు॒స్తస్య॑ సేన॒జిచ్చ॑ సు॒షేణ॑శ్చ సేనాని గ్రామ॒ణ్యౌ॑
వి॒శ్వాచీ॑చ ఘృ॒తాచీ॑ చా-ఫ్స॒రసా॒ వాపో॑ హే॒తి-ర్వాతః॒ ప్రహే॑తి ,
ర॒య-ము॒పర్య॒-ర్వాగ్వ॑-సు॒స్తస్య॒ తార్క్ష్య॒-శ్చారి॑ష్ట-నేమిశ్చ సేనాని గ్రామ॒ణ్యా॑
వు॒ర్వశీ॑ చ పూ॒ర్వచి॑త్తిశ్చా-ఫ్స॒రసౌ॑ వి॒ద్యుద్ధే॒తి-ర॑వ॒స్ఫూర్జ॒-న్ప్రహే॑తి॒ ,
స్తేభ్యో॒ నమ॒స్తే నో॑ మృడయన్తు॒ తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వోఁ॒
జమ్భే॑ దధామి ॥ 22 (11) ॥
17 పఞ్చచోడాః (అనుషఙ్గం)
అ॒య-మ్పు॒రో హరి॑కేశ॒ స్సూర్య॑రశ్మి॒-స్తస్య॑ రథగృ॒థ్సశ్చ॒ రథౌ॑జాశ్చ సేనాని గ్రామ॒ణ్యౌ॑ పుఞ్జికస్థ॒లా చ॑ కృతస్థ॒లా చా᳚ఫ్స॒రసౌ॑ యాతు॒ధానా॑ హే॒తీ రక్షాగ్ం॑సి॒ ప్రహే॑తి॒స్తేభ్యో॒ నమ॒స్తే నో॑ మృడయన్తు॒తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వోఁ॒ జమ్భే॑ దధామి ॥
అ॒య-న్ద॑క్షి॒ణా వి॒శ్వక॑ర్మా॒ తస్య॑ రథస్వ॒నశ్చ॒ రథే॑ చిత్రశ్చ సేనాని
గ్రామ॒ణ్యౌ॑ మేన॒కా చ॑ సహజ॒న్యా చా᳚ఫ్స॒రసౌ॑ దం॒ష్ణవః॑ ప॒శవో॑
హే॒తిః పౌరు॑షేయో వ॒ధః ప్రహే॑తి॒స్తేభ్యో॒ నమ॒స్తే నో॑ మృడయన్తు॒ తే
య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వోఁ॒ జమ్భే॑ దధామి ॥
అ॒య-మ్ప॒శ్చా-ద్వి॒శ్వ వ్య॑చా॒-స్తస్య॒ రథ॑ప్రోత॒శ్చా-స॑మరథశ్చ సేనాని గ్రామ॒ణ్యౌ᳚ ప్ర॒మ్లోచ॑న్తీచా ను॒మ్లోచ॑న్తీ-చాఫ్స॒రసౌ॑ స॒ర్పా హే॒తి-ర్వ్యా॒ఘ్రాః ప్రహే॑తి॒స్తేభ్యో॒ నమ॒స్తే నో॑ మృడయన్తు॒ తేయ-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వోఁ॒ జమ్భే॑ దధామి ॥
అ॒య-ము॑త్త॒రా-థ్సం॒​యఁద్వ॑సు॒స్తస్య॑ సేన॒జిచ్చ॑ సు॒షేణ॑శ్చ సేనాని
గ్రామ॒ణ్యౌ॑ వి॒శ్వాచీ॑చ ఘృ॒తాచీ॑చా-ఫ్స॒రసా॒ వాపో॑ హే॒తి-ర్వాతః॒
ప్రహే॑తి॒స్తేభ్యో॒ నమ॒స్తే నో॑ మృడయన్తు॒ తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒
ద్వేష్టి॒ తం-వోఁ॒ జమ్భే॑ దధామి ॥
అ॒యము॒పర్య॒-ర్వాగ్వ॑సు॒స్తస్య॒ తార్క్ష్య॒-శ్చారి॑ష్ట-నేమిశ్చ సేనాని
గ్రామ॒ణ్యా॑ వు॒ర్వశీ॑ చ పూ॒ర్వచి॑త్తి-శ్చాఫ్స॒రసౌ॑ వి॒ద్యుద్ధే॒తిర॑-
వ॒స్ఫూర్జ॒-న్ప్రహే॑తి॒స్తేభ్యో॒ నమ॒స్తే నో॑ మృడయన్తు॒ తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒
తం-వోఁ॒ జమ్భే॑ దధామి ॥ 22ఆ(11ఆ) ॥
18 అప్రతిరథః
ఆ॒శు-శ్శిశా॑నో వృష॒భో న యు॒ధ్మో ఘ॑నాఘ॒నః, క్షోభ॑ణ-శ్చర్​షణీ॒నామ్ । స॒ఙ్క్రన్ద॑నో-ఽనిమి॒ష ఏ॑క వీ॒రశ్శ॒తగ్ం
సేనా॑ అజయథ్సా॒కమిన్ద్రః॑ । స॒ఙ్క్రన్ద॑నేనా నిమి॒షేణ॑ జి॒ష్ణునా॑ యుత్కా॒రేణ॑ దుశ్చ్యవ॒నేన॑ ధృ॒ష్ణునా᳚ । తదిన్ద్రే॑ణ జయత॒ త-థ్స॑హధ్వం॒ ఁయుధో॑ నర॒ ఇషు॑ హస్తేన॒ వృష్ణా᳚ । స ఇషు॑హస్తై॒-స్స ని॑ష॒ఙ్గిభి॑ర్వ॒శీ సగ్గ్​ స్ర॑ష్టా॒ స యుధ॒ ఇన్ద్రో॑ గ॒ణేన॑ । స॒గ్ం॒సృ॒ష్ట॒జి-థ్సో॑మ॒పా బా॑హు శ॒ర్ధ్యూ᳚ర్ధ్వ ధ॑న్వా॒ ప్రతి॑హితాభి॒రస్తా᳚ । బృహ॑స్పతే॒ పరి॑దీయా॒ రథే॑న రక్షో॒హా ఽమిత్రాగ్ం॑ అప॒ బాధ॑మానః ॥ 23 ॥
ప్ర॒భ॒ఞ్జన్-థ్సేనాః᳚ ప్రమృ॒ణో యు॒ధా జయ॑న్న॒స్మాక॑-మేధ్యవి॒తా రథా॑నామ్ । గో॒త్ర॒భిదం॑ గో॒విదం॒ ఁవజ్ర॑బాహుం॒ జయ॑న్త॒మజ్మ॑ ప్రమృ॒ణన్త॒-మోజ॑సా । ఇ॒మగ్ం స॑జాతా॒ అను॑వీర-యధ్వ॒ మిన్ద్రగ్ం॑ సఖా॒యో-ఽను॒ సగ్ం ర॑భధ్వమ్ । బ॒ల॒వి॒జ్ఞా॒య-స్స్థవి॑రః॒ ప్రవీ॑ర॒-స్సహ॑స్వాన్. వా॒జీ సహ॑మాన ఉ॒గ్రః । అ॒భివీ॑రో అ॒భిస॑త్వా సహో॒జా జైత్ర॑మిన్ద్ర॒ రథ॒మాతి॑ష్ఠ గో॒విత్ ॥ 24 ॥
అ॒భిగో॒త్రాణి॒ సహ॑సా॒ గాహ॑మానో-ఽదా॒యో వీ॒రశ్శ॒తమ॑న్యు॒రిన్ద్రః॑ । దు॒శ్చ్య॒వ॒నః పృ॑తనా॒షాడ॑ యు॒ధ్యో᳚-స్మాక॒గ్ం॒ సేనా॑ అవతు॒ ప్రయు॒థ్సు । ఇన్ద్ర॑ ఆసాం-నే॒తా బృహ॒స్పతి॒-ర్దక్షి॑ణా య॒జ్ఞః పు॒ర ఏ॑తు॒ సోమః॑ । దే॒వ॒సే॒నానా॑-మభిభఞ్జతీ॒నా-ఞ్జయ॑న్తీనా-మ్మ॒రుతో॑ య॒న్త్వగ్రే᳚ । ఇన్ద్ర॑స్య॒ వృష్ణో॒ వరు॑ణస్య॒ రాజ్ఞ॑ ఆది॒త్యానా᳚-మ్మ॒రుతా॒గ్ం॒ శర్ధ॑ ఉ॒గ్రమ్ । మ॒హామ॑నసా-మ్భువనచ్య॒వానాం॒ ఘోషో॑ దే॒వానాం॒ జయ॑తా॒ ముద॑స్థాత్ । అ॒స్మాక॒-మిన్ద్ర॒-స్సమృ॑తేషు ధ్వ॒జేష్వ॒స్మాకం॒ ఁయా ఇష॑వ॒స్తా జ॑యన్తు ॥ 25 ॥
అ॒స్మాకం॑ ఁవీ॒రా ఉత్త॑రే భవన్త్వ॒స్మాను॑ దేవా అవతా॒ హవే॑షు । ఉద్ధ॑ర్​షయ మఘవ॒-న్నాయు॑ధా॒-న్న్యుథ్​సత్వ॑నా-మ్మామ॒కానాం॒ మహాగ్ం॑సి । ఉద్వృ॑త్రహన్-వా॒జినాం॒ ఁవాజి॑నా॒న్యుద్రథా॑నాం॒ జయ॑తామేతు॒ ఘోషః॑ । ఉప॒ప్రేత॒ జయ॑తా నరస్స్థి॒రా వ॑స్సన్తు బా॒హవః॑ ।
ఇన్ద్రో॑ వ॒-శ్శర్మ॑ యచ్ఛ త్వనా-ధృ॒ష్యా యథాస॑థ । అవ॑సృష్టా॒ పరా॑పత॒ శర॑వ్యే॒ బ్రహ్మ॑ సగ్ంశితా ॥ 26 ॥
గచ్ఛా॒మిత్రా॒-న్ప్రవి॑శ॒ మైషాం॒ కఞ్చ॒నోచ్ఛి॑షః । మర్మా॑ణి తే॒ వర్మ॑భిశ్ఛాదయామి॒ సోమ॑స్త్వా॒ రాజా॒ ఽమృతే॑నా॒భి-వ॑స్తామ్ । ఉ॒రోర్వరీ॑యో॒ వరి॑వస్తే అస్తు॒ జయ॑న్తం॒ త్వామను॑ మదన్తు దే॒వాః । యత్ర॑ బా॒ణా-స్స॒మ్పత॑న్తి కుమా॒రా వి॑శి॒ఖా ఇ॑వ । ఇన్ద్రో॑ న॒స్తత్ర॑ వృత్ర॒హా వి॑శ్వా॒హా శర్మ॑ యచ్ఛతు ॥ 27 (12) ॥
19 చమక-న్తృతీయ అనువాకః
శ-ఞ్చ॑ మే॒ మయ॑శ్చ మే ప్రి॒య-ఞ్చ॑ మే-ఽనుకా॒మశ్చ॑ మే॒
కామ॑శ్చ మే సౌమన॒సశ్చ॑ మే భ॒ద్ర-ఞ్చ॑ మే॒ శ్రేయ॑శ్చ మే॒
వస్య॑శ్చ మే॒ యశ॑శ్చ మే॒ భగ॑శ్చ మే॒ ద్రవి॑ణ-ఞ్చ మే
య॒న్తా చ॑ మే ధ॒ర్తా చ॑ మే॒ క్షేమ॑శ్చ మే॒ ధృతి॑శ్చ మే॒
విశ్వం॑ చ మే॒ మహ॑శ్చ మే (28)
సం॒​విఁచ్చ॑ మే॒ జ్ఞాత్ర॑-ఞ్చ మే॒
సూశ్చ॑ మే ప్ర॒సూశ్చ॑ మే॒ సీర॑-ఞ్చ మే ల॒యశ్చ॑ మ
ఋ॒త-ఞ్చ॑ మే॒-ఽమృతం॑ చ మే ఽయ॒క్ష్మ-ఞ్చ॒ మే-ఽనా॑మయచ్చ మే
జీ॒వాతు॑శ్చ మే దీర్ఘాయు॒త్వ-ఞ్చ॑ మే-ఽనమి॒త్ర-ఞ్చ॒ మే-ఽభ॑య-ఞ్చ మే
సు॒గ-ఞ్చ॑ మే॒ శయ॑న-ఞ్చ మే సూ॒షా చ॑ మే సు॒దిన॑-ఞ్చ మే ॥ 29 (13) ॥
20 విహవ్యమ్
మమా᳚గ్నే॒ వర్చో॑ విహ॒వేష్వ॑స్తు వ॒య-న్త్వేన్ధా॑నా స్త॒నువ॑-మ్పుషేమ ।
మహ్య॑-న్నమన్తా-మ్ప్ర॒దిశ॒శ్చత॑స్ర॒ స్త్వయా-ఽద్ధ్య॑క్షేణ॒ పృత॑నా జయేమ ।
మమ॑ దే॒వా వి॑హ॒వే స॑న్తు॒ సర్వ॒ ఇన్ద్రా॑వన్తో మ॒రుతో॒ విష్ణు॑ర॒గ్నిః ।
మమా॒న్తరి॑క్ష ము॒రు గో॒పమ॑స్తు॒ మహ్యం॒ ఁవాతః॑ పవతా॒-ఙ్కామే॑ అ॒స్మిన్న్ ।
మయి॑ దే॒వా ద్రవి॑ణ॒ మాయ॑జన్తా॒-మ్మయ్యా॒ శీర॑స్తు॒ మయి॑ దే॒వహూ॑తిః ॥ 30 ॥
దైవ్యా॒ హోతా॑రా వనిషన్త॒ పూర్వే ఽరి॑ష్టా-స్స్యామ త॒నువా॑ సు॒వీరాః᳚ । మహ్యం॑ ఁయజన్తు॒ మమ॒ యాని॑ హ॒వ్యా-ఽఽకూ॑తి స్స॒త్యా మన॑సో మే అస్తు ।
ఏనో॒ మానిగా᳚-ఙ్కత॒మచ్చ॒ నాహం-విఁశ్వే॑ దేవాసో॒ అధి॑వోచ తా మే ।
దేవీ᳚ష్షడు-ర్వీరు॒రుణః॑ కృణోత॒ విశ్వే॑ దేవాస ఇ॒హ వీ॑రయద్ధ్వమ్ ।
మాహా᳚స్మహి ప్ర॒జయా॒ మా త॒నూభి॒-ర్మార॑ధామ ద్విష॒తే సో॑మరాజన్న్ ।
అ॒గ్నిర్మ॒న్యు-మ్ప్ర॑తిను॒ద-న్పు॒రస్తా॒-దద॑బ్ధో గో॒పాః పరి॑పాహి న॒స్త్వమ్ ॥ 31 ॥
ప్ర॒త్యఞ్చో॑ యన్తు ని॒గుతః॒ పున॒స్తే॑ ఽమైషా᳚-ఞ్చి॒త్త-మ్ప్ర॒బుధా॒ వినే॑శత్ ।
ధా॒తా ధా॑తృ॒ణా-మ్భువ॑నస్య॒ యస్పతి॑-ర్దే॒వగ్ం స॑వి॒తార॑మభి మాతి॒షాహ᳚మ్ ।
ఇ॒మం-యఁ॒జ్ఞ మ॒శ్వినో॒భా బృహ॒స్పతి॑-ర్దే॒వాః పా᳚న్తు॒ యజ॑మాన-న్న్య॒ర్థాత్ ।
ఉ॒రు॒వ్యచా॑ నో మహి॒ష శ్శర్మ॑యగ్ం సద॒స్మిన్. హవే॑ పురుహూ॒తః పు॑రు॒క్షు ।
స నః॑ ప్ర॒జాయై॑ హర్యశ్వ మృడ॒యేన్ద్ర॒ మా నో॑ రీరిషో॒ మా పరా॑దాః ॥ 32 ॥
యే న॑ స్స॒పత్నా॒ అప॒తే భ॑వన్త్విన్ద్రా॒-గ్నిభ్యా॒ మవ॑ బాధామహే॒ తాన్ ।
వస॑వో రు॒ద్రా ఆ॑ది॒త్యా ఉ॑పరి॒ స్పృశం॑ మో॒గ్రం-చేత్తా॑రమధి రా॒జమ॑క్రన్న్ ।
అ॒ర్వాఞ్చ॒ మిన్ద్ర॑ మ॒ముతో॑ హవామహే॒ యో గో॒జి-ద్ధ॑న॒-జిద॑శ్వ॒-జిద్యః ।
ఇ॒మన్నో॑ య॒జ్ఞం-విఁ॑హ॒వే జు॑షస్వా॒స్య కు॑ర్మో హరివో మే॒దినం॑ త్వా ॥ 33 (14) ॥
21 మృగారః
అ॒గ్నే-ర్మ॑న్వే ప్రథ॒మస్య॒ ప్రచే॑తసో॒య-మ్పాఞ్చ॑జన్య-మ్బ॒హవ॑ స్సమి॒న్ధతే᳚ ।
విశ్వ॑స్యాం-విఁ॒శి ప్ర॑వివిశి॒వాగ్ం స॑మీమహే॒ స నో॑ ముఞ్చ॒త్వగ్ం హ॑సః ।
యస్యే॒ద-మ్ప్రా॒ణ-న్ని॑మి॒ష-ద్యదేజ॑తి॒ యస్య॑ జా॒త-ఞ్జన॑మాన-ఞ్చ॒ కేవ॑లమ్ ।
స్తౌమ్య॒గ్ని-న్నా॑థి॒తో జో॑హవీమి॒ స నో॑ ముఞ్చ॒త్వగ్ం హ॑సః ।
ఇన్ద్ర॑స్య మన్యే ప్రథ॒మస్య॒ ప్రచే॑తసో వృత్ర॒ఘ్న-స్స్తోమా॒ ఉప॒మా ము॒పాగుః॑ ।
యో దా॒శుషః॑ సు॒కృతో॒ హవ॒ముప॒ గన్తా॒ స నో॑ ముఞ్చ॒త్వగ్ం హ॑సః ॥ 34 ॥
య స్సం॑గ్రా॒మ-న్నయ॑తి॒ సం​వఁ॒శీ యు॒ధే యః పు॒ష్టాని॑ సగ్ంసృ॒జతి॑ త్ర॒యాణి॑ । స్తౌమీన్ద్ర॑-న్నాథి॒తో జో॑హవీమి॒ స నో॑ ముఞ్చ॒త్వగ్ం హ॑సః । మ॒న్వేవాం᳚ మిత్రావరుణా॒ తస్య॑ విత్త॒గ్ం॒ సత్యౌ॑జసా దృగ్ంహణా॒ య-న్ను॒దేథే᳚ । యా రాజా॑నగ్ం స॒రథం॑ ఁయా॒థ ఉ॑గ్రా॒ తా నో॑ ముఞ్చత॒ మాగ॑సః ।
యో వా॒గ్ం॒ రథ॑ ఋ॒జుర॑శ్మి-స్స॒త్యధ॑ర్మా॒ మిథు॒-శ్చర॑న్త-ముప॒యాతి॑ దూ॒షయన్న్॑ ॥ 35 ॥
స్తౌమి॑ మి॒త్రావరు॑ణా నాథి॒తో జో॑హవీమి॒ తౌ నో॑ ముఞ్చత॒ మాగ॑సః । వా॒యో-స్స॑వి॒తు-ర్వి॒దథా॑ని మన్మహే॒ యావా᳚త్మ॒న్-వద్బి॑భృ॒తో యౌ
చ॒ రక్ష॑తః । యౌ విశ్వ॑స్య పరి॒భూ బ॑భూ॒వతు॒స్తౌ నో॑ ముఞ్చత॒ మాగ॑సః ।
ఉప॒శ్రేష్ఠా॑న ఆ॒శిషో॑ దే॒వయో॒ర్ధర్మే॑ అస్థిరన్న్ । స్తౌమి॑ వా॒యుగ్ం స॑వి॒తార॑-న్నాథి॒తో జో॑హవీమి॒ తౌ నో॑ ముఞ్చత॒ మాగ॑సః ।
ర॒థీత॑మౌ రథీ॒నా మ॑హ్వ ఊ॒తయే॒ శుభ॒ఙ్గమి॑ష్ఠౌ సు॒యమే॑-భి॒రశ్వైః᳚ ॥ 36 ॥
యయో᳚ర్వా-న్దేవౌ దే॒వేష్వ-ని॑శిత॒ మోజ॒స్తౌ నో॑ ముఞ్చత॒ మాగ॑సః । యదయా॑తం-వఁహ॒తుగ్ం సూ॒ర్యాయా᳚-స్త్రిచ॒క్రేణ॑ స॒గ్ం॒ సద॑మి॒చ్ఛమా॑నౌ । స్తౌమి॑ దే॒వా వ॒శ్వినౌ॑ నాథి॒తో జో॑హవీమి॒ తౌ నో॑ ముఞ్చత॒ మాగ॑సః ।
మ॒రుతాం᳚ మన్వే॒ అధి॑నో బ్రువన్తు॒ ప్రేమాం-వాఁచం॒ ఁవిశ్వా॑మవన్తు॒ విశ్వే᳚ ।
ఆ॒శూన్. హు॑వే సు॒యమా॑నూ॒తయే॒ తే నో॑ ముఞ్చ॒న్త్వేన॑సః । తి॒గ్మమాయు॑ధం-వీఁడి॒తగ్ం సహ॑స్వద ది॒వ్యగ్ం శర్ధః॒ పృత॑నాసు జి॒ష్ణు ॥ 37 ॥
స్తౌమి॑ దే॒వా-న్మ॒రుతో॑ నాథి॒తో జో॑హవీమి॒ తే నో॑ ముఞ్చ॒న్త్వేన॑సః । దే॒వానా᳚-మ్మన్వే॒ అధి॑ నో బ్రువన్తు॒ ప్రేమాం-వాఁచం॒ ఁవిశ్వా॑మవన్తు॒ విశ్వే᳚ । ఆ॒శూన్. హు॑వే సు॒యమా॑నూ॒తయే॒ తే నో॑ ముఞ్చ॒న్త్వేన॑సః । యది॒ద-మ్మా॑-ఽభి॒శోచ॑తి॒ పౌరు॑షేయేణ॒ దైవ్యే॑న । స్తౌమి॒ విశ్వా᳚-న్దే॒వా-న్నా॑థి॒తో జో॑హవీమి॒ తే నో॑ ముఞ్చ॒న్త్వేన॑సః ।
అను॑నో॒-ఽద్యాను॑మతి॒రన్విద॑ను మతే॒ త్వం-వైఁ᳚శ్వాన॒రో న॑ ఊ॒త్యా పృ॒ష్టో ది॒వి ॥ 38 ॥
అను॑నో॒-ఽధ్యాను॑మతి-ర్య॒జ్ఞ-న్దే॒వేషు॑ మన్యతామ్ । అ॒గ్నిశ్చ॑ హవ్య॒ వాహ॑నో॒ భవ॑తా-న్దా॒శుషే॒ మయః॑ । అన్విద॑నుమతే॒ త్వ-మ్మన్యా॑సై॒ శఞ్చ॑ నః కృధి । క్రత్వే॒ దక్షా॑య నో హిను॒ ప్రణ॒ ఆయూగ్ం॑షి తారిషః ॥ 38అ ॥
వై॒శ్వా॒న॒రో న॑ ఊ॒త్యా ఽఽప్రయా॑తు పరా॒వతః॑ । అ॒గ్నిరు॒క్థేన॒ వాహ॑సా ।
పృ॒ష్టో ది॒వి పృ॒ష్టో అ॒గ్నిః పృ॑థి॒వ్యా-మ్పృ॒ష్టో విశ్వా॒ ఓష॑ధీ॒రా-వి॑వేశ ।
వై॒శ్వా॒న॒ర స్సహ॑సా పృ॒ష్టో అ॒గ్నిస్సనో॒ దివా॒ సరి॒షః పా॑తు॒ నక్త᳚మ్ ॥ 38బ్ ॥
యే అప్ర॑థేతా॒ మమి॑తేభి॒ రోజో॑భి॒ ర్యే ప్ర॑తి॒ష్ఠే అభ॑వతాం॒-వఁసూ॑నామ్ । స్తౌమి॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ నా॑థి॒తో జో॑హవీమి॒ తే నో॑ ముఞ్చత॒మగ్ం హ॑సః ।
ఉర్వీ॑ రోదసీ॒ వరి॑వః కృణోత॒-ఙ్క్షేత్ర॑స్య పత్నీ॒ అధి॑నో బ్రూయాతమ్ । స్తౌమి॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ నా॑థి॒తో జో॑హవీమి॒ తే నో॑ ముఞ్చత॒మగ్ం హ॑సః ।
యత్తే॑ వ॒య-మ్పు॑రుష॒త్రాయ॑ వి॒ష్ఠా వి॑ద్వాగ్ం సశ్చ కృ॒మా కచ్చ॒ నాగః॑ ॥ 39 ॥
కృ॒ధీ స్వ॑స్మాగ్ం అది॑తే॒రనా॑గా॒ వ్యేనాగ్ం॑సి శిశ్రథో॒ విష్వ॑గగ్నే । యథా॑ హ॒ త-ద్వ॑సవో గౌ॒ర్యం॑ చి-త్ప॒దిషి॒తా మము॑ఞ్చతా యజత్రాః ।
ఏ॒వా త్వమ॒స్మ-త్ప్రము॑ఞ్చా॒ వ్యగ్ంహః॒ ప్రాతా᳚ర్యగ్నే ప్రత॒రాన్న॒ ఆయుః॑ ॥ 40 (15) ॥
22 సర్పాహుతీ మన్త్రాః
స॒మీచీ॒ నామా॑సి॒ ప్రాచీ॒ దిక్తస్యా᳚స్తే॒ ఽగ్నిరధి॑పతి రసి॒తో ర॑క్షి॒తా యశ్చాధి॑పతి॒-ర్యశ్చ॑ గో॒ప్తా తాభ్యాం॒ నమ॒స్తౌనో॑ మృడయతాం॒ తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వాఁ॒-ఞ్జమ్భే॑ దధామ్యో-,
-జ॒స్వినీ॒ నామా॑సి దక్షి॒ణా దిక్తస్యా᳚స్త॒ ఇన్ద్రో-ఽధి॑పతిః॒ పృదా॑కుః॒ ,
ప్రాచీ॒ నామా॑సి ప్ర॒తీచీ॒ దిక్తస్యా᳚స్తే॒ సోమో-ఽధి॑పతి స్స్వ॒జో॑ ,
-ఽవ॒స్థావా॒ నామా॒-స్యుదీ॑చీ॒ దిక్తస్యా᳚స్తే॒ వరు॒ణో-ఽధి॑పతి-స్తి॒రశ్చ॑రాజిః॒,
-రధి॑పత్నీ॒ నామా॑సి బృహ॒తీ దిక్తస్యా᳚స్తే॒ బృహ॒స్పతి॒-రధి॑పతి శ్శ్వి॒త్రో,
వ॒శినీ॒ నామా॑సీ॒ య-న్దిక్తస్యా᳚స్తే య॒మో-ఽధి॑పతిః క॒ల్మాష॑ గ్రీవో,
రక్షి॒తా యశ్చాధి॑పతి॒-ర్యశ్చ॑ గో॒ప్తా తాభ్యాం॒ నమ॒స్తౌ నో॑ మృడయతాం॒
తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వాఁ॒-ఞ్జమ్భే॑ దధామి ॥ 41 (16) ॥
23 సర్పాహుతీ మన్త్రాః (అనుషఙ్గం)
స॒మీచీ॒ నామా॑సి॒ ప్రాచీ॒ దిక్తస్యా᳚స్తే॒ ఽగ్నిరధి॑పతి రసి॒తో ర॑క్షి॒తా-యశ్చాధి॑పతి॒-ర్యశ్చ॑ గో॒ప్తా
తాభ్యాం॒ నమ॒స్తౌ నో॑ మృడయతాం॒
తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వాంఁ॒ జమ్భే॑ దధామి ।
ఓ॒జ॒స్వినీ॒ నామా॑సి దక్షి॒ణా దిక్తస్యా᳚స్త॒ ఇన్ద్రో-ఽధి॑పతిః॒ పృదా॑కుః॒ రక్షి॒తా యశ్చాధి॑పతి॒-ర్యశ్చ॑ గో॒ప్తా తాభ్యాం॒ నమ॒స్తౌ నో॑ మృడయతాం॒ తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వాంఁ॒ జమ్భే॑ దధామి ।
ప్రాచీ॒ నామా॑సి ప్ర॒తీచీ॒ దిక్తస్యా᳚స్తే॒ సోమో-ఽధి॑పతి స్స్వ॒జో ర॑క్షి॒తా యశ్చాధి॑పతి॒-ర్యశ్చ॑ గో॒ప్తా తాభ్యాం॒ నమ॒స్తౌ నో॑ మృడయతాం॒ తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వాఁ॒-ఞ్జమ్భే॑ దధామి ।
అ॒వ॒స్థావా॒ నామా॒-స్యుదీ॑చీ॒ దిక్తస్యా᳚స్తే॒ వరు॒ణో-ఽధి॑పతి-స్తి॒రశ్చ॑రాజిః॒ రక్షి॒తా యశ్చాధి॑పతి॒-ర్యశ్చ॑ గో॒ప్తా తాభ్యాం॒ నమ॒స్తౌ నో॑ మృడయతాం॒ తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వాఁ॒-ఞ్జమ్భే॑ దధామి ।
అధి॑పత్నీ॒ నామా॑సి బృహ॒తీ దిక్తస్యా᳚స్తే॒ బృహ॒స్పతి॒-రధి॑పతి-శ్శ్వి॒త్రో ర॑క్షి॒తా యశ్చాధి॑పతి॒-ర్యశ్చ॑ గో॒ప్తా తాభ్యాం॒ నమ॒స్తౌ నో॑ మృడయతాం॒ తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వాఁ॒-ఞ్జమ్భే॑ దధామి ।
వ॒శినీ॒ నామా॑సీ॒య-న్దిక్తస్యా᳚స్తే య॒మో-ఽధి॑పతిః క॒ల్మాష॑ గ్రీవో రక్షి॒తా యశ్చాధి॑పతి॒-ర్యశ్చ॑ గో॒ప్తా తాభ్యాం॒ నమ॒స్తౌ నో॑ మృడయతాం॒
తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వాంఁ॒ జమ్భే॑ దధామి ॥ 41ఆ (16ఆ) ॥
24 గన్ధర్వాహుతీః
హే॒తయో॒ నామ॑స్థ॒ తేషాం᳚-వః ఁపు॒రో గృ॒హా అ॒గ్నిర్వ॒ ఇష॑వ స్సలి॒లో,
ని॑లి॒పా-న్నామ॑స్థ॒ తేషాం᳚-వోఁ దక్షి॒ణా గృ॒హాః పి॒తరో॑ వ॒ ఇష॑వ॒ స్సగ॑రో,
వ॒జ్రిణో॒ నామ॑స్థ॒ తేషాం᳚-వః ఁప॒శ్చా-ద్గృ॒హా స్స్వప్నో॑ వ॒ ఇష॑వో॒ గహ్వ॑రో,
-ఽవ॒స్థావా॑నో॒ నామ॑స్థ॒ తేషాం᳚-వఁ ఉత్త॒రా-ద్గృ॒హా ఆపో॑ వ॒ ఇష॑వ స్సము॒ద్రో-,
-ఽధి॑పతయో॒ నామ॑స్థ॒ తేషాం᳚-వఁ ఉ॒పరి॑ గృ॒హా వ॒ర్॒షం-వఁ॒ ఇష॒వో-ఽవ॑స్వాన్,
క్ర॒వ్యా నామ॑స్థ॒ పార్థి॑వా॒-స్తేషాం᳚-వఁ ఇ॒హ గృ॒హా అన్నం॑ ఁవ॒ ఇష॑వో నిమి॒షో,
వా॑తనా॒మ-న్తేభ్యో॑ వో॒ నమ॒స్తే నో॑ మృడయత॒ తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒
తం-వోఁ॒ జమ్భే॑ దధామి ॥ 42 (17) ॥
25 గన్ధర్వాహుతీః (అనుషఙ్గం)
హే॒తయో॒ నామ॑స్థ॒ తేషాం᳚-వః ఁపు॒రో గృ॒హా అ॒గ్నిర్వ॒ ఇష॑వ-స్సలి॒లో వా॑తనా॒మ-న్తేభ్యో॑ వో॒ నమ॒స్తే నో॑ మృడయత॒ తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వోఁ॒ జమ్భే॑ దధామి ।
ని॒లి॒పా-న్నామ॑స్థ॒ తేషాం᳚-వోఁ దక్షి॒ణా గృ॒హాః పి॒తరో॑ వ॒ ఇష॑వ॒-స్సగ॑రో వా॑తనా॒మ-న్తేభ్యో॑ వో॒ నమ॒స్తే నో॑ మృడయత॒ తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వోఁ॒ జమ్భే॑ దధామి ।
వ॒జ్రిణో॒ నామ॑స్థ॒ తేషాం᳚-వః ఁప॒శ్చా-ద్గృ॒హా స్స్వప్నో॑ వ॒ ఇష॑వో॒ గహ్వ॑రో వా॑తనా॒మ-న్తేభ్యో॑ వో॒ నమ॒స్తే నో॑ మృడయత॒ తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వోఁ॒ జమ్భే॑ దధామి ।
అ॒వ॒స్థావా॑నో॒ నామ॑స్థ॒ తేషాం᳚-వఁ ఉత్త॒రా-ద్గృ॒హా ఆపో॑ వ॒ ఇష॑వస్సము॒ద్రో వా॑తనా॒మ-న్తేభ్యో॑ వో॒ నమ॒స్తే నో॑ మృడయత॒ తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వోఁ॒ జమ్భే॑ దధా॒మి ।
అధి॑పతయో॒ నామ॑స్థ॒ తేషాం᳚-వఁ ఉ॒పరి॑ గృ॒హా వ॒ర్॒షం-వఁ॒ ఇష॒వో-ఽవ॑స్వాన్ వా॑తనా॒మ-న్తేభ్యో॑ వో॒ నమ॒స్తే నో॑ మృడయత॒ తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వోఁ॒ జమ్భే॑ దధామి ।
క్ర॒వ్యా నామ॑స్థ॒ పార్థి॑వా॒-స్తేషాం᳚-వఁ ఇ॒హ గృ॒హా అన్నం॑ ఁవ॒ ఇష॑వో నిమి॒షో వా॑తనా॒మ-న్తేభ్యో॑ వో॒ నమ॒స్తే నో॑ మృడయత॒ తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వోఁ॒ జమ్భే॑ దధామి ॥ 42ఆ (17ఆ) ॥
26 అజ్యాని మన్త్రాః
శ॒తాయు॑ధాయ శ॒తవీ᳚ర్యాయ శ॒తోత॑యే ఽభిమాతి॒షాహే᳚ । శ॒తం-యోఁ న॑ శ్శ॒రదో॒ అజీ॑తా॒-నిన్ద్రో॑ నేష॒దతి॑ దురి॒తాని॒ విశ్వా᳚ ।
యే చ॒త్వారః॑ ప॒థయో॑ దేవ॒యానా॑ అన్త॒రా ద్యావా॑పృథి॒వీ వి॒యన్తి॑ । తేషాం॒-యోఁ అజ్యా॑ని॒- మజీ॑తి-మా॒వహా॒త్తస్మై॑ నో దేవాః॒ పరి॑దత్తే॒హ సర్వే᳚ । గ్రీ॒ష్మో హే॑మ॒న్త ఉ॒త నో॑ వస॒న్త శ్శ॒ర-ద్వ॒ర్॒షా స్సు॑వి॒తన్నో॑ అస్తు ।
తేషా॑-మృతూ॒నాగ్ం శ॒తశా॑రదానా-న్నివా॒త ఏ॑షా॒మభ॑యే స్యామ । ఇ॒దు॒వ॒థ్స॒రాయ॑ పరివథ్స॒రాయ॑ సం​వఁథ్స॒రాయ॑ కృణుతా బృ॒హన్నమః॑ । తేషాం᳚ ఁవ॒యగ్ం సు॑మ॒తౌ య॒జ్ఞియా॑నా॒-ఞ్జ్యోగజీ॑తా॒ అహ॑తా స్స్యామ ।
భ॒ద్రాన్న॒-శ్శ్రేయ॒ స్సమ॑నైష్ట దేవా॒ స్త్వయా॑-ఽవ॒సేన॒ సమ॑శీమహి త్వా ।
సనో॑మయో॒ భూః పి॑తో॒ ఆవి॑శస్వ॒ శన్తో॒కాయ॑ త॒నువే᳚ స్యో॒నః ॥ 43 (18) ॥
భూ॒త-మ్భవ్యం॑ భవి॒ష్య-ద్వష॒-ట్థ్స్వాహా॒ ,
నమ॒ ఋ-ఖ్సామ॒-యజు॒-ర్వష॒-ట్థ్స్వాహా॒ ,
నమో॑ గాయ॒త్రీ త్రి॒ష్టుప్ జగ॑తీ॒ వష॒-ట్థ్స్వాహా॒ ,
నమః॑ పృథి॒వ్య॑న్తరి॑క్షం॒ ద్యౌ-ర్వష॒-ట్థ్స్వాహా॒ ,
నమో॒ ఽగ్నిర్వా॒యు-స్సూర్యో॒ వష॒-ట్థ్స్వాహా॒ ,
నమః॑ ప్రా॒ణో-వ్యా॒నో॑-ఽపా॒నో వష॒-ట్థ్స్వాహా॒ ,
నమో-ఽన్నం॑ కృ॒షి-ర్వృష్టి॒-ర్వష॒-ట్థ్స్వాహా॒ ,
నమః॑ పి॒తా పు॒త్రః పౌత్రో॒ వష॒-ట్థ్స్వాహా॒ ,
నమో॒ భూర్భువ॒స్సువ॒ ర్వష॒-ట్థ్స్వాహా॒ నమః॑ ॥ 44 (19) ॥
27 అథర్వశీర్​షం
(తై. బ్రా. 1.5.8.1-1.5.8.3)
ఇన్ద్రో॑ దధీ॒చో అ॒స్థభిః॑ । వృ॒త్రాణ్య ప్ర॑తిష్కుతః । జ॒ఘాన॑ నవ॒తీర్నవ॑ । ఇ॒చ్ఛన్న-శ్వ॑స్య॒ యచ్ఛిరః॑ । పర్వ॑తే॒ష్వప॑శ్రితమ్ । తద్వి॑దచ్ఛర్య॒ణావ॑తి ।
అత్రా హ॒ గోరమ॑న్వత । నామ॒ త్వష్టు॑ర-పీ॒చ్య᳚మ్ । ఇ॒త్థా చ॒న్ద్రమ॑సో గృ॒హే ।
ఇన్ద్ర॒మి-ద్గా॒థినో॑ బృ॒హత్ ॥ 45 ॥
ఇన్ద్ర॑-మ॒ర్కేభి॑ ర॒ర్కిణః॑ । ఇన్ద్రం॒ ఁవాణీ॑రనూషత । ఇన్ద్ర॒ ఇద్ధర్యో॒ స్సచా᳚ ।
స-మ్మి॑శ్ల॒ ఆవ॑చో॒ యుజా᳚ । ఇన్ద్రో॑ వ॒జ్రీ హి॑ర॒ణ్యయః॑ । ఇన్ద్రో॑ దీ॒ర్ఘాయ॒ చక్ష॑సే । ఆ సూర్యగ్ం॑ రోహయ-ద్ది॒వి । వి గోభి॒రద్రి॑మైరయత్ । ఇన్ద్ర॒ వాజే॑షు నో అవ । స॒హస్ర॑ ప్రధనేషు చ ॥ 46 ॥
ఉ॒గ్ర ఉ॒గ్రాభి॑-రూ॒తిభిః॑ । తమిన్ద్రం॑ ఁవాజయామసి । మ॒హే వృ॒త్రాయ॒ హన్త॑వే । స వృషా॑ వృష॒భో-భు॑వత్ । ఇన్ద్ర॒ స్సదా మ॑నే కృ॒తః । ఓజి॑ష్ఠ॒ స్సబలే॑ హి॒తః । ద్యు॒మ్నీ శ్లో॒కీ స సౌ॒మ్యః॑ । గి॒రా వజ్రో॒ న సమ్భృ॑తః । సబ॑లో॒ అన॑పచ్యుతః । వ॒వ॒క్షు రు॒గ్రో అస్తృ॑తః ॥ 47 (20) ॥
28 ప్రత్యఙ్గిరసః
(తై. బ్రా. 2.4.2.1-2.4.2.4)
చక్షు॑షో హేతే॒ మన॑సో హేతే । వాచో॑ హేతే॒ బ్రహ్మ॑ణో హేతే । యోమా॑-ఽఘా॒యు-ర॑భి॒దాస॑తి । తమ॑గ్నే మే॒న్యా-ఽమే॒ని-ఙ్కృ॑ణు । యోమా॒ చక్షు॑షా॒ యో మన॑సా । యో వా॒చా బ్రహ్మ॑ణా-ఽఘా॒యు-ర॑భి॒దాస॑తి । తయా᳚-ఽగ్నే॒ త్వ-మ్మే॒న్యా । అ॒ముమ॑ మే॒ని-ఙ్కృ॑ణు । య-త్కిఞ్చా॒సౌ మన॑సా॒ యచ్చ॑ వా॒చా । య॒జ్ఞై-ర్జు॒హోతి॒ యజు॑షా హ॒విర్భిః॑ ॥ 48 ॥
త-న్మృ॒త్యు-ర్నిర్-ఋ॑త్యా సం​విఁదా॒నః । పు॒రా-ఽఽది॒ష్టా-దాహు॑తీ-రస్య హన్తు ।
యా॒తు॒ధానా॒ నిర్-ఋ॑తి॒-రా-దు॒ రక్షః॑ । తే అ॑స్యఘ్నం॒ త్వనృ॑తేన స॒త్యమ్ ।
ఇన్ద్రే॑షితా॒ ఆజ్య॑మస్య మథ్నన్తు । మాత-థ్సమృ॑ద్ధి॒ యద॒సౌ క॒రోతి॑ ।
హన్మి॑తే॒-ఽహ-ఙ్కృ॒తగ్ం హ॒విః । యో మే॑ ఘో॒రమచీ॑ కృతః ।
అపా᳚ఞ్చౌ త ఉ॒భౌ బా॒హూ । అప॑నహ్యామ్యా॒స్య᳚మ్ ॥ 49 ॥
అప॑నహ్యామి తే బా॒హూ । అప॑నహ్యామ్యా॒స్య᳚మ్ । అ॒గ్నే-ర్దే॒వస్య॒ బ్రహ్మ॑ణా । సర్వం॑ తే ఽవధిష-ఙ్కృ॒తమ్ । పు॒రా-ఽముష్య॑ వష-ట్కా॒రాత్ । య॒జ్ఞ-న్దే॒వేషు॑ నస్కృధి । స్వి॑ష్ట-మ॒స్మాకం॑ భూయాత్ । మా-ఽస్మా-న్ప్రాప॒న్నరా॑తయః । అన్తి॑ దూ॒రే స॒తో అ॑గ్నే । భ్రాతృ॑వ్యస్యా భి॒దాస॑తః । వ॒ష॒-ట్కా॒రేణ॒ వజ్రే॑ణ । కృ॒త్యాగ్ం హ॑న్మి కృ॒తామ॒హమ్ । యో మా॒ నక్తం॒ దివా॑ సా॒యమ్ । ప్రా॒త-శ్చాహ్నో॑ ని॒పీయ॑తి । అ॒ద్యా-తమి॑న్ద్ర॒ వజ్రే॑ణ । భ్రాతృ॑వ్య-మ్పాదయామసి ॥ 50 (21) ॥
(తై. బ్రా. 2.5.1.1-2.5.1.3)
ప్రా॒ణో ర॑క్షతి॒ విశ్వ॒మేజ॑త్ । ఇర్యో॑ భూ॒త్వా బ॑హు॒ధా బ॒హూని॑ । స ఇ-థ్సర్వం॒ ఁవ్యా॑నశే । యో దే॒వో దే॒వేషు॑ వి॒భూర॒న్తః ।
ఆవృ॑దూ॒దా-త్క్షేత్రియ॑ద్ధ్వ॒గ-ద్వృషా᳚ । తమి-త్ప్రా॒ణ-మ్మన॒సోప॑ శిక్షత ।
అగ్రం॑ దే॒వానా॑-మి॒దమ॑త్తు నో హ॒విః । మన॑స॒శ్చి-త్తే॒దమ్ । భూ॒త-మ్భవ్యం॑ చ గుప్యతే । తద్ధి దే॒వేష్వ॑-గ్రి॒యమ్ ॥ 51 ॥
ఆ న॑ ఏతు పురశ్చ॒రమ్ । స॒హ దే॒వై-రి॒మగ్ం హవ᳚మ్ । మన॒-శ్శ్రేయ॑సి శ్రేయసి । కర్మ॑న్. య॒జ్ఞప॑తిం॒ దధ॑త్ । జు॒షతాం᳚ మే॒ వాగి॒దగ్ం హ॒విః । వి॒రా-డ్దే॒వీ పు॒రోహి॑తా । హ॒వ్య॒వాడన॑-పాయినీ । యయా॑ రూ॒పాణి॑ బహు॒ధా వద॑న్తి । పేశాగ్ం॑సి దే॒వాః ప॑ర॒మే జ॒నిత్రే᳚ । సా నో॑ వి॒రాడన॑ప స్ఫురన్తీ ॥ 52 ॥
వాగ్దే॒వీ జు॑షతా-మి॒దగ్ం హ॒విః । చక్షు॑-ర్దే॒వానాం॒ జ్యోతి॑ర॒మృతే॒ న్య॑క్తమ్ ।
అ॒స్య వి॒జ్ఞానా॑య బహు॒ధా నిధీ॑యతే । తస్య॑ సు॒మ్న-మ॑శీమహి । మా నో॑ హాసీ-ద్విచక్ష॒ణమ్ । ఆయు॒రిన్నః॒ ప్రతీ᳚ర్యతామ్ । అన॑న్ధా॒-శ్చక్షు॑షా వ॒యమ్ । జీ॒వా జ్యోతి॑-రశీమహి । సువ॒-ర్జ్యోతి॑-రు॒తామృతం᳚ । శ్రోత్రే॑ణ భ॒ద్ర ము॒త-శృ॑ణ్వన్తి స॒త్యమ్ । శ్రోత్రే॑ణ॒ వాచం॑ బహు॒ధోద్యమా॑నామ్ । శ్రోత్రే॑ణ॒ మోద॑శ్చ॒ మహ॑శ్చ శ్రూయతే ।
శ్రోత్రే॑ణ॒ సర్వా॒ దిశ॒ ఆశృ॑ణోమి । యేన॒ ప్రాచ్యా॑ ఉ॒త ద॑క్షి॒ణా । ప్ర॒తీచ్యై॑ ది॒శ-శ్శృ॒ణ్వన్త్యు॑త్త॒రాత్ । తదిచ్ఛ్రోత్రం॑ బహు॒ధోద్యమా॑నమ్ ।
అ॒రాన్న నే॒మిః పరి॒సర్వం॑ బభూవ ॥ 53 (22) ॥
(తై. బ్రా. 2.7.7.1-2.7.7.7)
సి॒గ్ం॒హే వ్యా॒ఘ్ర ఉ॒త యా పృదా॑కౌ । త్విషి॑-ర॒గ్నౌ బ్రా᳚హ్మ॒ణే సూర్యే॒యా ।
ఇన్ద్రం॒ ఁయా దే॒వీ సు॒భగా॑ జ॒జాన॑ । సా న॒ ఆగ॒న్ వర్చ॑సా సం​విఁదా॒నా । యా రా॑జ॒న్యే॑ దున్దు॒-భావాయ॑తాయామ్ । అశ్వ॑స్య॒ క్రన్ద్యే॒ పురు॑షస్య మా॒యౌ । ఇన్ద్రం॒ ఁయా దే॒వీ సు॒భగా॑ జ॒జాన॑ । సా న॒ ఆగ॒న్ వర్చ॑సా సం​విఁదా॒నా । యా హ॒స్తిని॑ ద్వీ॒పిని॒ యా హిర॑ణ్యే । త్విషి॒-రశ్వే॑షు॒ పురు॑షేషు॒ గోషు॑ ॥ 54 ॥
ఇన్ద్రం॒ ఁయా దే॒వీ సు॒భగా॑ జ॒జాన॑ । సా న॒ ఆగ॒న్ వర్చ॑సా సం​విఁదా॒నా । రథే॑ అ॒క్షేషు॑ వృష॒భస్య॒ వాజే᳚ । వాతే॑ ప॒ర్జన్యే॒ వరు॑ణస్య॒ శుష్మే᳚ । ఇన్ద్రం॒ ఁయా దే॒వీ సు॒భగా॑ జ॒జాన॑ । సా న॒ ఆగ॒న్ వర్చ॑సా సం​విఁదా॒నా । రాడ॑సి వి॒రాడ॑సి । స॒మ్రాడ॑సి స్వ॒రాడ॑సి । ఇన్ద్రా॑య త్వా॒ తేజ॑స్వతే॒ తేజ॑స్వన్తగ్గ్​ శ్రీణామి । ఇన్ద్రా॑య॒ త్వౌజ॑స్వత॒ ఓజ॑స్వన్తగ్గ్​ శ్రీణామి ॥ 55 ॥
ఇన్ద్రా॑య త్వా॒ పయ॑స్వతే॒ పయ॑స్వన్తగ్గ్​ శ్రీణామి । ఇన్ద్రా॑య॒ త్వా-ఽఽయు॑ష్మత॒ ఆయు॑ష్మన్తగ్గ్​ శ్రీణామి । తేజో॑-ఽసి । తత్తే॒ ప్రయ॑చ్ఛామి । తేజ॑స్వదస్తు మే॒ ముఖ᳚మ్ । తేజ॑స్వ॒చ్ఛిరో॑ అస్తు మే । తేజ॑స్వాన్. వి॒శ్వతః॑ ప్ర॒త్యమ్ । తేజ॑సా॒ స-మ్పి॑పృగ్ధిమా । ఓజో॑-ఽసి । తత్తే॒ ప్రయ॑చ్ఛామి ॥ 56 ॥
ఓజ॑స్వదస్తు మే॒ ముఖ᳚మ్ । ఓజ॑స్వ॒చ్ఛిరో॑ అస్తు మే । ఓజ॑స్వాన్. వి॒శ్వతః॑ ప్ర॒త్యమ్ । ఓజ॑సా॒ సమ్పి॑పృగ్ధి మా । పయో॑-ఽసి । తత్తే॒ ప్రయ॑చ్ఛామి । పయ॑స్వదస్తు మే॒ ముఖ᳚మ్ । పయ॑స్వ॒చ్ఛిరో॑ అస్తు మే । పయ॑స్వాన్. వి॒శ్వతః॑ ప్ర॒త్యమ్ । పయ॑సా॒ సమ్పి॑పృగ్ధి మా ॥ 57 ॥
ఆయు॑రసి । తత్తే॒ ప్రయ॑చ్ఛామి । ఆయు॑ష్మదస్తు మే॒ ముఖ᳚మ్ । ఆయు॑ష్మ॒చ్ఛిరో॑ అస్తు మే । ఆయు॑ష్మాన్. వి॒శ్వతః॑ ప్ర॒త్యమ్ । ఆయు॑షా॒ సమ్పి॑పృగ్ధి మా । ఇ॒మ-మ॑గ్న॒ ఆయు॑షే॒ వర్చ॑సే కృధి । ప్రి॒యగ్ం రేతో॑ వరుణ సోమ రాజన్న్ । మా॒-తే-వా᳚స్మా అదితే॒ శర్మ॑ యచ్ఛ । విశ్వే॑ దేవా॒ జర॑దష్టి॒-ర్యథా-ఽస॑త్ ॥ 58 ॥
ఆయు॑రసి వి॒శ్వాయు॑రసి । స॒ర్వాయు॑రసి॒ సర్వ॒మాయు॑రసి । యతో॒ వాతో॒ మనో॑జవాః । యతః॒, క్షర॑న్తి॒ సిన్ధ॑వః । తాసాం᳚ త్వా॒ సర్వా॑సాగ్ం రు॒చా । అ॒భిషి॑ఞ్చామి॒ వర్చ॑సా । స॒ము॒ద్ర ఇ॑వాసి గ॒హ్మనా᳚ । సోమ॑ ఇవా॒స్యదా᳚భ్యః । అ॒గ్నిరి॑వ వి॒శ్వతః॑ ప్ర॒త్యమ్ । సూర్య॑ ఇవ॒ జ్యోతి॑షా వి॒భూః ॥ 59 ॥
అ॒పాం-యోఁ ద్రవ॑ణే॒ రసః॑ । తమ॒హమ॒స్మా ఆ॑ముష్యాయ॒ణాయ॑ । తేజ॑సే బ్రహ్మవర్చ॒సాయ॑ గృహ్ణామి । అ॒పాం-యఁ ఊ॒ర్మౌ రసః॑ । తమ॒హమ॒స్మా ఆ॑ముష్యాయ॒ణాయ॑ । ఓజ॑సే వీ॒ర్యా॑య గృహ్ణామి । అ॒పాం-యోఁ మ॑ద్ధ్య॒తో రసః॑ । తమ॒హమ॒స్మా ఆ॑ముష్యాయ॒ణాయ॑ । పుష్ట్యై᳚ ప్ర॒జన॑నాయ గృహ్ణామి । అ॒పాం-యోఁ య॒జ్ఞియో॒ రసః॑ । తమ॒హమ॒స్మా ఆ॑ముష్యాయ॒ణాయ॑ । ఆయు॑షే దీర్ఘాయు॒త్వాయ॑ గృహ్ణామి ॥ 60 (23) ॥
29 అన్న సూక్తం
(తై. బ్రా. 2.8.8.1-2.8.8.4)
అ॒హమ॑స్మి ప్రథమ॒జా ఋ॒తస్య॑ । పూర్వం॑ దే॒వేభ్యో॑ అ॒మృత॑స్య॒ నాభిః॑ ।
యో మా॒ దదా॑తి॒ స ఇ దే॒వ మా వాః᳚ । అ॒హమన్న॒ మన్న॑ మ॒దన్త॑మద్మి । పూర్వ॑-మ॒గ్నేరపి॑ దహ॒త్యన్నం᳚ । య॒త్తౌ హా॑సాతే అహముత్త॒రేషు॑ । వ్యాత్త॑మస్య ప॒శవ॑-స్సు॒జమ్భ᳚మ్ । పశ్య॑న్తి॒ ధీరాః॒ ప్రచ॑రన్తి॒ పాకాః᳚ ।
జహా᳚మ్య॒న్య-న్న జ॑హామ్య॒న్యమ్ । అ॒హమన్నం॒ ఁవశ॒మిచ్చ॑రామి ॥ 61 ॥
స॒మా॒నమర్థం॒ పర్యే॑మి భు॒ఞ్జత్ । కో మా మన్నం॑ మను॒ష్యో॑ దయేత ।
పరా॑కే॒ అన్నం॒ నిహి॑తం-లోఁ॒క ఏ॒తత్ । విశ్వై᳚-ర్దే॒వైః పి॒తృభి॑-ర్గు॒ప్తమన్న᳚మ్ ।
యద॒ద్యతే॑ లు॒ప్యతే॒ య-త్ప॑రో॒ప్యతే᳚ । శ॒త॒త॒మీ సా త॒నూర్మే॑ బభూవ ।
మ॒హాన్తౌ॑ చ॒రూ స॑కృ-ద్దు॒గ్ధేన॑ పప్రౌ । దివ॑ఞ్చ॒ పృశ్ఞి॑ పృథి॒వీ-ఞ్చ॑ సా॒కమ్ ।
త-థ్స॒మ్పిబ॑న్తో॒ న మి॑నన్తి వే॒ధసః॑ । నైతద్భూయో॒ భవ॑తి॒ నో కనీ॑యః ॥ 62 ॥
అన్నం॑ ప్రా॒ణమన్న॑ మపా॒న-మా॑హుః । అన్నం॑ మృ॒త్యు-న్తము॑ జీ॒వాతు॑ మాహుః ।
అన్నం॑ బ్ర॒హ్మాణో॑ జ॒రసం॑ ఁవదన్తి । అన్న॑మాహుః ప్ర॒జన॑న-మ్ప్ర॒జానా᳚మ్ ।
మోఘ॒-మన్నం॑ ఁవిన్దతే॒ అప్ర॑చేతాః । స॒త్య-మ్బ్ర॑వీమి వ॒ధ ఇథ్స తస్య॑ ।
నార్య॒మణం॒ పుష్య॑తి॒ నో సఖా॑యమ్ । కేవ॑లాఘో భవతి కేవలా॒దీ ।
అ॒హ-మ్మే॒ఘ స్స్త॒నయ॒న్ వర్​ష॑న్నస్మి । మామ॑దన్త్య॒-హమ॑ద్మ్య॒న్యాన్ ॥ అ॒హగ్ం సద॒మృతో॑ భవామి । మదా॑ది॒త్యా అధి॒ సర్వే॑ తపన్తి ॥ 63 ॥
30 వాక్ సూక్తం
(తై. బ్రా. 2.8.8.4)
దే॒వీం-వాఁచ॑-మజనయన్త॒ య-ద్వాగ్వద॑న్తి ॥ 64 ॥
దే॒వీం-వాఁచ॑మజనయన్త దే॒వాః । తాం-విఁ॒శ్వరూ॑పాః ప॒శవో॑ వదన్తి । సా నో॑ మ॒న్ద్రేష॒ మూర్జం॒ దుహా॑నా । ధే॒నుర్వాగ॒స్మా-నుప॒సుష్టు॒తైతు॑ ॥ 64అ ॥
య-ద్వాగ్వద॑న్త్య-విచేత॒నాని॑ । రాష్ట్రీ॑ దే॒వానా᳚-న్నిష॒సాద॑ మ॒న్ద్రా । చత॑స్ర॒ ఊర్జం॑ దుదుహే॒ పయాగ్ం॑సి । క్వ॑స్వి దస్యాః పర॒మ-ఞ్జ॑గామ ॥ 64బ్ ॥
(తై. బ్రా. 2.8.8.4-2.8.8.5)
అ॒న॒న్తా-మన్తా॒దధి॒ నిర్మి॑తా-మ్మ॒హీమ్ । యస్యాం᳚ దే॒వా అ॑దధు॒-ర్భోజ॑నాని । ఏకా᳚క్షరా-న్ద్వి॒పదా॒గ్ం॒ షట్ప॑దాఞ్చ । వాచ॑-న్దే॒వా ఉప॑జీవన్తి॒ విశ్వే᳚ । వాచ॑-న్దే॒వా ఉప॑జీవన్తి॒ విశ్వే᳚ । వాచ॑-ఙ్గన్ధ॒ర్వాః ప॒శవో॑ మను॒ష్యాః᳚ । వా॒చీమా విశ్వా॒ భువ॑నా॒-న్యర్పి॑తా । సా నో॒ హవం॑ జుషతా॒-మిన్ద్ర॑ పత్నీ ।
వాగ॒క్షరం॑ ప్రథమ॒జా ఋ॒తస్య॑ । వేదా॑నా-మ్మా॒తా-ఽమృత॑స్య॒ నాభిః॑ ॥ 65 ॥
సా నో॑ జుషా॒ణోప॑ య॒జ్ఞ మాగా᳚త్ । అవ॑న్తీ దే॒వీ సు॒హవా॑ మే అస్తు । యా మృష॑యో మన్త్ర॒ కృతో॑ మనీ॒షిణః॑ । అ॒న్వైచ్ఛ॑-న్దే॒వా-స్తప॑సా॒ శ్రమే॑ణ । తా-న్దే॒వీం-వాఁచగ్ం॑ హ॒విషా॑ యజామహే । సా నో॑ దధాతు సుకృ॒తస్య॑ లో॒కే ।
చ॒త్వారి॒ వా-క్పరి॑మితా ప॒దాని॑ । తాని॑ విదు-ర్బ్రాహ్మ॒ణా యే మ॑నీ॒షిణః॑ । గుహా॒ త్రీణి॒ నిహి॑తా॒ నేఙ్గ॑యన్తి । తు॒రీయం॑ ఁవా॒చో మ॑ను॒ష్యా॑ వదన్తి ॥ 66 ॥
31 శ్రద్ధా సూక్తం
(తై. బ్రా. 2.8.8.5-2.8.8.8)
శ్ర॒ద్ధయా॒-ఽగ్ని స్సమి॑ధ్యతే । శ్ర॒ద్ధయా॑ విన్దతే హ॒విః । శ్ర॒ద్ధా-మ్భగ॑స్య మూ॒ర్ధని॑ । వచ॒సా ఽఽవే॑దయామసి । ప్రి॒యగ్గ్​ శ్ర॑ద్ధే॒ దద॑తః । ప్రి॒యగ్గ్​ శ్ర॑ద్ధే॒ దిదా॑సతః । ప్రి॒య-మ్భో॒జేషు॒ యజ్వ॑సు । ఇ॒ద-మ్మ॑ ఉది॒త-ఙ్కృ॑ధి । యథా॑ దే॒వా అసు॑రేషు । శ్ర॒ద్ధా-ము॒గ్రేషు॑ చక్రి॒రే ॥ 67 ॥
ఏ॒వ-మ్భో॒జేషు॒ యజ్వ॑సు । అ॒స్మాక॑-ముది॒త-ఙ్కృ॑ధి । శ్ర॒ద్ధా-న్దే॑వా॒ యజ॑మానాః । వా॒యు-గో॑పా॒ ఉపా॑సతే । శ్ర॒ద్ధాగ్ం హృ॑ద॒య్య॑యా-ఽఽకూ᳚త్యా । శ్ర॒ద్ధయా॑ హూయతే హ॒విః ।
శ్ర॒ద్ధా-మ్ప్రా॒తర్-హ॑వామహే । శ్ర॒ద్ధా-మ్మ॒ధ్యన్ది॑నం॒ పరి॑ । శ్ర॒ద్ధాగ్ం సూర్య॑స్య ని॒మ్రుచి॑ । శ్రద్ధే॒ శ్రద్ధా॑ప-యే॒హ మా᳚ ॥ 68 ॥
శ్ర॒ద్ధా దే॒వా-నధి॑వస్తే । శ్ర॒ద్ధా విశ్వ॑-మి॒ద-ఞ్జగ॑త్ । శ్ర॒ద్ధా-ఙ్కామ॑స్య మా॒తర᳚మ్ । హ॒విషా॑ వర్ధయామసి ॥ 69అ ॥
32 బ్రహ్మ సూక్తం
(తై. బ్రా. 2.8.8.8-2.8.8.11)
బ్రహ్మ॑జజ్ఞా॒న-మ్ప్ర॑థ॒మ-మ్పు॒రస్తా᳚త్ । వి సీ॑మ॒త-స్సు॒రుచో॑ వే॒న ఆ॑వః ।
స బు॒ధ్నియా॑ ఉప॒మా అ॑స్య వి॒ష్ఠాః । స॒తశ్చ॒ యోని॒-మస॑తశ్చ॒ వివః॑ ॥ పి॒తా వి॒రాజా॑-మృష॒భో ర॑యీ॒ణామ్ । అ॒న్తరి॑క్షం-విఁ॒శ్వరూ॑ప॒ ఆవి॑వేశ ॥ 69బ్ ॥
తమ॒ర్కై-ర॒భ్య॑ర్చన్తి వ॒థ్సమ్ । బ్రహ్మ॒ సన్త॒-మ్బ్రహ్మ॑ణా వ॒ర్ధయ॑న్తః ॥ బ్రహ్మ॑ దే॒వాన॑జనయత్ । బ్రహ్మ॒ విశ్వ॑మి॒ద-ఞ్జగ॑త్ ॥
బ్రహ్మ॑ణః, క్ష॒త్ర-న్నిర్మి॑తమ్ । బ్రహ్మ॑ బ్రాహ్మ॒ణ ఆ॒త్మనా᳚ ॥ అ॒న్తర॑స్మి-న్ని॒మే లో॒కాః । అ॒న్త-ర్విశ్వ॑మి॒ద-ఞ్జగ॑త్ । బ్రహ్మై॒వ భూ॒తానా॒-ఞ్జ్యేష్ఠ᳚మ్ । తేన॒ కో॑-ఽర్​హతి॒ స్పర్ధి॑తుమ్ ॥ 70 ॥
బ్రహ్మ॑-న్దే॒వా-స్త్రయ॑స్త్రిగ్ంశత్ । బ్రహ్మ॑-న్నిన్ద్ర ప్రజాప॒తీ । బ్రహ్మ॑న్ హ॒ విశ్వా॑ భూ॒తాని॑ । నా॒వీ-వా॒న్త-స్స॒మాహి॑తా ॥ చత॑స్ర॒ ఆశాః॒ ప్రచ॑రన్త్వ॒-గ్నయః॑ । ఇ॒మన్నో॑ య॒జ్ఞన్న॑యతు ప్రజా॒నన్న్ ।
ఘృ॒త-మ్పిన్వ॑-న్న॒జరగ్ం॑ సు॒వీర᳚మ్ । బ్రహ్మ॑ స॒మి-ద్భ॑వ॒త్యాహు॑తీనామ్ ॥ 71 ॥
33 గో సూక్తం
(తై. బ్రా. 2.8.8.11)
ఆ గావో॑ అగ్మన్ను॒త భ॒ద్ర-మ॑క్రన్న్ । సీద॑న్తు గో॒ష్ఠే-ర॒ణయ॑న్త్వ॒స్మే ॥ ప్ర॒జావ॑తీః పురు॒రూపా॑ ఇ॒హ స్యుః । ఇన్ద్రా॑య పూ॒ర్వీ రు॒షసో॒ దుహా॑నాః । ఇన్ద్రో॒ యజ్వ॑నే పృణ॒తే చ॑ శిక్షతి । ఉపేద్ద॑దాతి॒ న స్వ-మ్ము॑షాయతి । భూయో॑ భూయో ర॒యిమిద॑స్య వ॒ర్ధయన్న్॑ । అభి॑న్నే ఖి॒ల్లే నిద॑ధాతి దేవ॒యుమ్ ।
న తా న॑శన్తి॒ న తా అర్వా᳚ ॥ 72 ॥
న తా న॑శన్తి॒ నద॑భాతి॒ తస్క॑రః । నైనా॑ అమి॒త్రో వ్యథి॒రా ద॑ధర్​షతి ।
దే॒వాగ్​శ్చ॒ యాభి॒-ర్యజ॑తే॒ దదా॑తి చ । జ్యోగిత్తాభి॑ స్సచతే॒ గోప॑తి స్స॒హ ॥ 72అ ॥
న తా అర్వా॑ రే॒ణు క॑కాటో అశ్నుతే । న సగ్గ్॑ స్కృత॒త్ర-ముప॑యన్తి॒ తా అ॒భి ।
ఉ॒రు॒గా॒యమ॑భయ॒-న్తస్య॒ తా అను॑ । గావో॒ మర్త్య॑స్య॒ విచ॑రన్తి॒ యజ్వ॑నః ॥ 72బ్ ॥
(తై. బ్రా. 2.8.8.12)
గావో॒ భగో॒ గావ॒ ఇన్ద్రో॑ మే అచ్ఛాత్ । గావ॒ స్సోమ॑స్య ప్రథ॒మస్య॑ భ॒క్షః ।
ఇ॒మా యా గావ॒-స్సజ॑నాస॒ ఇన్ద్రః॑ । ఇ॒చ్ఛామీ-ద్ధృ॒దా మన॑సా-చి॒దిన్ద్ర᳚మ్ ।
యూ॒య-ఙ్గా॑వో మేదయథా కృ॒శఞ్చి॑త్ । అ॒శ్లీ॒ల-ఞ్చి॑-త్కృణుథా సు॒ప్రతీ॑కమ్ ॥ 73 ॥
భ॒ద్ర-ఙ్గృ॒హ-ఙ్కృ॑ణుథ భద్రవాచః । బృ॒హద్వో॒ వయ॑ ఉచ్యతే స॒భాసు॑ । ప్ర॒జావ॑తీ స్సూ॒యవ॑సగ్ం-రి॒శన్తీః᳚ । శు॒ద్ధా అ॒ప స్సు॑ప్రపా॒ణే పిబ॑న్తీః ।
మా వః॑ స్తే॒న ఈ॑శత॒ మా-ఽఘశగ్ం॑సః । పరి॑వో హే॒తీ రు॒ద్రస్య॑ వృఞ్జ్యాత్ । ఉపే॒ద-ము॑ప॒-పర్చ॑నమ్ । ఆ॒సు గోషూప॑ పృచ్యతామ్ । ఉప॑ర్​ష॒భస్య॒ రేత॑సి । ఉపే᳚న్ద్ర॒ తవ॑ వీ॒ర్యే᳚ ॥ 74 (24) ॥
34 సూర్యా చన్ద్రమసా సూక్తం
(తై. బ్రా. 2.8.9.1-2.8.9.3)
తా సూ᳚ర్యా చన్ద్ర॒మసా॑ విశ్వ॒-భృత్త॑మా మ॒హత్ । తేజో॒ వసు॑మద్రాజతో ది॒వి । సామా᳚త్మానా చరత స్సామ-చా॒రిణా᳚ । యయో᳚ర్వ్ర॒త-న్నమ॒మే జాతు॑ దే॒వయోః᳚ । ఉ॒భావన్తౌ॒ పరి॑యాత॒ అర్మ్యా᳚ । ది॒వో న ర॒శ్మీగ్​ స్త॑ను॒తో-వ్య॑ర్ణ॒వే । ఉ॒భా భు॑వ॒న్తీ భువ॑నా క॒విక్ర॑తూ । సూర్యా॒ న చ॒న్ద్రా చ॑రతో హ॒తామ॑తీ । పతీ᳚ద్యు॒మ-ద్వి॑శ్వ॒-విదా॑ ఉ॒భా ది॒వః । సూర్యా॑ ఉ॒భా చ॒న్ద్రమ॑సా విచక్ష॒ణా ॥ 75 ॥
వి॒శ్వవా॑రా వరివో॒ భా వరే᳚ణ్యా । తా నో॑-ఽవత-మ్మతి॒మన్తా॒ మహి॑వ్రతా । వి॒శ్వ॒వప॑రీ ప్ర॒తర॑ణా తర॒న్తా । సు॒వ॒ర్విదా॑ దృ॒శయే॒ భూరి॑ రశ్మీ । సూర్యా॒ హి చ॒న్ద్రా వసు॑త్వే॒ష-ద॑ర్​శతా । మ॒న॒స్వినో॒ భా-ఽను॑చర॒తో ను॒ స-న్దివ᳚మ్ । అ॒స్య శ్రవో॑ న॒ద్య॑ స్స॒ప్త బి॑భ్రతి । ద్యావా॒ క్షామా॑ పృథి॒వీ ద॑ర్​శ॒తం-వఁపుః॑ । అ॒స్మే సూ᳚ర్యా చన్ద్ర॒మసా॑-ఽభి॒చక్షే᳚ । శ్ర॒ద్ధేక-మి॑న్ద్ర చరతో విచర్తు॒రమ్ ॥ 76 ॥
పూ॒ర్వా॒ప॒ర-ఞ్చ॑రతో మా॒య-యై॒తౌ । శిశూ॒ క్రీడ॑న్తౌ॒ పరి॑యాతో అధ్వ॒రమ్ । విశ్వా᳚న్య॒న్యో భువ॑నా ఽభి॒చష్టే᳚ । ఋ॒తూన॒న్యో వి॒దధ॑జ్జాయతే॒ పునః॑ । హిర॑ణ్యవర్ణా॒-శ్శుచ॑యః పావ॒కా యాసా॒గ్ం॒ రాజా᳚ । యాసాం᳚ దే॒వా శ్శి॒వేన॑ మా॒ చక్షు॑షా పశ్యత । ఆపో॑ భ॒ద్రా ఆదిత్ప॑శ్యామి ॥ 77 ॥
హిర॑ణ్యవర్ణా॒-శ్శుచ॑యః పావ॒కా యాసు॑ జా॒తః క॒శ్యపో॒ యాస్విన్ద్రః॑ । అ॒గ్నిం-యాఁ గర్భం॑ దధి॒రే విరూ॑పా॒స్తా న॒ ఆప॒శ్శగ్గ్​ స్యో॒నా భ॑వన్తు ॥
యాసా॒గ్ం॒ రాజా॒ వరు॑ణో॒ యాతి॒ మధ్యే॑ సత్యానృ॒తే అ॑వ॒పశ్య॒న్ జనా॑నామ్ ।
మ॒ధు॒శ్చుత॒-శ్శుచ॑యో॒ యాః పా॑వ॒కాస్తా న॒ ఆప॒శ్శగ్గ్​ స్యో॒నా భ॑వన్తు ॥ 77అ ॥
యాసాం᳚ దే॒వా ది॒వి కృ॒ణ్వన్తి॑ భ॒క్షం-యాఁ అ॒న్తరి॑క్షే బహు॒ధా భవ॑న్తి ।
యాః పృ॑థి॒వీ-మ్పయ॑సో॒న్దన్తి॑ శు॒క్రాస్తా న॒ ఆప॒శ్శగ్గ్​ స్యో॒నా భ॑వన్తు ॥
శి॒వేన॑ మా॒ చక్షు॑షా పశ్యతాప శ్శి॒వయా॑ త॒నువోప॑ స్పృశత॒ త్వచ॑-మ్మే ।
సర్వాగ్ం॑ అ॒గ్నీగ్ం ర॑ఫ్సు॒షదో॑ హువే వో॒ మయి॒ వర్చో॒ బల॒మోజో॒ నిధ॑త్త ॥ 77బ్ ॥
ఆపో॑ భ॒ద్రా ఘృ॒తమిదాప॑ ఆసుర॒గ్నీ-షోమౌ॑ బిభ్ర॒త్యాప॒ ఇత్తాః । తీ॒వ్రో రసో॑ మధు॒పృచా॑-మరఙ్గ॒మ ఆ మా᳚ ప్రా॒ణేన॑ స॒హ వర్చ॑సా గన్న్ ।
ఆది-త్ప॑శ్యా-మ్యు॒త వా॑ శృణో॒-మ్యా మా॒ ఘోషో॑ గచ్ఛతి॒ వా-న్న॑ ఆసామ్ । మన్యే॑ భేజా॒నో అ॒మృత॑స్య॒ తర్​హి॒ హిర॑ణ్యవర్ణా॒ అతృ॑పం-యఁ॒దా వః॑ ॥ 77చ్ ॥
35 నాసదీయ సూక్తం
(తై. బ్రా. 2.8.9.3-2.8.9.7)
నాస॑దాసీ॒న్నో సదా॑సీత్త॒దానీ᳚మ్ । నాసీ॒ద్రజో॒ నో వ్యో॑మా-ప॒రోయత్ । కి-మావ॑రీవః॒ కుహ॒కస్య॒ శర్మన్న్॑ । అమ్భః॒ కిమా॑సీ॒-ద్గహ॑న-ఙ్గభీ॒రమ్ ॥ 78 ॥
న మృ॒త్యు-ర॒మృత॒-న్తర్​హి॒ న । రాత్రి॑యా॒ అహ్న॑ ఆసీ-త్ప్రకే॒తః । ఆనీ॑-దవా॒తగ్గ్​ స్వ॒ధయా॒ తదేక᳚మ్ । తస్మా᳚ద్ధా॒న్య-న్న ప॒రః కిఞ్చ॒నాస॑ ।
తమ॑ ఆసీ॒-త్తమ॑సా గూ॒ఢమగ్రే᳚ ప్రకే॒తమ్ । స॒లి॒లగ్ం సర్వ॑-మా ఇ॒దమ్ । తు॒చ్ఛే నా॒భ్వపి॑హితం॒ యదాసీ᳚త్ । తమ॑స॒స్ తన్మ॑హి॒నా జా॑య॒తైక᳚మ్ ।
కామ॒స్తదగ్రే॒ సమ॑వర్త॒తాధి॑ । మన॑సో॒ రేతః॑ ప్రథ॒మం-యఁదాసీ᳚త్ ॥ 79 ॥
స॒తో బన్ధు॒మస॑తి॒ నిర॑విన్దన్న్ । హృ॒ది-ప్ర॒తీష్యా॑ క॒వయో॑ మనీ॒షా ।
తి॒ర॒శ్చీనో॒ విత॑తో ర॒శ్మి-రే॑షామ్ । అ॒ధస్వి॑దా॒సీ(3) దు॒పరి॑స్విదాసీ(3)త్ ।
రే॒తో॒ధా ఆ॑స-న్మహి॒మాన॑ ఆసన్న్ । స్వ॒ధా అ॒వస్తా॒-త్ప్రయ॑తిః ప॒రస్తా᳚త్ ।
కో అ॒ద్ధా వే॑ద॒క ఇ॒హ ప్రవో॑చత్ । కుత॒ ఆజా॑తా॒ కుత॑ ఇ॒యం-విఁసృ॑ష్టిః ।
అ॒ర్వాగ్ దే॒వా అ॒స్య వి॒సర్జ॑నాయ । అథా॒ కో వే॑ద॒ యత॑ ఆ బ॒భూవ॑ ॥ 80 ॥
ఇ॒యం-విఁసృ॑ష్టి॒-ర్యత॑ ఆబ॒భూవ॑ । యది॑ వా ద॒ధే యది॑ వా॒ న ।
యో అ॒స్యాధ్య॑క్షః పర॒మే వ్యో॑మన్న్ । సో అ॒ఙ్గవే॑ద॒ యది॑ వా॒ న వేద॑ ।
కిగ్గ్​స్వి॒ద్వనం॒ క ఉ॒స వృ॒క్ష ఆ॑సీత్ । యతో॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ ని॑ష్టత॒క్షుః ।
మనీ॑షిణో॒ మన॑సా పృ॒చ్ఛతేదు॒తత్ । యద॒ధ్యతి॑ష్ఠ॒-ద్భువ॑నాని ధా॒రయన్న్॑ । బ్రహ్మ॒వనం॒ బ్రహ్మ॒ స వృ॒క్ష ఆ॑సీత్ । యతో॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ ని॑ష్టత॒క్షుః ॥ మనీ॑షిణో॒ మన॑సా॒ విబ్ర॑వీమి వః । బ్రహ్మా॒ధ్యతి॑ష్ఠ॒-ద్భువ॑నాని ధా॒రయన్న్॑ ॥ 81 ॥
36 భాగ్య సూక్తం
(తై. బ్రా. 2.8.9.7-2.8.9.9)
ప్రా॒తర॒గ్ని-మ్ప్రా॒తరిన్ద్రగ్ం॑ హవామహే । ప్రా॒త-ర్మి॒త్రా వరు॑ణా ప్రా॒తర॒శ్వినా᳚ ।
ప్రా॒త-ర్భగం॑ పూ॒షణం॒ బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతి᳚మ్ । ప్రా॒తస్సోమ॑ ము॒త రు॒ద్రగ్ం హు॑వేమ ॥ ప్ర॒త॒ర్జితం॒ భగ॑ము॒గ్రగ్ం హు॑వేమ । వ॒య-మ్పు॒త్రమది॑తే॒ర్యో వి॑ధ॒ర్తా । ఆ॒ధ్రశ్చి॒ద్య-మ్మన్య॑మాన-స్తు॒రశ్చి॑త్ । రాజా॑ చి॒ద్య-మ్భగం॑ భ॒క్షీత్యాహ॑ ॥ 82 ॥
భగ॒ప్రణే॑త॒-ర్భగ॒సత్య॑రాధః । భగే॒మా-న్ధియ॒ముద॑వ॒ దద॑న్నః । భగ॒ప్రణో॑ జనయ॒ గోభి॒రశ్వైః᳚ । భగ॒ ప్రనృభి॑-ర్నృ॒వన్త॑స్స్యామ ॥ ఉ॒తేదానీం॒ భగ॑వన్తస్స్యామ । ఉ॒త ప్రపి॒త్వ ఉ॒త మద్ధ్యే॒ అహ్నా᳚మ్ । ఉ॒తోది॑తా మఘవ॒న్-థ్సూర్య॑స్య । వ॒య-న్దే॒వానాగ్ం॑ సుమ॒తౌ స్యా॑మ ॥ భగ॑ ఏ॒వ భగ॑వాగ్ం అస్తు దేవాః । తేన॑ వ॒య-మ్భగ॑వన్త స్స్యామ ॥ 83 ॥
తన్త్వా॑ భగ॒ సర్వ॒ ఇజ్జో॑హవీమి । సనో॑ భగ పుర ఏ॒తా భ॑వే॒హ ॥ సమ॑ధ్వ॒రా-యో॒షసో॑-ఽనమన్త । ద॒ధి॒క్రావే॑వ॒ శుచ॑యే ప॒దాయ॑ । అ॒ర్వా॒చీ॒నం-వఁ॑సు॒విదం॒ భగ॑న్నః । రథ॑మి॒వాశ్వా॑ వా॒జిన॒ ఆవ॑హన్తు ॥ అశ్వా॑వతీ॒-ర్గోమ॑తీ-ర్న ఉ॒షాసః॑ । వీ॒రవ॑తీ॒-స్సద॑ముచ్ఛన్తు భ॒ద్రాః । ఘృ॒త-న్దుహా॑నా వి॒శ్వతః॒ ప్రపీ॑నాః । యూ॒య-మ్పా॑త స్వ॒స్తిభి॒-స్సదా॑నః ॥ 84 (25) ॥
37 నక్షత్ర సూక్తం
(తై. బ్రా. 3.1.1.1-3.1.3.3)
37.1 నక్షత్రం - కృత్తికా దేవతా - అగ్నిః
అ॒గ్నిర్నః॑ పాతు॒ కృత్తి॑కాః । నక్ష॑త్ర-న్దే॒వమి॑న్ద్రి॒యమ్ । ఇ॒దమా॑సాం​విఁచక్ష॒ణమ్ । హ॒విరా॒స-ఞ్జు॑హోతన । యస్య॒ భాన్తి॑ ర॒శ్మయో॒ యస్య॑ కే॒తవః॑ । యస్యే॒మా విశ్వా॒ భువ॑నాని॒ సర్వా᳚ । స కృత్తి॑కాభి-ర॒భి-సం॒​వఁసా॑నః । అ॒గ్నిర్నో॑ దే॒వస్సు॑వి॒తే ద॑ధాతు ॥ 1 ॥
37.2 నక్షత్రం - రోహిణీ దేవతా - ప్రజాపతిః
ప్ర॒జాప॑తే రోహి॒ణీ వే॑తు॒ పత్నీ᳚ । వి॒శ్వరూ॑పా బృహ॒తీ చి॒త్రభా॑నుః ॥ 85 ॥
సా నో॑ య॒జ్ఞస్య॑ సువి॒తే ద॑ధాతు । యథా॒ జీవే॑మ శ॒రద॒స్సవీ॑రాః । రో॒హి॒ణీ దే॒వ్యుద॑గా-త్పు॒రస్తా᳚త్ । విశ్వా॑ రూ॒పాణి॑ ప్రతి॒మోద॑మానా । ప్ర॒జాప॑తిగ్ం హ॒విషా॑ వ॒ర్ధయ॑న్తీ । ప్రి॒యా దే॒వానా॒-ముప॑యాతు య॒జ్ఞమ్ ॥ 2 ॥
37.3 నక్షత్రం - మృగశీర్​షః దేవతా - సోమః
సోమో॒ రాజా॑ మృగశీ॒ర॒.షేణ॒ ఆగన్న్॑ । శి॒వ-న్నక్ష॑త్ర-మ్ప్రి॒యమ॑స్య॒ ధామ॑ । ఆ॒ప్యాయ॑మానో బహు॒ధా జనే॑షు । రేతః॑ ప్ర॒జాం-యఁజ॑మానే దధాతు ॥ 86 ॥
యత్తే॒ నక్ష॑త్ర-మ్మృగశీ॒ర్॒షమస్తి॑ । ప్రి॒యగ్ం రా॑జ-న్ప్రి॒యత॑మ-మ్ప్రి॒యాణా᳚మ్ । తస్మై॑ తే సోమ హ॒విషా॑ విధేమ । శన్న॑ ఏధి ద్వి॒పదే॒ శఞ్చతు॑ష్పదే ॥ 3 ॥
37.4 నక్షత్రం - ఆర్ద్రా దేవతా - రుద్రః
ఆ॒ర్ద్రయా॑ రు॒ద్రః ప్రథ॑మాన ఏతి । శ్రేష్ఠో॑ దే॒వానాం॒ పతి॑రఘ్ని॒యానా᳚మ్ । నక్ష॑త్రమస్య హ॒విషా॑ విధేమ । మా నః॑ ప్ర॒జాగ్ం రీ॑రిష॒-న్మోత వీ॒రాన్ । హే॒తీ రు॒ద్రస్య॒ పరి॑ణో వృణక్తు । ఆ॒ర్ద్రా నక్ష॑త్ర-ఞ్జుషతాగ్ం హ॒విర్నః॑ ॥ 87 ॥
ప్ర॒ము॒ఞ్చమా॑నౌ దురి॒తాని॒ విశ్వా᳚ । అపా॒ఘశగ్ం॑ సన్ను-దతా॒మరా॑తిమ్ ॥ 4 ॥
37.5 నక్షత్రం - పునర్వసు దేవతా - అదితిః
పున॑ర్నో దే॒వ్యది॑తి-స్స్పృణోతు । పున॑ర్వసూ నః॒ పున॒రేతాం᳚-యఁ॒జ్ఞమ్ । పున॑ర్నో దే॒వా అ॒భియ॑న్తు॒ సర్వే᳚ । పునః॑ పునర్వో హ॒విషా॑ యజామః । ఏ॒వా న దే॒వ్యది॑తిరన॒ర్వా । విశ్వ॑స్య భ॒ర్త్రీ జగ॑తః ప్రతి॒ష్ఠా । పున॑ర్వసూ హ॒విషా॑ వ॒ర్ధయ॑న్తీ । ప్రి॒య-న్దే॒వానా॒-మప్యే॑తు॒ పాథః॑ ॥ 5 (88) ॥
37.6 నక్షత్రం - పుష్యః దేవతా - బృహస్పతిః
బృహ॒స్పతిః॑ ప్రథ॒మఞ్జాయ॑మానః । తి॒ష్య॑-న్నక్ష॑త్రమ॒భి సమ్బ॑భూవ । శ్రేష్ఠో॑ దే॒వానాం॒ పృత॑నాసు జి॒ష్ణుః । ది॒శో ను॒ సర్వా॒ అభ॑యన్నో అస్తు । తి॒ష్యః॑ పు॒రస్తా॑దు॒త మ॑ధ్య॒తో నః॑ । బృహ॒స్పతి॑-ర్నః॒ పరి॑పాతు ప॒శ్చాత్ । బాధే॑ తా॒-న్ద్వేషో॒ అభ॑య-ఙ్కృణుతామ్ । సు॒వీర్య॑స్య॒ పత॑యస్యామ ॥ 6 ॥
37.7 నక్షత్రం -ఆశ్రేషం దేవతా - సర్పాః
ఇ॒దగ్ం స॒ర్పేభ్యో॑ హ॒విర॑స్తు॒ జుష్ట᳚మ్ । ఆ॒శ్రే॒షా యేషా॑-మను॒యన్తి॒ చేతః॑ ॥ 89 ॥
యే అ॒న్తరి॑క్ష-మ్పృథి॒వీం-క్షి॒యన్తి॑ । తేన॑ స్స॒ర్పాసో॒ హవ॒మాగ॑మిష్ఠాః । యే రో॑చ॒నే సూర్య॒స్యాపి॑ స॒ర్పాః । యే దివం॑ దే॒వీ-మను॑స॒ఞ్చర॑న్తి । యేషా॑మాశ్రే॒షా అ॑ను॒యన్తి॒ కామ᳚మ్ । తేభ్య॑-స్స॒ర్పేభ్యో॒ మధు॑-మజ్జుహోమి ॥ 7 ॥
37.8 నక్షత్రం - మఘా దేవతా - పితరః
ఉప॑హూతాః పి॒తరో॒ యే మ॒ఘాసు॑ । మనో॑జవస-స్సు॒కృత॑-స్సుకృ॒త్యాః । తే నో॒ నక్ష॑త్రే॒ హవ॒మాగ॑మిష్ఠాః । స్వ॒ధాభి॑-ర్య॒జ్ఞ-మ్ప్రయ॑త-ఞ్జుషన్తామ్ ॥ 90 ॥
యే అ॑గ్నిద॒గ్ధా యే-ఽన॑గ్ని-దగ్ధాః । యే॑-ఽముఁలో॒క-మ్పి॒తరః॑ క్షి॒యన్తి॑ । యాగ్​శ్చ॑ వి॒ద్మయాగ్ం ఉ॑ చ॒ న ప్ర॑వి॒ద్మ । మ॒ఘాసు॑ య॒జ్ఞగ్ం సుకృ॑త-ఞ్జుషన్తామ్ ॥ 8 ॥
37.9 నక్షత్రం - పూర్వఫల్గు॑నీ దేవతా - అర్యమా
గవాం॒ పతిః॒ ఫల్గు॑నీ-నామసి॒ త్వమ్ । తద॑ర్​యమన్ వరుణ మిత్ర॒ చారు॑ । తన్త్వా॑ వ॒యగ్ం స॑ని॒తారగ్ం॑ సనీ॒నామ్ । జీ॒వా జీవ॑న్త॒ముప॒ సం​విఁ॑శేమ । యేనే॒మా విశ్వా॒ భువ॑నాని॒ సఞ్జి॑తా । యస్య॑ దే॒వా అ॑నుసం॒​యఁన్తి॒ చేతః॑ ॥ 91 ॥
అ॒ర్య॒మా రాజా॒-ఽజర॒స్తు వి॑ష్మాన్ । ఫల్గు॑నీనా-మృష॒భో రో॑రవీతి ॥ 9 ॥
37.10 నక్షత్రం - ఉత్తర ఫ॑ల్గునీ దేవతా - భగః
శ్రేష్ఠో॑ దే॒వానాం᳚ భగవో భగాసి । తత్త్వా॑ విదుః॒ ఫల్గు॑నీ॒-స్తస్య॑ విత్తాత్ । అ॒స్మభ్యం॑-క్ష॒త్రమ॒జరగ్ం॑ సు॒వీర్య᳚మ్ । గోమ॒దశ్వ॑-వ॒దుప॒సన్ను॑-దే॒హ । భగో॑హ దా॒తా భగ॒ ఇత్ప్ర॑దా॒తా । భగో॑ దే॒వీః ఫల్గు॑నీ॒-రావి॑వేశ । భగ॒స్యేత్త-మ్ప్ర॑స॒వ-ఙ్గ॑మేమ । యత్ర॑ దే॒వై-స్స॑ధ॒మాదం॑ మదేమ । ॥ 10/ 92 ॥
37.11 నక్షత్రం - హస్తః దేవతా - సవిత
ఆయా॑తు దే॒వ-స్స॑వి॒తో ప॑యాతు । హి॒ర॒ణ్యయే॑న సు॒వృతా॒ రథే॑న । వహ॒న్॒. హస్తగ్ం॑ సు॒భగం॑ ఁవిద్మ॒నాప॑సమ్ । ప్ర॒యచ్ఛ॑న్తం॒ పపు॑రిం॒ పుణ్య॒మచ్ఛ॑ । హస్తః॒ ప్రయ॑చ్ఛ త్వ॒మృతం॒ ఁవసీ॑యః । దక్షి॑ణేన॒ ప్రతి॑గృభ్ణీమ ఏనత్ ।
దా॒తార॑-మ॒ద్య స॑వి॒తా వి॑దేయ । యో నో॒ హస్తా॑య ప్రసు॒వాతి॑ య॒జ్ఞమ్ ॥ 11 ॥
37.12 నక్షత్రం - చిత్రా దేవతా - త్వష్టా
త్వష్టా॒ నక్ష॑త్ర-మ॒భ్యే॑తి చి॒త్రామ్ । సు॒భగ్ం స॑సం​యుఁవ॒తిగ్ం రోచ॑మానామ్ ॥ 93 ॥
ని॒వే॒శయ॑న్న॒-మృతా॒-న్మర్త్యాగ్॑శ్చ । రూ॒పాణి॑ పి॒గ్ం॒శ-న్భువ॑నాని॒ విశ్వా᳚ । తన్న॒స్త్వష్టా॒ తదు॑ చి॒త్రా విచ॑ష్టామ్ । తన్నక్ష॑త్ర-మ్భూరి॒దా అ॑స్తు॒ మహ్య᳚మ్ । తన్నః॑ ప్ర॒జాం-వీఁ॒రవ॑తీగ్ం సనోతు । గోభి॑ర్నో॒ అశ్వై॒-స్సమ॑నక్తు య॒జ్ఞమ్ ॥ 12 ॥
37.13 నక్షత్రం - స్వాతీ దేవతా - వాయుః
వా॒యు-ర్నక్ష॑త్ర-మ॒భ్యే॑తి॒ నిష్ట్యా᳚మ్ । తి॒గ్మశృం॑గో వృష॒భో రోరు॑వాణః । స॒మీ॒రయ॒-న్భువ॑నా మాత॒రిశ్వా᳚ । అప॒ ద్వేషాగ్ం॑సి నుదతా॒మరా॑తీః ॥ 94 ॥
తన్నో॑ వా॒యస్తదు॒ నిష్ట్యా॑ శృణోతు । తన్నక్ష॑త్ర-మ్భూరి॒దా అ॑స్తు॒ మహ్య᳚మ్ । తన్నో॑ దే॒వాసో॒ అను॑ జానన్తు॒ కామ᳚మ్ । యథా॒ తరే॑మ దురి॒తాని॒ విశ్వా᳚ ॥ 13 ॥
37.14 నక్షత్రం - విశాఖా దేవతా - ఇన్ద్రాగ్నీః
దూ॒ర-మ॒స్మచ్ఛత్ర॑వో యన్తు భీ॒తాః । తది॑న్ద్రా॒గ్నీ కృ॑ణుతాం॒ త-ద్విశా॑ఖే । తన్నో॑ దే॒వా అను॑మదన్తు య॒జ్ఞమ్ । ప॒శ్చా-త్పు॒రస్తా॒-దభ॑యన్నో అస్తు । నక్ష॑త్రాణా॒-మధి॑పత్నీ॒ విశా॑ఖే । శ్రేష్ఠా॑-విన్ద్రా॒గ్నీ భువ॑నస్య గో॒పౌ ॥ 95 ॥
విషూ॑చ॒-శ్శత్రూ॑నప॒బాధ॑మానౌ । అప॒క్షుధ॑-న్నుదతా॒మరా॑తిమ్ । ॥ 14 ॥
37.15 పౌర్ణమాసి
పూ॒ర్ణా ప॒శ్చాదు॒త పూ॒ర్ణా పు॒రస్తా᳚త్ । ఉన్మ॑ధ్య॒తః పౌ᳚ర్ణమా॒సీ జి॑గాయ । తస్యాం᳚ దే॒వా అధి॑ సం॒​వఁస॑న్తః । ఉ॒త్త॒మే నాక॑ ఇ॒హ మా॑దయన్తామ్ । పృ॒థ్వీ సు॒వర్చా॑ యువ॒తి-స్స॒జోషాః᳚ । పౌ॒ర్ణ॒మా॒స్యుద॑గా॒-చ్ఛోభ॑మానా । ఆ॒ప్యా॒య-య॑న్తీ దురి॒తాని॒ విశ్వా᳚ । ఉ॒రు-న్దుహాం॒ యఁజ॑మానాయ య॒జ్ఞమ్ ॥ 15/96 (26) ॥
37.16 నక్షత్రం - అనూరాధా దేవతా - మిత్రః
ఋ॒ద్ధ్యాస్మ॑ హ॒వ్యై-ర్నమ॑సోప॒సద్య॑ । మి॒త్ర-న్దే॒వ-మ్మి॑త్ర॒ధేయ॑న్నో అస్తు । అ॒నూ॒రా॒ధాన్. హ॒విషా॑ వ॒ర్ధయ॑న్తః । శ॒త-ఞ్జీ॑వేమ శ॒రద॒స్సవీ॑రాః । చి॒త్రం-నక్ష॑త్ర॒-ముద॑గా-త్పు॒రస్తా᳚త్ । అ॒నూ॒రా॒ధాస॒ ఇతి॒ య-ద్వద॑న్తి । తన్మి॒త్ర ఏ॑తి ప॒థిభి॑-ర్దేవ॒యానైః᳚ । హి॒ర॒ణ్యయై॒-ర్విత॑తై-ర॒న్తరి॑క్షే ॥ 16 ॥
37.17 నక్షత్రం - జ్యేష్ఠా దేవతా - ఇన్ద్రః
ఇన్ద్రో᳚ జ్యే॒ష్ఠా-మను॒ నక్ష॑త్రమేతి । యస్మి॑న్ వృ॒త్రం-వృఁ॑త్ర॒ తూర్యే॑ త॒తార॑ ॥ 97 ॥
తస్మి॑న్ వ॒య-మ॒మృతం॒ దుహా॑నాః । క్షుధ॑న్తరేమ॒ దురి॑తిం॒ దురి॑ష్టిమ్ । పు॒ర॒న్ద॒రాయ॑ వృష॒భాయ॑ ధృ॒ష్ణవే᳚ । అషా॑ఢాయ॒ సహ॑మానాయ మీ॒ఢుషే᳚ । ఇన్ద్రా॑య జ్యే॒ష్ఠా మధు॑మ॒ద్దుహా॑నా । ఉ॒రు-ఙ్కృ॑ణోతు॒ యజ॑మానాయ లో॒కమ్ ॥ 17 ॥
37.18 నక్షత్రం - మూలం దేవతా - ప్రజాపతిః
మూలం॑ ప్ర॒జాం-వీఁ॒రవ॑తీం-విఁదేయ । పరా᳚చ్యేతు॒ నిర్-ఋ॑తిః పరా॒చా । గోభి॒-ర్నక్ష॑త్ర-మ్ప॒శుభి॒-స్సమ॑క్తమ్ । అహ॑-ర్భూయా॒-ద్యజ॑మానాయ॒ మహ్య᳚మ్ ॥ 98 ॥
అహ॑ర్నో అ॒ద్య సు॑వి॒తే ద॑ధాతు । మూలం॒ నక్ష॑త్ర॒మితి॒ య-ద్వద॑న్తి । పరా॑చీం-వాఁ॒చా నిర్-ఋ॑తి-న్నుదామి । శి॒వ-మ్ప్ర॒జాయై॑ శి॒వమ॑స్తు॒ మహ్య᳚మ్ ॥ 18 ॥
37.19 నక్షత్రం - పూర్వాషాఢా దేవతా - ఆపః
యా ది॒వ్యా ఆపః॒ పయ॑సా సమ్బభూ॒వుః । యా అ॒న్తరి॑క్ష ఉ॒త పార్థి॑వీ॒ర్యాః ।
యాసా॑మషా॒ఢా అ॑ను॒యన్తి॒ కామ᳚మ్ । తా న॒ ఆప॒-శ్శగ్గ్​ స్యో॒నా భ॑వన్తు । యాశ్చ॒ కూప్యా॒ యాశ్చ॑ నా॒ద్యా᳚-స్సము॒ద్రియాః᳚ । యాశ్చ॑ వైశ॒న్తీరు॒త ప్రా॑స॒చీర్యాః ॥ 99 ॥
యాసా॑మషా॒ఢా మధు॑ భ॒క్షయ॑న్తి । తా న॒ ఆప॒-శ్శగ్గ్​ స్యో॒నా భ॑వన్తు ॥ 19 ॥
37.20 నక్షత్రం - ఉత్తరాషాఢా దేవతా - విశ్వేదేవః
తన్నో॒ విశ్వే॒ ఉప॑ శృణ్వన్తు దే॒వాః । తద॑షా॒ఢా అ॒భి సం​యఁ॑న్తు య॒జ్ఞమ్ । తన్నక్ష॑త్ర-మ్ప్రథతా-మ్ప॒శుభ్యః॑ । కృ॒షి-ర్వృ॒ష్టి-ర్యజ॑మానాయ కల్పతామ్ । శు॒భ్రాః క॒న్యా॑ యువ॒తయ॑-స్సు॒పేశ॑సః । క॒ర్మ॒కృత॑-స్సు॒కృతో॑ వీ॒ర్యా॑వతీః । విశ్వా᳚-న్దే॒వాన్. హ॒విషా॑ వ॒ర్ధయ॑న్తీః । అ॒షా॒ఢాః కామ॒-ముప॑యాన్తు య॒జ్ఞమ్ ॥ 20/100 ॥
37.21 నక్షత్రం - అభిజిత్ దేవతా - బ్రహ్మా
యస్మి॒-న్బ్రహ్మా॒-ఽభ్యజ॑య॒-థ్సర్వ॑మే॒తత్ । అ॒ముఞ్చ॑ లో॒క మి॒దమూ॑చ॒ సర్వం᳚। తన్నో॒ నక్ష॑త్ర-మభి॒జి-ద్వి॒జిత్య॑ । శ్రియ॑-న్దధా॒త్వహృ॑ణీయమానమ్ । ఉ॒భౌ లో॒కౌ బ్రహ్మ॑ణా॒ సఞ్జి॑తే॒మౌ । తన్నో॒ నక్ష॑త్ర-మభి॒జి-ద్
విచ॑ష్టామ్ । తస్మి॑న్ వ॒య-మ్పృత॑నా॒ స్సఞ్జ॑యేమ । తన్నో॑ దే॒వాసో॒ అను॑జానన్తు॒ కామ᳚మ్ ॥ 21 ॥
37.22 నక్షత్రం - శ్రవణం దేవతా - విష్ణుః
శృ॒ణ్వన్తి॑ శ్రో॒ణా-మ॒మృత॑స్య గో॒పామ్ । పుణ్యా॑మస్యా॒ ఉప॑శృణోమి॒ వాచ᳚మ్ ॥ 101 ॥
మ॒హీ-న్దే॒వీం-విఁష్ణు॑పత్నీ మజూ॒ర్యామ్ । ప్ర॒తీచీ॑ మేనాగ్ం హ॒విషా॑ యజామః । త్రే॒ధా విష్ణు॑-రురుగా॒యో విచ॑క్రమే । మ॒హీ-న్దివం॑ పృథి॒వీ-మ॒న్తరి॑క్షమ్ ।
తచ్ఛ్రో॒ణైతి॒ శ్రవ॑-ఇ॒చ్ఛమా॑నా । పుణ్య॒గ్గ్॒ శ్లోకం॒ ఁయజ॑మానాయ కృణ్వ॒తీ ॥ 22 ॥
37.23 నక్షత్రం - శ్రవిష్టా దేవతా - వసవః
అ॒ష్టౌ దే॒వా వస॑వస్సో॒మ్యాసః॑ । చత॑స్రో దే॒వీ ర॒జరా॒-శ్శ్రవి॑ష్ఠాః । తే య॒జ్ఞ-మ్పా᳚న్తు॒ రజ॑సః ప॒రస్తా᳚త్ । సం॒​వఁ॒థ్స॒రీణ॑-మ॒మృతగ్గ్॑ స్వ॒స్తి ॥ 102 ॥
య॒జ్ఞ-న్నః॑ పాన్తు॒ వస॑వః పు॒రస్తా᳚త్ । ద॒క్షి॒ణ॒తో॑-ఽభియ॑న్తు॒ శ్రవి॑ష్ఠాః । పుణ్య॒న్నక్ష॑త్రమ॒భి సం​విఁ॑శామ । మా నో॒ అరా॑తి-ర॒ఘశ॒గ్ం॒ సాగన్న్॑ ॥ 23 ॥
37.24 నక్షత్రం - శతభిషక్ దేవతా - వరుణః
క్ష॒త్రస్య॒ రాజా॒ వరు॑ణో-ఽధిరా॒జః । నక్ష॑త్రాణాగ్ం శ॒తభి॑ష॒గ్ వసి॑ష్ఠః । తౌ దే॒వేభ్యః॑ కృణుతో దీ॒ర్ఘమాయుః॑ । శ॒తగ్ం స॒హస్రా॑ భేష॒జాని॑ ధత్తః । య॒జ్ఞన్నో॒ రాజా॒ వరు॑ణ॒ ఉప॑యాతు । తన్నో॒ విశ్వే॑ అ॒భిసం​యఁ॑న్తు దే॒వాః ॥ 103 ॥
తన్నో॒ నక్ష॑త్రగ్ం శ॒తభి॑షగ్ జుషా॒ణమ్ । దీ॒ర్ఘమాయుః॒ ప్రతి॑ర-ద్భేష॒జాని॑ ॥ 24 ॥
37.25 నక్షత్రం - పూర్వప్రోష్ఠపదా దేవతా - అజయేకపాదః
అ॒జ ఏక॑పా॒-దుద॑గా-త్పు॒రస్తా᳚త్ । విశ్వా॑ భూ॒తాని॑ ప్రతి॒ మోద॑మానః । తస్య॑ దే॒వాః ప్ర॑స॒వం-యఁ॑న్తి॒ సర్వే᳚ । ప్రో॒ష్ఠ॒ప॒దాసో॑ అ॒మృత॑స్య గో॒పాః । వి॒భ్రాజ॑మాన-స్సమిధా॒న ఉ॒గ్రః । ఆ-ఽన్తరి॑క్ష-మరుహ॒ద-గ॒న్ద్యామ్ । తగ్ం సూర్య॑-న్దే॒వ-మ॒జమేక॑పాదమ్ । ప్రో॒ష్ఠ॒ప॒దాసో॒ అను॑యన్తి॒ సర్వే᳚ ॥ 25 / 104 ॥
37.26 నక్షత్రం - ఉత్తరప్రోష్ఠపదా దేవతా - అహిర్బుధ్నియః
అహి॑-ర్బు॒ధ్నియః॒ ప్రథ॑మాన ఏతి । శ్రేష్ఠో॑ దే॒వానా॑ము॒త మాను॑షాణామ్ । త-మ్బ్రా᳚హ్మ॒ణా-స్సో॑మ॒పా-స్సో॒మ్యాసః॑ । ప్రో॒ష్ఠ॒ప॒దాసో॑ అ॒భిర॑క్షన్తి॒ సర్వే᳚ । చ॒త్వార॒ ఏక॑మ॒భి కర్మ॑ దే॒వాః । ప్రో॒ష్ఠ॒ప॒దాస॒ ఇతి॒ యాన్. వద॑న్తి । తే బు॒ధ్నియం॑ పరి॒షద్యగ్గ్॑ స్తు॒వన్తః॑ । అహిగ్ం॑ రక్షన్తి॒ నమ॑సోప॒సద్య॑ ॥ 26 ॥
37.27 నక్షత్రం - రేవతీ దేవతా - పూషా
పూ॒షా రే॒వత్యన్వే॑తి॒ పన్థా᳚మ్ । పు॒ష్టి॒పతీ॑ పశు॒పా వాజ॑బస్త్యౌ ॥ 105 ॥
ఇ॒మాని॑ హ॒వ్యా ప్రయ॑తా జుషా॒ణా । సు॒గైర్నో॒ యానై॒రుప॑యాతాం-యఁ॒జ్ఞమ్ । క్షు॒ద్రా-న్ప॒శూ-న్ర॑క్షతు రే॒వతీ॑ నః । గావో॑ నో॒ అశ్వా॒గ్ం॒ అన్వే॑తు పూ॒షా । అన్న॒గ్ం॒ రక్ష॑న్తౌ బహు॒ధా విరూ॑పమ్ । వాజగ్ం॑ సనుతాం॒ ఁయజ॑మానాయ య॒జ్ఞమ్ ॥ 27 ॥
37.28 నక్షత్రం - అశ్వినీ దేవతా - అశ్వినీ దేవ
తద॒శ్వినా॑-వశ్వ॒యుజోప॑యాతామ్ । శుభ॒ఙ్గమి॑ష్ఠౌ సు॒యమే॑భి॒రశ్వైః᳚ । స్వన్నక్ష॑త్రగ్ం హ॒విషా॒ యజ॑న్తౌ । మధ్వా॒ సమ్పృ॑క్తౌ॒ యజు॑షా॒ సమ॑క్తౌ ॥ 106 ॥
యౌ దే॒వానా᳚-మ్భి॒షజౌ॑ హవ్యవా॒హౌ । విశ్వ॑స్య దూ॒తా-వ॒మృత॑స్య గో॒పౌ । తౌ నక్ష॑త్రం-జుజుషా॒ణో-ప॑యాతామ్ । నమో॒-ఽశ్విభ్యాం᳚ కృణుమో-ఽశ్వ॒యుగ్భ్యా᳚మ్ ॥ 28 ॥
37.29 నక్షత్రం - అపభరణీ దేవతా - యమః
అప॑ పా॒ప్మానం॒ భర॑ణీ-ర్భరన్తు । త-ద్య॒మో రాజా॒ భగ॑వా॒న్॒. విచ॑ష్టామ్ । లో॒కస్య॒ రాజా॑ మహ॒తో మ॒హాన్. హి । సు॒గన్నః॒ పన్థా॒మభ॑య-ఙ్కృణోతు । యస్మి॒-న్నక్ష॑త్రే య॒మ ఏతి॒ రాజా᳚ । యస్మి॑న్నేన-మ॒భ్యషిం॑చన్త దే॒వాః । తద॑స్య చి॒త్రగ్ం హ॒విషా॑ యజామ । అప॑ పా॒ప్మానం॒ భర॑ణీ-ర్భరన్తు ॥ 29 ॥
37.30 అమావాసి
ని॒వేశ॑నీ॒ యత్తే॑ దే॒వా అద॑ధుః ।
ని॒వేశ॑నీ స॒ఙ్గమ॑నీ॒ వసూ॑నాం॒ ఁవిశ్వా॑ రూ॒పాణి॒ వసూ᳚న్యా-వే॒శయ॑న్తీ । స॒హ॒స్ర॒పో॒షగ్ం సు॒భగా॒ రరా॑ణా॒ సా న॒ ఆగ॒న్ వర్చ॑సా సం​విఁదా॒నా ।
యత్తే॑ దే॒వా అద॑ధు-ర్భాగ॒ధేయ॒-మమా॑వాస్యే
సం॒​వఁస॑న్తో మహి॒త్వా । సా నో॑ య॒జ్ఞ-మ్పి॑పృహి విశ్వవారే ర॒యిన్నో॑ ధేహి సుభగే సు॒వీరం᳚ ॥ 30/107 (27) ॥
37.31 చన్ద్రమా
నవో॑ నవో భవతి॒ జాయ॑మానో॒ యమా॑ది॒త్యా అ॒గ్ం॒శుమా᳚-ప్యా॒యయ॑న్తి ।
నవో॑ నవో భవతి॒ జాయ॑మా॒నో-ఽహ్నా᳚-ఙ్కే॒తు-రు॒షసా॑ మే॒త్యగ్రే᳚ ।
భా॒గ-న్దే॒వేభ్యో॒ విద॑ధాత్యా॒య-న్ప్రచ॒న్ద్రమా᳚స్తిరతి దీ॒ర్ఘమాయుః॑ ।
యమా॑ది॒త్యా అ॒గ్ం॒శుమా᳚ప్యా॒యయ॑న్తి॒ యమక్షి॑త॒-మక్షి॑తయః॒ పిబ॑న్తి ।
తేన॑ నో॒ రాజా॒ వరు॑ణో॒ బృహ॒స్పతి॒ రాప్యా॑యయన్తు॒ భువ॑నస్య గో॒పాః ।
37.32 అహో రాత్రీ
యే విరూ॑పే॒ సమ॑నసా సం॒​వ్యఁయ॑న్తీ । స॒మా॒న-న్తన్తుం॑ పరితా-త॒నాతే᳚ ।
వి॒భూ ప్ర॒భూ అ॑ను॒భూ వి॒శ్వతో॑ హువే । తే నో॒ నక్ష॑త్రే॒ హవ॒మాగ॑మేతమ్ ।
వ॒య-న్దే॒వీ బ్రహ్మ॑ణా సం​విఁదా॒నాః । సు॒రత్నా॑సో దే॒వవీ॑తిం॒ దధా॑నాః ॥ 108 ॥
అ॒హో॒రా॒త్రే హ॒విషా॑ వ॒ర్ధయ॑న్తః । అతి॑ పా॒ప్మాన॒-మతి॑ముక్త్యా గమేమ ॥
37.33 ఉషా
ప్రత్యు॑వ దృశ్యాయ॒తీ । వ్యు॒చ్ఛన్తీ॑ దుహి॒తా ది॒వః । అ॒పో మ॒హీ వృ॑ణుతే॒ చక్షు॑షా । తమో॒ జ్యోతి॑ష్-కృణోతి సూ॒నరీ᳚ ।
ఉదు॒ స్త్రియా᳚స్సచతే॒ సూర్యః॑ । స చా॑ ఉ॒ద్యన్నక్ష॑త్ర మర్చి॒మత్ ।
తవే దు॑షో॒ వ్యుషి॒ సూర్య॑స్య చ । సమ్భ॒క్తేన॑ గమేమహి ॥ 109 ॥
37.34 నక్షత్రః
తన్నో॒ నక్ష॑త్ర మర్చి॒మత్ । భా॒ను॒మత్తేజ॑ ఉ॒చ్ఛర॑త్ । ఉప॑ య॒జ్ఞమి॒హాగ॑మత్ । ప్రనక్ష॑త్రాయ దే॒వాయ॑ । ఇన్ద్రా॒యేన్దుగ్ం॑ హవామహే । స న॑ స్సవి॒తా సు॑వ-థ్స॒నిమ్ । పు॒ష్టి॒దాం-వీఁ॒రవ॑త్తమమ్ ॥
37.35 సూర్యః
ఉదు॒త్య-ఞ్చి॒త్రమ్ ॥
ఉదు॒త్య-ఞ్జా॒తవే॑దస-న్దే॒వం-వఁ॑హన్తి కే॒తవః॑ । దృ॒శే విశ్వా॑య॒ సూర్య᳚మ్ ।
చి॒త్ర-న్దే॒వానా॒ ముద॑గా॒దనీ॑కం॒ చక్షు॑-ర్మి॒త్రస్య॒ వరు॑ణస్యా॒గ్నేః ॥ 110 ॥
ఆ-ఽప్రా॒ ద్యావా॑పృ॒థివీ అ॒న్తరి॑క్ష॒ సూర్య॑ ఆ॒త్మా జగ॑తస్త॒స్థుష॑శ్చ ॥
37.36 అదితిః
అది॑తిర్న ఉరుష్యతు మ॒హీమూ॒షు మా॒తర᳚మ్ ॥
అది॑తిర్న ఉరుష్య॒-త్వది॑తి॒-శ్శర్మ॑ యచ్ఛతు । అది॑తిః పా॒త్వగ్ం హ॑సః ॥
మ॒హీమూ॒షు మా॒తరగ్ం॑ సువ్ర॒తానా॑-మృ॒తస్య॒ పత్నీ॒ మవ॑సే హువేమ ।
తు॒వి॒క్ష॒త్రా-మ॒జర॑న్తీ మురూ॒చీగ్ం సు॒శర్మా॑ణ॒-మది॑తిగ్ం సు॒ప్రణీ॑తిమ్ ।
37.37 విష్ణుః
ఇ॒దం-విఁష్ణు॒ ప్రతద్విష్ణుః॑ ॥
ఇ॒దం-విఁష్ణు॒-ర్విచ॑క్రమే త్రే॒ధా నిద॑ధే ప॒దమ్ । సమూ॑ఢమస్య పాగ్ం సు॒రే ॥
ప్రతద్విష్ణు॑ స్తవతే వీ॒ర్యా॑య । మృ॒గో న భీ॒మః కు॑చ॒రో గి॑రి॒ష్ఠాః । యస్యో॒రుషు॑ త్రి॒షు వి॒క్రమ॑ణేషు । అధి॑క్షి॒యన్తి॒ భువ॑నాని॒ విశ్వా᳚ ॥ 111 ॥
37.38 అగ్నిః
అ॒గ్ని-ర్మూ॒ర్ధా భువః॑ ॥
అ॒గ్ని-ర్మూ॒ర్ధా ది॒వః క॒కుత్పతిః॑ పృథి॒వ్యా అ॒యమ్ । అ॒పాగ్ం రేతాగ్ం॑సి జిన్వతి ॥ భువో॑ య॒జ్ఞస్య॒ రజ॑సశ్చ నే॒తా యత్రా॑ ని॒యుద్భి॒-స్సచ॑సే
శి॒వాభిః॑ । ది॒వి మూ॒ర్ధానం॑ దధిషే సువ॒ర్॒షా-ఞ్జి॒హ్వామ॑గ్నే చకృషే హవ్య॒వాహ᳚మ్ ।
37.39 అనుమత
అను॑నో॒-ఽద్యాను॑మతి॒-రన్విద॑నుమతే॒ త్వమ్ ॥
అను॑నో॒-ఽద్యాను॑మతి ర్య॒జ్ఞ-న్దే॒వేషు॑ మన్యతామ్ । అ॒గ్నిశ్చ॑ హవ్య॒వాహ॑నో॒ భవ॑తా-న్దా॒శుషే॒ మయః॑ ।
అన్విద॑నుమతే॒ త్వ-మ్మన్యా॑సై॒ శఞ్చ॑ నః కృధి । క్రత్వే॒ దక్షా॑య నో హిను॒ ప్రణ॒ ఆయూగ్ం॑షి తారిషః ।
37.40 హవ్యవాహః (అగ్నిః)
హ॒వ్య॒వాహ॒గ్గ్॒ స్వి॑ష్టమ్ ॥
హ॒వ్య॒వాహ॑మభి-మాతి॒షాహ᳚మ్ । ర॒క్షో॒హణం॒ పృత॑నాసు జి॒ష్ణుమ్ ।
జ్యోతి॑ష్మన్తం॒ దీద్య॑తం॒ పుర॑న్ధిమ్ । అ॒గ్నిగ్గ్​ స్వి॑ష్ట॒ కృత॒మా హు॑వేమ ।
స్వి॑ష్ట మగ్నే అ॒భిత-త్పృ॑ణాహి । విశ్వా॑ దేవ॒ పృత॑నా అ॒భిష్య ।
ఉ॒రున్నః॒ పన్థా᳚-మ్ప్రది॒శన్ విభా॑హి । జ్యోతి॑ష్మద్ధేహ్య॒ జర॑న్న॒ ఆయుః॑ ॥ 112/28 ॥
38 నక్షత్ర ఉపహోమ మన్త్రాః
(తై. బ్రా. 3.1.4.1-3.1.6.7)
38.1 కృత్తికా
అ॒గ్నయే॒ స్వాహా॒ కృత్తి॑కాభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । అ॒మ్బాయై॒ స్వాహా॑ దు॒లాయై॒ స్వాహా᳚ । ని॒త॒త్న్యై స్వాహా॒ ఽభ్రయ॑న్త్యై॒ స్వాహా᳚ । మే॒ఘయ॑న్త్యై॒ స్వాహా॑ వ॒ర్॒షయ॑న్త్యై॒ స్వాహా᳚ । చు॒పు॒ణీకా॑యై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.2 రోహిణీ
ప్ర॒జాప॑తయే॒ స్వాహా॑ రోహి॒ణ్యై స్వాహా᳚ । రోచ॑మానాయై॒ స్వాహా᳚ ప్ర॒జాభ్య॒ స్వాహా᳚ ॥
38.3 మృగశీ.ర్​షః
సోమా॑య॒ స్వాహా॑ మృగశీ॒ర్॒షాయ॒ స్వాహా᳚ । ఇ॒న్వ॒కాభ్య॒ స్స్వాహౌష॑ధీభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । రా॒జ్యాయ॒ స్వాహా॒-ఽభిజి॑త్యై॒ స్వాహా᳚ ॥ 113 ॥
38.4 ఆర్ద్రా
రు॒ద్రాయ॒ స్వాహా॒-ఽఽర్ద్రాయై॒ స్వాహా᳚ । పిన్వ॑మానాయై॒ స్వాహా॑ ప॒శుభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥
38.5 పునర్వసు
అది॑త్యై॒ స్వాహా॒ పున॑ర్వసుభ్యామ్ । స్వాహా-ఽఽభూ᳚త్యై॒ స్వాహా॒ ప్రజా᳚త్యై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.6 పుష్యః​
బృహ॒స్పత॑యే॒ స్వాహా॑ తి॒ష్యా॑య॒ స్వాహా᳚ । బ్ర॒హ్మ॒వ॒ర్చ॒సాయ॒ స్వాహా᳚ ॥
38.7 ఆశ్రేష
స॒ర్పేభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ఽఽశ్రే॒షాభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । ద॒న్ద॒శూకే᳚భ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥
38.8 మఘా
పి॒తృభ్య॒ స్స్వాహా॑ మ॒ఘాభ్యః॑ । స్వాహా॑ ఽన॒ఘాభ్య॒ స్స్వాహా॑ ఽగ॒దాభ్యః॑ । స్వాహా॑రున్ధ॒తీభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥ 114 ॥
38.9 పూర్వ ఫ॑ల్గునీ
అ॒ర్య॒మ్ణే స్వాహా॒ ఫల్గు॑నీభ్యా॒గ్॒ స్వాహా᳚ । ప॒శుభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥
38.10 ఉత్తర ఫ॑ల్గునీ
భగా॑య॒ స్వాహా॒ ఫల్గు॑నీభ్యా॒గ్॒ స్వాహా᳚ । శ్రైష్ఠ్యా॑య॒ స్వాహా᳚ ॥
38.11 హస్తః
స॒వి॒త్రే స్వాహా॒ హస్తా॑య । స్వాహా॑ దద॒తే స్వాహా॑ పృణ॒తే । స్వాహా᳚ ప్ర॒యచ్ఛ॑తే॒ స్వాహా᳚ ప్రతిగృభ్ణ॒తే స్వాహా᳚ ॥
38.12 చిత్రా
త్వష్ట్రే॒ స్వాహా॑ చి॒త్రాయై॒ స్వాహా᳚ । చైత్రా॑య॒ స్వాహా᳚ ప్ర॒జాయై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.13 స్వాతి
వా॒యవే॒ స్వాహా॒ నిష్ట్యా॑యై॒ స్వాహా᳚ । కా॒మ॒చారా॑య॒ స్వాహా॒ ఽభిజి॑త్యై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.14 విశాఖా
ఇ॒న్ద్రా॒గ్నిభ్యా॒గ్॒ స్వాహా॒ విశా॑ఖాభ్యా॒గ్॒ స్వాహా᳚ । శ్రైష్ఠ్యా॑య॒ స్వాహా॒ ఽభిజి॑త్యై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.15 పౌర్ణమాసి
పౌ॒ర్ణ॒మా॒స్యై స్వాహా॒ కామా॑య॒ స్వాహా-ఽఽగ॑త్యై॒ స్వాహా᳚ ॥ 115 (29) ॥
38.16 అనూరాధా
మి॒త్రాయ॒ స్వాహా॑-ఽనూరా॒ధేభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । మి॒త్ర॒ధేయా॑య॒ స్వాహా॒-ఽభిజి॑త్యై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.17 జ్యేష్ఠా
ఇన్ద్రా॑య॒ స్వాహా᳚ జ్యే॒ష్ఠాయై॒ స్వాహా᳚ । జ్యైష్ఠ్యా॑య॒ స్వాహా॒-ఽభిజి॑త్యై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.18 మూలం
ప్ర॒జాప॑తయే॒ స్వాహా॒ మూలా॑య॒ స్వాహా᳚ । ప్ర॒జాయై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.19 పూర్వాషాఢా
అ॒ద్భ్య స్స్వాహా॑ ఽషా॒ఢాభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । స॒ము॒ద్రాయ॒ స్వాహా॒ కామా॑య॒ స్వాహా᳚ । అ॒భిజి॑త్యై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.20 ఉత్తరాషాఢా
విశ్వే᳚భ్యో దే॒వేభ్య॒ స్స్వాహా॑ ఽషా॒ఢాభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । అ॒న॒ప॒జ॒య్యాయ॒ స్వాహా॒ జిత్యై॒ స్వాహా᳚ ॥ 116 ॥
38.21 అభిజిత్
బ్రహ్మ॑ణే॒ స్వాహా॑ ఽభి॒జితే॒ స్వాహా᳚ । బ్ర॒హ్మ॒లో॒కాయ॒ స్వాహా॒ ఽభిజి॑త్యై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.22 శ్రవణం
విష్ణ॑వే॒ స్వాహా᳚ శ్రో॒ణాయై॒ స్వాహా᳚ । శ్లోకా॑య॒ స్వాహా᳚ శ్రు॒తాయ॒ స్వాహా᳚ ॥
38.23 శ్రవిష్ఠా
వసు॑భ్య॒ స్స్వాహా॒ శ్రవి॑ష్ఠాభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । అగ్రా॑య॒ స్వాహా॒ పరీ᳚త్యై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.24 శతభిషక్
వరు॑ణాయ॒ స్వాహా॑ శ॒తభి॑షజే॒ స్వాహా᳚ । భే॒ష॒జేభ్య॒ స్స్వాహా ᳚ ॥
38.25 పూర్వ ప్రోష్ఠపదా
అ॒జాయైక॑పదే॒ స్వాహా᳚ ప్రోష్ఠప॒దేభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥ 117 ॥
తేజ॑సే॒ స్వాహా᳚ బ్రహ్మవర్చ॒సాయ॒ స్వాహా᳚ ॥
38.26 ఉత్తర ప్రోష్ఠపదా
అహ॑యే బు॒ధ్నియా॑య॒ స్వాహా᳚ ప్రోష్ఠప॒దేభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । ప్ర॒తి॒ష్ఠాయై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.27 రేవతి
పూ॒ష్ణే స్వాహా॑ రే॒వత్యై॒ స్వాహా᳚ । ప॒శుభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥
38.28 అశ్వినీ
అ॒శ్విభ్యా॒గ్॒ స్వాహా᳚ ఽశ్వ॒యుగ్భ్యా॒గ్॒ స్వాహా ᳚। శ్రోత్రా॑య॒ స్వాహా॒ శ్రుత్యై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.29 అపభరణి
య॒మాయ॒ స్వాహా॑ ఽప॒భర॑ణీభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । రా॒జ్యాయ॒ స్వాహా॒ ఽభిజి॑త్యై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.30 అమావాసి
అ॒మ॒వా॒స్యా॑యై॒ స్వాహా॒ కామా॑య॒ స్వాహా ఽఽగ॑త్యై॒ స్వాహా᳚ ॥ 118 (30) ॥
38.31 చన్ద్రమా
చ॒న్ద్రమ॑సే॒ స్వాహా᳚ ప్రతీ॒దృశ్యా॑యై॒ స్వాహా᳚ । అ॒హో॒రా॒త్రేభ్య॒ స్స్వాహా᳚-ఽర్ధమా॒సేభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । మాసే᳚భ్య॒ స్స్వాహ॒ర్తుభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । సం॒​వఁ॒థ్స॒రాయ॒ స్వాహా᳚ ॥
38.32 అహో రాత్రీ
అహ్నే॒ స్వాహా॒ రాత్రి॑యై॒ స్వాహా᳚ । అతి॑ముక్త్యై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.33 ఉషా
ఉ॒షసే॒ స్వాహా॒ వ్యు॑ష్ట్యై॒ స్వాహా᳚ । వ్యూ॒షుష్యై॒ స్వాహా᳚ వ్యు॒చ్ఛన్త్యై॒ స్వాహా᳚ । వ్యు॑ష్టాయై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.34 నక్షత్రః
నక్ష॑త్రాయ॒ స్వాహో॑దేష్యతే॒ స్వాహా᳚ ॥ 119 ॥
ఉ॒ద్య॒తే స్వాహో-ది॑తాయ॒ స్వాహా᳚ । హర॑సే॒ స్వాహా॒ భర॑సే॒ స్వాహా᳚ ।
భ్రాజ॑సే॒ స్వాహా॒ తేజ॑సే॒ స్వాహా᳚ । తప॑సే॒ స్వాహా᳚ బ్రహ్మవర్చ॒సాయ॒ స్వాహా᳚ ॥
38.35 సూర్యః
సూర్యా॑య॒ స్వాహా॒ నక్ష॑త్రేభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । ప్ర॒తి॒ష్ఠాయై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.36 అదితిః
అది॑త్యై॒ స్వాహా᳚ ప్రతి॒ష్ఠాయై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.37 విష్ణుః
విష్ణ॑వే॒ స్వాహా॑ య॒జ్ఞాయ॒ స్వాహా᳚ । ప్ర॒తి॒ష్ఠాయై॒ స్వాహా᳚ ॥ 120 ॥
ద॒ధి॒క్రావ్ణ్ణో॑ అకారిషం
ద॒ధి॒క్రావ్ణ్ణో॑ అకారిషమ్ । జి॒ష్ణో రశ్వ॑స్య వా॒జినః॑ । సు॒ర॒భి నో॒ ముఖా॑ కర॒త్ । ప్రణ॒ ఆయూగ్ం॑షి తారిషత్ । ఆపో॒హిష్ఠా మ॑యో॒భువ॒స్తా న॑ ఊ॒ర్జే ద॑ధాతన । మ॒హే రణా॑య॒ చక్ష॑సే ।
యో వ॑శ్శి॒వత॑మో॒ రస॒స్తస్య॑ భాజయ-తే॒హ నః॑ । ఉ॒శ॒తీరి॑వ మా॒తరః॑ । తస్మా॒ అర॑ఙ్గమామ వో॒ యస్య॒ క్షయా॑య॒ జిన్వ॑థ । ఆపో॑ జ॒నయ॑థా చ నః ॥ 121 (32) ॥
39 వరుణ సూక్తం
(తై. సం. 1.5.11.3)
ఉదు॑త్త॒మం-వఁ॑రుణ॒ పాశ॑మ॒స్మ-దవా॑ధ॒మం-విఁమ॑ధ్య॒మగ్గ్​ శ్ర॑థాయ ।
అథా ॑వ॒యమా॑దిత్య వ్ర॒తే తవానా॑గసో॒ అది॑తయే స్యామ ॥ (తై. సం. 1.2.8.1 )
అస్త॑భ్​నా॒ద్ధ్యా-మృ॑ష॒భో అ॒న్తరి॑క్ష॒-మమి॑మీత-వరి॒మాణ॑-మ్పృథి॒వ్యా
ఆ-ఽసీ॑ద॒ద్విశ్వా॒ భువ॑నాని స॒మ్రా-డ్విశ్వేత్తాని॒ వరు॑ణస్య వ్ర॒తాని॑ ॥ (తై. సం. 3.4.11.6)
యత్కిఞ్చే॒దం-వఁ॑రుణ॒ దైవ్యే॒ జనే॑-ఽభిద్రో॒హ-మ్మ॑ను॒ష్యా᳚-శ్చరా॑మసి ।
అచి॑త్తీ॒-యత్తవ॒-ధర్మా॑ యుయోపి॒మ-మాన॒స్తస్మా॒ దేన॑సో దేవ రీరిషః ॥ (తై. సం. 3.4.11.6)
కి॒త॒వాసో॒ యద్రి॑రి॒పుర్న దీ॒వి యద్వా॑ ఘా స॒త్య-ము॒తయన్న వి॒ద్మ ।
సర్వా॒తావిష్య॑ శిథి॒రేవ॑ దే॒వాథా॑తే-స్యామ వరుణ ప్రి॒యాసః॑ ॥ (తై. సం. 1.5.11.3)
అవ॑తే॒హేడో॑ వరుణ॒ నమో॑భి॒రవ॑ య॒జ్ఞే-భి॑రీమహే హ॒విర్భిః॑ ।
క్షయ॑న్న॒ స్మభ్య॑ మసుర-ప్రచేతో॒ రాజ॒న్నేనాగ్ం॑సి శిశ్రథః కృ॒తాని॑ ॥ (తై. సం. 2.1.11.6)
తత్వా॑యామి॒ బ్రహ్మ॑ణా॒ వన్ద॑మాన॒ స్తదాశా᳚స్తే॒ యజ॑మానో హ॒విర్భిః॑ । అహే॑డమానో వరుణే॒హ బో॒ద్ధ్యురు॑శగ్ం స॒ మా న॒ ఆయుః॒ ప్రమో॑షీః ॥ 122 (33) ॥
40 పవమాన సూక్తం
హిర॑ణ్యవర్ణా॒-శ్శుచ॑యః పావ॒కా యాసు॑జా॒తః క॒శ్యపో॒ యాస్విన్ద్రః॑ ।
అ॒గ్నిం​యాఁ గర్భం॑దధి॒రే విరూ॑పా॒స్తా న॒ ఆప॒శ్శగ్గ్​ స్యో॒నా భ॑వన్తు ॥ యాసా॒గ్ం॒ రాజా॒ వరు॑ణో॒ యాతి॒ మధ్యే॑ సత్యానృ॒తే అ॑వ॒పశ్య॒న్ జనా॑నామ్ ।
మ॒ధు॒శ్చుత॒-శ్శుచ॑యో॒యాః పా॑వ॒కాస్తా న॒ ఆప॒శ్శగ్గ్​ స్యో॒నా భ॑వన్తు ॥ యాసాం᳚ దే॒వాది॒వి కృ॒ణ్వన్తి॑ భ॒క్షం​యాఁ అ॒న్తరి॑క్షే బహు॒ధా భవ॑న్తి ।
యాః పృ॑థి॒వీ-మ్పయ॑సో॒న్దన్తి॑ శు॒క్రాస్తా న॒ ఆప॒శ్శగ్గ్​ స్యో॒నా భ॑వన్తు ॥ శి॒వేన॑ మా॒ చక్షు॑షా పశ్యతాప శ్శి॒వయా॑ త॒నువో-ప॑స్పృశత॒ త్వచ॑-మ్మే ।
సర్వాగ్ం॑ అ॒గ్నీగ్ం ర॑ఫ్సు॒షదో॑ హువే వో॒ మయి॒ వర్చో॒ బల॒మోజో॒ నిధ॑త్త ॥ 123 (34) ॥
(తై. బ్రా. 1.4.8.1)
పవ॑మాన॒-స్సువ॒ర్జనః॑ । ప॒విత్రే॑ణ॒ విచ॑ర్​షణిః । యః పోతా॒ స పు॑నాతు మా । పు॒నన్తు॑ మా దేవజ॒నాః । పు॒నన్తు॒ మన॑
వోధి॒యా । పు॒నన్తు॒ విశ్వ॑ ఆ॒యవః॑ । జాత॑వేదః ప॒విత్ర॑వత్ । ప॒విత్రే॑ణ పునాహి మా । శు॒క్రేణ॑ దేవ॒ దీద్య॑త్ । అగ్నే॒ క్రత్వా॒-క్రతూ॒గ్ం॒ రను॑ ॥ 124 ॥
యత్తే॑ ప॒విత్ర॑-మ॒ర్చిషి॑ । అగ్నే॒ విత॑త-మన్త॒రా । బ్రహ్మ॒ తేన॑ పునీమహే । ఉ॒భాభ్యాం᳚ దేవ సవితః । ప॒విత్రే॑ణ స॒వేన॑ చ । ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ పునీమహే ।
వై॒శ్వ॒దే॒వీ పు॑న॒తీ దే॒వ్యాగా᳚త్ । యస్యై॑ బ॒హ్వీ-స్త॒నువో॑ వీ॒తపృ॑ష్ఠాః । తయా॒ మద॑న్త-స్సధ॒మాద్యే॑షు । వ॒యగ్గ్​ స్యా॑మ॒ పత॑యోరయీ॒ణామ్ ॥ 125 ॥
వై॒శ్వా॒న॒రో ర॒శ్మిభి॑ర్మా పునాతు । వాతః॑ ప్రా॒ణేనే॑ షి॒రో మ॑యో॒ భూః ।
ద్యావా॑పృథి॒వీ పయ॑సా॒ పయో॑భిః । ఋ॒తావ॑రీ య॒జ్ఞియే॑ మా పునీతామ్ । బృ॒హద్భిః॑ సవిత॒స్తృభిః॑ । వర్​షి॑ష్ఠై-ర్దేవ॒ మన్మ॑భిః । అగ్నే॒ దక్షైః᳚ పునాహి మా । యేన॑ దే॒వా అపు॑నత । యే-నాపో॑ ది॒వ్య-ఙ్కశః॑ । తేన॑ ది॒వ్యేన॒ బ్రహ్మ॑ణా ॥ 126 ॥
ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ పునీమహే । యః పా॑వమా॒నీ-ర॒ద్ధ్యేతి॑ । ఋషి॑భి॒-స్సమ్భృ॑త॒గ్ం॒ రస᳚మ్ । సర్వ॒గ్ం॒ స పూ॒తమ॑శ్నాతి । స్వ॒ది॒త-మ్మా॑త॒రిశ్వ॑నా । పా॒వ॒మా॒నీ॒ర్యో అ॒ద్ధ్యేతి॑ ।
ఋషి॑భి॒-స్సమ్భృ॑త॒గ్ం॒ రస᳚మ్ । తస్మై॒ సర॑స్వతీ దుహే । క్షీ॒రగ్ం స॒ర్పి-ర్మధూ॑ద॒కమ్ । పా॒వ॒మా॒నీ-స్స్వ॒స్త్యయ॑నీః ॥ 127 ॥
సు॒దుఘా॒హి పయ॑స్వతీః । ఋషి॑భి॒-స్సమ్భృ॑తో॒ రసః॑ । బ్రా॒హ్మ॒ణేష్వ॒-మృతగ్ం॑ హి॒తమ్ । పా॒వ॒మా॒నీ-ర్ది॑శన్తు నః । ఇ॒మం-లోఁ॒కమథో॑ అ॒ముమ్ । కామా॒న్-థ్సమ॑ర్ధయన్తు నః । దే॒వీర్దే॒వై-స్స॒మాభృ॑తాః । పా॒వ॒మా॒నీ-స్స్వ॒స్త్యయ॑నీః । సు॒దుఘా॒హి ఘృ॑త॒శ్చుతః॑ । ఋషి॑భి॒-స్సమ్భృ॑తో॒ రసః॑ ॥ 128 ॥
బ్రా॒హ్మ॒ణేష్వ॒-మృతగ్ం॑ హి॒తమ్ । యేన॑ దే॒వాః ప॒విత్రే॑ణ । ఆ॒త్మానం॑ పు॒నతే॒ సదా᳚ । తేన॑ స॒హస్ర॑ ధారేణ । పా॒వ॒మా॒న్యః పు॑నన్తు మా । ప్రా॒జా॒ప॒త్య-మ్ప॒విత్ర᳚మ్ । శ॒తోద్యా॑మగ్ం హిర॒ణ్మయ᳚మ్ । తేన॑ బ్రహ్మ॒ విదో॑ వ॒యమ్ । పూ॒త-మ్బ్రహ్మ॑ పునీమహే । ఇన్ద్ర॑-స్సునీ॒తీ స॒హ మా॑ పునాతు । సోమ॑-స్స్వ॒స్త్యా వరు॑ణ-స్స॒మీచ్యా᳚ । య॒మో రాజా᳚ ప్రమృ॒ణాభిః॑ పునాతుమా । జా॒తవే॑దా మో॒ర్జయ॑న్త్యా పునాతు । ఓ-మ్భూర్భువ॒స్సువః॑ ॥ 129 ॥
(తై. బ్రా. 3.5.11.1)
తచ్ఛం॒ఁయోరా వృ॑ణీమహే । గా॒తుం-యఁ॒జ్ఞాయ॑ । గా॒తుం-యఁ॒జ్ఞప॑తయే । దైవీ᳚స్వ॒స్తి-ర॑స్తునః । స్వ॒స్తి-ర్మాను॑షేభ్యః । ఊ॒ర్ధ్వ-ఞ్జి॑గాతు భేష॒జమ్ । శన్నో॑ అస్తు ద్వి॒పదే᳚ । శఞ్చతు॑ష్పదే ॥ 130 (36) ॥
ఓం శాన్తి॒-శ్శాన్తి॒-శ్శాన్తిః॑ ॥
41 ఆయుష్య సూక్తం
యో బ్రహ్మాబ్రహ్మణ ఉజ్జభార ప్రాణేశ్వరః (యో బ్రహ్మా బ్రహ్మణ ఉజ్జహార ప్రాణై-శ్శిరః) కృత్తివాసాః పినాకీ ।
ఈశానో దేవస్సన ఆయుర్దధాతు తస్మై జుహోమి హవిషా ఘృతేన ॥ 1 ॥
విభ్రాజమాన-స్సరిరస్య మధ్యాద్ రోచమానో ఘర్మరుచిర్య ఆగాత్ ।
స మృత్యుపాశా-నపనుద్య ఘోరా-నిహాయుషేణో ఘృతమత్తు దేవః ॥ 2 ॥
బ్రహ్మజ్యోతిర్ బ్రహ్మపత్నీషు గర్భం-యఁమాదధా-త్పురురూప-ఞ్జయన్తమ్ ।
సువర్ణరమ్భ-గ్రహ-మర్కమర్చ్య-న్తమాయుషే వర్ధయామో ఘృతేన ॥ 3 ॥
శ్రియం-లఁక్ష్మీ-మౌపలాం అమ్బికా-ఙ్గాం షష్టీఞ్చ యామిన్ద్రసేనేత్యుదాహుః ।
తాం-విఁద్యా-మ్బ్రహ్మయోనిగ్ం సరూపా-మిహాయుషే తర్పయామో ఘృతేన ॥ 4 ॥
దాక్షాయణ్య-స్సర్వయోన్య స్సుయోన్య-స్సహస్రశో విశ్వ రూపా విరూపాః ।
ససూనవ-స్సపతయ-స్సయూథ్యా ఆయుషేణో ఘృతమిద-ఞ్జుషన్తామ్ ॥ 5 ॥
దివ్యా గణా బహురూపాః పురాణా ఆయుశ్ఛిదో నః ప్రమథ్నన్తు వీరాన్ ।
తేభ్యో జుహోమి బహుధా ఘృతేన మా నః ప్రజాగ్ం రీరిషో మోత వీరాన్ ॥ 6 ॥
ఏకః పురస్తాత్ య ఇద-మ్బభూవ యతో బభూవ భువనస్య గోపాః ।
యమప్యేతి భువనగ్ం సామ్పరాయే స నో హవిర్ ఘృత-మిహాయుషే'త్తు దేవః ॥ 7 ॥
వసూ-న్రుద్రానా-దిత్యా-న్మరుతో'థ సాద్ధ్యాన్ ఋభూన్ యక్షా-న్గన్ధర్వాగ్ంశ్చ పితృగ్ంశ్చ విశ్వాన్ ।
భృగూన్-థ్సర్పాగ్ంశ్చా-ఙ్గిగరసో'థ సర్వా-న్ఘృతగ్ం హుత్వా స్వాయుష్యా మహయామ శశ్వత్ ॥ 8 ॥
విష్ణో॒ త్వన్నో॒ అన్త॑మ॒-శ్శర్మ॑యచ్ఛ సహన్త్య ।
ప్రతే॒ ధారా॑ మధు॒శ్చుత॒ ఉథ్స॑న్దుహ్రతే॒ అక్షి॑తమ్ ॥ (తై. సం. 3.1.10.3) ॥
నమో బ్రహ్మణే నమో అస్త్వగ్నయే నమః పృథివ్యై నమ ఓషధీభ్యః ।
నమో వాచే నమో వాచస్పత॑యే నమో విష్ణవే బృహతే కరోమి ॥ (తై. అర. 2.12.1) ॥
(ఏవ-న్త్రిః)
యదక్షరపదభ్రష్ట-మ్మాత్రాహీన-న్తు యద్భవేత్ ।
తత్సర్వ-ఙ్క్షమ్యతా-న్దేవ నారాయణ నమో'స్తుతే ॥
విసర్గ బిన్దు మాత్రాణి పదపాదాక్షరాణి చ ।
న్యూనాతిరిక్తం-యఁత్కిఞ్చిదభిగీర్భిరుదీర్యతే ॥
ఆ॒భిర్ గీ॒ర్భిర్ యదతో॑న ఊ॒నమాప్యా॑యయ హరివో॒ వర్ధ॑మానః ।
య॒దా స్తో॒తృభ్యో॒ మహి॑ గో॒త్రా రు॒జాసి॑ భూయిష్ఠ॒భాజో॒ అధ॑తే శ్యామ ।
బ్రహ్మ॒ ప్రావా॑దిష్మ॒ తన్నో॒ మాహా॑సీత్ ।
ఓం శాన్తి॒-శ్శాన్తి॒-శ్శాన్తిః॑ ॥ (తై. అర. 4.42.5)
హరిః ఓమ్ । శ్రీకృష్ణార్పణమస్తు ॥
ఓ-న్తత్సత్ బ్రహ్మార్పణమస్తు ॥
ఇత్యుదకశాన్తిమన్త్రాః ॥