ଉଦକ ଶାନ୍ତି (ପୁଣ୍ଯାହ ଵାଚନଂ)

1 କଲଶ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପନ ପ୍ରଯୋଗ ମନ୍ତ୍ରାଃ
ବ୍ରହ୍ମ॑ଜଜ୍ଞା॒ନ-ମ୍ପ୍ର॑ଥ॒ମ-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॒-ଦ୍ଵିସୀ॑ମ॒ତ-ସ୍ସୁ॒ରୁଚୋ॑ ଵେ॒ନ ଆ॑ଵଃ ।
ସ ବୁ॒ଧ୍ନିଯା॑ ଉପ॒ମା ଅ॑ସ୍ଯ ଵି॒ଷ୍ଠା-ସ୍ସ॒ତଶ୍ଚ॒ ଯୋନି॒-ମସ॑ତଶ୍ଚ॒ ଵିଵଃ॑ ।
ନାକେ॑ ସୁପ॒ର୍ଣ ମୁପ॒ଯ-ତ୍ପତ॑ନ୍ତଗ୍ଂ ହୃ॒ଦା ଵେନ॑ନ୍ତୋ ଅ॒ଭ୍ଯଚ॑କ୍ଷ-ତତ୍ଵା ।
ହିର॑ଣ୍ଯପକ୍ଷଂ॒-ଵଁରୁ॑ଣସ୍ଯ ଦୂ॒ତଂ-ଯଁ॒ମସ୍ଯ॒ ଯୋନୌ॑ ଶକୁ॒ନ-ମ୍ଭୁ॑ର॒ଣ୍ଯୁମ୍ ।
ଆପ୍ଯା॑ଯସ୍ଵ॒ ସମେ॑ତୁ ତେ ଵି॒ଶ୍ଵତଃ॑ ସୋମ॒ ଵୃଷ୍ଣି॑ଯମ୍ । ଭଵା॒ ଵାଜ॑ସ୍ଯ ସଙ୍ଗ॒ଥେ ।
ଯୋ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଅ॒ଗ୍ନୌ ଯୋ ଅ॒ଫ୍ସୁ ଯ ଓଷ॑ଧୀଷୁ॒ ଯୋ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଵିଶ୍ଵା॒
ଭୁଵ॑ନା-ଽଽଵି॒ଵେଶ॒ ତସ୍ମୈ॑ ରୁ॒ଦ୍ରାଯ॒ ନମୋ॑ ଅସ୍ତୁ । 1 (ଅପ ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯ)
ଇ॒ଦଂ-ଵିଁଷ୍ଣୁ॒ ର୍ଵିଚ॑କ୍ରମେ ତ୍ରେ॒ଧା ନିଦ॑ଧେ ପ॒ଦମ୍ । ସମୂ॑ଢମସ୍ଯ ପାଗ୍ଂ ସୁ॒ରେ ।
ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒-ଵିଁଶ୍ଵା॑ ଅଵୀଵୃଧନ୍-ଥ୍ସମୁ॒ଦ୍ରଵ୍ଯ॑ଚସ॒-ଙ୍ଗିରଃ॑ ।
ର॒ଥୀତ॑ମଗ୍ଂ ରଥୀ॒ନାଂ-ଵାଁଜା॑ନା॒ଗ୍ଂ॒ ସତ୍ପ॑ତି॒-ମ୍ପତି᳚ମ୍ ।
ଆପୋ॒ ଵା ଇ॒ଦଂଗ୍ଂ ସର୍ଵଂ॒-ଵିଁଶ୍ଵା॑ ଭୂ॒ତାନ୍ଯାପଃ॑ ପ୍ରା॒ଣା ଵା ଆପଃ॑ ପ॒ଶଵ॒ ଆପୋ-ଽନ୍ନ॒ମାପୋ-ଽମୃ॑ତ॒ମାପ॑-ସ୍ସ॒ମ୍ରାଡାପୋ॑ ଵି॒ରାଡାପ॑-ସ୍ସ୍ଵ॒ରାଡାପ॒-ଶ୍ଛନ୍ଦା॒ଗ୍॒ଶ୍ଯାପୋ॒ ଜ୍ଯୋତୀ॒ଗ୍॒ଷ୍ଯାପୋ॒ ଯଜୂ॒ଗ୍॒ଷ୍ଯାପ॑-ସ୍ସ॒ତ୍ଯମାପ॒-ସ୍ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତା॒ ଆପୋ॒ ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵ॒ରାପ॒ ଓମ୍ । 2
ଅ॒ପଃ ପ୍ରଣ॑ଯତି । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା ଵା ଆପଃ॑ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାମେ॒ଵାରଭ୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଣୀଯ॒ ପ୍ରଚ॑ରତି ।
ଅ॒ପଃ ପ୍ରଣ॑ଯତି ।
ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵା ଆପଃ॑ । ଯ॒ଜ୍ଞମେ॒ଵାରଭ୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଣୀଯ॒ ପ୍ରଚ॑ରତି । ଅ॒ପଃ ପ୍ରଣ॑ଯତି ।
ଵଜ୍ରୋ॒ ଵା ଆପଃ॑ । ଵଜ୍ର॑ମେ॒ଵ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯେଭ୍ଯଃ ପ୍ର॒ହୃତ୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଣୀଯ॒ ପ୍ରଚ॑ରତି ।
ଅ॒ପଃ ପ୍ରଣ॑ଯତି ।
ଆପୋ॒ ଵୈ ର॑କ୍ଷୋ॒ଘ୍ନୀଃ । ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯୈ । ଅ॒ପଃ ପ୍ରଣ॑ଯତି ।
ଆପୋ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ପ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଧାମ॑ । ଦେ॒ଵାନା॑ମେ॒ଵ ପ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଧାମ॑ ପ୍ର॒ଣୀଯ॒ ପ୍ରଚ॑ରତି । ଅ॒ପଃ ପ୍ରଣ॑ଯତି ।
ଆପୋ॒ ଵୈ ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତାଃ᳚ । ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ଵାରଭ୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଣୀଯ॒ ପ୍ରଚ॑ରତି ।
ଅ॒ପଃ ପ୍ରଣ॑ଯତି ।
ଆପୋ॒ ଵୈ ଶା॒ନ୍ତାଃ । ଶା॒ନ୍ତାଭି॑ରେ॒ଵାସ୍ଯ॒ ଶୁଚଗ୍ଂ॑ ଶମଯତି । ଦେ॒ଵୋ ଵଃ॑
ସଵି॒ତୋ-ତ୍ପୁ॑ନା॒ତ୍ଵ-ଚ୍ଛି॑ଦ୍ରେଣ ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣ॒ ଵସୋ॒ସ୍ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ ର॒ଶ୍ମିଭିଃ॑ ॥ 3
2 ଵେଦାରମ୍ଭେ ସର୍ଵସାଧାରଣ୍ଯେନ ଜପ୍ଯାଃ ମନ୍ତ୍ରାଃ
ଓ-ମ୍ଭୂଃ ତଥ୍ସ॑ଵି॒ତୁ-ର୍ଵରେ᳚ଣ୍ଯମ୍ । ଓ-ମ୍ଭୁଵଃ॑ ଭର୍ଗୋ॑ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ଧୀମହି । ଓଗ୍ଂ ସୁଵଃ॑ ଧିଯୋ॒ ଯୋନଃ॑ ପ୍ରଚୋ॒ଦଯା᳚ତ୍ ।
ଓ-ମ୍ଭୂଃ ତଥ୍ସ॑ଵି॒ତୁ-ର୍ଵରେ᳚ଣ୍ଯମ୍ । ଭର୍ଗୋ॑ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ଧୀମହି । ଓ-ମ୍ଭୁଵଃ ଧିଯୋ॒ ଯୋନଃ॑ ପ୍ରଚୋ॒ଦଯା᳚ତ୍ ।
ଓଗ୍ଂ ସୁଵଃ॑ ତଥ୍ସ॑ଵି॒ତୁ-ର୍ଵରେ᳚ଣ୍ଯଂ॒ ଭର୍ଗୋ॑ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ଧୀମହି । ଧିଯୋ॒ ଯୋନଃ॑ ପ୍ରଚୋ॒ଦଯା᳚ତ୍ । ଓଁ ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ॑ ।
3 ଵେଦାଦଯଃ
ଅ॒ଗ୍ନିମୀ᳚ଲେ ପୁ॒ରୋହି॑ତଂ-ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑
ଦେ॒ଵମୃ॒ତ୍ଵିଜ᳚ମ୍ । ହୋତା᳚ରଂ ରତ୍ନ॒ ଧାତ॑ମମ୍ ।
ଇ॒ଷେ ତ୍ଵୋ॒ର୍ଜେତ୍ଵା॑ ଵା॒ଯଵ॑ସ୍ସ୍ଥୋ ପା॒ଯଵ॑ସ୍ଥ ଦେ॒ଵୋ ଵ॑ସ୍ସଵି॒ତା ପ୍ରାର୍ପ॑ଯତୁ॒ ଶ୍ରେଷ୍ଠ॑ତମାଯ॒ କର୍ମ॑ଣେ ।
ଅଗ୍ନ॒ ଆଯା॑ହି ଵୀ॒ତଯେ॑ ଗୃଣା॒ନୋ ହ॒ଵ୍ଯଦା॑ତଯେ । ନିହୋତା॑ ସଥ୍ସି ବ॒ର୍॒ହିଷି॑ ।
ଶନ୍ନୋ॑ ଦେ॒ଵୀର॒ଭିଷ୍ଟ॑ଯ॒ ଆପୋ॑ ଭଵନ୍ତୁ ପୀ॒ତଯେ᳚ । ଶଂ-ଯୋଁର॒ଭିସ୍ର॑ଵନ୍ତୁ ନଃ ॥ 1 (1) ॥
4 ରକ୍ଷୋଘ୍ନଂ
କୃ॒ଣୁ॒ଷ୍ଵ ପାଜଃ॒ ପ୍ରସି॑ତି॒ନ୍ନ ପୃ॒ଥ୍ଵୀଂ-ଯାଁ॒ହି ରାଜେ॒ ଵାମ॑ଵା॒ଗ୍ଂ॒ ଇଭେ॑ନ । ତୃ॒ଷ୍ଵୀମନୁ॒ ପ୍ରସି॑ତିଂ-ଦ୍ରୂଣା॒ନୋ-ଽସ୍ତା॑-ଽସି॒ ଵିଦ୍ଧ୍ଯ॑ ର॒କ୍ଷସ॒ ସ୍ତପି॑ଷ୍ଠୈଃ । ତଵ॑ ଭ୍ର॒ମାସ॑ ଆଶୁ॒ଯା ପ॑ତଂ॒ ତ୍ଯନୁ॑ସ୍ପୃଶ-ଧୃଷ॒ତା ଶୋଶୁ॑ଚାନଃ । ତପୂଗ୍॑ଷ୍ଯଗ୍ନେ ଜୁ॒ହ୍ଵା॑ ପତଂ॒-ଗାନସ॑ନ୍ଦିତୋ॒ ଵିସୃ॑ଜ॒ ଵିଷ୍ଵ॑ ଗୁ॒ଲ୍କାଃ । ପ୍ରତି॒ସ୍ପଶୋ॒ ଵିସୃ॑ଜ॒-ତୂର୍ଣି॑ତମୋ॒ ଭଵା॑ ପା॒ଯୁର୍ଵି॒ଶୋ ଅ॒ସ୍ଯା ଅଦ॑ବ୍ଧଃ ॥ 2 ॥
ଯୋନୋ॑ ଦୂ॒ରେ ଅ॒ଘଶଗ୍ଂ॑ସୋ॒ଯୋ ଅନ୍ତ୍ଯଗ୍ନେ॒ ମାକି॑ଷ୍ଟେ॒ ଵ୍ଯଥି॒ରା ଦ॑ଧର୍​ଷୀତ୍ । ଉଦ॑ଗ୍ନେ ତିଷ୍ଠ॒ ପ୍ରତ୍ଯା ତ॑ନୁଷ୍ଵ॒ନ୍ଯ॑ମିତ୍ରାଗ୍ଂ॑ ଓଷତା-ତ୍ତିଗ୍ମହେତେ । ଯୋ ନୋ॒ ଅରା॑ତିଗ୍ଂ ସମିଧାନ ଚ॒କ୍ରେ ନୀ॒ଚା ତନ୍ଧ॑କ୍ଷ୍ଯତ॒ ସନ୍ନ ଶୁଷ୍କ᳚ମ୍ । ଊ॒ର୍ଧ୍ଵୋ ଭ॑ଵ॒ ପ୍ରତି॑ ଵି॒ଧ୍ଯା-ଧ୍ଯ॒ସ୍ମଦା॒ ଵିଷ୍କୃ॑ଣୁଷ୍ଵ॒ ଦୈଵ୍ଯା᳚ନ୍ଯଗ୍ନେ । ଅଵ॑ସ୍ଥି॒ରା ତ॑ନୁହି ଯାତୁ॒ ଜୂନା᳚-ଞ୍ଜା॒ମିମଜା॑ମିଂ॒ ପ୍ରମୃ॑ଣୀହି॒ ଶତ୍ରୂନ୍॑ ॥ 3 ॥
ସତେ॑ ଜାନାତି ସୁମ॒ତିଂ-ଯଁ॑ ଵିଷ୍ଠ॒ଯ ଈଵ॑ତେ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ ଗା॒ତୁମୈର॑ତ୍ । ଵିଶ୍ଵା᳚ନ୍ଯସ୍ମୈ ସୁ॒ଦିନା॑ନି ରା॒ଯୋ ଦ୍ଯୁ॒ମ୍ନାନ୍ଯ॒ର୍ଯୋ ଵିଦୁରୋ॑ ଅ॒ଭିଦ୍ଯୌ᳚ତ୍ । ସେଦ॑ଗ୍ନେ ଅସ୍ତୁ ସୁ॒ଭଗ॑ ସ୍ସୁ॒ଦାନୁ॒-ର୍ଯସ୍ତ୍ଵା॒ ନିତ୍ଯେ॑ନ ହ॒ଵିଷା॒ ଯ ଉ॒କ୍ଥୈଃ । ପିପ୍ରୀ॑ଷତି॒ ସ୍ଵ ଆଯୁ॑ଷି ଦୁରୋ॒ଣେ ଵିଶ୍ଵେଦ॑ସ୍ମୈ ସୁ॒ଦିନା॒-ସା-ଽସ॑ଦି॒ଷ୍ଟିଃ । ଅର୍ଚା॑ମିତେ ସୁମ॒ତି-ଙ୍ଘୋଷ୍ଯ॒ର୍ଵାଖ୍-ସନ୍ତେ॑ ଵା॒ ଵାତା॑ ଜରତା ମି॒ଯଙ୍ଗୀଃ ॥ 4 ॥
ସ୍ଵଶ୍ଵା᳚ସ୍ତ୍ଵା ସୁ॒ରଥା॑ ମର୍ଜଯେ-ମା॒ସ୍ମେ କ୍ଷ॒ତ୍ରାଣି॑ ଧାରଯେ॒ର-ନୁ॒ଦ୍ଯୂନ୍ । ଇ॒ହ ତ୍ଵା॒ ଭୂର୍ଯା ଚ॑ରେ॒ଦୁପ॒ତ୍ମ-ନ୍ଦୋଷା॑ଵସ୍ତ-ର୍ଦୀଦି॒ଵାଗ୍ଂ ସ॒ମନୁ॒ଦ୍ଯୂନ୍ । କ୍ରୀଡ॑ନ୍ତସ୍ତ୍ଵା ସୁ॒ମନ॑ସ ସ୍ସପେମା॒ଭି ଦ୍ଯୁ॒ମ୍ନା ତ॑ସ୍ଥି॒ଵାଗ୍ଂସୋ॒ ଜନା॑ନାମ୍ ।
ଯସ୍ତ୍ଵା॒ ସ୍ଵଶ୍ଵ॑ସ୍ସୁହିର॒ଣ୍ଯୋ ଅ॑ଗ୍ନ ଉପ॒ଯାତି॒ ଵସୁ॑ମତା॒ ରଥେ॑ନ । ତସ୍ଯ॑ ତ୍ରା॒ତା ଭ॑ଵସି॒ ତସ୍ଯ॒ ସଖା॒ ଯସ୍ତ॑ ଆତି॒ଥ୍ଯ ମା॑ନୁ॒ଷଗ୍ ଜୁଜୋ॑ଷତ୍ ॥ 5 ॥
ମ॒ହୋରୁ॑ଜାମି ବ॒ନ୍ଧୁତା॒ ଵଚୋ॑ ଭି॒ସ୍ତନ୍ମା॑ ପି॒ତୁର୍ଗୋତ॑ମା॒ଦ ନ୍ଵି॑ଯାଯ । ତ୍ଵନ୍ନୋ॑ ଅ॒ସ୍ଯ ଵଚ॑ସ-ଶ୍ଚିକିଦ୍ଧି॒ ହୋତ॑ର୍ଯଵିଷ୍ଠ ସୁକ୍ରତୋ॒ ଦମୂ॑ନାଃ । ଅସ୍ଵ॑ପ୍ନ ଜସ୍ତ॒ରଣ॑ଯ ସ୍ସୁ॒ଶେଵା॒ ଅତ॑ନ୍ଦ୍ରାସୋ-ଽଵୃ॒କା ଅଶ୍ର॑ମିଷ୍ଠାଃ । ତେ ପା॒ଯଵଃ॑ ସ॒ଧ୍ରିଯ॑ଞ୍ଚୋ ନି॒ଷଦ୍ଯାଗ୍ନେ॒ ତଵ॑ ନଃ ପାନ୍ତ୍ଵମୂର । ଯେ ପା॒ଯଵୋ॑ ମାମତେ॒ଯ-ନ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ପଶ୍ଯ॑ନ୍ତୋ ଅ॒ନ୍ଧ-ନ୍ଦୁ॑ରି॒ତାଦ ର॑କ୍ଷନ୍ନ୍ ।
ର॒ରକ୍ଷ॒ ତାନ୍-ଥ୍ସୁ॒କୃତୋ॑ ଵି॒ଶ୍ଵଵେ॑ଦା॒ ଦିଫ୍ସ॑ନ୍ତ॒ ଇଦ୍ରି॒ପଵୋ॒ ନାହ॑ ଦେଭୁଃ ॥ 6 ॥
ତ୍ଵଯା॑ ଵ॒ଯଗ୍ଂ ସ॑ଧ॒ନ୍ଯ॑-ସ୍ତ୍ଵୋତା॒ ସ୍ତଵ॒ ପ୍ରଣୀ᳚ତ୍ଯ ଶ୍ଯାମ॒ ଵାଜାନ୍॑ । ଉ॒ଭାଶଗ୍ଂ ସା॑ ସୂଦଯ ସତ୍ଯତା ତେ-ଽନୁଷ୍ଠୁ॒ଯା କୃ॑ଣୁହ୍ଯ-ହ୍ରଯାଣ ।
ଅ॒ଯା ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ସ॒ମିଧା॑ ଵିଧେମ॒ ପ୍ରତି॒ସ୍ତୋମଗ୍ଂ॑ ଶ॒ସ୍ଯମା॑ନ-ଙ୍ଗୃଭାଯ । ଦହା॒ଶସୋ॑ ର॒କ୍ଷସଃ॑ ପା॒ହ୍ଯ॑ସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ରୁ॒ହୋ ନି॒ଦୋ ମି॑ତ୍ରମହୋ ଅଵ॒ଦ୍ଯାତ୍ । ର॒କ୍ଷୋ॒ହଣଂ॑ ଁଵା॒ଜିନ॒ମାଜି॑ ଘର୍ମି ମି॒ତ୍ର-ମ୍ପ୍ରଥି॑ଷ୍ଠ॒ ମୁପ॑ଯାମି॒ ଶର୍ମ॑ । ଶିଶା॑ନୋ ଅ॒ଗ୍ନିଃ କ୍ରତୁ॑ଭି॒ ସ୍ସମି॑ଦ୍ଧ॒-ସ୍ସନୋ॒ ଦିଵା॒ ସ ରି॒ଷଃ
ପା॑ତୁ॒ ନକ୍ତ᳚ମ୍ ॥ 7 ॥
ଵିଜ୍ଯୋତି॑ଷା ବୃହ॒ତା ଭା᳚ତ୍ଯ॒ଗ୍ନି ରା॒ଵି-ର୍ଵିଶ୍ଵା॑ନି କୃଣୁତେ ମହି॒ତ୍ଵା । ପ୍ରାଦେ॑ଵୀର୍ମା॒ଯା ସ୍ସ॑ହତେ ଦୁ॒ରେଵା॒ ଶ୍ଶିଶୀ॑ତେ॒ ଶୃଙ୍ଗେ॒ ରକ୍ଷ॑ସେ ଵି॒ନିକ୍ଷେ᳚ ।
ଉ॒ତସ୍ଵା॒ନାସୋ॑ ଦି॒ଵିଷ॑ନ୍ତ୍ଵ॒ଗ୍ନେ ସ୍ତି॒ଗ୍ମାଯୁ॑ଧା॒ ରକ୍ଷ॑ସେ॒ ହନ୍ତ॒ ଵା ଉ॑ ।
ମଦେ॑ ଚିଦସ୍ଯ॒ ପ୍ରରୁ॑ଜନ୍ତି॒ ଭାମା॒ ନଵ॑ରନ୍ତେ ପରି॒ବାଧୋ॒ ଅଦେ॑ଵୀଃ ॥ 8 (2) ॥
5 ଇନ୍ଦ୍ର ସୂକ୍ତଂ
ଇନ୍ଦ୍ରଂ॑ ଁଵୋ ଵି॒ଶ୍ଵତ॒ସ୍ପରି॒ ହଵା॑ମହେ॒ ଜନେ᳚ଭ୍ଯଃ । ଅ॒ସ୍ମାକ॑ମସ୍ତୁ॒ କେଵ॑ଲଃ । ଇନ୍ଦ୍ର॒-ନ୍ନରୋ॑ ନେ॒ମଧି॑ତା ହଵନ୍ତେ॒ ଯତ୍ପାର୍ଯା॑ ଯୁ॒ନଜ॑ତେ॒ ଧିଯ॒ସ୍ତାଃ । ଶୂରୋ॒ ନୃଷା॑ତା॒ ଶଵ॑ସଶ୍ଚକା॒ ନ ଆ ଗୋମ॑ତି ଵ୍ର॒ଜେ ଭ॑ଜା॒ ତ୍ଵନ୍ନଃ॑ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରି॒ଯାଣି॑ ଶତକ୍ରତୋ॒ ଯା ତେ॒ ଜନେ॑ଷୁ ପ॒ଞ୍ଚସୁ॑ । ଇନ୍ଦ୍ର॒ ତାନି॑ ତ॒ ଆ ଵୃ॑ଣେ । ଅନୁ॑ତେ ଦାଯି ମ॒ହ ଇ॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯାଯ॑ ସ॒ତ୍ରାତେ॒ ଵିଶ୍ଵ॒ମନୁ॑ ଵୃତ୍ର॒ହତ୍ଯେ᳚ ॥ 9 ॥
ଅନୁ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ରମନୁ॒ ସହୋ॑ ଯଜ॒ତ୍ରେନ୍ଦ୍ର॑ ଦେ॒ଵେଭି॒ରନୁ॑ ତେ ନୃ॒ଷହ୍ଯେ᳚ । ଆଯସ୍ମି᳚ନ୍-ଥ୍ସ॒ପ୍ତଵା॑ସ॒ଵା ସ୍ତିଷ୍ଠ॑ନ୍ତି ସ୍ଵା॒ରୁହୋ॑ ଯଥା ।
ଋଷି॑ର୍​ହ ଦୀର୍ଘ॒ ଶ୍ରୁତ୍ତ॑ମ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ଘ॒ର୍ମୋ ଅତି॑ଥିଃ । ଆ॒ମାସୁ॑ ପ॒କ୍ଵମୈର॑ଯ॒ ଆ ସୂର୍ଯଗ୍ଂ॑ ରୋହଯୋ ଦି॒ଵି । ଘ॒ର୍ମନ୍ନ ସାମ॑ନ୍ତପତା ସୁଵୃ॒କ୍ତିଭି॒-ର୍ଜୁଷ୍ଟଂ॒ ଗିର୍ଵ॑ଣ ସେ॒ଗିରଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ର॒ମି-ଦ୍ଗା॒ଥିନୋ॑ ବୃ॒ହଦିନ୍ଦ୍ର॑ ମ॒ର୍କେଭି॑ ର॒ର୍କିଣଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒ ଁଵାଣୀ॑ରନୂଷତ ॥ 10 ॥
ଗାଯ॑ନ୍ତିତ୍ଵା ଗାଯ॒ତ୍ରିଣୋର୍ଚଂ॑ ତ୍ଯ॒ର୍କ ମ॒ର୍କିଣଃ॑ । ବ୍ର॒ହ୍ମାଣ॑ସ୍ତ୍ଵା ଶତକ୍ରତ॒-ଵୁଦ୍ଵ॒ଗ୍ଂ॒ ଶମି॑ଵ ଯେ ମିରେ । ଅ॒ଗ୍ଂ॒ହୋ॒ମୁଚେ॒ ପ୍ରଭ॑ରେମା ମନୀ॒ଷା ମୋ॑ଷିଷ୍ଠ॒-ଦାଵ୍ନେ॑ ସୁମ॒ତି-ଙ୍ଗୃ॑ଣା॒ନାଃ ।
ଇ॒ଦମି॑ନ୍ଦ୍ର॒ ପ୍ରତି॑ ହ॒ଵ୍ଯ-ଙ୍ଗୃ॑ଭାଯ ସ॒ତ୍ଯାସ୍ସ॑ନ୍ତୁ॒ ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ॒ କାମାଃ᳚ । ଵି॒ଵେଷ॒ଯନ୍ମା॑ ଧି॒ଷଣା॑ ଜ॒ଜାନ॒ ସ୍ତଵୈ॑ ପୁ॒ରା ପାର୍ଯା॒ଦିନ୍ଦ୍ର॒ ମହ୍ନଃ॑ । ଅଗ୍ଂହ॑ସୋ॒ ଯତ୍ର॑ ପୀ॒ପର॒ଦ୍ଯଥା॑ ନୋ ନା॒ଵେଵ॒ ଯାନ୍ତ॑ ମୁ॒ଭଯେ॑ ହଵନ୍ତେ ॥ 11 ॥
ପ୍ରସ॒ମ୍ରାଜ॑-ମ୍ପ୍ରଥ॒ମ ମ॑ଧ୍ଵ॒-ରାଣା॑ମଗ୍ଂ ହୋ॒ ମୁଚଂ॑ ଁଵୃଷ॒ଭଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞିଯା॑ନାମ୍ ।
ଅ॒ପାନ୍ନ-ପା॑ତମଶ୍ଵିନା॒ ହଯ॑ନ୍ତ ମ॒ସ୍ମିନ୍ନ॑ର ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒ମୋଜଃ॑ । ଵିନ॑ ଇନ୍ଦ୍ର॒ ମୃଧୋ॑ ଜହି ନୀ॒ ଚା ଯ॑ଚ୍ଛ ପୃତନ୍ଯ॒ତଃ । ଅ॒ଧ॒ସ୍ପ॒ଦ-ନ୍ତମୀ᳚-ଙ୍କୃଧି॒ ଯୋ ଅ॒ସ୍ମାଗ୍ଂ ଅ॑ଭି॒ଦାସ॑ତି ।
ଇନ୍ଦ୍ର॑କ୍ଷ॒ତ୍ରମ॒ଭି ଵା॒ମମୋଜୋ ଽଜା॑ଯଥା ଵୃଷଭ ଚର.ଷଣୀ॒ନାମ୍ । ଅପା॑ନୁଦୋ॒ ଜନ॑ମମିତ୍ର॒ ଯନ୍ତ॑ ମୁ॒ରୁ-ନ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॑ ଅକୃଣୋରୁ ଲୋ॒କମ୍ ।
ମୃ॒ଗୋ ନ ଭୀ॒ମଃ କୁ॑ଚ॒ରୋ ଗି॑ରି॒ଷ୍ଠାଃ ପ॑ରା॒ଵତ॒ ଆଜ॑ଗାମା॒-ପର॑ସ୍ଯାଃ ॥ 12 ॥
ସୃ॒କଗ୍ଂ ସ॒ଗ୍ଂ॒ ଶାଯ॑ ପ॒ଵିମି॑ନ୍ଦ୍ର ତି॒ଗ୍ମଂ-ଵିଁଶତ୍ରୂ᳚-ନ୍ତାଡି॒ ଵିମୃଧୋ॑ ନୁଦସ୍ଵ ।
ଵିଶତ୍ରୂ॒ନ୍॒. ଵିମୃଧୋ॑ନୁଦ॒ ଵିଵୃ॒ତ୍ରସ୍ଯ॒ ହନୂ॑ ରୁଜ । ଵିମ॒ନ୍ଯୁମି॑ନ୍ଦ୍ର ଭାମି॒ତୋ॑ ଽମିତ୍ର॑ସ୍ଯାଭି॒ ଦାସ॑ତଃ ।
ତ୍ରା॒ତାର॒ମିନ୍ଦ୍ର॑ ମଵି॒ତାର॒ ମିନ୍ଦ୍ର॒ଗ୍ଂ॒ ହଵେ॑ ହଵେ ସୁ॒ହଵ॒ଗ୍ଂ॒ ଶୂର॒ମିନ୍ଦ୍ର᳚ମ୍ ।
ହୁ॒ଵେ ନୁ ଶ॒କ୍ର-ମ୍ପୁ॑ରୁହୂ॒ତ ମିନ୍ଦ୍ରଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ନୋ॑ ମ॒ଘଵା॑ ଧା॒ତ୍ଵିନ୍ଦ୍ରଃ॑ ॥ 13 ॥
ମା ତେ॑ ଅ॒ସ୍ଯାଗ୍ଂ ସ॑ହସାଵ॒-ନ୍ପରି॑ଷ୍ଟା ଵ॒ଘାଯ॑ ଭୂମ ହରିଵଃ ପରା॒ଦୈ ।
ତ୍ରାଯ॑ସ୍ଵନୋ ଽଵୃ॒କେଭି॒-ର୍ଵରୂ॑ଥୈ॒ ସ୍ତଵ॑ ପ୍ରି॒ଯାସ॑ ସ୍ସୂ॒ରିଷୁ॑ ସ୍ଯାମ । ଅନ॑ଵସ୍ତେ॒ ରଥ॒ମଶ୍ଵା॑ଯ ତକ୍ଷ॒ନ୍-ତ୍ଵଷ୍ଟା॒ ଵଜ୍ରଂ॑ ପୁରୁହୂତ ଦ୍ଯୁ॒ମନ୍ତ᳚ମ୍ ।
ବ୍ର॒ହ୍ମାଣ॒ ଇନ୍ଦ୍ରଂ॑ ମ॒ହଯ॑ନ୍ତୋ ଅ॒ର୍କୈରଵ॑ର୍ଧଯ॒-ନ୍ନହ॑ଯେ॒ ହନ୍ତ॒ ଵା ଉ॑ ।
ଵୃଷ୍ଣେ॒ ଯତ୍ତେ॒ ଵୃଷ॑ଣୋ ଅ॒ର୍କମର୍ଚା॒ ନିନ୍ଦ୍ର॒ ଗ୍ରାଵା॑ଣୋ॒ ଅଦି॑ତି-ସ୍ସ॒ଜୋଷାଃ᳚ ।
ଅ॒ନ॒ଶ୍ଵାସୋ॒ ଯେ ପ॒ଵଯୋ॑-ଽର॒ଥା ଇନ୍ଦ୍ରେ॑ଷିତା ଅ॒ଭ୍ଯଵ॑ର୍ତ-ନ୍ତ॒ଦସ୍ଯୂନ୍॑ ॥ 14 (3) ॥
(ତୈ. ଅର. 6.1.9; ତୈ. ସଂ. 1.4.41.1; ତୈ. ସଂ. 1.4.42.1)
ଯତ॑ ଇନ୍ଦ୍ର॒ ଭଯା॑ମହେ॒ ତତୋ॑ ନୋ॒ ଅଭ॑ଯ-ଙ୍କୃଧି ।
ମଘ॑ଵନ୍ ଚ୍ଛ॒ଗ୍ଧି ତଵ॒ ତନ୍ନ॑ ଊ॒ତଯେ॒ ଵିଦ୍ଵିଷୋ॒ ଵିମୃଧୋ॑ ଜହି । ସ୍ଵ॒ସ୍ତି॒ଦା ଵି॒ଶସ୍ପତି॑-ର୍ଵୃତ୍ର॒ହା ଵିମୃଧୋ॑ ଵ॒ଶୀ । ଵୃଷେନ୍ଦ୍ରଃ॑ ପୁ॒ର ଏ॑ତୁ ନ ସ୍ସ୍ଵସ୍ତି॒ଦା ଅ॑ଭଯ-ଙ୍କ॒ରଃ ॥ 15ଅ ॥
ମ॒ହାଗ୍ଂ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଵଜ୍ର॑ ବାହୁ ଷ୍ଷୋଡ॒ଶୀ ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛତୁ । ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ନୋ॑ ମ॒ଘଵା॑ କରୋତୁ॒ ହନ୍ତୁ॑ ପା॒ପ୍ମାନଂ॒ ଯୋ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॑ । ସ॒ଜୋଷା॑ ଇନ୍ଦ୍ର॒ ସଗ॑ଣୋ ମ॒ରୁଦ୍ଭି॒ ସ୍ସୋମଂ॑ ପିବ ଵୃତ୍ରହନ୍ ଚ୍ଛୂର ଵି॒ଦ୍ଵାନ୍ । ଜ॒ହି ଶତ୍ରୂ॒ଗ୍ଂ॒ ରପ॒ମୃଧୋ॑-ନୁଦ॒ସ୍ଵାଥା ଭ॑ଯ-ଙ୍କୃଣୁହି ଵି॒ଶ୍ଵତୋ॑ ନଃ ॥ 15ବ୍ (4) ॥
6 ଯେ ଦେଵାଃ
ଯେ ଦେ॒ଵାଃ ପୁ॑ର॒ସ୍ସଦୋ॒-ଽଗ୍ନି ନେ᳚ତ୍ରା,
ଦକ୍ଷିଣ॒ସଦୋ॑ ଯ॒ମନେ᳚ତ୍ରା,
ପଶ୍ଚା॒ଥ୍ସଦ॑ ସ୍ସଵି॒ତୃ ନେ᳚ତ୍ରା,
ଉତ୍ତର॒ସଦୋ॒ ଵରୁ॑ଣନେତ୍ରା,
ଉପରି॒ଷଦୋ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ ନେତ୍ରା,
ରକ୍ଷୋ॒ହଣ॒ସ୍ତେ ନଃ॑ ପାନ୍ତୁ॒ ତେ ନୋ॑-ଽଵନ୍ତୁ॒ ତେଭ୍ଯୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା॒
-ଽଗ୍ନଯେ॑ ରକ୍ଷୋ॒ଘ୍ନେ ସ୍ଵାହା॑,
ଯ॒ମାଯ॑ ସଵି॒ତ୍ରେ ,
ଵରୁ॑ଣାଯ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତ॑ଯେ॒
ଦୁଵ॑ସ୍ଵତେ ରକ୍ଷୋ॒ଘ୍ନେ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 16 (5) ॥
7 ଯେ ଦେଵାଃ (ଅନୁଷଙ୍ଗଂ)
ଯେ ଦେ॒ଵାଃ ପୁ॑ର॒ସ୍ସଦୋ॒-ଽଗ୍ନି ନେ᳚ତ୍ରା ରକ୍ଷୋ॒ହଣ॒ସ୍ତେନଃ॑ ପାନ୍ତୁ॒ ତେ ନୋ॑-ଽଵନ୍ତୁ॒
ତେଭ୍ଯୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ଯେ ଦେ॒ଵା ଦ॑କ୍ଷିଣ॒ସଦୋ॑ ଯ॒ମ ନେ᳚ତ୍ରା ରକ୍ଷୋ॒ହଣ॒ସ୍ତେନଃ॑ ପାନ୍ତୁ॒ ତେ ନୋ॑-ଽଵନ୍ତୁ॒
ତେଭ୍ଯୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ଯେ ଦେ॒ଵାଃ ପ॑ଶ୍ଚା॒ଥ୍ସଦ॑ ସ୍ସଵି॒ତୃ ନେ᳚ତ୍ରା ରକ୍ଷୋ॒ହଣ॒ସ୍ତେନଃ॑ ପାନ୍ତୁ॒ ତେ ନୋ॑-ଽଵନ୍ତୁ॒ ତେଭ୍ଯୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ଯେ ଦେ॒ଵା ଉ॑ତ୍ତର॒ସଦୋ॒ ଵରୁ॑ଣନେତ୍ରା ରକ୍ଷୋ॒ହଣ॒ସ୍ତେନଃ॑ ପାନ୍ତୁ॒ ତେ ନୋ॑-ଽଵନ୍ତୁ॒
ତେଭ୍ଯୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ଯେ ଦେ॒ଵା ଉ॑ପରି॒ଷଦୋ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ ନେତ୍ରା ରକ୍ଷୋ॒ହଣ॒ସ୍ତେନଃ॑ ପାନ୍ତୁ॒ ତେ ନୋ॑-ଽଵନ୍ତୁ॒ ତେଭ୍ଯୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ଅଗ୍ନଯେ॑ ରକ୍ଷୋ॒ଘ୍ନେ ସ୍ଵାହା᳚ । ଯ॒ମାଯ॑ ରକ୍ଷୋ॒ଘ୍ନେ ସ୍ଵାହା᳚ । ସଵି॒ତ୍ରେ ର॑କ୍ଷୋ॒ଘ୍ନେ ସ୍ଵାହା᳚ । ଵରୁ॑ଣାଯ ରକ୍ଷୋ॒ଘ୍ନେ ସ୍ଵାହା᳚ । ବୃହ॒ସ୍ପତ॑ଯେ॒ ଦୁଵ॑ସ୍ଵତେ ରକ୍ଷୋ॒ଘ୍ନେ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 16ଆ (5ଆ) ॥
8 ଆଯୁଷ୍କାମେଷ୍ଟି ମନ୍ତ୍ରାଃ
ଅ॒ଗ୍ନିରାଯୁ॑ଷ୍ମା॒ନ୍​ଥ୍ସ ଵନ॒ସ୍ପତି॑ଭି॒-ରାଯୁ॑ଷ୍ମା॒-ନ୍ତେନ॒ତ୍ଵା-ଽଽଯୁ॒ଷା-ଽଽଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତ-ଙ୍କରୋମି॒,
ସୋମ॒ ଆଯୁ॑ଷ୍ମା॒ନ୍​ଥ୍ସ ଓଷ॑ଧୀଭିର୍,
ଯ॒ଜ୍ଞ ଆଯୁ॑ଷ୍ମା॒ନ୍​ଥ୍ସ ଦକ୍ଷି॑ଣାଭି॒ର୍,
ବ୍ରହ୍ମାଯୁ॑ଷ୍ମ॒ତ୍ତ-ଦ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣୈ-ରାଯୁ॑ଷ୍ମଦ୍,
ଦେ॒ଵା ଆଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତ॒ସ୍ତେ॑ ଽମୃତେ॒ନା ଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତ॒ସ୍ତେନ॒ତ୍ଵା
-ଽଽଯୁ॒ଷା-ଽଽଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତ-ଙ୍କରୋମି ॥ 17 (6) ॥
9 ଆଯୁଷ୍କାମେଷ୍ଟି ମନ୍ତ୍ରାଃ (ଅନୁଷଙ୍ଗଂ)
ଅ॒ଗ୍ନିରାଯୁ॑ଷ୍ମା॒ନ୍​ଥ୍ସ ଵନ॒ସ୍ପତି॑ଭି॒ ରାଯୁ॑ଷ୍ମା॒-ନ୍ତେନ॒ତ୍ଵା ଽଽଯୁ॒ଷା-ଽଽଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତ-ଙ୍କରୋମି । ସୋମ॒ ଆଯୁ॑ଷ୍ମା॒ନ୍​ଥ୍ସ ଓଷ॑ଧୀଭି॒ରାଯୁ॑ଷ୍ମା॒-ନ୍ତେନ॒ତ୍ଵା
-ଽଽଯୁ॒ଷା-ଽଽଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତ-ଙ୍କରୋମି । ଯ॒ଜ୍ଞ ଆଯୁ॑ଷ୍ମା॒ନ୍​ଥ୍ସ ଦକ୍ଷି॑ଣାଭି॒ରାଯୁ॑ଷ୍ମା॒-ନ୍ତେନ॒ତ୍ଵା
-ଽଽଯୁ॒ଷା-ଽଽଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତ-ଙ୍କରୋମି ।
ବ୍ରହ୍ମାଯୁ॑ଷ୍ମ॒ତ୍ତ-ଦ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣୈ-ରାଯୁ॑ଷ୍ମ॒-ତ୍ତେନ॒ତ୍ଵା ଽଽଯୁ॒ଷା-ଽଽଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତଂ
କରୋମି । ଦେ॒ଵା ଆଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତ॒ସ୍ତେ॑ ଽମୃତେ॒-ନାଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତ॒ସ୍ତେନ॒ତ୍ଵା
-ଽଽଯୁ॒ଷା-ଽଽଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତ-ଙ୍କରୋମି ॥ 17ଆ(6ଆ) ॥
10 ଅଗ୍ଂହୋମୁଚ ମନ୍ତ୍ରାଃ
ଯା ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ଯତ॒ଵ୍ଯା॑ ତ॒ନୂସ୍ତଯେ॒ ମମଗ୍ଂହ॑ସୋ ମୁଞ୍ଚତଂ॒ ,
ଁଯା ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ସହ॒ସ୍ଯା॑, ରକ୍ଷ॒ସ୍ଯା॑, ତେଜ॒ସ୍ଯା॑,
ତ॒ନୂସ୍ତଯେ॒ ମମଗ୍ଂହ॑ସୋ ମୁଞ୍ଚତଂ॒,
ଁଯୋ ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ଵ॒ଗ୍ନୌ ସ୍ରାମ॒ସ୍ତଂ-ଵାଁ॑ ମେ॒ତେନା ଵ॑ଯଜେ॒,
ଯୋ ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ଦ୍ଵି॒ପାଥ୍ସୁ॑ ପ॒ଶୁଷୁ॒, ଚତୁ॑ଷ୍ପାଥ୍ସୁ,
ଗୋ॒ଷ୍ଠେ, ଗୃ॒ହେ-, ଷ୍ଵ॒ଫ୍ସୋଷ॑ଧୀଷୁ॒, ଵନ॒ସ୍ପତି॑ଷୁ॒,
ସ୍ରାମ॒ସ୍ତଂ-ଵାଁ॑ ମେ॒ତେନା ଵ॑ଯଜେ ॥ 18 (7) ॥
11 ଅଗ୍ଂହୋମୁଚ ମନ୍ତ୍ରାଃ (ଅନୁଷଙ୍ଗଂ)
ଯା ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ଯତ॒ଵ୍ଯା॑ ତ॒ନୂସ୍ତଯେ॒ ମମଗ୍ଂହ॑ସୋ ମୁଞ୍ଚତମ୍ ।
ଯା ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ସହ॒ସ୍ଯା॑ ତ॒ନୂସ୍ତଯେ॒ ମମଗ୍ଂହ॑ସୋ ମୁଞ୍ଚତମ୍ ।
ଯା ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ରକ୍ଷ॒ସ୍ଯା॑ ତ॒ନୂସ୍ତଯେ॒ ମମଗ୍ଂହ॑ସୋ ମୁଞ୍ଚତମ୍ । ଯା ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ତେଜ॒ସ୍ଯା॑ ତ॒ନୂସ୍ତଯେ॒ ମମଗ୍ଂହ॑ସୋ ମୁଞ୍ଚତମ୍ ।
ଯୋ ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ଵ॒ଗ୍ନୌ ସ୍ରାମ॒ସ୍ତଂ-ଵାଁ॑ମେ॒ ତେନା ଵ॑ଯଜେ ।
ଯୋ ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ଦ୍ଵି॒ପାଥ୍ସୁ॑ ପ॒ଶୁଷୁ॒ ସ୍ରାମ॒ସ୍ତଂ-ଵାଁ॑ମେ॒ ତେନା ଵ॑ଯଜେ ।
ଯୋ ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା॒ ଚତୁ॑ଷ୍ପାଥ୍ସୁ ପ॒ଶୁଷୁ॒ ସ୍ରାମ॒ସ୍ତଂ-ଵାଁ॑ମେ॒ ତେନା ଵ॑ଯଜେ । ଯୋ ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ଗୋ॒ଷ୍ଠେ ସ୍ରାମ॒ସ୍ତଂ-ଵାଁ॑ମେ॒ ତେନା ଵ॑ଯଜେ ।
ଯୋ ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା ଗୃ॒ହେଷୁ॒ ସ୍ରାମ॒ସ୍ତଂ-ଵାଁ॑ମେ॒ ତେନା ଵ॑ଯଜେ ।
ଯୋ ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା॒-ଽଫ୍ସୁ ସ୍ରାମ॒ସ୍ତଂ-ଵାଁ॑ମେ॒ ତେନା ଵ॑ଯଜେ ।
ଯୋ ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁ॒ଣୌଷ॑ଧୀଷୁ॒ ସ୍ରାମ॒ସ୍ତଂ-ଵାଁ॑ମେ॒ ତେନା ଵ॑ଯଜେ ।
ଯୋ ଵା॑ମିନ୍ଦ୍ରା ଵରୁଣା॒ ଵନ॒ସ୍ପତି॑ଷୁ॒ ସ୍ରାମ॒ସ୍ତଂ-ଵାଁ॑ମେ॒ ତେନା ଵ॑ଯଜେ ॥ (18ଆ) (7ଆ)
12 ଶାସ୍ତୃ ସୂକ୍ତଂ (ଆପ୍ଯଂ)
ଅଗ୍ନେ॑ ଯଶସ୍ଵି॒ନ୍॒. ଯଶ॑ସେ॒ ମମ॑ର୍ପ॒ଯେନ୍ଦ୍ରା॑ଵତୀ॒ ମପ॑ଚିତୀ ମି॒ହାଵ॑ହ । ଅ॒ଯ-ମ୍ମୂ॒ର୍ଧା ପ॑ରମେ॒ଷ୍ଠୀ ସୁ॒ଵର୍ଚା᳚-ସ୍ସମା॒ନାନା॑ ମୁତ୍ତ॒ମ ଶ୍ଲୋ॑କୋ ଅସ୍ତୁ । ଭ॒ଦ୍ର-ମ୍ପଶ୍ଯ॑ନ୍ତ॒ ଉପ॑ସେଦୁ॒ରଗ୍ରେ॒ ତପୋ॑ ଦୀ॒କ୍ଷା ମୃଷ॑ଯ ସ୍ସୁଵ॒ର୍ଵିଦଃ॑ । ତତଃ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ବଲ॒ମୋଜ॑ଶ୍ଚ ଜା॒ତ-ନ୍ତଦ॒ସ୍ମୈ ଦେ॒ଵା ଅ॒ଭିସନ୍ନ॑-ମନ୍ତୁ । ଧା॒ତା ଵି॑ଧା॒ତା ପ॑ର॒ମୋତ ସ॒ନ୍ଦୃ-କ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପରମେ॒ଷ୍ଠୀ ଵି॒ରାଜା᳚ । ସ୍ତୋମା॒-ଶ୍ଚନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି ନି॒ଵିଦୋ॑ମ ଆହୁରେ॒ତସ୍ମୈ॑ ରା॒ଷ୍ଟ୍ରମ॒ଭି-ସନ୍ନ॑ମାମ । ଅ॒ଭ୍ଯାଵ॑ର୍ତଦ୍ଧ୍ଵ॒-ମୁପ॒ମେତ॑ ସା॒କମ॒ଯଗ୍ଂ ଶା॒ସ୍ତା-ଽଧି॑ପତିର୍ଵୋ ଅସ୍ତୁ । ଅ॒ସ୍ଯ ଵି॒ଜ୍ଞାନ॒ମନୁ॒ସଗ୍ଂ-ର॑ଭଦ୍ଧ୍ଵମି॒ମ-ମ୍ପ॒ଶ୍ଚାଦନୁ॑ ଜୀଵାଥ॒ ସର୍ଵେ᳚ ॥ 19 (8) ॥
13 ରାଷ୍ଟ୍ରଭୃତଂ
ଋ॒ତା॒ଷା-ଡୃ॒ତଧା॑ମା॒-ଽଗ୍ନି-ର୍ଗ॑ନ୍ଧ॒ର୍ଵସ୍ତ-ସ୍ଯୌଷ॑ଧଯୋ-ଽଫ୍ସ॒ରସ॒
ଊର୍ଜୋ॒ ନାମ॒ ସ ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା॑ତୁ॒ ତା ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା᳚ନ୍ତୁ॒
ତସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା॒ ତାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା॑ ,
ସଗ୍ଂହି॒ତୋ ଵି॒ଶ୍ଵସା॑ମା॒ ସୂର୍ଯୋ॑ ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵ-ସ୍ତସ୍ଯ॒ ମରୀ॑ଚଯୋ-ଽଫ୍ସ॒ରସ॑ ଆ॒ଯୁଵ॑ ,
ସ୍ସୁଷୁ॒ମ୍ନ ସ୍ସୂର୍ଯ॑ ରଶ୍ମି-ଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॑ ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵ-ସ୍ତସ୍ଯ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣ୍ଯ-
ଫ୍ସ॒ରସୋ॑ ବେ॒କୁର॑ଯୋ,
ଭୁ॒ଜ୍ଯୁସ୍ସୁ॑ପ॒ର୍ଣୋ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଗ॑ନ୍ଧ॒ର୍ଵ-ସ୍ତସ୍ଯ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା ଅଫ୍ସ॒ରସ॑ ସ୍ତ॒ଵାଃ,
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର୍ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମା॒ ମନୋ॑ ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵସ୍ତସ୍ଯ॑-ର୍ଖ୍ସା॒ମାନ୍ଯ॑-ଫ୍ସ॒ରସୋ॒ ଵହ୍ନ॑ଯ,
ଇଷି॒ରୋ ଵି॒ଶ୍ଵ ଵ୍ଯ॑ଚା॒ ଵାତୋ॑ ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵ-ସ୍ତସ୍ଯାପୋ᳚ ଽଫ୍ସ॒ରସୋ॑ ମୁ॒ଦା,
ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ ପତେ॒ ଯସ୍ଯ॑ତ ଉ॒ପରି॑ ଗୃ॒ହା ଇ॒ହ ଚ॑ ।
ସ ନୋ॑ ରା॒ସ୍ଵାଜ୍ଯା॑ନିଗ୍ଂ ରା॒ଯସ୍ପୋଷଗ୍ଂ॑ ସୁ॒ଵୀର୍ଯଗ୍ଂ॑ ସଂ​ଵଁଥ୍ସ॒ରୀଣାଗ୍॑ ସ୍ଵ॒ସ୍ତିମ୍ ।
ପ॒ର॒ମେ॒ଷ୍ଠ୍ଯଧି॑ପତି-ର୍ମୃ॒ତ୍ଯୁ-ର୍ଗ॑ନ୍ଧ॒ର୍ଵ-ସ୍ତସ୍ଯ॒ ଵିଶ୍ଵ॑ମଫ୍ସ॒ରସୋ॒ ଭୁଵ॑,
ସ୍ସୁକ୍ଷି॒ତି- ସ୍ସୁଭୂ॑ତି-ର୍ଭଦ୍ର॒କୃ-ଥ୍ସୁଵ॑ର୍ଵା-ନ୍ପ॒ର୍ଜନ୍ଯୋ॑ ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵ-ସ୍ତସ୍ଯ॑
ଵି॒ଦ୍ଯୁତୋ᳚ ଽଫ୍ସ॒ରସୋ॒ ରୁଚୋ॑,
ଦୂ॒ରେ ହେ॑ତିର-ମୃଡ॒ଯୋ ମୃ॒ତ୍ଯୁ-ର୍ଗ॑ନ୍ଧ॒ର୍ଵ-ସ୍ତସ୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଜା ଅ॑ଫ୍ସ॒ରସୋ॑ ଭୀ॒ରୁଵଃ॒,
ଚାରୁଃ॑ କୃପଣ କା॒ଶୀ କାମୋ॑ ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵ-ସ୍ତସ୍ଯା॒ଧଯୋ᳚ ଽଫ୍ସ॒ରସ॑ ଶ୍ଶୋ॒ଚଯ॑ନ୍ତୀ॒ର୍,
ନାମ॒ ସ ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା॑ତୁ ତା ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା᳚ନ୍ତୁ॒ ତସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା॒
ତାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା॒,
ସ ନୋ॑ ଭୁଵନସ୍ଯ ପତେ॒ ଯସ୍ଯ॑ତ ଉ॒ପରି॑ ଗୃ॒ହା ଇ॒ହ ଚ॑ । ଉ॒ରୁ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ॒-ଽସ୍ମୈ କ୍ଷ॒ତ୍ରାଯ॒ ମହି॒ ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛ ॥ 20 (9) ॥
14 ରାଷ୍ଟ୍ରଭୃତଂ (ଅନୁଷଙ୍ଗଂ)
ଋ॒ତା॒ଷା-ଡୃ॒ତଧା॑ମା॒-ଽଗ୍ନି-ର୍ଗ॑ନ୍ଧ॒ର୍ଵସ୍ସ-ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା॑ତୁ॒
ତସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ତସ୍ଯୌଷ॑ଧଯୋ-ଽଫ୍ସ॒ରସ॒ ଊର୍ଜୋ॒ ନାମ॒ ତା ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା᳚ନ୍ତୁ॒ ତାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥
ସଗ୍ଂହି॒ତୋ ଵି॒ଶ୍ଵସା॑ମା॒ ସୂର୍ଯୋ॑ ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵସ୍ସ ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା॑ତୁ॒
ତସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ତସ୍ଯ॒ ମରୀ॑ଚଯୋ-ଽଫ୍ସ॒ରସ॑ ଆ॒ଯୁଵୋ॒ ନାମ॒ ତା ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା᳚ନ୍ତୁ॒ ତାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥
ସୁଷୁ॒ମ୍ନସ୍ସୂର୍ଯ॑-ରଶ୍ମିଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॑ ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵସ୍ସ ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା॑ତୁ॒
ତସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ତସ୍ଯ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣ୍ଯ ଽଫ୍ସ॒ରସୋ॑ ବେ॒କୁର॑ଯୋ॒ ନାମ॒ ତା
ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା᳚ନ୍ତୁ॒ ତାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥
ଭୁ॒ଜ୍ଯୁସ୍ସୁ॑ପ॒ର୍ଣୋ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଗ॑ନ୍ଧ॒ର୍ଵସ୍ସ ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା॑ତୁ॒ ତସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ତସ୍ଯ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା ଅଫ୍ସ॒ରସ॑ ସ୍ତ॒ଵା ନାମ॒ ତା ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା᳚ନ୍ତୁ॒ ତାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର୍ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମା॒ ମନୋ॑ ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵସ୍ସ ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା॑ତୁ॒
ତସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ତସ୍ଯ॑ର୍​-ଖ୍ସା॒ମାନ୍ଯ॑-ଽଫ୍ସ॒ରସୋ॒ ଵହ୍ନ॑ଯୋ॒ ନାମ॒ ତା ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା᳚ନ୍ତୁ॒ ତାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥
ଇଷି॒ରୋ ଵି॒ଶ୍ଵଵ୍ଯ॑ଚା॒ ଵାତୋ॑ ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵସ୍ସ ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା॑ତୁ॒
ତସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ତସ୍ଯାପୋ᳚-ଽଫ୍ସ॒ରସୋ॑ ମୁ॒ଦା ନାମ॒ ତା ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑
କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା᳚ନ୍ତୁ॒ ତାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥ ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ ପତେ॒ ଯସ୍ଯ॑ତ ଉ॒ପରି॑ ଗୃ॒ହା ଇ॒ହ ଚ॑ ।
ସ ନୋ॑ ରା॒ସ୍ଵାଜ୍ଯା॑ନିଗ୍ଂ ରା॒ଯସ୍ପୋଷଗ୍ଂ॑ ସୁ॒ଵୀର୍ଯଗ୍ଂ॑ ସଂ​ଵଁଥ୍ସ॒ରୀଣାଗ୍॑
ସ୍ଵ॒ସ୍ତିଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
ପ॒ର॒ମେ॒ଷ୍ଠ୍ଯଧି॑ପତି-ର୍ମୃ॒ତ୍ଯୁ-ର୍ଗ॑ନ୍ଧ॒ର୍ଵସ୍ସ ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା॑ତୁ॒
ତସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ତସ୍ଯ॒ ଵିଶ୍ଵ॑ମଫ୍ସ॒ରସୋ॒ ଭୁଵୋ॒ ନାମ॒ ତା ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା᳚ନ୍ତୁ॒ ତାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥
ସୁକ୍ଷି॒ତି-ସ୍ସୁଭୂ॑ତି-ର୍ଭଦ୍ର॒କୃ-ଥ୍ସୁଵ॑ର୍ଵା-ନ୍ପ॒ର୍ଜନ୍ଯୋ॑ ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵସ୍ସ
ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା॑ତୁ॒ ତସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ତସ୍ଯ ॑ଵି॒ଦ୍ଯୁତୋ᳚-ଽଫ୍ସ॒ରସୋ॒ ରୁଚୋ॒ ନାମ॒ ତା ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା᳚ନ୍ତୁ॒ ତାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥
ଦୂ॒ରେ ହେ॑ତିର ମୃଡ॒ଯୋ ମୃ॒ତ୍ଯୁ-ର୍ଗ॑ନ୍ଧ॒ର୍ଵସ୍ସ ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା॑ତୁ॒
ତସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ତସ୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଜା ଅ॑ଫ୍ସ॒ରସୋ॑ ଭୀ॒ରୁଵୋ॒ ନାମ॒ ତା ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା᳚ନ୍ତୁ॒ ତାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥ ଚାରୁଃ॑ କୃପଣ କା॒ଶୀ କାମୋ॑ ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵସ୍ସ ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା॑ତୁ॒
ତସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ତସ୍ଯା॒ଧଯୋ᳚ ଽଫ୍ସ॒ରସ॑ ଶ୍ଶୋ॒ଚଯ॑ନ୍ତି॒-ର୍ନାମ॒ ତା ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପା᳚ନ୍ତୁ॒ ତାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥
ସ ନୋ॑ ଭୁଵନସ୍ଯପତେ॒ ଯସ୍ଯ॑ତ ଉ॒ପରି॑ ଗୃ॒ହା ଇ॒ହ ଚ॑ ।ଉ॒ରୁ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ॒-ଽସ୍ମୈ କ୍ଷ॒ତ୍ରାଯ॒ ମହି॒ ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ (20ଆ) (9ଆ)
15 ସର୍ପ ସୂକ୍ତଂ
ନମୋ॑ ଅସ୍ତୁ ସ॒ର୍ପେଭ୍ଯୋ॒ ଯେ କେ ଚ॑ ପୃଥି॒ଵୀ ମନୁ॑ । ଯେ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ॒ ଯେ ଦି॒ଵି ତେଭ୍ଯ॑ ସ୍ସ॒ର୍ପେଭ୍ଯୋ॒ ନମଃ॑ । ଯେ॑-ଽଦୋ ରୋ॑ଚ॒ନେ ଦି॒ଵୋ ଯେ ଵା॒ ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ ର॒ଶ୍ମିଷୁ॑ । ଯେଷା॑ମ॒ଫ୍ସୁ ସଦଃ॑ କୃ॒ତ-ନ୍ତେଭ୍ଯ॑ ସ୍ସ॒ର୍ପେଭ୍ଯୋ॒ ନମଃ॑ । ଯା ଇଷ॑ଵୋ ଯାତୁ॒ ଧାନା॑ନାଂ॒ ଁଯେ ଵା॒ ଵନ॒ସ୍ପତୀ॒ଗ୍ଂ॒ ରନୁ॑ । ଯେ ଵା॑-ଽଵ॒ଟେଷୁ॒ ଶେର॑ତେ॒ ତେଭ୍ଯ॑ ସ୍ସ॒ର୍ପେଭ୍ଯୋ॒ ନମଃ॑ ॥ 21 (10) ॥
16 ପଞ୍ଚଚୋଡାଃ
ଅ॒ଯ-ମ୍ପୁ॒ରୋ ହରି॑କେଶ॒ ସ୍ସୂର୍ଯ॑ରଶ୍ମି॒-ସ୍ତସ୍ଯ॑ ରଥଗୃ॒ଥ୍ସଶ୍ଚ॒ ରଥୌ॑ଜାଶ୍ଚ ସେନାନି
ଗ୍ରାମ॒ଣ୍ଯୌ॑ ପୁଞ୍ଜିକସ୍ଥ॒ଲା ଚ॑ କୃତସ୍ଥ॒ଲା ଚା᳚ଫ୍ସ॒ରସୌ॑ ଯାତୁ॒ ଧାନା॑ ହେ॒ତୀ ରକ୍ଷାଗ୍ଂ॑ସି॒ ପ୍ରହେ॑ତି ,
ର॒ଯ-ନ୍ଦ॑କ୍ଷି॒ଣା ଵି॒ଶ୍ଵ କ॑ର୍ମା॒ ତସ୍ଯ॑ ରଥ ସ୍ଵ॒ନଶ୍ଚ॒ ରଥେ॑-ଚିତ୍ରଶ୍ଚ ସେନାନି
ଗ୍ରାମ॒ଣ୍ଯୌ॑ ମେନ॒କା ଚ॑ ସହଜ॒ନ୍ଯା ଚା᳚-ଽଫ୍ସ॒ରସୌ॑ ଦଂ॒ଷ୍ଣଵଃ॑ ପ॒ଶଵୋ॑ ହେ॒ତିଃ ପୌରୁ॑ଷେଯୋ ଵ॒ଧଃ ପ୍ରହେ॑ତି,
ର॒ଯ-ମ୍ପ॒ଶ୍ଚା-ଦ୍ଵି॒ଶ୍ଵ-ଵ୍ଯ॑ଚା॒ ସ୍ତସ୍ଯ॒ ରଥ॑ ପ୍ରୋତ॒ଶ୍ଚା-ସ॑ମରଥଶ୍ଚ ସେନାନି
ଗ୍ରାମ॒ଣ୍ଯୌ᳚ ପ୍ର॒ମ୍ଲୋଚ॑ନ୍ତୀ ଚା ନୁ॒ମ୍ଲୋଚ॑ନ୍ତୀ-ଚା-ଽଫ୍ସ॒ରସୌ॑ ସ॒ର୍ପା ହେ॒ତି-ର୍
ଵ୍ଯା॒ଘ୍ରାଃ ପ୍ରହେ॑ତି,
ର॒ଯ ମୁ॑ତ୍ତ॒ରା-ଥ୍ସଂ॒​ଯଁଦ୍ଵ॑ସୁ॒ସ୍ତସ୍ଯ॑ ସେନ॒ଜିଚ୍ଚ॑ ସୁ॒ଷେଣ॑ଶ୍ଚ ସେନାନି ଗ୍ରାମ॒ଣ୍ଯୌ॑
ଵି॒ଶ୍ଵାଚୀ॑ଚ ଘୃ॒ତାଚୀ॑ ଚା-ଫ୍ସ॒ରସା॒ ଵାପୋ॑ ହେ॒ତି-ର୍ଵାତଃ॒ ପ୍ରହେ॑ତି ,
ର॒ଯ-ମୁ॒ପର୍ଯ॒-ର୍ଵାଗ୍ଵ॑-ସୁ॒ସ୍ତସ୍ଯ॒ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ॒-ଶ୍ଚାରି॑ଷ୍ଟ-ନେମିଶ୍ଚ ସେନାନି ଗ୍ରାମ॒ଣ୍ଯା॑
ଵୁ॒ର୍ଵଶୀ॑ ଚ ପୂ॒ର୍ଵଚି॑ତ୍ତିଶ୍ଚା-ଫ୍ସ॒ରସୌ॑ ଵି॒ଦ୍ଯୁଦ୍ଧେ॒ତି-ର॑ଵ॒ସ୍ଫୂର୍ଜ॒-ନ୍ପ୍ରହେ॑ତି॒ ,
ସ୍ତେଭ୍ଯୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେ ନୋ॑ ମୃଡଯନ୍ତୁ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵୋଁ॒
ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ॥ 22 (11) ॥
17 ପଞ୍ଚଚୋଡାଃ (ଅନୁଷଙ୍ଗଂ)
ଅ॒ଯ-ମ୍ପୁ॒ରୋ ହରି॑କେଶ॒ ସ୍ସୂର୍ଯ॑ରଶ୍ମି॒-ସ୍ତସ୍ଯ॑ ରଥଗୃ॒ଥ୍ସଶ୍ଚ॒ ରଥୌ॑ଜାଶ୍ଚ ସେନାନି ଗ୍ରାମ॒ଣ୍ଯୌ॑ ପୁଞ୍ଜିକସ୍ଥ॒ଲା ଚ॑ କୃତସ୍ଥ॒ଲା ଚା᳚ଫ୍ସ॒ରସୌ॑ ଯାତୁ॒ଧାନା॑ ହେ॒ତୀ ରକ୍ଷାଗ୍ଂ॑ସି॒ ପ୍ରହେ॑ତି॒ସ୍ତେଭ୍ଯୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେ ନୋ॑ ମୃଡଯନ୍ତୁ॒ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵୋଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ॥
ଅ॒ଯ-ନ୍ଦ॑କ୍ଷି॒ଣା ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମା॒ ତସ୍ଯ॑ ରଥସ୍ଵ॒ନଶ୍ଚ॒ ରଥେ॑ ଚିତ୍ରଶ୍ଚ ସେନାନି
ଗ୍ରାମ॒ଣ୍ଯୌ॑ ମେନ॒କା ଚ॑ ସହଜ॒ନ୍ଯା ଚା᳚ଫ୍ସ॒ରସୌ॑ ଦଂ॒ଷ୍ଣଵଃ॑ ପ॒ଶଵୋ॑
ହେ॒ତିଃ ପୌରୁ॑ଷେଯୋ ଵ॒ଧଃ ପ୍ରହେ॑ତି॒ସ୍ତେଭ୍ଯୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେ ନୋ॑ ମୃଡଯନ୍ତୁ॒ ତେ
ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵୋଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ॥
ଅ॒ଯ-ମ୍ପ॒ଶ୍ଚା-ଦ୍ଵି॒ଶ୍ଵ ଵ୍ଯ॑ଚା॒-ସ୍ତସ୍ଯ॒ ରଥ॑ପ୍ରୋତ॒ଶ୍ଚା-ସ॑ମରଥଶ୍ଚ ସେନାନି ଗ୍ରାମ॒ଣ୍ଯୌ᳚ ପ୍ର॒ମ୍ଲୋଚ॑ନ୍ତୀଚା ନୁ॒ମ୍ଲୋଚ॑ନ୍ତୀ-ଚାଫ୍ସ॒ରସୌ॑ ସ॒ର୍ପା ହେ॒ତି-ର୍ଵ୍ଯା॒ଘ୍ରାଃ ପ୍ରହେ॑ତି॒ସ୍ତେଭ୍ଯୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେ ନୋ॑ ମୃଡଯନ୍ତୁ॒ ତେଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵୋଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ॥
ଅ॒ଯ-ମୁ॑ତ୍ତ॒ରା-ଥ୍ସଂ॒​ଯଁଦ୍ଵ॑ସୁ॒ସ୍ତସ୍ଯ॑ ସେନ॒ଜିଚ୍ଚ॑ ସୁ॒ଷେଣ॑ଶ୍ଚ ସେନାନି
ଗ୍ରାମ॒ଣ୍ଯୌ॑ ଵି॒ଶ୍ଵାଚୀ॑ଚ ଘୃ॒ତାଚୀ॑ଚା-ଫ୍ସ॒ରସା॒ ଵାପୋ॑ ହେ॒ତି-ର୍ଵାତଃ॒
ପ୍ରହେ॑ତି॒ସ୍ତେଭ୍ଯୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେ ନୋ॑ ମୃଡଯନ୍ତୁ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒
ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵୋଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ॥
ଅ॒ଯମୁ॒ପର୍ଯ॒-ର୍ଵାଗ୍ଵ॑ସୁ॒ସ୍ତସ୍ଯ॒ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ॒-ଶ୍ଚାରି॑ଷ୍ଟ-ନେମିଶ୍ଚ ସେନାନି
ଗ୍ରାମ॒ଣ୍ଯା॑ ଵୁ॒ର୍ଵଶୀ॑ ଚ ପୂ॒ର୍ଵଚି॑ତ୍ତି-ଶ୍ଚାଫ୍ସ॒ରସୌ॑ ଵି॒ଦ୍ଯୁଦ୍ଧେ॒ତିର॑-
ଵ॒ସ୍ଫୂର୍ଜ॒-ନ୍ପ୍ରହେ॑ତି॒ସ୍ତେଭ୍ଯୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେ ନୋ॑ ମୃଡଯନ୍ତୁ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒
ତଂ-ଵୋଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ॥ 22ଆ(11ଆ) ॥
18 ଅପ୍ରତିରଥଃ
ଆ॒ଶୁ-ଶ୍ଶିଶା॑ନୋ ଵୃଷ॒ଭୋ ନ ଯୁ॒ଧ୍ମୋ ଘ॑ନାଘ॒ନଃ, କ୍ଷୋଭ॑ଣ-ଶ୍ଚର୍​ଷଣୀ॒ନାମ୍ । ସ॒ଙ୍କ୍ରନ୍ଦ॑ନୋ-ଽନିମି॒ଷ ଏ॑କ ଵୀ॒ରଶ୍ଶ॒ତଗ୍ଂ
ସେନା॑ ଅଜଯଥ୍ସା॒କମିନ୍ଦ୍ରଃ॑ । ସ॒ଙ୍କ୍ରନ୍ଦ॑ନେନା ନିମି॒ଷେଣ॑ ଜି॒ଷ୍ଣୁନା॑ ଯୁତ୍କା॒ରେଣ॑ ଦୁଶ୍ଚ୍ଯଵ॒ନେନ॑ ଧୃ॒ଷ୍ଣୁନା᳚ । ତଦିନ୍ଦ୍ରେ॑ଣ ଜଯତ॒ ତ-ଥ୍ସ॑ହଧ୍ଵଂ॒ ଁଯୁଧୋ॑ ନର॒ ଇଷୁ॑ ହସ୍ତେନ॒ ଵୃଷ୍ଣା᳚ । ସ ଇଷୁ॑ହସ୍ତୈ॒-ସ୍ସ ନି॑ଷ॒ଙ୍ଗିଭି॑ର୍ଵ॒ଶୀ ସଗ୍ଗ୍​ ସ୍ର॑ଷ୍ଟା॒ ସ ଯୁଧ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଗ॒ଣେନ॑ । ସ॒ଗ୍ଂ॒ସୃ॒ଷ୍ଟ॒ଜି-ଥ୍ସୋ॑ମ॒ପା ବା॑ହୁ ଶ॒ର୍ଧ୍ଯୂ᳚ର୍ଧ୍ଵ ଧ॑ନ୍ଵା॒ ପ୍ରତି॑ହିତାଭି॒ରସ୍ତା᳚ । ବୃହ॑ସ୍ପତେ॒ ପରି॑ଦୀଯା॒ ରଥେ॑ନ ରକ୍ଷୋ॒ହା ଽମିତ୍ରାଗ୍ଂ॑ ଅପ॒ ବାଧ॑ମାନଃ ॥ 23 ॥
ପ୍ର॒ଭ॒ଞ୍ଜନ୍-ଥ୍ସେନାଃ᳚ ପ୍ରମୃ॒ଣୋ ଯୁ॒ଧା ଜଯ॑ନ୍ନ॒ସ୍ମାକ॑-ମେଧ୍ଯଵି॒ତା ରଥା॑ନାମ୍ । ଗୋ॒ତ୍ର॒ଭିଦଂ॑ ଗୋ॒ଵିଦଂ॒ ଁଵଜ୍ର॑ବାହୁଂ॒ ଜଯ॑ନ୍ତ॒ମଜ୍ମ॑ ପ୍ରମୃ॒ଣନ୍ତ॒-ମୋଜ॑ସା । ଇ॒ମଗ୍ଂ ସ॑ଜାତା॒ ଅନୁ॑ଵୀର-ଯଧ୍ଵ॒ ମିନ୍ଦ୍ରଗ୍ଂ॑ ସଖା॒ଯୋ-ଽନୁ॒ ସଗ୍ଂ ର॑ଭଧ୍ଵମ୍ । ବ॒ଲ॒ଵି॒ଜ୍ଞା॒ଯ-ସ୍ସ୍ଥଵି॑ରଃ॒ ପ୍ରଵୀ॑ର॒-ସ୍ସହ॑ସ୍ଵାନ୍. ଵା॒ଜୀ ସହ॑ମାନ ଉ॒ଗ୍ରଃ । ଅ॒ଭିଵୀ॑ରୋ ଅ॒ଭିସ॑ତ୍ଵା ସହୋ॒ଜା ଜୈତ୍ର॑ମିନ୍ଦ୍ର॒ ରଥ॒ମାତି॑ଷ୍ଠ ଗୋ॒ଵିତ୍ ॥ 24 ॥
ଅ॒ଭିଗୋ॒ତ୍ରାଣି॒ ସହ॑ସା॒ ଗାହ॑ମାନୋ-ଽଦା॒ଯୋ ଵୀ॒ରଶ୍ଶ॒ତମ॑ନ୍ଯୁ॒ରିନ୍ଦ୍ରଃ॑ । ଦୁ॒ଶ୍ଚ୍ଯ॒ଵ॒ନଃ ପୃ॑ତନା॒ଷାଡ॑ ଯୁ॒ଧ୍ଯୋ᳚-ସ୍ମାକ॒ଗ୍ଂ॒ ସେନା॑ ଅଵତୁ॒ ପ୍ରଯୁ॒ଥ୍ସୁ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ ଆସାଂ-ନେ॒ତା ବୃହ॒ସ୍ପତି॒-ର୍ଦକ୍ଷି॑ଣା ଯ॒ଜ୍ଞଃ ପୁ॒ର ଏ॑ତୁ॒ ସୋମଃ॑ । ଦେ॒ଵ॒ସେ॒ନାନା॑-ମଭିଭଞ୍ଜତୀ॒ନା-ଞ୍ଜଯ॑ନ୍ତୀନା-ମ୍ମ॒ରୁତୋ॑ ଯ॒ନ୍ତ୍ଵଗ୍ରେ᳚ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ॒ ଵୃଷ୍ଣୋ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ॒ ରାଜ୍ଞ॑ ଆଦି॒ତ୍ଯାନା᳚-ମ୍ମ॒ରୁତା॒ଗ୍ଂ॒ ଶର୍ଧ॑ ଉ॒ଗ୍ରମ୍ । ମ॒ହାମ॑ନସା-ମ୍ଭୁଵନଚ୍ଯ॒ଵାନାଂ॒ ଘୋଷୋ॑ ଦେ॒ଵାନାଂ॒ ଜଯ॑ତା॒ ମୁଦ॑ସ୍ଥାତ୍ । ଅ॒ସ୍ମାକ॒-ମିନ୍ଦ୍ର॒-ସ୍ସମୃ॑ତେଷୁ ଧ୍ଵ॒ଜେଷ୍ଵ॒ସ୍ମାକଂ॒ ଁଯା ଇଷ॑ଵ॒ସ୍ତା ଜ॑ଯନ୍ତୁ ॥ 25 ॥
ଅ॒ସ୍ମାକଂ॑ ଁଵୀ॒ରା ଉତ୍ତ॑ରେ ଭଵନ୍ତ୍ଵ॒ସ୍ମାନୁ॑ ଦେଵା ଅଵତା॒ ହଵେ॑ଷୁ । ଉଦ୍ଧ॑ର୍​ଷଯ ମଘଵ॒-ନ୍ନାଯୁ॑ଧା॒-ନ୍ନ୍ଯୁଥ୍​ସତ୍ଵ॑ନା-ମ୍ମାମ॒କାନାଂ॒ ମହାଗ୍ଂ॑ସି । ଉଦ୍ଵୃ॑ତ୍ରହନ୍-ଵା॒ଜିନାଂ॒ ଁଵାଜି॑ନା॒ନ୍ଯୁଦ୍ରଥା॑ନାଂ॒ ଜଯ॑ତାମେତୁ॒ ଘୋଷଃ॑ । ଉପ॒ପ୍ରେତ॒ ଜଯ॑ତା ନରସ୍ସ୍ଥି॒ରା ଵ॑ସ୍ସନ୍ତୁ ବା॒ହଵଃ॑ ।
ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵ॒-ଶ୍ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛ ତ୍ଵନା-ଧୃ॒ଷ୍ଯା ଯଥାସ॑ଥ । ଅଵ॑ସୃଷ୍ଟା॒ ପରା॑ପତ॒ ଶର॑ଵ୍ଯେ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ ସଗ୍ଂଶିତା ॥ 26 ॥
ଗଚ୍ଛା॒ମିତ୍ରା॒-ନ୍ପ୍ରଵି॑ଶ॒ ମୈଷାଂ॒ କଞ୍ଚ॒ନୋଚ୍ଛି॑ଷଃ । ମର୍ମା॑ଣି ତେ॒ ଵର୍ମ॑ଭିଶ୍ଛାଦଯାମି॒ ସୋମ॑ସ୍ତ୍ଵା॒ ରାଜା॒ ଽମୃତେ॑ନା॒ଭି-ଵ॑ସ୍ତାମ୍ । ଉ॒ରୋର୍ଵରୀ॑ଯୋ॒ ଵରି॑ଵସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ॒ ଜଯ॑ନ୍ତଂ॒ ତ୍ଵାମନୁ॑ ମଦନ୍ତୁ ଦେ॒ଵାଃ । ଯତ୍ର॑ ବା॒ଣା-ସ୍ସ॒ମ୍ପତ॑ନ୍ତି କୁମା॒ରା ଵି॑ଶି॒ଖା ଇ॑ଵ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ନ॒ସ୍ତତ୍ର॑ ଵୃତ୍ର॒ହା ଵି॑ଶ୍ଵା॒ହା ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛତୁ ॥ 27 (12) ॥
19 ଚମକ-ନ୍ତୃତୀଯ ଅନୁଵାକଃ
ଶ-ଞ୍ଚ॑ ମେ॒ ମଯ॑ଶ୍ଚ ମେ ପ୍ରି॒ଯ-ଞ୍ଚ॑ ମେ-ଽନୁକା॒ମଶ୍ଚ॑ ମେ॒
କାମ॑ଶ୍ଚ ମେ ସୌମନ॒ସଶ୍ଚ॑ ମେ ଭ॒ଦ୍ର-ଞ୍ଚ॑ ମେ॒ ଶ୍ରେଯ॑ଶ୍ଚ ମେ॒
ଵସ୍ଯ॑ଶ୍ଚ ମେ॒ ଯଶ॑ଶ୍ଚ ମେ॒ ଭଗ॑ଶ୍ଚ ମେ॒ ଦ୍ରଵି॑ଣ-ଞ୍ଚ ମେ
ଯ॒ନ୍ତା ଚ॑ ମେ ଧ॒ର୍ତା ଚ॑ ମେ॒ କ୍ଷେମ॑ଶ୍ଚ ମେ॒ ଧୃତି॑ଶ୍ଚ ମେ॒
ଵିଶ୍ଵଂ॑ ଚ ମେ॒ ମହ॑ଶ୍ଚ ମେ (28)
ସଂ॒​ଵିଁଚ୍ଚ॑ ମେ॒ ଜ୍ଞାତ୍ର॑-ଞ୍ଚ ମେ॒
ସୂଶ୍ଚ॑ ମେ ପ୍ର॒ସୂଶ୍ଚ॑ ମେ॒ ସୀର॑-ଞ୍ଚ ମେ ଲ॒ଯଶ୍ଚ॑ ମ
ଋ॒ତ-ଞ୍ଚ॑ ମେ॒-ଽମୃତଂ॑ ଚ ମେ ଽଯ॒କ୍ଷ୍ମ-ଞ୍ଚ॒ ମେ-ଽନା॑ମଯଚ୍ଚ ମେ
ଜୀ॒ଵାତୁ॑ଶ୍ଚ ମେ ଦୀର୍ଘାଯୁ॒ତ୍ଵ-ଞ୍ଚ॑ ମେ-ଽନମି॒ତ୍ର-ଞ୍ଚ॒ ମେ-ଽଭ॑ଯ-ଞ୍ଚ ମେ
ସୁ॒ଗ-ଞ୍ଚ॑ ମେ॒ ଶଯ॑ନ-ଞ୍ଚ ମେ ସୂ॒ଷା ଚ॑ ମେ ସୁ॒ଦିନ॑-ଞ୍ଚ ମେ ॥ 29 (13) ॥
20 ଵିହଵ୍ଯମ୍
ମମା᳚ଗ୍ନେ॒ ଵର୍ଚୋ॑ ଵିହ॒ଵେଷ୍ଵ॑ସ୍ତୁ ଵ॒ଯ-ନ୍ତ୍ଵେନ୍ଧା॑ନା ସ୍ତ॒ନୁଵ॑-ମ୍ପୁଷେମ ।
ମହ୍ଯ॑-ନ୍ନମନ୍ତା-ମ୍ପ୍ର॒ଦିଶ॒ଶ୍ଚତ॑ସ୍ର॒ ସ୍ତ୍ଵଯା-ଽଦ୍ଧ୍ଯ॑କ୍ଷେଣ॒ ପୃତ॑ନା ଜଯେମ ।
ମମ॑ ଦେ॒ଵା ଵି॑ହ॒ଵେ ସ॑ନ୍ତୁ॒ ସର୍ଵ॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଵନ୍ତୋ ମ॒ରୁତୋ॒ ଵିଷ୍ଣୁ॑ର॒ଗ୍ନିଃ ।
ମମା॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ ମୁ॒ରୁ ଗୋ॒ପମ॑ସ୍ତୁ॒ ମହ୍ଯଂ॒ ଁଵାତଃ॑ ପଵତା॒-ଙ୍କାମେ॑ ଅ॒ସ୍ମିନ୍ନ୍ ।
ମଯି॑ ଦେ॒ଵା ଦ୍ରଵି॑ଣ॒ ମାଯ॑ଜନ୍ତା॒-ମ୍ମଯ୍ଯା॒ ଶୀର॑ସ୍ତୁ॒ ମଯି॑ ଦେ॒ଵହୂ॑ତିଃ ॥ 30 ॥
ଦୈଵ୍ଯା॒ ହୋତା॑ରା ଵନିଷନ୍ତ॒ ପୂର୍ଵେ ଽରି॑ଷ୍ଟା-ସ୍ସ୍ଯାମ ତ॒ନୁଵା॑ ସୁ॒ଵୀରାଃ᳚ । ମହ୍ଯଂ॑ ଁଯଜନ୍ତୁ॒ ମମ॒ ଯାନି॑ ହ॒ଵ୍ଯା-ଽଽକୂ॑ତି ସ୍ସ॒ତ୍ଯା ମନ॑ସୋ ମେ ଅସ୍ତୁ ।
ଏନୋ॒ ମାନିଗା᳚-ଙ୍କତ॒ମଚ୍ଚ॒ ନାହଂ-ଵିଁଶ୍ଵେ॑ ଦେଵାସୋ॒ ଅଧି॑ଵୋଚ ତା ମେ ।
ଦେଵୀ᳚ଷ୍ଷଡୁ-ର୍ଵୀରୁ॒ରୁଣଃ॑ କୃଣୋତ॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେଵାସ ଇ॒ହ ଵୀ॑ରଯଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।
ମାହା᳚ସ୍ମହି ପ୍ର॒ଜଯା॒ ମା ତ॒ନୂଭି॒-ର୍ମାର॑ଧାମ ଦ୍ଵିଷ॒ତେ ସୋ॑ମରାଜନ୍ନ୍ ।
ଅ॒ଗ୍ନିର୍ମ॒ନ୍ଯୁ-ମ୍ପ୍ର॑ତିନୁ॒ଦ-ନ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॒-ଦଦ॑ବ୍ଧୋ ଗୋ॒ପାଃ ପରି॑ପାହି ନ॒ସ୍ତ୍ଵମ୍ ॥ 31 ॥
ପ୍ର॒ତ୍ଯଞ୍ଚୋ॑ ଯନ୍ତୁ ନି॒ଗୁତଃ॒ ପୁନ॒ସ୍ତେ॑ ଽମୈଷା᳚-ଞ୍ଚି॒ତ୍ତ-ମ୍ପ୍ର॒ବୁଧା॒ ଵିନେ॑ଶତ୍ ।
ଧା॒ତା ଧା॑ତୃ॒ଣା-ମ୍ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ॒ ଯସ୍ପତି॑-ର୍ଦେ॒ଵଗ୍ଂ ସ॑ଵି॒ତାର॑ମଭି ମାତି॒ଷାହ᳚ମ୍ ।
ଇ॒ମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ ମ॒ଶ୍ଵିନୋ॒ଭା ବୃହ॒ସ୍ପତି॑-ର୍ଦେ॒ଵାଃ ପା᳚ନ୍ତୁ॒ ଯଜ॑ମାନ-ନ୍ନ୍ଯ॒ର୍ଥାତ୍ ।
ଉ॒ରୁ॒ଵ୍ଯଚା॑ ନୋ ମହି॒ଷ ଶ୍ଶର୍ମ॑ଯଗ୍ଂ ସଦ॒ସ୍ମିନ୍. ହଵେ॑ ପୁରୁହୂ॒ତଃ ପୁ॑ରୁ॒କ୍ଷୁ ।
ସ ନଃ॑ ପ୍ର॒ଜାଯୈ॑ ହର୍ଯଶ୍ଵ ମୃଡ॒ଯେନ୍ଦ୍ର॒ ମା ନୋ॑ ରୀରିଷୋ॒ ମା ପରା॑ଦାଃ ॥ 32 ॥
ଯେ ନ॑ ସ୍ସ॒ପତ୍ନା॒ ଅପ॒ତେ ଭ॑ଵନ୍ତ୍ଵିନ୍ଦ୍ରା॒-ଗ୍ନିଭ୍ଯା॒ ମଵ॑ ବାଧାମହେ॒ ତାନ୍ ।
ଵସ॑ଵୋ ରୁ॒ଦ୍ରା ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯା ଉ॑ପରି॒ ସ୍ପୃଶଂ॑ ମୋ॒ଗ୍ରଂ-ଚେତ୍ତା॑ରମଧି ରା॒ଜମ॑କ୍ରନ୍ନ୍ ।
ଅ॒ର୍ଵାଞ୍ଚ॒ ମିନ୍ଦ୍ର॑ ମ॒ମୁତୋ॑ ହଵାମହେ॒ ଯୋ ଗୋ॒ଜି-ଦ୍ଧ॑ନ॒-ଜିଦ॑ଶ୍ଵ॒-ଜିଦ୍ଯଃ ।
ଇ॒ମନ୍ନୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଂ-ଵିଁ॑ହ॒ଵେ ଜୁ॑ଷସ୍ଵା॒ସ୍ଯ କୁ॑ର୍ମୋ ହରିଵୋ ମେ॒ଦିନଂ॑ ତ୍ଵା ॥ 33 (14) ॥
21 ମୃଗାରଃ
ଅ॒ଗ୍ନେ-ର୍ମ॑ନ୍ଵେ ପ୍ରଥ॒ମସ୍ଯ॒ ପ୍ରଚେ॑ତସୋ॒ଯ-ମ୍ପାଞ୍ଚ॑ଜନ୍ଯ-ମ୍ବ॒ହଵ॑ ସ୍ସମି॒ନ୍ଧତେ᳚ ।
ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ଯାଂ-ଵିଁ॒ଶି ପ୍ର॑ଵିଵିଶି॒ଵାଗ୍ଂ ସ॑ମୀମହେ॒ ସ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚ॒ତ୍ଵଗ୍ଂ ହ॑ସଃ ।
ଯସ୍ଯେ॒ଦ-ମ୍ପ୍ରା॒ଣ-ନ୍ନି॑ମି॒ଷ-ଦ୍ଯଦେଜ॑ତି॒ ଯସ୍ଯ॑ ଜା॒ତ-ଞ୍ଜନ॑ମାନ-ଞ୍ଚ॒ କେଵ॑ଲମ୍ ।
ସ୍ତୌମ୍ଯ॒ଗ୍ନି-ନ୍ନା॑ଥି॒ତୋ ଜୋ॑ହଵୀମି॒ ସ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚ॒ତ୍ଵଗ୍ଂ ହ॑ସଃ ।
ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ମନ୍ଯେ ପ୍ରଥ॒ମସ୍ଯ॒ ପ୍ରଚେ॑ତସୋ ଵୃତ୍ର॒ଘ୍ନ-ସ୍ସ୍ତୋମା॒ ଉପ॒ମା ମୁ॒ପାଗୁଃ॑ ।
ଯୋ ଦା॒ଶୁଷଃ॑ ସୁ॒କୃତୋ॒ ହଵ॒ମୁପ॒ ଗନ୍ତା॒ ସ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚ॒ତ୍ଵଗ୍ଂ ହ॑ସଃ ॥ 34 ॥
ଯ ସ୍ସଂ॑ଗ୍ରା॒ମ-ନ୍ନଯ॑ତି॒ ସଂ​ଵଁ॒ଶୀ ଯୁ॒ଧେ ଯଃ ପୁ॒ଷ୍ଟାନି॑ ସଗ୍ଂସୃ॒ଜତି॑ ତ୍ର॒ଯାଣି॑ । ସ୍ତୌମୀନ୍ଦ୍ର॑-ନ୍ନାଥି॒ତୋ ଜୋ॑ହଵୀମି॒ ସ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚ॒ତ୍ଵଗ୍ଂ ହ॑ସଃ । ମ॒ନ୍ଵେଵାଂ᳚ ମିତ୍ରାଵରୁଣା॒ ତସ୍ଯ॑ ଵିତ୍ତ॒ଗ୍ଂ॒ ସତ୍ଯୌ॑ଜସା ଦୃଗ୍ଂହଣା॒ ଯ-ନ୍ନୁ॒ଦେଥେ᳚ । ଯା ରାଜା॑ନଗ୍ଂ ସ॒ରଥଂ॑ ଁଯା॒ଥ ଉ॑ଗ୍ରା॒ ତା ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚତ॒ ମାଗ॑ସଃ ।
ଯୋ ଵା॒ଗ୍ଂ॒ ରଥ॑ ଋ॒ଜୁର॑ଶ୍ମି-ସ୍ସ॒ତ୍ଯଧ॑ର୍ମା॒ ମିଥୁ॒-ଶ୍ଚର॑ନ୍ତ-ମୁପ॒ଯାତି॑ ଦୂ॒ଷଯନ୍ନ୍॑ ॥ 35 ॥
ସ୍ତୌମି॑ ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣା ନାଥି॒ତୋ ଜୋ॑ହଵୀମି॒ ତୌ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚତ॒ ମାଗ॑ସଃ । ଵା॒ଯୋ-ସ୍ସ॑ଵି॒ତୁ-ର୍ଵି॒ଦଥା॑ନି ମନ୍ମହେ॒ ଯାଵା᳚ତ୍ମ॒ନ୍-ଵଦ୍ବି॑ଭୃ॒ତୋ ଯୌ
ଚ॒ ରକ୍ଷ॑ତଃ । ଯୌ ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ପରି॒ଭୂ ବ॑ଭୂ॒ଵତୁ॒ସ୍ତୌ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚତ॒ ମାଗ॑ସଃ ।
ଉପ॒ଶ୍ରେଷ୍ଠା॑ନ ଆ॒ଶିଷୋ॑ ଦେ॒ଵଯୋ॒ର୍ଧର୍ମେ॑ ଅସ୍ଥିରନ୍ନ୍ । ସ୍ତୌମି॑ ଵା॒ଯୁଗ୍ଂ ସ॑ଵି॒ତାର॑-ନ୍ନାଥି॒ତୋ ଜୋ॑ହଵୀମି॒ ତୌ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚତ॒ ମାଗ॑ସଃ ।
ର॒ଥୀତ॑ମୌ ରଥୀ॒ନା ମ॑ହ୍ଵ ଊ॒ତଯେ॒ ଶୁଭ॒ଙ୍ଗମି॑ଷ୍ଠୌ ସୁ॒ଯମେ॑-ଭି॒ରଶ୍ଵୈଃ᳚ ॥ 36 ॥
ଯଯୋ᳚ର୍ଵା-ନ୍ଦେଵୌ ଦେ॒ଵେଷ୍ଵ-ନି॑ଶିତ॒ ମୋଜ॒ସ୍ତୌ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚତ॒ ମାଗ॑ସଃ । ଯଦଯା॑ତଂ-ଵଁହ॒ତୁଗ୍ଂ ସୂ॒ର୍ଯାଯା᳚-ସ୍ତ୍ରିଚ॒କ୍ରେଣ॑ ସ॒ଗ୍ଂ॒ ସଦ॑ମି॒ଚ୍ଛମା॑ନୌ । ସ୍ତୌମି॑ ଦେ॒ଵା ଵ॒ଶ୍ଵିନୌ॑ ନାଥି॒ତୋ ଜୋ॑ହଵୀମି॒ ତୌ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚତ॒ ମାଗ॑ସଃ ।
ମ॒ରୁତାଂ᳚ ମନ୍ଵେ॒ ଅଧି॑ନୋ ବ୍ରୁଵନ୍ତୁ॒ ପ୍ରେମାଂ-ଵାଁଚଂ॒ ଁଵିଶ୍ଵା॑ମଵନ୍ତୁ॒ ଵିଶ୍ଵେ᳚ ।
ଆ॒ଶୂନ୍. ହୁ॑ଵେ ସୁ॒ଯମା॑ନୂ॒ତଯେ॒ ତେ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚ॒ନ୍ତ୍ଵେନ॑ସଃ । ତି॒ଗ୍ମମାଯୁ॑ଧଂ-ଵୀଁଡି॒ତଗ୍ଂ ସହ॑ସ୍ଵଦ ଦି॒ଵ୍ଯଗ୍ଂ ଶର୍ଧଃ॒ ପୃତ॑ନାସୁ ଜି॒ଷ୍ଣୁ ॥ 37 ॥
ସ୍ତୌମି॑ ଦେ॒ଵା-ନ୍ମ॒ରୁତୋ॑ ନାଥି॒ତୋ ଜୋ॑ହଵୀମି॒ ତେ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚ॒ନ୍ତ୍ଵେନ॑ସଃ । ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ମନ୍ଵେ॒ ଅଧି॑ ନୋ ବ୍ରୁଵନ୍ତୁ॒ ପ୍ରେମାଂ-ଵାଁଚଂ॒ ଁଵିଶ୍ଵା॑ମଵନ୍ତୁ॒ ଵିଶ୍ଵେ᳚ । ଆ॒ଶୂନ୍. ହୁ॑ଵେ ସୁ॒ଯମା॑ନୂ॒ତଯେ॒ ତେ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚ॒ନ୍ତ୍ଵେନ॑ସଃ । ଯଦି॒ଦ-ମ୍ମା॑-ଽଭି॒ଶୋଚ॑ତି॒ ପୌରୁ॑ଷେଯେଣ॒ ଦୈଵ୍ଯେ॑ନ । ସ୍ତୌମି॒ ଵିଶ୍ଵା᳚-ନ୍ଦେ॒ଵା-ନ୍ନା॑ଥି॒ତୋ ଜୋ॑ହଵୀମି॒ ତେ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚ॒ନ୍ତ୍ଵେନ॑ସଃ ।
ଅନୁ॑ନୋ॒-ଽଦ୍ଯାନୁ॑ମତି॒ରନ୍ଵିଦ॑ନୁ ମତେ॒ ତ୍ଵଂ-ଵୈଁ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରୋ ନ॑ ଊ॒ତ୍ଯା ପୃ॒ଷ୍ଟୋ ଦି॒ଵି ॥ 38 ॥
ଅନୁ॑ନୋ॒-ଽଧ୍ଯାନୁ॑ମତି-ର୍ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ମନ୍ଯତାମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିଶ୍ଚ॑ ହଵ୍ଯ॒ ଵାହ॑ନୋ॒ ଭଵ॑ତା-ନ୍ଦା॒ଶୁଷେ॒ ମଯଃ॑ । ଅନ୍ଵିଦ॑ନୁମତେ॒ ତ୍ଵ-ମ୍ମନ୍ଯା॑ସୈ॒ ଶଞ୍ଚ॑ ନଃ କୃଧି । କ୍ରତ୍ଵେ॒ ଦକ୍ଷା॑ଯ ନୋ ହିନୁ॒ ପ୍ରଣ॒ ଆଯୂଗ୍ଂ॑ଷି ତାରିଷଃ ॥ 38ଅ ॥
ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରୋ ନ॑ ଊ॒ତ୍ଯା ଽଽପ୍ରଯା॑ତୁ ପରା॒ଵତଃ॑ । ଅ॒ଗ୍ନିରୁ॒କ୍ଥେନ॒ ଵାହ॑ସା ।
ପୃ॒ଷ୍ଟୋ ଦି॒ଵି ପୃ॒ଷ୍ଟୋ ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯା-ମ୍ପୃ॒ଷ୍ଟୋ ଵିଶ୍ଵା॒ ଓଷ॑ଧୀ॒ରା-ଵି॑ଵେଶ ।
ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ର ସ୍ସହ॑ସା ପୃ॒ଷ୍ଟୋ ଅ॒ଗ୍ନିସ୍ସନୋ॒ ଦିଵା॒ ସରି॒ଷଃ ପା॑ତୁ॒ ନକ୍ତ᳚ମ୍ ॥ 38ବ୍ ॥
ଯେ ଅପ୍ର॑ଥେତା॒ ମମି॑ତେଭି॒ ରୋଜୋ॑ଭି॒ ର୍ଯେ ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠେ ଅଭ॑ଵତାଂ॒-ଵଁସୂ॑ନାମ୍ । ସ୍ତୌମି॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ନା॑ଥି॒ତୋ ଜୋ॑ହଵୀମି॒ ତେ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚତ॒ମଗ୍ଂ ହ॑ସଃ ।
ଉର୍ଵୀ॑ ରୋଦସୀ॒ ଵରି॑ଵଃ କୃଣୋତ॒-ଙ୍କ୍ଷେତ୍ର॑ସ୍ଯ ପତ୍ନୀ॒ ଅଧି॑ନୋ ବ୍ରୂଯାତମ୍ । ସ୍ତୌମି॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ନା॑ଥି॒ତୋ ଜୋ॑ହଵୀମି॒ ତେ ନୋ॑ ମୁଞ୍ଚତ॒ମଗ୍ଂ ହ॑ସଃ ।
ଯତ୍ତେ॑ ଵ॒ଯ-ମ୍ପୁ॑ରୁଷ॒ତ୍ରାଯ॑ ଵି॒ଷ୍ଠା ଵି॑ଦ୍ଵାଗ୍ଂ ସଶ୍ଚ କୃ॒ମା କଚ୍ଚ॒ ନାଗଃ॑ ॥ 39 ॥
କୃ॒ଧୀ ସ୍ଵ॑ସ୍ମାଗ୍ଂ ଅଦି॑ତେ॒ରନା॑ଗା॒ ଵ୍ଯେନାଗ୍ଂ॑ସି ଶିଶ୍ରଥୋ॒ ଵିଷ୍ଵ॑ଗଗ୍ନେ । ଯଥା॑ ହ॒ ତ-ଦ୍ଵ॑ସଵୋ ଗୌ॒ର୍ଯଂ॑ ଚି-ତ୍ପ॒ଦିଷି॒ତା ମମୁ॑ଞ୍ଚତା ଯଜତ୍ରାଃ ।
ଏ॒ଵା ତ୍ଵମ॒ସ୍ମ-ତ୍ପ୍ରମୁ॑ଞ୍ଚା॒ ଵ୍ଯଗ୍ଂହଃ॒ ପ୍ରାତା᳚ର୍ଯଗ୍ନେ ପ୍ରତ॒ରାନ୍ନ॒ ଆଯୁଃ॑ ॥ 40 (15) ॥
22 ସର୍ପାହୁତୀ ମନ୍ତ୍ରାଃ
ସ॒ମୀଚୀ॒ ନାମା॑ସି॒ ପ୍ରାଚୀ॒ ଦିକ୍ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତେ॒ ଽଗ୍ନିରଧି॑ପତି ରସି॒ତୋ ର॑କ୍ଷି॒ତା ଯଶ୍ଚାଧି॑ପତି॒-ର୍ଯଶ୍ଚ॑ ଗୋ॒ପ୍ତା ତାଭ୍ଯାଂ॒ ନମ॒ସ୍ତୌନୋ॑ ମୃଡଯତାଂ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵାଁ॒-ଞ୍ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମ୍ଯୋ-,
-ଜ॒ସ୍ଵିନୀ॒ ନାମା॑ସି ଦକ୍ଷି॒ଣା ଦିକ୍ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ-ଽଧି॑ପତିଃ॒ ପୃଦା॑କୁଃ॒ ,
ପ୍ରାଚୀ॒ ନାମା॑ସି ପ୍ର॒ତୀଚୀ॒ ଦିକ୍ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତେ॒ ସୋମୋ-ଽଧି॑ପତି ସ୍ସ୍ଵ॒ଜୋ॑ ,
-ଽଵ॒ସ୍ଥାଵା॒ ନାମା॒-ସ୍ଯୁଦୀ॑ଚୀ॒ ଦିକ୍ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତେ॒ ଵରୁ॒ଣୋ-ଽଧି॑ପତି-ସ୍ତି॒ରଶ୍ଚ॑ରାଜିଃ॒,
-ରଧି॑ପତ୍ନୀ॒ ନାମା॑ସି ବୃହ॒ତୀ ଦିକ୍ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତେ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॒-ରଧି॑ପତି ଶ୍ଶ୍ଵି॒ତ୍ରୋ,
ଵ॒ଶିନୀ॒ ନାମା॑ସୀ॒ ଯ-ନ୍ଦିକ୍ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତେ ଯ॒ମୋ-ଽଧି॑ପତିଃ କ॒ଲ୍ମାଷ॑ ଗ୍ରୀଵୋ,
ରକ୍ଷି॒ତା ଯଶ୍ଚାଧି॑ପତି॒-ର୍ଯଶ୍ଚ॑ ଗୋ॒ପ୍ତା ତାଭ୍ଯାଂ॒ ନମ॒ସ୍ତୌ ନୋ॑ ମୃଡଯତାଂ॒
ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵାଁ॒-ଞ୍ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ॥ 41 (16) ॥
23 ସର୍ପାହୁତୀ ମନ୍ତ୍ରାଃ (ଅନୁଷଙ୍ଗଂ)
ସ॒ମୀଚୀ॒ ନାମା॑ସି॒ ପ୍ରାଚୀ॒ ଦିକ୍ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତେ॒ ଽଗ୍ନିରଧି॑ପତି ରସି॒ତୋ ର॑କ୍ଷି॒ତା-ଯଶ୍ଚାଧି॑ପତି॒-ର୍ଯଶ୍ଚ॑ ଗୋ॒ପ୍ତା
ତାଭ୍ଯାଂ॒ ନମ॒ସ୍ତୌ ନୋ॑ ମୃଡଯତାଂ॒
ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵାଂଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ।
ଓ॒ଜ॒ସ୍ଵିନୀ॒ ନାମା॑ସି ଦକ୍ଷି॒ଣା ଦିକ୍ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ-ଽଧି॑ପତିଃ॒ ପୃଦା॑କୁଃ॒ ରକ୍ଷି॒ତା ଯଶ୍ଚାଧି॑ପତି॒-ର୍ଯଶ୍ଚ॑ ଗୋ॒ପ୍ତା ତାଭ୍ଯାଂ॒ ନମ॒ସ୍ତୌ ନୋ॑ ମୃଡଯତାଂ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵାଂଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ।
ପ୍ରାଚୀ॒ ନାମା॑ସି ପ୍ର॒ତୀଚୀ॒ ଦିକ୍ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତେ॒ ସୋମୋ-ଽଧି॑ପତି ସ୍ସ୍ଵ॒ଜୋ ର॑କ୍ଷି॒ତା ଯଶ୍ଚାଧି॑ପତି॒-ର୍ଯଶ୍ଚ॑ ଗୋ॒ପ୍ତା ତାଭ୍ଯାଂ॒ ନମ॒ସ୍ତୌ ନୋ॑ ମୃଡଯତାଂ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵାଁ॒-ଞ୍ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ।
ଅ॒ଵ॒ସ୍ଥାଵା॒ ନାମା॒-ସ୍ଯୁଦୀ॑ଚୀ॒ ଦିକ୍ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତେ॒ ଵରୁ॒ଣୋ-ଽଧି॑ପତି-ସ୍ତି॒ରଶ୍ଚ॑ରାଜିଃ॒ ରକ୍ଷି॒ତା ଯଶ୍ଚାଧି॑ପତି॒-ର୍ଯଶ୍ଚ॑ ଗୋ॒ପ୍ତା ତାଭ୍ଯାଂ॒ ନମ॒ସ୍ତୌ ନୋ॑ ମୃଡଯତାଂ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵାଁ॒-ଞ୍ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ।
ଅଧି॑ପତ୍ନୀ॒ ନାମା॑ସି ବୃହ॒ତୀ ଦିକ୍ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତେ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॒-ରଧି॑ପତି-ଶ୍ଶ୍ଵି॒ତ୍ରୋ ର॑କ୍ଷି॒ତା ଯଶ୍ଚାଧି॑ପତି॒-ର୍ଯଶ୍ଚ॑ ଗୋ॒ପ୍ତା ତାଭ୍ଯାଂ॒ ନମ॒ସ୍ତୌ ନୋ॑ ମୃଡଯତାଂ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵାଁ॒-ଞ୍ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ।
ଵ॒ଶିନୀ॒ ନାମା॑ସୀ॒ଯ-ନ୍ଦିକ୍ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତେ ଯ॒ମୋ-ଽଧି॑ପତିଃ କ॒ଲ୍ମାଷ॑ ଗ୍ରୀଵୋ ରକ୍ଷି॒ତା ଯଶ୍ଚାଧି॑ପତି॒-ର୍ଯଶ୍ଚ॑ ଗୋ॒ପ୍ତା ତାଭ୍ଯାଂ॒ ନମ॒ସ୍ତୌ ନୋ॑ ମୃଡଯତାଂ॒
ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵାଂଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ॥ 41ଆ (16ଆ) ॥
24 ଗନ୍ଧର୍ଵାହୁତୀଃ
ହେ॒ତଯୋ॒ ନାମ॑ସ୍ଥ॒ ତେଷାଂ᳚-ଵଃ ଁପୁ॒ରୋ ଗୃ॒ହା ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵ॒ ଇଷ॑ଵ ସ୍ସଲି॒ଲୋ,
ନି॑ଲି॒ପା-ନ୍ନାମ॑ସ୍ଥ॒ ତେଷାଂ᳚-ଵୋଁ ଦକ୍ଷି॒ଣା ଗୃ॒ହାଃ ପି॒ତରୋ॑ ଵ॒ ଇଷ॑ଵ॒ ସ୍ସଗ॑ରୋ,
ଵ॒ଜ୍ରିଣୋ॒ ନାମ॑ସ୍ଥ॒ ତେଷାଂ᳚-ଵଃ ଁପ॒ଶ୍ଚା-ଦ୍ଗୃ॒ହା ସ୍ସ୍ଵପ୍ନୋ॑ ଵ॒ ଇଷ॑ଵୋ॒ ଗହ୍ଵ॑ରୋ,
-ଽଵ॒ସ୍ଥାଵା॑ନୋ॒ ନାମ॑ସ୍ଥ॒ ତେଷାଂ᳚-ଵଁ ଉତ୍ତ॒ରା-ଦ୍ଗୃ॒ହା ଆପୋ॑ ଵ॒ ଇଷ॑ଵ ସ୍ସମୁ॒ଦ୍ରୋ-,
-ଽଧି॑ପତଯୋ॒ ନାମ॑ସ୍ଥ॒ ତେଷାଂ᳚-ଵଁ ଉ॒ପରି॑ ଗୃ॒ହା ଵ॒ର୍॒ଷଂ-ଵଁ॒ ଇଷ॒ଵୋ-ଽଵ॑ସ୍ଵାନ୍,
କ୍ର॒ଵ୍ଯା ନାମ॑ସ୍ଥ॒ ପାର୍ଥି॑ଵା॒-ସ୍ତେଷାଂ᳚-ଵଁ ଇ॒ହ ଗୃ॒ହା ଅନ୍ନଂ॑ ଁଵ॒ ଇଷ॑ଵୋ ନିମି॒ଷୋ,
ଵା॑ତନା॒ମ-ନ୍ତେଭ୍ଯୋ॑ ଵୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେ ନୋ॑ ମୃଡଯତ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒
ତଂ-ଵୋଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ॥ 42 (17) ॥
25 ଗନ୍ଧର୍ଵାହୁତୀଃ (ଅନୁଷଙ୍ଗଂ)
ହେ॒ତଯୋ॒ ନାମ॑ସ୍ଥ॒ ତେଷାଂ᳚-ଵଃ ଁପୁ॒ରୋ ଗୃ॒ହା ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵ॒ ଇଷ॑ଵ-ସ୍ସଲି॒ଲୋ ଵା॑ତନା॒ମ-ନ୍ତେଭ୍ଯୋ॑ ଵୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେ ନୋ॑ ମୃଡଯତ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵୋଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ।
ନି॒ଲି॒ପା-ନ୍ନାମ॑ସ୍ଥ॒ ତେଷାଂ᳚-ଵୋଁ ଦକ୍ଷି॒ଣା ଗୃ॒ହାଃ ପି॒ତରୋ॑ ଵ॒ ଇଷ॑ଵ॒-ସ୍ସଗ॑ରୋ ଵା॑ତନା॒ମ-ନ୍ତେଭ୍ଯୋ॑ ଵୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେ ନୋ॑ ମୃଡଯତ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵୋଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ।
ଵ॒ଜ୍ରିଣୋ॒ ନାମ॑ସ୍ଥ॒ ତେଷାଂ᳚-ଵଃ ଁପ॒ଶ୍ଚା-ଦ୍ଗୃ॒ହା ସ୍ସ୍ଵପ୍ନୋ॑ ଵ॒ ଇଷ॑ଵୋ॒ ଗହ୍ଵ॑ରୋ ଵା॑ତନା॒ମ-ନ୍ତେଭ୍ଯୋ॑ ଵୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେ ନୋ॑ ମୃଡଯତ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵୋଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ।
ଅ॒ଵ॒ସ୍ଥାଵା॑ନୋ॒ ନାମ॑ସ୍ଥ॒ ତେଷାଂ᳚-ଵଁ ଉତ୍ତ॒ରା-ଦ୍ଗୃ॒ହା ଆପୋ॑ ଵ॒ ଇଷ॑ଵସ୍ସମୁ॒ଦ୍ରୋ ଵା॑ତନା॒ମ-ନ୍ତେଭ୍ଯୋ॑ ଵୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେ ନୋ॑ ମୃଡଯତ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵୋଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧା॒ମି ।
ଅଧି॑ପତଯୋ॒ ନାମ॑ସ୍ଥ॒ ତେଷାଂ᳚-ଵଁ ଉ॒ପରି॑ ଗୃ॒ହା ଵ॒ର୍॒ଷଂ-ଵଁ॒ ଇଷ॒ଵୋ-ଽଵ॑ସ୍ଵାନ୍ ଵା॑ତନା॒ମ-ନ୍ତେଭ୍ଯୋ॑ ଵୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେ ନୋ॑ ମୃଡଯତ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵୋଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ।
କ୍ର॒ଵ୍ଯା ନାମ॑ସ୍ଥ॒ ପାର୍ଥି॑ଵା॒-ସ୍ତେଷାଂ᳚-ଵଁ ଇ॒ହ ଗୃ॒ହା ଅନ୍ନଂ॑ ଁଵ॒ ଇଷ॑ଵୋ ନିମି॒ଷୋ ଵା॑ତନା॒ମ-ନ୍ତେଭ୍ଯୋ॑ ଵୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେ ନୋ॑ ମୃଡଯତ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵୋଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ॥ 42ଆ (17ଆ) ॥
26 ଅଜ୍ଯାନି ମନ୍ତ୍ରାଃ
ଶ॒ତାଯୁ॑ଧାଯ ଶ॒ତଵୀ᳚ର୍ଯାଯ ଶ॒ତୋତ॑ଯେ ଽଭିମାତି॒ଷାହେ᳚ । ଶ॒ତଂ-ଯୋଁ ନ॑ ଶ୍ଶ॒ରଦୋ॒ ଅଜୀ॑ତା॒-ନିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ନେଷ॒ଦତି॑ ଦୁରି॒ତାନି॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ ।
ଯେ ଚ॒ତ୍ଵାରଃ॑ ପ॒ଥଯୋ॑ ଦେଵ॒ଯାନା॑ ଅନ୍ତ॒ରା ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଵି॒ଯନ୍ତି॑ । ତେଷାଂ॒-ଯୋଁ ଅଜ୍ଯା॑ନି॒- ମଜୀ॑ତି-ମା॒ଵହା॒ତ୍ତସ୍ମୈ॑ ନୋ ଦେଵାଃ॒ ପରି॑ଦତ୍ତେ॒ହ ସର୍ଵେ᳚ । ଗ୍ରୀ॒ଷ୍ମୋ ହେ॑ମ॒ନ୍ତ ଉ॒ତ ନୋ॑ ଵସ॒ନ୍ତ ଶ୍ଶ॒ର-ଦ୍ଵ॒ର୍॒ଷା ସ୍ସୁ॑ଵି॒ତନ୍ନୋ॑ ଅସ୍ତୁ ।
ତେଷା॑-ମୃତୂ॒ନାଗ୍ଂ ଶ॒ତଶା॑ରଦାନା-ନ୍ନିଵା॒ତ ଏ॑ଷା॒ମଭ॑ଯେ ସ୍ଯାମ । ଇ॒ଦୁ॒ଵ॒ଥ୍ସ॒ରାଯ॑ ପରିଵଥ୍ସ॒ରାଯ॑ ସଂ​ଵଁଥ୍ସ॒ରାଯ॑ କୃଣୁତା ବୃ॒ହନ୍ନମଃ॑ । ତେଷାଂ᳚ ଁଵ॒ଯଗ୍ଂ ସୁ॑ମ॒ତୌ ଯ॒ଜ୍ଞିଯା॑ନା॒-ଞ୍ଜ୍ଯୋଗଜୀ॑ତା॒ ଅହ॑ତା ସ୍ସ୍ଯାମ ।
ଭ॒ଦ୍ରାନ୍ନ॒-ଶ୍ଶ୍ରେଯ॒ ସ୍ସମ॑ନୈଷ୍ଟ ଦେଵା॒ ସ୍ତ୍ଵଯା॑-ଽଵ॒ସେନ॒ ସମ॑ଶୀମହି ତ୍ଵା ।
ସନୋ॑ମଯୋ॒ ଭୂଃ ପି॑ତୋ॒ ଆଵି॑ଶସ୍ଵ॒ ଶନ୍ତୋ॒କାଯ॑ ତ॒ନୁଵେ᳚ ସ୍ଯୋ॒ନଃ ॥ 43 (18) ॥
ଭୂ॒ତ-ମ୍ଭଵ୍ଯଂ॑ ଭଵି॒ଷ୍ଯ-ଦ୍ଵଷ॒-ଟ୍ଥ୍ସ୍ଵାହା॒ ,
ନମ॒ ଋ-ଖ୍ସାମ॒-ଯଜୁ॒-ର୍ଵଷ॒-ଟ୍ଥ୍ସ୍ଵାହା॒ ,
ନମୋ॑ ଗାଯ॒ତ୍ରୀ ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁପ୍ ଜଗ॑ତୀ॒ ଵଷ॒-ଟ୍ଥ୍ସ୍ଵାହା॒ ,
ନମଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯ॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷଂ॒ ଦ୍ଯୌ-ର୍ଵଷ॒-ଟ୍ଥ୍ସ୍ଵାହା॒ ,
ନମୋ॒ ଽଗ୍ନିର୍ଵା॒ଯୁ-ସ୍ସୂର୍ଯୋ॒ ଵଷ॒-ଟ୍ଥ୍ସ୍ଵାହା॒ ,
ନମଃ॑ ପ୍ରା॒ଣୋ-ଵ୍ଯା॒ନୋ॑-ଽପା॒ନୋ ଵଷ॒-ଟ୍ଥ୍ସ୍ଵାହା॒ ,
ନମୋ-ଽନ୍ନଂ॑ କୃ॒ଷି-ର୍ଵୃଷ୍ଟି॒-ର୍ଵଷ॒-ଟ୍ଥ୍ସ୍ଵାହା॒ ,
ନମଃ॑ ପି॒ତା ପୁ॒ତ୍ରଃ ପୌତ୍ରୋ॒ ଵଷ॒-ଟ୍ଥ୍ସ୍ଵାହା॒ ,
ନମୋ॒ ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵ॒ ର୍ଵଷ॒-ଟ୍ଥ୍ସ୍ଵାହା॒ ନମଃ॑ ॥ 44 (19) ॥
27 ଅଥର୍ଵଶୀର୍​ଷଂ
(ତୈ. ବ୍ରା. 1.5.8.1-1.5.8.3)
ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଦଧୀ॒ଚୋ ଅ॒ସ୍ଥଭିଃ॑ । ଵୃ॒ତ୍ରାଣ୍ଯ ପ୍ର॑ତିଷ୍କୁତଃ । ଜ॒ଘାନ॑ ନଵ॒ତୀର୍ନଵ॑ । ଇ॒ଚ୍ଛନ୍ନ-ଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ଯଚ୍ଛିରଃ॑ । ପର୍ଵ॑ତେ॒ଷ୍ଵପ॑ଶ୍ରିତମ୍ । ତଦ୍ଵି॑ଦଚ୍ଛର୍ଯ॒ଣାଵ॑ତି ।
ଅତ୍ରା ହ॒ ଗୋରମ॑ନ୍ଵତ । ନାମ॒ ତ୍ଵଷ୍ଟୁ॑ର-ପୀ॒ଚ୍ଯ᳚ମ୍ । ଇ॒ତ୍ଥା ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସୋ ଗୃ॒ହେ ।
ଇନ୍ଦ୍ର॒ମି-ଦ୍ଗା॒ଥିନୋ॑ ବୃ॒ହତ୍ ॥ 45 ॥
ଇନ୍ଦ୍ର॑-ମ॒ର୍କେଭି॑ ର॒ର୍କିଣଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒ ଁଵାଣୀ॑ରନୂଷତ । ଇନ୍ଦ୍ର॒ ଇଦ୍ଧର୍ଯୋ॒ ସ୍ସଚା᳚ ।
ସ-ମ୍ମି॑ଶ୍ଲ॒ ଆଵ॑ଚୋ॒ ଯୁଜା᳚ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵ॒ଜ୍ରୀ ହି॑ର॒ଣ୍ଯଯଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଦୀ॒ର୍ଘାଯ॒ ଚକ୍ଷ॑ସେ । ଆ ସୂର୍ଯଗ୍ଂ॑ ରୋହଯ-ଦ୍ଦି॒ଵି । ଵି ଗୋଭି॒ରଦ୍ରି॑ମୈରଯତ୍ । ଇନ୍ଦ୍ର॒ ଵାଜେ॑ଷୁ ନୋ ଅଵ । ସ॒ହସ୍ର॑ ପ୍ରଧନେଷୁ ଚ ॥ 46 ॥
ଉ॒ଗ୍ର ଉ॒ଗ୍ରାଭି॑-ରୂ॒ତିଭିଃ॑ । ତମିନ୍ଦ୍ରଂ॑ ଁଵାଜଯାମସି । ମ॒ହେ ଵୃ॒ତ୍ରାଯ॒ ହନ୍ତ॑ଵେ । ସ ଵୃଷା॑ ଵୃଷ॒ଭୋ-ଭୁ॑ଵତ୍ । ଇନ୍ଦ୍ର॒ ସ୍ସଦା ମ॑ନେ କୃ॒ତଃ । ଓଜି॑ଷ୍ଠ॒ ସ୍ସବଲେ॑ ହି॒ତଃ । ଦ୍ଯୁ॒ମ୍ନୀ ଶ୍ଲୋ॒କୀ ସ ସୌ॒ମ୍ଯଃ॑ । ଗି॒ରା ଵଜ୍ରୋ॒ ନ ସମ୍ଭୃ॑ତଃ । ସବ॑ଲୋ॒ ଅନ॑ପଚ୍ଯୁତଃ । ଵ॒ଵ॒କ୍ଷୁ ରୁ॒ଗ୍ରୋ ଅସ୍ତୃ॑ତଃ ॥ 47 (20) ॥
28 ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ଗିରସଃ
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.4.2.1-2.4.2.4)
ଚକ୍ଷୁ॑ଷୋ ହେତେ॒ ମନ॑ସୋ ହେତେ । ଵାଚୋ॑ ହେତେ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୋ ହେତେ । ଯୋମା॑-ଽଘା॒ଯୁ-ର॑ଭି॒ଦାସ॑ତି । ତମ॑ଗ୍ନେ ମେ॒ନ୍ଯା-ଽମେ॒ନି-ଙ୍କୃ॑ଣୁ । ଯୋମା॒ ଚକ୍ଷୁ॑ଷା॒ ଯୋ ମନ॑ସା । ଯୋ ଵା॒ଚା ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା-ଽଘା॒ଯୁ-ର॑ଭି॒ଦାସ॑ତି । ତଯା᳚-ଽଗ୍ନେ॒ ତ୍ଵ-ମ୍ମେ॒ନ୍ଯା । ଅ॒ମୁମ॑ ମେ॒ନି-ଙ୍କୃ॑ଣୁ । ଯ-ତ୍କିଞ୍ଚା॒ସୌ ମନ॑ସା॒ ଯଚ୍ଚ॑ ଵା॒ଚା । ଯ॒ଜ୍ଞୈ-ର୍ଜୁ॒ହୋତି॒ ଯଜୁ॑ଷା ହ॒ଵିର୍ଭିଃ॑ ॥ 48 ॥
ତ-ନ୍ମୃ॒ତ୍ଯୁ-ର୍ନିର୍-ଋ॑ତ୍ଯା ସଂ​ଵିଁଦା॒ନଃ । ପୁ॒ରା-ଽଽଦି॒ଷ୍ଟା-ଦାହୁ॑ତୀ-ରସ୍ଯ ହନ୍ତୁ ।
ଯା॒ତୁ॒ଧାନା॒ ନିର୍-ଋ॑ତି॒-ରା-ଦୁ॒ ରକ୍ଷଃ॑ । ତେ ଅ॑ସ୍ଯଘ୍ନଂ॒ ତ୍ଵନୃ॑ତେନ ସ॒ତ୍ଯମ୍ ।
ଇନ୍ଦ୍ରେ॑ଷିତା॒ ଆଜ୍ଯ॑ମସ୍ଯ ମଥ୍ନନ୍ତୁ । ମାତ-ଥ୍ସମୃ॑ଦ୍ଧି॒ ଯଦ॒ସୌ କ॒ରୋତି॑ ।
ହନ୍ମି॑ତେ॒-ଽହ-ଙ୍କୃ॒ତଗ୍ଂ ହ॒ଵିଃ । ଯୋ ମେ॑ ଘୋ॒ରମଚୀ॑ କୃତଃ ।
ଅପା᳚ଞ୍ଚୌ ତ ଉ॒ଭୌ ବା॒ହୂ । ଅପ॑ନହ୍ଯାମ୍ଯା॒ସ୍ଯ᳚ମ୍ ॥ 49 ॥
ଅପ॑ନହ୍ଯାମି ତେ ବା॒ହୂ । ଅପ॑ନହ୍ଯାମ୍ଯା॒ସ୍ଯ᳚ମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନେ-ର୍ଦେ॒ଵସ୍ଯ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା । ସର୍ଵଂ॑ ତେ ଽଵଧିଷ-ଙ୍କୃ॒ତମ୍ । ପୁ॒ରା-ଽମୁଷ୍ଯ॑ ଵଷ-ଟ୍କା॒ରାତ୍ । ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ନସ୍କୃଧି । ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ-ମ॒ସ୍ମାକଂ॑ ଭୂଯାତ୍ । ମା-ଽସ୍ମା-ନ୍ପ୍ରାପ॒ନ୍ନରା॑ତଯଃ । ଅନ୍ତି॑ ଦୂ॒ରେ ସ॒ତୋ ଅ॑ଗ୍ନେ । ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯସ୍ଯା ଭି॒ଦାସ॑ତଃ । ଵ॒ଷ॒-ଟ୍କା॒ରେଣ॒ ଵଜ୍ରେ॑ଣ । କୃ॒ତ୍ଯାଗ୍ଂ ହ॑ନ୍ମି କୃ॒ତାମ॒ହମ୍ । ଯୋ ମା॒ ନକ୍ତଂ॒ ଦିଵା॑ ସା॒ଯମ୍ । ପ୍ରା॒ତ-ଶ୍ଚାହ୍ନୋ॑ ନି॒ପୀଯ॑ତି । ଅ॒ଦ୍ଯା-ତମି॑ନ୍ଦ୍ର॒ ଵଜ୍ରେ॑ଣ । ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯ-ମ୍ପାଦଯାମସି ॥ 50 (21) ॥
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.5.1.1-2.5.1.3)
ପ୍ରା॒ଣୋ ର॑କ୍ଷତି॒ ଵିଶ୍ଵ॒ମେଜ॑ତ୍ । ଇର୍ଯୋ॑ ଭୂ॒ତ୍ଵା ବ॑ହୁ॒ଧା ବ॒ହୂନି॑ । ସ ଇ-ଥ୍ସର୍ଵଂ॒ ଁଵ୍ଯା॑ନଶେ । ଯୋ ଦେ॒ଵୋ ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ଵି॒ଭୂର॒ନ୍ତଃ ।
ଆଵୃ॑ଦୂ॒ଦା-ତ୍କ୍ଷେତ୍ରିଯ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ଗ-ଦ୍ଵୃଷା᳚ । ତମି-ତ୍ପ୍ରା॒ଣ-ମ୍ମନ॒ସୋପ॑ ଶିକ୍ଷତ ।
ଅଗ୍ରଂ॑ ଦେ॒ଵାନା॑-ମି॒ଦମ॑ତ୍ତୁ ନୋ ହ॒ଵିଃ । ମନ॑ସ॒ଶ୍ଚି-ତ୍ତେ॒ଦମ୍ । ଭୂ॒ତ-ମ୍ଭଵ୍ଯଂ॑ ଚ ଗୁପ୍ଯତେ । ତଦ୍ଧି ଦେ॒ଵେଷ୍ଵ॑-ଗ୍ରି॒ଯମ୍ ॥ 51 ॥
ଆ ନ॑ ଏତୁ ପୁରଶ୍ଚ॒ରମ୍ । ସ॒ହ ଦେ॒ଵୈ-ରି॒ମଗ୍ଂ ହଵ᳚ମ୍ । ମନ॒-ଶ୍ଶ୍ରେଯ॑ସି ଶ୍ରେଯସି । କର୍ମ॑ନ୍. ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତିଂ॒ ଦଧ॑ତ୍ । ଜୁ॒ଷତାଂ᳚ ମେ॒ ଵାଗି॒ଦଗ୍ଂ ହ॒ଵିଃ । ଵି॒ରା-ଡ୍ଦେ॒ଵୀ ପୁ॒ରୋହି॑ତା । ହ॒ଵ୍ଯ॒ଵାଡନ॑-ପାଯିନୀ । ଯଯା॑ ରୂ॒ପାଣି॑ ବହୁ॒ଧା ଵଦ॑ନ୍ତି । ପେଶାଗ୍ଂ॑ସି ଦେ॒ଵାଃ ପ॑ର॒ମେ ଜ॒ନିତ୍ରେ᳚ । ସା ନୋ॑ ଵି॒ରାଡନ॑ପ ସ୍ଫୁରନ୍ତୀ ॥ 52 ॥
ଵାଗ୍ଦେ॒ଵୀ ଜୁ॑ଷତା-ମି॒ଦଗ୍ଂ ହ॒ଵିଃ । ଚକ୍ଷୁ॑-ର୍ଦେ॒ଵାନାଂ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ର॒ମୃତେ॒ ନ୍ଯ॑କ୍ତମ୍ ।
ଅ॒ସ୍ଯ ଵି॒ଜ୍ଞାନା॑ଯ ବହୁ॒ଧା ନିଧୀ॑ଯତେ । ତସ୍ଯ॑ ସୁ॒ମ୍ନ-ମ॑ଶୀମହି । ମା ନୋ॑ ହାସୀ-ଦ୍ଵିଚକ୍ଷ॒ଣମ୍ । ଆଯୁ॒ରିନ୍ନଃ॒ ପ୍ରତୀ᳚ର୍ଯତାମ୍ । ଅନ॑ନ୍ଧା॒-ଶ୍ଚକ୍ଷୁ॑ଷା ଵ॒ଯମ୍ । ଜୀ॒ଵା ଜ୍ଯୋତି॑-ରଶୀମହି । ସୁଵ॒-ର୍ଜ୍ଯୋତି॑-ରୁ॒ତାମୃତଂ᳚ । ଶ୍ରୋତ୍ରେ॑ଣ ଭ॒ଦ୍ର ମୁ॒ତ-ଶୃ॑ଣ୍ଵନ୍ତି ସ॒ତ୍ଯମ୍ । ଶ୍ରୋତ୍ରେ॑ଣ॒ ଵାଚଂ॑ ବହୁ॒ଧୋଦ୍ଯମା॑ନାମ୍ । ଶ୍ରୋତ୍ରେ॑ଣ॒ ମୋଦ॑ଶ୍ଚ॒ ମହ॑ଶ୍ଚ ଶ୍ରୂଯତେ ।
ଶ୍ରୋତ୍ରେ॑ଣ॒ ସର୍ଵା॒ ଦିଶ॒ ଆଶୃ॑ଣୋମି । ଯେନ॒ ପ୍ରାଚ୍ଯା॑ ଉ॒ତ ଦ॑କ୍ଷି॒ଣା । ପ୍ର॒ତୀଚ୍ଯୈ॑ ଦି॒ଶ-ଶ୍ଶୃ॒ଣ୍ଵନ୍ତ୍ଯୁ॑ତ୍ତ॒ରାତ୍ । ତଦିଚ୍ଛ୍ରୋତ୍ରଂ॑ ବହୁ॒ଧୋଦ୍ଯମା॑ନମ୍ ।
ଅ॒ରାନ୍ନ ନେ॒ମିଃ ପରି॒ସର୍ଵଂ॑ ବଭୂଵ ॥ 53 (22) ॥
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.7.7.1-2.7.7.7)
ସି॒ଗ୍ଂ॒ହେ ଵ୍ଯା॒ଘ୍ର ଉ॒ତ ଯା ପୃଦା॑କୌ । ତ୍ଵିଷି॑-ର॒ଗ୍ନୌ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣେ ସୂର୍ଯେ॒ଯା ।
ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒ ଁଯା ଦେ॒ଵୀ ସୁ॒ଭଗା॑ ଜ॒ଜାନ॑ । ସା ନ॒ ଆଗ॒ନ୍ ଵର୍ଚ॑ସା ସଂ​ଵିଁଦା॒ନା । ଯା ରା॑ଜ॒ନ୍ଯେ॑ ଦୁନ୍ଦୁ॒-ଭାଵାଯ॑ତାଯାମ୍ । ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ କ୍ରନ୍ଦ୍ଯେ॒ ପୁରୁ॑ଷସ୍ଯ ମା॒ଯୌ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒ ଁଯା ଦେ॒ଵୀ ସୁ॒ଭଗା॑ ଜ॒ଜାନ॑ । ସା ନ॒ ଆଗ॒ନ୍ ଵର୍ଚ॑ସା ସଂ​ଵିଁଦା॒ନା । ଯା ହ॒ସ୍ତିନି॑ ଦ୍ଵୀ॒ପିନି॒ ଯା ହିର॑ଣ୍ଯେ । ତ୍ଵିଷି॒-ରଶ୍ଵେ॑ଷୁ॒ ପୁରୁ॑ଷେଷୁ॒ ଗୋଷୁ॑ ॥ 54 ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒ ଁଯା ଦେ॒ଵୀ ସୁ॒ଭଗା॑ ଜ॒ଜାନ॑ । ସା ନ॒ ଆଗ॒ନ୍ ଵର୍ଚ॑ସା ସଂ​ଵିଁଦା॒ନା । ରଥେ॑ ଅ॒କ୍ଷେଷୁ॑ ଵୃଷ॒ଭସ୍ଯ॒ ଵାଜେ᳚ । ଵାତେ॑ ପ॒ର୍ଜନ୍ଯେ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ॒ ଶୁଷ୍ମେ᳚ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒ ଁଯା ଦେ॒ଵୀ ସୁ॒ଭଗା॑ ଜ॒ଜାନ॑ । ସା ନ॒ ଆଗ॒ନ୍ ଵର୍ଚ॑ସା ସଂ​ଵିଁଦା॒ନା । ରାଡ॑ସି ଵି॒ରାଡ॑ସି । ସ॒ମ୍ରାଡ॑ସି ସ୍ଵ॒ରାଡ॑ସି । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା॒ ତେଜ॑ସ୍ଵତେ॒ ତେଜ॑ସ୍ଵନ୍ତଗ୍ଗ୍​ ଶ୍ରୀଣାମି । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ତ୍ଵୌଜ॑ସ୍ଵତ॒ ଓଜ॑ସ୍ଵନ୍ତଗ୍ଗ୍​ ଶ୍ରୀଣାମି ॥ 55 ॥
ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା॒ ପଯ॑ସ୍ଵତେ॒ ପଯ॑ସ୍ଵନ୍ତଗ୍ଗ୍​ ଶ୍ରୀଣାମି । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ତ୍ଵା-ଽଽଯୁ॑ଷ୍ମତ॒ ଆଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତଗ୍ଗ୍​ ଶ୍ରୀଣାମି । ତେଜୋ॑-ଽସି । ତତ୍ତେ॒ ପ୍ରଯ॑ଚ୍ଛାମି । ତେଜ॑ସ୍ଵଦସ୍ତୁ ମେ॒ ମୁଖ᳚ମ୍ । ତେଜ॑ସ୍ଵ॒ଚ୍ଛିରୋ॑ ଅସ୍ତୁ ମେ । ତେଜ॑ସ୍ଵାନ୍. ଵି॒ଶ୍ଵତଃ॑ ପ୍ର॒ତ୍ଯମ୍ । ତେଜ॑ସା॒ ସ-ମ୍ପି॑ପୃଗ୍ଧିମା । ଓଜୋ॑-ଽସି । ତତ୍ତେ॒ ପ୍ରଯ॑ଚ୍ଛାମି ॥ 56 ॥
ଓଜ॑ସ୍ଵଦସ୍ତୁ ମେ॒ ମୁଖ᳚ମ୍ । ଓଜ॑ସ୍ଵ॒ଚ୍ଛିରୋ॑ ଅସ୍ତୁ ମେ । ଓଜ॑ସ୍ଵାନ୍. ଵି॒ଶ୍ଵତଃ॑ ପ୍ର॒ତ୍ଯମ୍ । ଓଜ॑ସା॒ ସମ୍ପି॑ପୃଗ୍ଧି ମା । ପଯୋ॑-ଽସି । ତତ୍ତେ॒ ପ୍ରଯ॑ଚ୍ଛାମି । ପଯ॑ସ୍ଵଦସ୍ତୁ ମେ॒ ମୁଖ᳚ମ୍ । ପଯ॑ସ୍ଵ॒ଚ୍ଛିରୋ॑ ଅସ୍ତୁ ମେ । ପଯ॑ସ୍ଵାନ୍. ଵି॒ଶ୍ଵତଃ॑ ପ୍ର॒ତ୍ଯମ୍ । ପଯ॑ସା॒ ସମ୍ପି॑ପୃଗ୍ଧି ମା ॥ 57 ॥
ଆଯୁ॑ରସି । ତତ୍ତେ॒ ପ୍ରଯ॑ଚ୍ଛାମି । ଆଯୁ॑ଷ୍ମଦସ୍ତୁ ମେ॒ ମୁଖ᳚ମ୍ । ଆଯୁ॑ଷ୍ମ॒ଚ୍ଛିରୋ॑ ଅସ୍ତୁ ମେ । ଆଯୁ॑ଷ୍ମାନ୍. ଵି॒ଶ୍ଵତଃ॑ ପ୍ର॒ତ୍ଯମ୍ । ଆଯୁ॑ଷା॒ ସମ୍ପି॑ପୃଗ୍ଧି ମା । ଇ॒ମ-ମ॑ଗ୍ନ॒ ଆଯୁ॑ଷେ॒ ଵର୍ଚ॑ସେ କୃଧି । ପ୍ରି॒ଯଗ୍ଂ ରେତୋ॑ ଵରୁଣ ସୋମ ରାଜନ୍ନ୍ । ମା॒-ତେ-ଵା᳚ସ୍ମା ଅଦିତେ॒ ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛ । ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେଵା॒ ଜର॑ଦଷ୍ଟି॒-ର୍ଯଥା-ଽସ॑ତ୍ ॥ 58 ॥
ଆଯୁ॑ରସି ଵି॒ଶ୍ଵାଯୁ॑ରସି । ସ॒ର୍ଵାଯୁ॑ରସି॒ ସର୍ଵ॒ମାଯୁ॑ରସି । ଯତୋ॒ ଵାତୋ॒ ମନୋ॑ଜଵାଃ । ଯତଃ॒, କ୍ଷର॑ନ୍ତି॒ ସିନ୍ଧ॑ଵଃ । ତାସାଂ᳚ ତ୍ଵା॒ ସର୍ଵା॑ସାଗ୍ଂ ରୁ॒ଚା । ଅ॒ଭିଷି॑ଞ୍ଚାମି॒ ଵର୍ଚ॑ସା । ସ॒ମୁ॒ଦ୍ର ଇ॑ଵାସି ଗ॒ହ୍ମନା᳚ । ସୋମ॑ ଇଵା॒ସ୍ଯଦା᳚ଭ୍ଯଃ । ଅ॒ଗ୍ନିରି॑ଵ ଵି॒ଶ୍ଵତଃ॑ ପ୍ର॒ତ୍ଯମ୍ । ସୂର୍ଯ॑ ଇଵ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷା ଵି॒ଭୂଃ ॥ 59 ॥
ଅ॒ପାଂ-ଯୋଁ ଦ୍ରଵ॑ଣେ॒ ରସଃ॑ । ତମ॒ହମ॒ସ୍ମା ଆ॑ମୁଷ୍ଯାଯ॒ଣାଯ॑ । ତେଜ॑ସେ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସାଯ॑ ଗୃହ୍ଣାମି । ଅ॒ପାଂ-ଯଁ ଊ॒ର୍ମୌ ରସଃ॑ । ତମ॒ହମ॒ସ୍ମା ଆ॑ମୁଷ୍ଯାଯ॒ଣାଯ॑ । ଓଜ॑ସେ ଵୀ॒ର୍ଯା॑ଯ ଗୃହ୍ଣାମି । ଅ॒ପାଂ-ଯୋଁ ମ॑ଦ୍ଧ୍ଯ॒ତୋ ରସଃ॑ । ତମ॒ହମ॒ସ୍ମା ଆ॑ମୁଷ୍ଯାଯ॒ଣାଯ॑ । ପୁଷ୍ଟ୍ଯୈ᳚ ପ୍ର॒ଜନ॑ନାଯ ଗୃହ୍ଣାମି । ଅ॒ପାଂ-ଯୋଁ ଯ॒ଜ୍ଞିଯୋ॒ ରସଃ॑ । ତମ॒ହମ॒ସ୍ମା ଆ॑ମୁଷ୍ଯାଯ॒ଣାଯ॑ । ଆଯୁ॑ଷେ ଦୀର୍ଘାଯୁ॒ତ୍ଵାଯ॑ ଗୃହ୍ଣାମି ॥ 60 (23) ॥
29 ଅନ୍ନ ସୂକ୍ତଂ
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.8.8.1-2.8.8.4)
ଅ॒ହମ॑ସ୍ମି ପ୍ରଥମ॒ଜା ଋ॒ତସ୍ଯ॑ । ପୂର୍ଵଂ॑ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॑ ଅ॒ମୃତ॑ସ୍ଯ॒ ନାଭିଃ॑ ।
ଯୋ ମା॒ ଦଦା॑ତି॒ ସ ଇ ଦେ॒ଵ ମା ଵାଃ᳚ । ଅ॒ହମନ୍ନ॒ ମନ୍ନ॑ ମ॒ଦନ୍ତ॑ମଦ୍ମି । ପୂର୍ଵ॑-ମ॒ଗ୍ନେରପି॑ ଦହ॒ତ୍ଯନ୍ନଂ᳚ । ଯ॒ତ୍ତୌ ହା॑ସାତେ ଅହମୁତ୍ତ॒ରେଷୁ॑ । ଵ୍ଯାତ୍ତ॑ମସ୍ଯ ପ॒ଶଵ॑-ସ୍ସୁ॒ଜମ୍ଭ᳚ମ୍ । ପଶ୍ଯ॑ନ୍ତି॒ ଧୀରାଃ॒ ପ୍ରଚ॑ରନ୍ତି॒ ପାକାଃ᳚ ।
ଜହା᳚ମ୍ଯ॒ନ୍ଯ-ନ୍ନ ଜ॑ହାମ୍ଯ॒ନ୍ଯମ୍ । ଅ॒ହମନ୍ନଂ॒ ଁଵଶ॒ମିଚ୍ଚ॑ରାମି ॥ 61 ॥
ସ॒ମା॒ନମର୍ଥଂ॒ ପର୍ଯେ॑ମି ଭୁ॒ଞ୍ଜତ୍ । କୋ ମା ମନ୍ନଂ॑ ମନୁ॒ଷ୍ଯୋ॑ ଦଯେତ ।
ପରା॑କେ॒ ଅନ୍ନଂ॒ ନିହି॑ତଂ-ଲୋଁ॒କ ଏ॒ତତ୍ । ଵିଶ୍ଵୈ᳚-ର୍ଦେ॒ଵୈଃ ପି॒ତୃଭି॑-ର୍ଗୁ॒ପ୍ତମନ୍ନ᳚ମ୍ ।
ଯଦ॒ଦ୍ଯତେ॑ ଲୁ॒ପ୍ଯତେ॒ ଯ-ତ୍ପ॑ରୋ॒ପ୍ଯତେ᳚ । ଶ॒ତ॒ତ॒ମୀ ସା ତ॒ନୂର୍ମେ॑ ବଭୂଵ ।
ମ॒ହାନ୍ତୌ॑ ଚ॒ରୂ ସ॑କୃ-ଦ୍ଦୁ॒ଗ୍ଧେନ॑ ପପ୍ରୌ । ଦିଵ॑ଞ୍ଚ॒ ପୃଶ୍ଞି॑ ପୃଥି॒ଵୀ-ଞ୍ଚ॑ ସା॒କମ୍ ।
ତ-ଥ୍ସ॒ମ୍ପିବ॑ନ୍ତୋ॒ ନ ମି॑ନନ୍ତି ଵେ॒ଧସଃ॑ । ନୈତଦ୍ଭୂଯୋ॒ ଭଵ॑ତି॒ ନୋ କନୀ॑ଯଃ ॥ 62 ॥
ଅନ୍ନଂ॑ ପ୍ରା॒ଣମନ୍ନ॑ ମପା॒ନ-ମା॑ହୁଃ । ଅନ୍ନଂ॑ ମୃ॒ତ୍ଯୁ-ନ୍ତମୁ॑ ଜୀ॒ଵାତୁ॑ ମାହୁଃ ।
ଅନ୍ନଂ॑ ବ୍ର॒ହ୍ମାଣୋ॑ ଜ॒ରସଂ॑ ଁଵଦନ୍ତି । ଅନ୍ନ॑ମାହୁଃ ପ୍ର॒ଜନ॑ନ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାନା᳚ମ୍ ।
ମୋଘ॒-ମନ୍ନଂ॑ ଁଵିନ୍ଦତେ॒ ଅପ୍ର॑ଚେତାଃ । ସ॒ତ୍ଯ-ମ୍ବ୍ର॑ଵୀମି ଵ॒ଧ ଇଥ୍ସ ତସ୍ଯ॑ ।
ନାର୍ଯ॒ମଣଂ॒ ପୁଷ୍ଯ॑ତି॒ ନୋ ସଖା॑ଯମ୍ । କେଵ॑ଲାଘୋ ଭଵତି କେଵଲା॒ଦୀ ।
ଅ॒ହ-ମ୍ମେ॒ଘ ସ୍ସ୍ତ॒ନଯ॒ନ୍ ଵର୍​ଷ॑ନ୍ନସ୍ମି । ମାମ॑ଦନ୍ତ୍ଯ॒-ହମ॑ଦ୍ମ୍ଯ॒ନ୍ଯାନ୍ ॥ ଅ॒ହଗ୍ଂ ସଦ॒ମୃତୋ॑ ଭଵାମି । ମଦା॑ଦି॒ତ୍ଯା ଅଧି॒ ସର୍ଵେ॑ ତପନ୍ତି ॥ 63 ॥
30 ଵାକ୍ ସୂକ୍ତଂ
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.8.8.4)
ଦେ॒ଵୀଂ-ଵାଁଚ॑-ମଜନଯନ୍ତ॒ ଯ-ଦ୍ଵାଗ୍ଵଦ॑ନ୍ତି ॥ 64 ॥
ଦେ॒ଵୀଂ-ଵାଁଚ॑ମଜନଯନ୍ତ ଦେ॒ଵାଃ । ତାଂ-ଵିଁ॒ଶ୍ଵରୂ॑ପାଃ ପ॒ଶଵୋ॑ ଵଦନ୍ତି । ସା ନୋ॑ ମ॒ନ୍ଦ୍ରେଷ॒ ମୂର୍ଜଂ॒ ଦୁହା॑ନା । ଧେ॒ନୁର୍ଵାଗ॒ସ୍ମା-ନୁପ॒ସୁଷ୍ଟୁ॒ତୈତୁ॑ ॥ 64ଅ ॥
ଯ-ଦ୍ଵାଗ୍ଵଦ॑ନ୍ତ୍ଯ-ଵିଚେତ॒ନାନି॑ । ରାଷ୍ଟ୍ରୀ॑ ଦେ॒ଵାନା᳚-ନ୍ନିଷ॒ସାଦ॑ ମ॒ନ୍ଦ୍ରା । ଚତ॑ସ୍ର॒ ଊର୍ଜଂ॑ ଦୁଦୁହେ॒ ପଯାଗ୍ଂ॑ସି । କ୍ଵ॑ସ୍ଵି ଦସ୍ଯାଃ ପର॒ମ-ଞ୍ଜ॑ଗାମ ॥ 64ବ୍ ॥
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.8.8.4-2.8.8.5)
ଅ॒ନ॒ନ୍ତା-ମନ୍ତା॒ଦଧି॒ ନିର୍ମି॑ତା-ମ୍ମ॒ହୀମ୍ । ଯସ୍ଯାଂ᳚ ଦେ॒ଵା ଅ॑ଦଧୁ॒-ର୍ଭୋଜ॑ନାନି । ଏକା᳚କ୍ଷରା-ନ୍ଦ୍ଵି॒ପଦା॒ଗ୍ଂ॒ ଷଟ୍ପ॑ଦାଞ୍ଚ । ଵାଚ॑-ନ୍ଦେ॒ଵା ଉପ॑ଜୀଵନ୍ତି॒ ଵିଶ୍ଵେ᳚ । ଵାଚ॑-ନ୍ଦେ॒ଵା ଉପ॑ଜୀଵନ୍ତି॒ ଵିଶ୍ଵେ᳚ । ଵାଚ॑-ଙ୍ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵାଃ ପ॒ଶଵୋ॑ ମନୁ॒ଷ୍ଯାଃ᳚ । ଵା॒ଚୀମା ଵିଶ୍ଵା॒ ଭୁଵ॑ନା॒-ନ୍ଯର୍ପି॑ତା । ସା ନୋ॒ ହଵଂ॑ ଜୁଷତା॒-ମିନ୍ଦ୍ର॑ ପତ୍ନୀ ।
ଵାଗ॒କ୍ଷରଂ॑ ପ୍ରଥମ॒ଜା ଋ॒ତସ୍ଯ॑ । ଵେଦା॑ନା-ମ୍ମା॒ତା-ଽମୃତ॑ସ୍ଯ॒ ନାଭିଃ॑ ॥ 65 ॥
ସା ନୋ॑ ଜୁଷା॒ଣୋପ॑ ଯ॒ଜ୍ଞ ମାଗା᳚ତ୍ । ଅଵ॑ନ୍ତୀ ଦେ॒ଵୀ ସୁ॒ହଵା॑ ମେ ଅସ୍ତୁ । ଯା ମୃଷ॑ଯୋ ମନ୍ତ୍ର॒ କୃତୋ॑ ମନୀ॒ଷିଣଃ॑ । ଅ॒ନ୍ଵୈଚ୍ଛ॑-ନ୍ଦେ॒ଵା-ସ୍ତପ॑ସା॒ ଶ୍ରମେ॑ଣ । ତା-ନ୍ଦେ॒ଵୀଂ-ଵାଁଚଗ୍ଂ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ଯଜାମହେ । ସା ନୋ॑ ଦଧାତୁ ସୁକୃ॒ତସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କେ ।
ଚ॒ତ୍ଵାରି॒ ଵା-କ୍ପରି॑ମିତା ପ॒ଦାନି॑ । ତାନି॑ ଵିଦୁ-ର୍ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣା ଯେ ମ॑ନୀ॒ଷିଣଃ॑ । ଗୁହା॒ ତ୍ରୀଣି॒ ନିହି॑ତା॒ ନେଙ୍ଗ॑ଯନ୍ତି । ତୁ॒ରୀଯଂ॑ ଁଵା॒ଚୋ ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯା॑ ଵଦନ୍ତି ॥ 66 ॥
31 ଶ୍ରଦ୍ଧା ସୂକ୍ତଂ
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.8.8.5-2.8.8.8)
ଶ୍ର॒ଦ୍ଧଯା॒-ଽଗ୍ନି ସ୍ସମି॑ଧ୍ଯତେ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧଯା॑ ଵିନ୍ଦତେ ହ॒ଵିଃ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା-ମ୍ଭଗ॑ସ୍ଯ ମୂ॒ର୍ଧନି॑ । ଵଚ॒ସା ଽଽଵେ॑ଦଯାମସି । ପ୍ରି॒ଯଗ୍ଗ୍​ ଶ୍ର॑ଦ୍ଧେ॒ ଦଦ॑ତଃ । ପ୍ରି॒ଯଗ୍ଗ୍​ ଶ୍ର॑ଦ୍ଧେ॒ ଦିଦା॑ସତଃ । ପ୍ରି॒ଯ-ମ୍ଭୋ॒ଜେଷୁ॒ ଯଜ୍ଵ॑ସୁ । ଇ॒ଦ-ମ୍ମ॑ ଉଦି॒ତ-ଙ୍କୃ॑ଧି । ଯଥା॑ ଦେ॒ଵା ଅସୁ॑ରେଷୁ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା-ମୁ॒ଗ୍ରେଷୁ॑ ଚକ୍ରି॒ରେ ॥ 67 ॥
ଏ॒ଵ-ମ୍ଭୋ॒ଜେଷୁ॒ ଯଜ୍ଵ॑ସୁ । ଅ॒ସ୍ମାକ॑-ମୁଦି॒ତ-ଙ୍କୃ॑ଧି । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା-ନ୍ଦେ॑ଵା॒ ଯଜ॑ମାନାଃ । ଵା॒ଯୁ-ଗୋ॑ପା॒ ଉପା॑ସତେ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାଗ୍ଂ ହୃ॑ଦ॒ଯ୍ଯ॑ଯା-ଽଽକୂ᳚ତ୍ଯା । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧଯା॑ ହୂଯତେ ହ॒ଵିଃ ।
ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା-ମ୍ପ୍ରା॒ତର୍-ହ॑ଵାମହେ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା-ମ୍ମ॒ଧ୍ଯନ୍ଦି॑ନଂ॒ ପରି॑ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାଗ୍ଂ ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ ନି॒ମ୍ରୁଚି॑ । ଶ୍ରଦ୍ଧେ॒ ଶ୍ରଦ୍ଧା॑ପ-ଯେ॒ହ ମା᳚ ॥ 68 ॥
ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା ଦେ॒ଵା-ନଧି॑ଵସ୍ତେ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା ଵିଶ୍ଵ॑-ମି॒ଦ-ଞ୍ଜଗ॑ତ୍ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା-ଙ୍କାମ॑ସ୍ଯ ମା॒ତର᳚ମ୍ । ହ॒ଵିଷା॑ ଵର୍ଧଯାମସି ॥ 69ଅ ॥
32 ବ୍ରହ୍ମ ସୂକ୍ତଂ
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.8.8.8-2.8.8.11)
ବ୍ରହ୍ମ॑ଜଜ୍ଞା॒ନ-ମ୍ପ୍ର॑ଥ॒ମ-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍ । ଵି ସୀ॑ମ॒ତ-ସ୍ସୁ॒ରୁଚୋ॑ ଵେ॒ନ ଆ॑ଵଃ ।
ସ ବୁ॒ଧ୍ନିଯା॑ ଉପ॒ମା ଅ॑ସ୍ଯ ଵି॒ଷ୍ଠାଃ । ସ॒ତଶ୍ଚ॒ ଯୋନି॒-ମସ॑ତଶ୍ଚ॒ ଵିଵଃ॑ ॥ ପି॒ତା ଵି॒ରାଜା॑-ମୃଷ॒ଭୋ ର॑ଯୀ॒ଣାମ୍ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷଂ-ଵିଁ॒ଶ୍ଵରୂ॑ପ॒ ଆଵି॑ଵେଶ ॥ 69ବ୍ ॥
ତମ॒ର୍କୈ-ର॒ଭ୍ଯ॑ର୍ଚନ୍ତି ଵ॒ଥ୍ସମ୍ । ବ୍ରହ୍ମ॒ ସନ୍ତ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ଵ॒ର୍ଧଯ॑ନ୍ତଃ ॥ ବ୍ରହ୍ମ॑ ଦେ॒ଵାନ॑ଜନଯତ୍ । ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵିଶ୍ଵ॑ମି॒ଦ-ଞ୍ଜଗ॑ତ୍ ॥
ବ୍ରହ୍ମ॑ଣଃ, କ୍ଷ॒ତ୍ର-ନ୍ନିର୍ମି॑ତମ୍ । ବ୍ରହ୍ମ॑ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣ ଆ॒ତ୍ମନା᳚ ॥ ଅ॒ନ୍ତର॑ସ୍ମି-ନ୍ନି॒ମେ ଲୋ॒କାଃ । ଅ॒ନ୍ତ-ର୍ଵିଶ୍ଵ॑ମି॒ଦ-ଞ୍ଜଗ॑ତ୍ । ବ୍ରହ୍ମୈ॒ଵ ଭୂ॒ତାନା॒-ଞ୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠ᳚ମ୍ । ତେନ॒ କୋ॑-ଽର୍​ହତି॒ ସ୍ପର୍ଧି॑ତୁମ୍ ॥ 70 ॥
ବ୍ରହ୍ମ॑-ନ୍ଦେ॒ଵା-ସ୍ତ୍ରଯ॑ସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶତ୍ । ବ୍ରହ୍ମ॑-ନ୍ନିନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଜାପ॒ତୀ । ବ୍ରହ୍ମ॑ନ୍ ହ॒ ଵିଶ୍ଵା॑ ଭୂ॒ତାନି॑ । ନା॒ଵୀ-ଵା॒ନ୍ତ-ସ୍ସ॒ମାହି॑ତା ॥ ଚତ॑ସ୍ର॒ ଆଶାଃ॒ ପ୍ରଚ॑ରନ୍ତ୍ଵ॒-ଗ୍ନଯଃ॑ । ଇ॒ମନ୍ନୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞନ୍ନ॑ଯତୁ ପ୍ରଜା॒ନନ୍ନ୍ ।
ଘୃ॒ତ-ମ୍ପିନ୍ଵ॑-ନ୍ନ॒ଜରଗ୍ଂ॑ ସୁ॒ଵୀର᳚ମ୍ । ବ୍ରହ୍ମ॑ ସ॒ମି-ଦ୍ଭ॑ଵ॒ତ୍ଯାହୁ॑ତୀନାମ୍ ॥ 71 ॥
33 ଗୋ ସୂକ୍ତଂ
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.8.8.11)
ଆ ଗାଵୋ॑ ଅଗ୍ମନ୍ନୁ॒ତ ଭ॒ଦ୍ର-ମ॑କ୍ରନ୍ନ୍ । ସୀଦ॑ନ୍ତୁ ଗୋ॒ଷ୍ଠେ-ର॒ଣଯ॑ନ୍ତ୍ଵ॒ସ୍ମେ ॥ ପ୍ର॒ଜାଵ॑ତୀଃ ପୁରୁ॒ରୂପା॑ ଇ॒ହ ସ୍ଯୁଃ । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ପୂ॒ର୍ଵୀ ରୁ॒ଷସୋ॒ ଦୁହା॑ନାଃ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଯଜ୍ଵ॑ନେ ପୃଣ॒ତେ ଚ॑ ଶିକ୍ଷତି । ଉପେଦ୍ଦ॑ଦାତି॒ ନ ସ୍ଵ-ମ୍ମୁ॑ଷାଯତି । ଭୂଯୋ॑ ଭୂଯୋ ର॒ଯିମିଦ॑ସ୍ଯ ଵ॒ର୍ଧଯନ୍ନ୍॑ । ଅଭି॑ନ୍ନେ ଖି॒ଲ୍ଲେ ନିଦ॑ଧାତି ଦେଵ॒ଯୁମ୍ ।
ନ ତା ନ॑ଶନ୍ତି॒ ନ ତା ଅର୍ଵା᳚ ॥ 72 ॥
ନ ତା ନ॑ଶନ୍ତି॒ ନଦ॑ଭାତି॒ ତସ୍କ॑ରଃ । ନୈନା॑ ଅମି॒ତ୍ରୋ ଵ୍ଯଥି॒ରା ଦ॑ଧର୍​ଷତି ।
ଦେ॒ଵାଗ୍​ଶ୍ଚ॒ ଯାଭି॒-ର୍ଯଜ॑ତେ॒ ଦଦା॑ତି ଚ । ଜ୍ଯୋଗିତ୍ତାଭି॑ ସ୍ସଚତେ॒ ଗୋପ॑ତି ସ୍ସ॒ହ ॥ 72ଅ ॥
ନ ତା ଅର୍ଵା॑ ରେ॒ଣୁ କ॑କାଟୋ ଅଶ୍ନୁତେ । ନ ସଗ୍ଗ୍॑ ସ୍କୃତ॒ତ୍ର-ମୁପ॑ଯନ୍ତି॒ ତା ଅ॒ଭି ।
ଉ॒ରୁ॒ଗା॒ଯମ॑ଭଯ॒-ନ୍ତସ୍ଯ॒ ତା ଅନୁ॑ । ଗାଵୋ॒ ମର୍ତ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ଵିଚ॑ରନ୍ତି॒ ଯଜ୍ଵ॑ନଃ ॥ 72ବ୍ ॥
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.8.8.12)
ଗାଵୋ॒ ଭଗୋ॒ ଗାଵ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ମେ ଅଚ୍ଛାତ୍ । ଗାଵ॒ ସ୍ସୋମ॑ସ୍ଯ ପ୍ରଥ॒ମସ୍ଯ॑ ଭ॒କ୍ଷଃ ।
ଇ॒ମା ଯା ଗାଵ॒-ସ୍ସଜ॑ନାସ॒ ଇନ୍ଦ୍ରଃ॑ । ଇ॒ଚ୍ଛାମୀ-ଦ୍ଧୃ॒ଦା ମନ॑ସା-ଚି॒ଦିନ୍ଦ୍ର᳚ମ୍ ।
ଯୂ॒ଯ-ଙ୍ଗା॑ଵୋ ମେଦଯଥା କୃ॒ଶଞ୍ଚି॑ତ୍ । ଅ॒ଶ୍ଲୀ॒ଲ-ଞ୍ଚି॑-ତ୍କୃଣୁଥା ସୁ॒ପ୍ରତୀ॑କମ୍ ॥ 73 ॥
ଭ॒ଦ୍ର-ଙ୍ଗୃ॒ହ-ଙ୍କୃ॑ଣୁଥ ଭଦ୍ରଵାଚଃ । ବୃ॒ହଦ୍ଵୋ॒ ଵଯ॑ ଉଚ୍ଯତେ ସ॒ଭାସୁ॑ । ପ୍ର॒ଜାଵ॑ତୀ ସ୍ସୂ॒ଯଵ॑ସଗ୍ଂ-ରି॒ଶନ୍ତୀଃ᳚ । ଶୁ॒ଦ୍ଧା ଅ॒ପ ସ୍ସୁ॑ପ୍ରପା॒ଣେ ପିବ॑ନ୍ତୀଃ ।
ମା ଵଃ॑ ସ୍ତେ॒ନ ଈ॑ଶତ॒ ମା-ଽଘଶଗ୍ଂ॑ସଃ । ପରି॑ଵୋ ହେ॒ତୀ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॑ ଵୃଞ୍ଜ୍ଯାତ୍ । ଉପେ॒ଦ-ମୁ॑ପ॒-ପର୍ଚ॑ନମ୍ । ଆ॒ସୁ ଗୋଷୂପ॑ ପୃଚ୍ଯତାମ୍ । ଉପ॑ର୍​ଷ॒ଭସ୍ଯ॒ ରେତ॑ସି । ଉପେ᳚ନ୍ଦ୍ର॒ ତଵ॑ ଵୀ॒ର୍ଯେ᳚ ॥ 74 (24) ॥
34 ସୂର୍ଯା ଚନ୍ଦ୍ରମସା ସୂକ୍ତଂ
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.8.9.1-2.8.9.3)
ତା ସୂ᳚ର୍ଯା ଚନ୍ଦ୍ର॒ମସା॑ ଵିଶ୍ଵ॒-ଭୃତ୍ତ॑ମା ମ॒ହତ୍ । ତେଜୋ॒ ଵସୁ॑ମଦ୍ରାଜତୋ ଦି॒ଵି । ସାମା᳚ତ୍ମାନା ଚରତ ସ୍ସାମ-ଚା॒ରିଣା᳚ । ଯଯୋ᳚ର୍ଵ୍ର॒ତ-ନ୍ନମ॒ମେ ଜାତୁ॑ ଦେ॒ଵଯୋଃ᳚ । ଉ॒ଭାଵନ୍ତୌ॒ ପରି॑ଯାତ॒ ଅର୍ମ୍ଯା᳚ । ଦି॒ଵୋ ନ ର॒ଶ୍ମୀଗ୍​ ସ୍ତ॑ନୁ॒ତୋ-ଵ୍ଯ॑ର୍ଣ॒ଵେ । ଉ॒ଭା ଭୁ॑ଵ॒ନ୍ତୀ ଭୁଵ॑ନା କ॒ଵିକ୍ର॑ତୂ । ସୂର୍ଯା॒ ନ ଚ॒ନ୍ଦ୍ରା ଚ॑ରତୋ ହ॒ତାମ॑ତୀ । ପତୀ᳚ଦ୍ଯୁ॒ମ-ଦ୍ଵି॑ଶ୍ଵ॒-ଵିଦା॑ ଉ॒ଭା ଦି॒ଵଃ । ସୂର୍ଯା॑ ଉ॒ଭା ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସା ଵିଚକ୍ଷ॒ଣା ॥ 75 ॥
ଵି॒ଶ୍ଵଵା॑ରା ଵରିଵୋ॒ ଭା ଵରେ᳚ଣ୍ଯା । ତା ନୋ॑-ଽଵତ-ମ୍ମତି॒ମନ୍ତା॒ ମହି॑ଵ୍ରତା । ଵି॒ଶ୍ଵ॒ଵପ॑ରୀ ପ୍ର॒ତର॑ଣା ତର॒ନ୍ତା । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଵିଦା॑ ଦୃ॒ଶଯେ॒ ଭୂରି॑ ରଶ୍ମୀ । ସୂର୍ଯା॒ ହି ଚ॒ନ୍ଦ୍ରା ଵସୁ॑ତ୍ଵେ॒ଷ-ଦ॑ର୍​ଶତା । ମ॒ନ॒ସ୍ଵିନୋ॒ ଭା-ଽନୁ॑ଚର॒ତୋ ନୁ॒ ସ-ନ୍ଦିଵ᳚ମ୍ । ଅ॒ସ୍ଯ ଶ୍ରଵୋ॑ ନ॒ଦ୍ଯ॑ ସ୍ସ॒ପ୍ତ ବି॑ଭ୍ରତି । ଦ୍ଯାଵା॒ କ୍ଷାମା॑ ପୃଥି॒ଵୀ ଦ॑ର୍​ଶ॒ତଂ-ଵଁପୁଃ॑ । ଅ॒ସ୍ମେ ସୂ᳚ର୍ଯା ଚନ୍ଦ୍ର॒ମସା॑-ଽଭି॒ଚକ୍ଷେ᳚ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧେକ-ମି॑ନ୍ଦ୍ର ଚରତୋ ଵିଚର୍ତୁ॒ରମ୍ ॥ 76 ॥
ପୂ॒ର୍ଵା॒ପ॒ର-ଞ୍ଚ॑ରତୋ ମା॒ଯ-ଯୈ॒ତୌ । ଶିଶୂ॒ କ୍ରୀଡ॑ନ୍ତୌ॒ ପରି॑ଯାତୋ ଅଧ୍ଵ॒ରମ୍ । ଵିଶ୍ଵା᳚ନ୍ଯ॒ନ୍ଯୋ ଭୁଵ॑ନା ଽଭି॒ଚଷ୍ଟେ᳚ । ଋ॒ତୂନ॒ନ୍ଯୋ ଵି॒ଦଧ॑ଜ୍ଜାଯତେ॒ ପୁନଃ॑ । ହିର॑ଣ୍ଯଵର୍ଣା॒-ଶ୍ଶୁଚ॑ଯଃ ପାଵ॒କା ଯାସା॒ଗ୍ଂ॒ ରାଜା᳚ । ଯାସାଂ᳚ ଦେ॒ଵା ଶ୍ଶି॒ଵେନ॑ ମା॒ ଚକ୍ଷୁ॑ଷା ପଶ୍ଯତ । ଆପୋ॑ ଭ॒ଦ୍ରା ଆଦିତ୍ପ॑ଶ୍ଯାମି ॥ 77 ॥
ହିର॑ଣ୍ଯଵର୍ଣା॒-ଶ୍ଶୁଚ॑ଯଃ ପାଵ॒କା ଯାସୁ॑ ଜା॒ତଃ କ॒ଶ୍ଯପୋ॒ ଯାସ୍ଵିନ୍ଦ୍ରଃ॑ । ଅ॒ଗ୍ନିଂ-ଯାଁ ଗର୍ଭଂ॑ ଦଧି॒ରେ ଵିରୂ॑ପା॒ସ୍ତା ନ॒ ଆପ॒ଶ୍ଶଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଯୋ॒ନା ଭ॑ଵନ୍ତୁ ॥
ଯାସା॒ଗ୍ଂ॒ ରାଜା॒ ଵରୁ॑ଣୋ॒ ଯାତି॒ ମଧ୍ଯେ॑ ସତ୍ଯାନୃ॒ତେ ଅ॑ଵ॒ପଶ୍ଯ॒ନ୍ ଜନା॑ନାମ୍ ।
ମ॒ଧୁ॒ଶ୍ଚୁତ॒-ଶ୍ଶୁଚ॑ଯୋ॒ ଯାଃ ପା॑ଵ॒କାସ୍ତା ନ॒ ଆପ॒ଶ୍ଶଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଯୋ॒ନା ଭ॑ଵନ୍ତୁ ॥ 77ଅ ॥
ଯାସାଂ᳚ ଦେ॒ଵା ଦି॒ଵି କୃ॒ଣ୍ଵନ୍ତି॑ ଭ॒କ୍ଷଂ-ଯାଁ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ ବହୁ॒ଧା ଭଵ॑ନ୍ତି ।
ଯାଃ ପୃ॑ଥି॒ଵୀ-ମ୍ପଯ॑ସୋ॒ନ୍ଦନ୍ତି॑ ଶୁ॒କ୍ରାସ୍ତା ନ॒ ଆପ॒ଶ୍ଶଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଯୋ॒ନା ଭ॑ଵନ୍ତୁ ॥
ଶି॒ଵେନ॑ ମା॒ ଚକ୍ଷୁ॑ଷା ପଶ୍ଯତାପ ଶ୍ଶି॒ଵଯା॑ ତ॒ନୁଵୋପ॑ ସ୍ପୃଶତ॒ ତ୍ଵଚ॑-ମ୍ମେ ।
ସର୍ଵାଗ୍ଂ॑ ଅ॒ଗ୍ନୀଗ୍ଂ ର॑ଫ୍ସୁ॒ଷଦୋ॑ ହୁଵେ ଵୋ॒ ମଯି॒ ଵର୍ଚୋ॒ ବଲ॒ମୋଜୋ॒ ନିଧ॑ତ୍ତ ॥ 77ବ୍ ॥
ଆପୋ॑ ଭ॒ଦ୍ରା ଘୃ॒ତମିଦାପ॑ ଆସୁର॒ଗ୍ନୀ-ଷୋମୌ॑ ବିଭ୍ର॒ତ୍ଯାପ॒ ଇତ୍ତାଃ । ତୀ॒ଵ୍ରୋ ରସୋ॑ ମଧୁ॒ପୃଚା॑-ମରଙ୍ଗ॒ମ ଆ ମା᳚ ପ୍ରା॒ଣେନ॑ ସ॒ହ ଵର୍ଚ॑ସା ଗନ୍ନ୍ ।
ଆଦି-ତ୍ପ॑ଶ୍ଯା-ମ୍ଯୁ॒ତ ଵା॑ ଶୃଣୋ॒-ମ୍ଯା ମା॒ ଘୋଷୋ॑ ଗଚ୍ଛତି॒ ଵା-ନ୍ନ॑ ଆସାମ୍ । ମନ୍ଯେ॑ ଭେଜା॒ନୋ ଅ॒ମୃତ॑ସ୍ଯ॒ ତର୍​ହି॒ ହିର॑ଣ୍ଯଵର୍ଣା॒ ଅତୃ॑ପଂ-ଯଁ॒ଦା ଵଃ॑ ॥ 77ଚ୍ ॥
35 ନାସଦୀଯ ସୂକ୍ତଂ
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.8.9.3-2.8.9.7)
ନାସ॑ଦାସୀ॒ନ୍ନୋ ସଦା॑ସୀତ୍ତ॒ଦାନୀ᳚ମ୍ । ନାସୀ॒ଦ୍ରଜୋ॒ ନୋ ଵ୍ଯୋ॑ମା-ପ॒ରୋଯତ୍ । କି-ମାଵ॑ରୀଵଃ॒ କୁହ॒କସ୍ଯ॒ ଶର୍ମନ୍ନ୍॑ । ଅମ୍ଭଃ॒ କିମା॑ସୀ॒-ଦ୍ଗହ॑ନ-ଙ୍ଗଭୀ॒ରମ୍ ॥ 78 ॥
ନ ମୃ॒ତ୍ଯୁ-ର॒ମୃତ॒-ନ୍ତର୍​ହି॒ ନ । ରାତ୍ରି॑ଯା॒ ଅହ୍ନ॑ ଆସୀ-ତ୍ପ୍ରକେ॒ତଃ । ଆନୀ॑-ଦଵା॒ତଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଵ॒ଧଯା॒ ତଦେକ᳚ମ୍ । ତସ୍ମା᳚ଦ୍ଧା॒ନ୍ଯ-ନ୍ନ ପ॒ରଃ କିଞ୍ଚ॒ନାସ॑ ।
ତମ॑ ଆସୀ॒-ତ୍ତମ॑ସା ଗୂ॒ଢମଗ୍ରେ᳚ ପ୍ରକେ॒ତମ୍ । ସ॒ଲି॒ଲଗ୍ଂ ସର୍ଵ॑-ମା ଇ॒ଦମ୍ । ତୁ॒ଚ୍ଛେ ନା॒ଭ୍ଵପି॑ହିତଂ॒ ଯଦାସୀ᳚ତ୍ । ତମ॑ସ॒ସ୍ ତନ୍ମ॑ହି॒ନା ଜା॑ଯ॒ତୈକ᳚ମ୍ ।
କାମ॒ସ୍ତଦଗ୍ରେ॒ ସମ॑ଵର୍ତ॒ତାଧି॑ । ମନ॑ସୋ॒ ରେତଃ॑ ପ୍ରଥ॒ମଂ-ଯଁଦାସୀ᳚ତ୍ ॥ 79 ॥
ସ॒ତୋ ବନ୍ଧୁ॒ମସ॑ତି॒ ନିର॑ଵିନ୍ଦନ୍ନ୍ । ହୃ॒ଦି-ପ୍ର॒ତୀଷ୍ଯା॑ କ॒ଵଯୋ॑ ମନୀ॒ଷା ।
ତି॒ର॒ଶ୍ଚୀନୋ॒ ଵିତ॑ତୋ ର॒ଶ୍ମି-ରେ॑ଷାମ୍ । ଅ॒ଧସ୍ଵି॑ଦା॒ସୀ(3) ଦୁ॒ପରି॑ସ୍ଵିଦାସୀ(3)ତ୍ ।
ରେ॒ତୋ॒ଧା ଆ॑ସ-ନ୍ମହି॒ମାନ॑ ଆସନ୍ନ୍ । ସ୍ଵ॒ଧା ଅ॒ଵସ୍ତା॒-ତ୍ପ୍ରଯ॑ତିଃ ପ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍ ।
କୋ ଅ॒ଦ୍ଧା ଵେ॑ଦ॒କ ଇ॒ହ ପ୍ରଵୋ॑ଚତ୍ । କୁତ॒ ଆଜା॑ତା॒ କୁତ॑ ଇ॒ଯଂ-ଵିଁସୃ॑ଷ୍ଟିଃ ।
ଅ॒ର୍ଵାଗ୍ ଦେ॒ଵା ଅ॒ସ୍ଯ ଵି॒ସର୍ଜ॑ନାଯ । ଅଥା॒ କୋ ଵେ॑ଦ॒ ଯତ॑ ଆ ବ॒ଭୂଵ॑ ॥ 80 ॥
ଇ॒ଯଂ-ଵିଁସୃ॑ଷ୍ଟି॒-ର୍ଯତ॑ ଆବ॒ଭୂଵ॑ । ଯଦି॑ ଵା ଦ॒ଧେ ଯଦି॑ ଵା॒ ନ ।
ଯୋ ଅ॒ସ୍ଯାଧ୍ଯ॑କ୍ଷଃ ପର॒ମେ ଵ୍ଯୋ॑ମନ୍ନ୍ । ସୋ ଅ॒ଙ୍ଗଵେ॑ଦ॒ ଯଦି॑ ଵା॒ ନ ଵେଦ॑ ।
କିଗ୍ଗ୍​ସ୍ଵି॒ଦ୍ଵନଂ॒ କ ଉ॒ସ ଵୃ॒କ୍ଷ ଆ॑ସୀତ୍ । ଯତୋ॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ନି॑ଷ୍ଟତ॒କ୍ଷୁଃ ।
ମନୀ॑ଷିଣୋ॒ ମନ॑ସା ପୃ॒ଚ୍ଛତେଦୁ॒ତତ୍ । ଯଦ॒ଧ୍ଯତି॑ଷ୍ଠ॒-ଦ୍ଭୁଵ॑ନାନି ଧା॒ରଯନ୍ନ୍॑ । ବ୍ରହ୍ମ॒ଵନଂ॒ ବ୍ରହ୍ମ॒ ସ ଵୃ॒କ୍ଷ ଆ॑ସୀତ୍ । ଯତୋ॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ନି॑ଷ୍ଟତ॒କ୍ଷୁଃ ॥ ମନୀ॑ଷିଣୋ॒ ମନ॑ସା॒ ଵିବ୍ର॑ଵୀମି ଵଃ । ବ୍ରହ୍ମା॒ଧ୍ଯତି॑ଷ୍ଠ॒-ଦ୍ଭୁଵ॑ନାନି ଧା॒ରଯନ୍ନ୍॑ ॥ 81 ॥
36 ଭାଗ୍ଯ ସୂକ୍ତଂ
(ତୈ. ବ୍ରା. 2.8.9.7-2.8.9.9)
ପ୍ରା॒ତର॒ଗ୍ନି-ମ୍ପ୍ରା॒ତରିନ୍ଦ୍ରଗ୍ଂ॑ ହଵାମହେ । ପ୍ରା॒ତ-ର୍ମି॒ତ୍ରା ଵରୁ॑ଣା ପ୍ରା॒ତର॒ଶ୍ଵିନା᳚ ।
ପ୍ରା॒ତ-ର୍ଭଗଂ॑ ପୂ॒ଷଣଂ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ସ୍ପତି᳚ମ୍ । ପ୍ରା॒ତସ୍ସୋମ॑ ମୁ॒ତ ରୁ॒ଦ୍ରଗ୍ଂ ହୁ॑ଵେମ ॥ ପ୍ର॒ତ॒ର୍ଜିତଂ॒ ଭଗ॑ମୁ॒ଗ୍ରଗ୍ଂ ହୁ॑ଵେମ । ଵ॒ଯ-ମ୍ପୁ॒ତ୍ରମଦି॑ତେ॒ର୍ଯୋ ଵି॑ଧ॒ର୍ତା । ଆ॒ଧ୍ରଶ୍ଚି॒ଦ୍ଯ-ମ୍ମନ୍ଯ॑ମାନ-ସ୍ତୁ॒ରଶ୍ଚି॑ତ୍ । ରାଜା॑ ଚି॒ଦ୍ଯ-ମ୍ଭଗଂ॑ ଭ॒କ୍ଷୀତ୍ଯାହ॑ ॥ 82 ॥
ଭଗ॒ପ୍ରଣେ॑ତ॒-ର୍ଭଗ॒ସତ୍ଯ॑ରାଧଃ । ଭଗେ॒ମା-ନ୍ଧିଯ॒ମୁଦ॑ଵ॒ ଦଦ॑ନ୍ନଃ । ଭଗ॒ପ୍ରଣୋ॑ ଜନଯ॒ ଗୋଭି॒ରଶ୍ଵୈଃ᳚ । ଭଗ॒ ପ୍ରନୃଭି॑-ର୍ନୃ॒ଵନ୍ତ॑ସ୍ସ୍ଯାମ ॥ ଉ॒ତେଦାନୀଂ॒ ଭଗ॑ଵନ୍ତସ୍ସ୍ଯାମ । ଉ॒ତ ପ୍ରପି॒ତ୍ଵ ଉ॒ତ ମଦ୍ଧ୍ଯେ॒ ଅହ୍ନା᳚ମ୍ । ଉ॒ତୋଦି॑ତା ମଘଵ॒ନ୍-ଥ୍ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ । ଵ॒ଯ-ନ୍ଦେ॒ଵାନାଗ୍ଂ॑ ସୁମ॒ତୌ ସ୍ଯା॑ମ ॥ ଭଗ॑ ଏ॒ଵ ଭଗ॑ଵାଗ୍ଂ ଅସ୍ତୁ ଦେଵାଃ । ତେନ॑ ଵ॒ଯ-ମ୍ଭଗ॑ଵନ୍ତ ସ୍ସ୍ଯାମ ॥ 83 ॥
ତନ୍ତ୍ଵା॑ ଭଗ॒ ସର୍ଵ॒ ଇଜ୍ଜୋ॑ହଵୀମି । ସନୋ॑ ଭଗ ପୁର ଏ॒ତା ଭ॑ଵେ॒ହ ॥ ସମ॑ଧ୍ଵ॒ରା-ଯୋ॒ଷସୋ॑-ଽନମନ୍ତ । ଦ॒ଧି॒କ୍ରାଵେ॑ଵ॒ ଶୁଚ॑ଯେ ପ॒ଦାଯ॑ । ଅ॒ର୍ଵା॒ଚୀ॒ନଂ-ଵଁ॑ସୁ॒ଵିଦଂ॒ ଭଗ॑ନ୍ନଃ । ରଥ॑ମି॒ଵାଶ୍ଵା॑ ଵା॒ଜିନ॒ ଆଵ॑ହନ୍ତୁ ॥ ଅଶ୍ଵା॑ଵତୀ॒-ର୍ଗୋମ॑ତୀ-ର୍ନ ଉ॒ଷାସଃ॑ । ଵୀ॒ରଵ॑ତୀ॒-ସ୍ସଦ॑ମୁଚ୍ଛନ୍ତୁ ଭ॒ଦ୍ରାଃ । ଘୃ॒ତ-ନ୍ଦୁହା॑ନା ଵି॒ଶ୍ଵତଃ॒ ପ୍ରପୀ॑ନାଃ । ଯୂ॒ଯ-ମ୍ପା॑ତ ସ୍ଵ॒ସ୍ତିଭି॒-ସ୍ସଦା॑ନଃ ॥ 84 (25) ॥
37 ନକ୍ଷତ୍ର ସୂକ୍ତଂ
(ତୈ. ବ୍ରା. 3.1.1.1-3.1.3.3)
37.1 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - କୃତ୍ତିକା ଦେଵତା - ଅଗ୍ନିଃ
ଅ॒ଗ୍ନିର୍ନଃ॑ ପାତୁ॒ କୃତ୍ତି॑କାଃ । ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ନ୍ଦେ॒ଵମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଇ॒ଦମା॑ସାଂ​ଵିଁଚକ୍ଷ॒ଣମ୍ । ହ॒ଵିରା॒ସ-ଞ୍ଜୁ॑ହୋତନ । ଯସ୍ଯ॒ ଭାନ୍ତି॑ ର॒ଶ୍ମଯୋ॒ ଯସ୍ଯ॑ କେ॒ତଵଃ॑ । ଯସ୍ଯେ॒ମା ଵିଶ୍ଵା॒ ଭୁଵ॑ନାନି॒ ସର୍ଵା᳚ । ସ କୃତ୍ତି॑କାଭି-ର॒ଭି-ସଂ॒​ଵଁସା॑ନଃ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ନୋ॑ ଦେ॒ଵସ୍ସୁ॑ଵି॒ତେ ଦ॑ଧାତୁ ॥ 1 ॥
37.2 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ରୋହିଣୀ ଦେଵତା - ପ୍ରଜାପତିଃ
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ ରୋହି॒ଣୀ ଵେ॑ତୁ॒ ପତ୍ନୀ᳚ । ଵି॒ଶ୍ଵରୂ॑ପା ବୃହ॒ତୀ ଚି॒ତ୍ରଭା॑ନୁଃ ॥ 85 ॥
ସା ନୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ସୁଵି॒ତେ ଦ॑ଧାତୁ । ଯଥା॒ ଜୀଵେ॑ମ ଶ॒ରଦ॒ସ୍ସଵୀ॑ରାଃ । ରୋ॒ହି॒ଣୀ ଦେ॒ଵ୍ଯୁଦ॑ଗା-ତ୍ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍ । ଵିଶ୍ଵା॑ ରୂ॒ପାଣି॑ ପ୍ରତି॒ମୋଦ॑ମାନା । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଗ୍ଂ ହ॒ଵିଷା॑ ଵ॒ର୍ଧଯ॑ନ୍ତୀ । ପ୍ରି॒ଯା ଦେ॒ଵାନା॒-ମୁପ॑ଯାତୁ ଯ॒ଜ୍ଞମ୍ ॥ 2 ॥
37.3 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ମୃଗଶୀର୍​ଷଃ ଦେଵତା - ସୋମଃ
ସୋମୋ॒ ରାଜା॑ ମୃଗଶୀ॒ର॒.ଷେଣ॒ ଆଗନ୍ନ୍॑ । ଶି॒ଵ-ନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ମ୍ପ୍ରି॒ଯମ॑ସ୍ଯ॒ ଧାମ॑ । ଆ॒ପ୍ଯାଯ॑ମାନୋ ବହୁ॒ଧା ଜନେ॑ଷୁ । ରେତଃ॑ ପ୍ର॒ଜାଂ-ଯଁଜ॑ମାନେ ଦଧାତୁ ॥ 86 ॥
ଯତ୍ତେ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ମ୍ମୃଗଶୀ॒ର୍॒ଷମସ୍ତି॑ । ପ୍ରି॒ଯଗ୍ଂ ରା॑ଜ-ନ୍ପ୍ରି॒ଯତ॑ମ-ମ୍ପ୍ରି॒ଯାଣା᳚ମ୍ । ତସ୍ମୈ॑ ତେ ସୋମ ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ । ଶନ୍ନ॑ ଏଧି ଦ୍ଵି॒ପଦେ॒ ଶଞ୍ଚତୁ॑ଷ୍ପଦେ ॥ 3 ॥
37.4 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଆର୍ଦ୍ରା ଦେଵତା - ରୁଦ୍ରଃ
ଆ॒ର୍ଦ୍ରଯା॑ ରୁ॒ଦ୍ରଃ ପ୍ରଥ॑ମାନ ଏତି । ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ॑ ଦେ॒ଵାନାଂ॒ ପତି॑ରଘ୍ନି॒ଯାନା᳚ମ୍ । ନକ୍ଷ॑ତ୍ରମସ୍ଯ ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ । ମା ନଃ॑ ପ୍ର॒ଜାଗ୍ଂ ରୀ॑ରିଷ॒-ନ୍ମୋତ ଵୀ॒ରାନ୍ । ହେ॒ତୀ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॒ ପରି॑ଣୋ ଵୃଣକ୍ତୁ । ଆ॒ର୍ଦ୍ରା ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ଞ୍ଜୁଷତାଗ୍ଂ ହ॒ଵିର୍ନଃ॑ ॥ 87 ॥
ପ୍ର॒ମୁ॒ଞ୍ଚମା॑ନୌ ଦୁରି॒ତାନି॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ । ଅପା॒ଘଶଗ୍ଂ॑ ସନ୍ନୁ-ଦତା॒ମରା॑ତିମ୍ ॥ 4 ॥
37.5 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ପୁନର୍ଵସୁ ଦେଵତା - ଅଦିତିଃ
ପୁନ॑ର୍ନୋ ଦେ॒ଵ୍ଯଦି॑ତି-ସ୍ସ୍ପୃଣୋତୁ । ପୁନ॑ର୍ଵସୂ ନଃ॒ ପୁନ॒ରେତାଂ᳚-ଯଁ॒ଜ୍ଞମ୍ । ପୁନ॑ର୍ନୋ ଦେ॒ଵା ଅ॒ଭିଯ॑ନ୍ତୁ॒ ସର୍ଵେ᳚ । ପୁନଃ॑ ପୁନର୍ଵୋ ହ॒ଵିଷା॑ ଯଜାମଃ । ଏ॒ଵା ନ ଦେ॒ଵ୍ଯଦି॑ତିରନ॒ର୍ଵା । ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ଭ॒ର୍ତ୍ରୀ ଜଗ॑ତଃ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠା । ପୁନ॑ର୍ଵସୂ ହ॒ଵିଷା॑ ଵ॒ର୍ଧଯ॑ନ୍ତୀ । ପ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॒-ମପ୍ଯେ॑ତୁ॒ ପାଥଃ॑ ॥ 5 (88) ॥
37.6 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ପୁଷ୍ଯଃ ଦେଵତା - ବୃହସ୍ପତିଃ
ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॑ ପ୍ରଥ॒ମଞ୍ଜାଯ॑ମାନଃ । ତି॒ଷ୍ଯ॑-ନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରମ॒ଭି ସମ୍ବ॑ଭୂଵ । ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ॑ ଦେ॒ଵାନାଂ॒ ପୃତ॑ନାସୁ ଜି॒ଷ୍ଣୁଃ । ଦି॒ଶୋ ନୁ॒ ସର୍ଵା॒ ଅଭ॑ଯନ୍ନୋ ଅସ୍ତୁ । ତି॒ଷ୍ଯଃ॑ ପୁ॒ରସ୍ତା॑ଦୁ॒ତ ମ॑ଧ୍ଯ॒ତୋ ନଃ॑ । ବୃହ॒ସ୍ପତି॑-ର୍ନଃ॒ ପରି॑ପାତୁ ପ॒ଶ୍ଚାତ୍ । ବାଧେ॑ ତା॒-ନ୍ଦ୍ଵେଷୋ॒ ଅଭ॑ଯ-ଙ୍କୃଣୁତାମ୍ । ସୁ॒ଵୀର୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ପତ॑ଯସ୍ଯାମ ॥ 6 ॥
37.7 ନକ୍ଷତ୍ରଂ -ଆଶ୍ରେଷଂ ଦେଵତା - ସର୍ପାଃ
ଇ॒ଦଗ୍ଂ ସ॒ର୍ପେଭ୍ଯୋ॑ ହ॒ଵିର॑ସ୍ତୁ॒ ଜୁଷ୍ଟ᳚ମ୍ । ଆ॒ଶ୍ରେ॒ଷା ଯେଷା॑-ମନୁ॒ଯନ୍ତି॒ ଚେତଃ॑ ॥ 89 ॥
ଯେ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମ୍ପୃଥି॒ଵୀଂ-କ୍ଷି॒ଯନ୍ତି॑ । ତେନ॑ ସ୍ସ॒ର୍ପାସୋ॒ ହଵ॒ମାଗ॑ମିଷ୍ଠାଃ । ଯେ ରୋ॑ଚ॒ନେ ସୂର୍ଯ॒ସ୍ଯାପି॑ ସ॒ର୍ପାଃ । ଯେ ଦିଵଂ॑ ଦେ॒ଵୀ-ମନୁ॑ସ॒ଞ୍ଚର॑ନ୍ତି । ଯେଷା॑ମାଶ୍ରେ॒ଷା ଅ॑ନୁ॒ଯନ୍ତି॒ କାମ᳚ମ୍ । ତେଭ୍ଯ॑-ସ୍ସ॒ର୍ପେଭ୍ଯୋ॒ ମଧୁ॑-ମଜ୍ଜୁହୋମି ॥ 7 ॥
37.8 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ମଘା ଦେଵତା - ପିତରଃ
ଉପ॑ହୂତାଃ ପି॒ତରୋ॒ ଯେ ମ॒ଘାସୁ॑ । ମନୋ॑ଜଵସ-ସ୍ସୁ॒କୃତ॑-ସ୍ସୁକୃ॒ତ୍ଯାଃ । ତେ ନୋ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରେ॒ ହଵ॒ମାଗ॑ମିଷ୍ଠାଃ । ସ୍ଵ॒ଧାଭି॑-ର୍ଯ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରଯ॑ତ-ଞ୍ଜୁଷନ୍ତାମ୍ ॥ 90 ॥
ଯେ ଅ॑ଗ୍ନିଦ॒ଗ୍ଧା ଯେ-ଽନ॑ଗ୍ନି-ଦଗ୍ଧାଃ । ଯେ॑-ଽମୁଁଲୋ॒କ-ମ୍ପି॒ତରଃ॑ କ୍ଷି॒ଯନ୍ତି॑ । ଯାଗ୍​ଶ୍ଚ॑ ଵି॒ଦ୍ମଯାଗ୍ଂ ଉ॑ ଚ॒ ନ ପ୍ର॑ଵି॒ଦ୍ମ । ମ॒ଘାସୁ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଗ୍ଂ ସୁକୃ॑ତ-ଞ୍ଜୁଷନ୍ତାମ୍ ॥ 8 ॥
37.9 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ପୂର୍ଵଫଲ୍ଗୁ॑ନୀ ଦେଵତା - ଅର୍ଯମା
ଗଵାଂ॒ ପତିଃ॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀ-ନାମସି॒ ତ୍ଵମ୍ । ତଦ॑ର୍​ଯମନ୍ ଵରୁଣ ମିତ୍ର॒ ଚାରୁ॑ । ତନ୍ତ୍ଵା॑ ଵ॒ଯଗ୍ଂ ସ॑ନି॒ତାରଗ୍ଂ॑ ସନୀ॒ନାମ୍ । ଜୀ॒ଵା ଜୀଵ॑ନ୍ତ॒ମୁପ॒ ସଂ​ଵିଁ॑ଶେମ । ଯେନେ॒ମା ଵିଶ୍ଵା॒ ଭୁଵ॑ନାନି॒ ସଞ୍ଜି॑ତା । ଯସ୍ଯ॑ ଦେ॒ଵା ଅ॑ନୁସଂ॒​ଯଁନ୍ତି॒ ଚେତଃ॑ ॥ 91 ॥
ଅ॒ର୍ଯ॒ମା ରାଜା॒-ଽଜର॒ସ୍ତୁ ଵି॑ଷ୍ମାନ୍ । ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀନା-ମୃଷ॒ଭୋ ରୋ॑ରଵୀତି ॥ 9 ॥
37.10 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଉତ୍ତର ଫ॑ଲ୍ଗୁନୀ ଦେଵତା - ଭଗଃ
ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ॑ ଦେ॒ଵାନାଂ᳚ ଭଗଵୋ ଭଗାସି । ତତ୍ତ୍ଵା॑ ଵିଦୁଃ॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀ॒-ସ୍ତସ୍ଯ॑ ଵିତ୍ତାତ୍ । ଅ॒ସ୍ମଭ୍ଯଂ॑-କ୍ଷ॒ତ୍ରମ॒ଜରଗ୍ଂ॑ ସୁ॒ଵୀର୍ଯ᳚ମ୍ । ଗୋମ॒ଦଶ୍ଵ॑-ଵ॒ଦୁପ॒ସନ୍ନୁ॑-ଦେ॒ହ । ଭଗୋ॑ହ ଦା॒ତା ଭଗ॒ ଇତ୍ପ୍ର॑ଦା॒ତା । ଭଗୋ॑ ଦେ॒ଵୀଃ ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀ॒-ରାଵି॑ଵେଶ । ଭଗ॒ସ୍ଯେତ୍ତ-ମ୍ପ୍ର॑ସ॒ଵ-ଙ୍ଗ॑ମେମ । ଯତ୍ର॑ ଦେ॒ଵୈ-ସ୍ସ॑ଧ॒ମାଦଂ॑ ମଦେମ । ॥ 10/ 92 ॥
37.11 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ହସ୍ତଃ ଦେଵତା - ସଵିତ
ଆଯା॑ତୁ ଦେ॒ଵ-ସ୍ସ॑ଵି॒ତୋ ପ॑ଯାତୁ । ହି॒ର॒ଣ୍ଯଯେ॑ନ ସୁ॒ଵୃତା॒ ରଥେ॑ନ । ଵହ॒ନ୍॒. ହସ୍ତଗ୍ଂ॑ ସୁ॒ଭଗଂ॑ ଁଵିଦ୍ମ॒ନାପ॑ସମ୍ । ପ୍ର॒ଯଚ୍ଛ॑ନ୍ତଂ॒ ପପୁ॑ରିଂ॒ ପୁଣ୍ଯ॒ମଚ୍ଛ॑ । ହସ୍ତଃ॒ ପ୍ରଯ॑ଚ୍ଛ ତ୍ଵ॒ମୃତଂ॒ ଁଵସୀ॑ଯଃ । ଦକ୍ଷି॑ଣେନ॒ ପ୍ରତି॑ଗୃଭ୍ଣୀମ ଏନତ୍ ।
ଦା॒ତାର॑-ମ॒ଦ୍ଯ ସ॑ଵି॒ତା ଵି॑ଦେଯ । ଯୋ ନୋ॒ ହସ୍ତା॑ଯ ପ୍ରସୁ॒ଵାତି॑ ଯ॒ଜ୍ଞମ୍ ॥ 11 ॥
37.12 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଚିତ୍ରା ଦେଵତା - ତ୍ଵଷ୍ଟା
ତ୍ଵଷ୍ଟା॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ମ॒ଭ୍ଯେ॑ତି ଚି॒ତ୍ରାମ୍ । ସୁ॒ଭଗ୍ଂ ସ॑ସଂ​ଯୁଁଵ॒ତିଗ୍ଂ ରୋଚ॑ମାନାମ୍ ॥ 93 ॥
ନି॒ଵେ॒ଶଯ॑ନ୍ନ॒-ମୃତା॒-ନ୍ମର୍ତ୍ଯାଗ୍॑ଶ୍ଚ । ରୂ॒ପାଣି॑ ପି॒ଗ୍ଂ॒ଶ-ନ୍ଭୁଵ॑ନାନି॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ । ତନ୍ନ॒ସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା॒ ତଦୁ॑ ଚି॒ତ୍ରା ଵିଚ॑ଷ୍ଟାମ୍ । ତନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ମ୍ଭୂରି॒ଦା ଅ॑ସ୍ତୁ॒ ମହ୍ଯ᳚ମ୍ । ତନ୍ନଃ॑ ପ୍ର॒ଜାଂ-ଵୀଁ॒ରଵ॑ତୀଗ୍ଂ ସନୋତୁ । ଗୋଭି॑ର୍ନୋ॒ ଅଶ୍ଵୈ॒-ସ୍ସମ॑ନକ୍ତୁ ଯ॒ଜ୍ଞମ୍ ॥ 12 ॥
37.13 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ସ୍ଵାତୀ ଦେଵତା - ଵାଯୁଃ
ଵା॒ଯୁ-ର୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ମ॒ଭ୍ଯେ॑ତି॒ ନିଷ୍ଟ୍ଯା᳚ମ୍ । ତି॒ଗ୍ମଶୃଂ॑ଗୋ ଵୃଷ॒ଭୋ ରୋରୁ॑ଵାଣଃ । ସ॒ମୀ॒ରଯ॒-ନ୍ଭୁଵ॑ନା ମାତ॒ରିଶ୍ଵା᳚ । ଅପ॒ ଦ୍ଵେଷାଗ୍ଂ॑ସି ନୁଦତା॒ମରା॑ତୀଃ ॥ 94 ॥
ତନ୍ନୋ॑ ଵା॒ଯସ୍ତଦୁ॒ ନିଷ୍ଟ୍ଯା॑ ଶୃଣୋତୁ । ତନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ମ୍ଭୂରି॒ଦା ଅ॑ସ୍ତୁ॒ ମହ୍ଯ᳚ମ୍ । ତନ୍ନୋ॑ ଦେ॒ଵାସୋ॒ ଅନୁ॑ ଜାନନ୍ତୁ॒ କାମ᳚ମ୍ । ଯଥା॒ ତରେ॑ମ ଦୁରି॒ତାନି॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ ॥ 13 ॥
37.14 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଵିଶାଖା ଦେଵତା - ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀଃ
ଦୂ॒ର-ମ॒ସ୍ମଚ୍ଛତ୍ର॑ଵୋ ଯନ୍ତୁ ଭୀ॒ତାଃ । ତଦି॑ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ କୃ॑ଣୁତାଂ॒ ତ-ଦ୍ଵିଶା॑ଖେ । ତନ୍ନୋ॑ ଦେ॒ଵା ଅନୁ॑ମଦନ୍ତୁ ଯ॒ଜ୍ଞମ୍ । ପ॒ଶ୍ଚା-ତ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॒-ଦଭ॑ଯନ୍ନୋ ଅସ୍ତୁ । ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣା॒-ମଧି॑ପତ୍ନୀ॒ ଵିଶା॑ଖେ । ଶ୍ରେଷ୍ଠା॑-ଵିନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ ଗୋ॒ପୌ ॥ 95 ॥
ଵିଷୂ॑ଚ॒-ଶ୍ଶତ୍ରୂ॑ନପ॒ବାଧ॑ମାନୌ । ଅପ॒କ୍ଷୁଧ॑-ନ୍ନୁଦତା॒ମରା॑ତିମ୍ । ॥ 14 ॥
37.15 ପୌର୍ଣମାସି
ପୂ॒ର୍ଣା ପ॒ଶ୍ଚାଦୁ॒ତ ପୂ॒ର୍ଣା ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍ । ଉନ୍ମ॑ଧ୍ଯ॒ତଃ ପୌ᳚ର୍ଣମା॒ସୀ ଜି॑ଗାଯ । ତସ୍ଯାଂ᳚ ଦେ॒ଵା ଅଧି॑ ସଂ॒​ଵଁସ॑ନ୍ତଃ । ଉ॒ତ୍ତ॒ମେ ନାକ॑ ଇ॒ହ ମା॑ଦଯନ୍ତାମ୍ । ପୃ॒ଥ୍ଵୀ ସୁ॒ଵର୍ଚା॑ ଯୁଵ॒ତି-ସ୍ସ॒ଜୋଷାଃ᳚ । ପୌ॒ର୍ଣ॒ମା॒ସ୍ଯୁଦ॑ଗା॒-ଚ୍ଛୋଭ॑ମାନା । ଆ॒ପ୍ଯା॒ଯ-ଯ॑ନ୍ତୀ ଦୁରି॒ତାନି॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ । ଉ॒ରୁ-ନ୍ଦୁହାଂ॒ ଯଁଜ॑ମାନାଯ ଯ॒ଜ୍ଞମ୍ ॥ 15/96 (26) ॥
37.16 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଅନୂରାଧା ଦେଵତା - ମିତ୍ରଃ
ଋ॒ଦ୍ଧ୍ଯାସ୍ମ॑ ହ॒ଵ୍ଯୈ-ର୍ନମ॑ସୋପ॒ସଦ୍ଯ॑ । ମି॒ତ୍ର-ନ୍ଦେ॒ଵ-ମ୍ମି॑ତ୍ର॒ଧେଯ॑ନ୍ନୋ ଅସ୍ତୁ । ଅ॒ନୂ॒ରା॒ଧାନ୍. ହ॒ଵିଷା॑ ଵ॒ର୍ଧଯ॑ନ୍ତଃ । ଶ॒ତ-ଞ୍ଜୀ॑ଵେମ ଶ॒ରଦ॒ସ୍ସଵୀ॑ରାଃ । ଚି॒ତ୍ରଂ-ନକ୍ଷ॑ତ୍ର॒-ମୁଦ॑ଗା-ତ୍ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍ । ଅ॒ନୂ॒ରା॒ଧାସ॒ ଇତି॒ ଯ-ଦ୍ଵଦ॑ନ୍ତି । ତନ୍ମି॒ତ୍ର ଏ॑ତି ପ॒ଥିଭି॑-ର୍ଦେଵ॒ଯାନୈଃ᳚ । ହି॒ର॒ଣ୍ଯଯୈ॒-ର୍ଵିତ॑ତୈ-ର॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ ॥ 16 ॥
37.17 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ଦେଵତା - ଇନ୍ଦ୍ରଃ
ଇନ୍ଦ୍ରୋ᳚ ଜ୍ଯେ॒ଷ୍ଠା-ମନୁ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରମେତି । ଯସ୍ମି॑ନ୍ ଵୃ॒ତ୍ରଂ-ଵୃଁ॑ତ୍ର॒ ତୂର୍ଯେ॑ ତ॒ତାର॑ ॥ 97 ॥
ତସ୍ମି॑ନ୍ ଵ॒ଯ-ମ॒ମୃତଂ॒ ଦୁହା॑ନାଃ । କ୍ଷୁଧ॑ନ୍ତରେମ॒ ଦୁରି॑ତିଂ॒ ଦୁରି॑ଷ୍ଟିମ୍ । ପୁ॒ର॒ନ୍ଦ॒ରାଯ॑ ଵୃଷ॒ଭାଯ॑ ଧୃ॒ଷ୍ଣଵେ᳚ । ଅଷା॑ଢାଯ॒ ସହ॑ମାନାଯ ମୀ॒ଢୁଷେ᳚ । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ଜ୍ଯେ॒ଷ୍ଠା ମଧୁ॑ମ॒ଦ୍ଦୁହା॑ନା । ଉ॒ରୁ-ଙ୍କୃ॑ଣୋତୁ॒ ଯଜ॑ମାନାଯ ଲୋ॒କମ୍ ॥ 17 ॥
37.18 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ମୂଲଂ ଦେଵତା - ପ୍ରଜାପତିଃ
ମୂଲଂ॑ ପ୍ର॒ଜାଂ-ଵୀଁ॒ରଵ॑ତୀଂ-ଵିଁଦେଯ । ପରା᳚ଚ୍ଯେତୁ॒ ନିର୍-ଋ॑ତିଃ ପରା॒ଚା । ଗୋଭି॒-ର୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ମ୍ପ॒ଶୁଭି॒-ସ୍ସମ॑କ୍ତମ୍ । ଅହ॑-ର୍ଭୂଯା॒-ଦ୍ଯଜ॑ମାନାଯ॒ ମହ୍ଯ᳚ମ୍ ॥ 98 ॥
ଅହ॑ର୍ନୋ ଅ॒ଦ୍ଯ ସୁ॑ଵି॒ତେ ଦ॑ଧାତୁ । ମୂଲଂ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ର॒ମିତି॒ ଯ-ଦ୍ଵଦ॑ନ୍ତି । ପରା॑ଚୀଂ-ଵାଁ॒ଚା ନିର୍-ଋ॑ତି-ନ୍ନୁଦାମି । ଶି॒ଵ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାଯୈ॑ ଶି॒ଵମ॑ସ୍ତୁ॒ ମହ୍ଯ᳚ମ୍ ॥ 18 ॥
37.19 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ପୂର୍ଵାଷାଢା ଦେଵତା - ଆପଃ
ଯା ଦି॒ଵ୍ଯା ଆପଃ॒ ପଯ॑ସା ସମ୍ବଭୂ॒ଵୁଃ । ଯା ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ ଉ॒ତ ପାର୍ଥି॑ଵୀ॒ର୍ଯାଃ ।
ଯାସା॑ମଷା॒ଢା ଅ॑ନୁ॒ଯନ୍ତି॒ କାମ᳚ମ୍ । ତା ନ॒ ଆପ॒-ଶ୍ଶଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଯୋ॒ନା ଭ॑ଵନ୍ତୁ । ଯାଶ୍ଚ॒ କୂପ୍ଯା॒ ଯାଶ୍ଚ॑ ନା॒ଦ୍ଯା᳚-ସ୍ସମୁ॒ଦ୍ରିଯାଃ᳚ । ଯାଶ୍ଚ॑ ଵୈଶ॒ନ୍ତୀରୁ॒ତ ପ୍ରା॑ସ॒ଚୀର୍ଯାଃ ॥ 99 ॥
ଯାସା॑ମଷା॒ଢା ମଧୁ॑ ଭ॒କ୍ଷଯ॑ନ୍ତି । ତା ନ॒ ଆପ॒-ଶ୍ଶଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଯୋ॒ନା ଭ॑ଵନ୍ତୁ ॥ 19 ॥
37.20 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଉତ୍ତରାଷାଢା ଦେଵତା - ଵିଶ୍ଵେଦେଵଃ
ତନ୍ନୋ॒ ଵିଶ୍ଵେ॒ ଉପ॑ ଶୃଣ୍ଵନ୍ତୁ ଦେ॒ଵାଃ । ତଦ॑ଷା॒ଢା ଅ॒ଭି ସଂ​ଯଁ॑ନ୍ତୁ ଯ॒ଜ୍ଞମ୍ । ତନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ମ୍ପ୍ରଥତା-ମ୍ପ॒ଶୁଭ୍ଯଃ॑ । କୃ॒ଷି-ର୍ଵୃ॒ଷ୍ଟି-ର୍ଯଜ॑ମାନାଯ କଲ୍ପତାମ୍ । ଶୁ॒ଭ୍ରାଃ କ॒ନ୍ଯା॑ ଯୁଵ॒ତଯ॑-ସ୍ସୁ॒ପେଶ॑ସଃ । କ॒ର୍ମ॒କୃତ॑-ସ୍ସୁ॒କୃତୋ॑ ଵୀ॒ର୍ଯା॑ଵତୀଃ । ଵିଶ୍ଵା᳚-ନ୍ଦେ॒ଵାନ୍. ହ॒ଵିଷା॑ ଵ॒ର୍ଧଯ॑ନ୍ତୀଃ । ଅ॒ଷା॒ଢାଃ କାମ॒-ମୁପ॑ଯାନ୍ତୁ ଯ॒ଜ୍ଞମ୍ ॥ 20/100 ॥
37.21 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଅଭିଜିତ୍ ଦେଵତା - ବ୍ରହ୍ମା
ଯସ୍ମି॒-ନ୍ବ୍ରହ୍ମା॒-ଽଭ୍ଯଜ॑ଯ॒-ଥ୍ସର୍ଵ॑ମେ॒ତତ୍ । ଅ॒ମୁଞ୍ଚ॑ ଲୋ॒କ ମି॒ଦମୂ॑ଚ॒ ସର୍ଵଂ᳚। ତନ୍ନୋ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ମଭି॒ଜି-ଦ୍ଵି॒ଜିତ୍ଯ॑ । ଶ୍ରିଯ॑-ନ୍ଦଧା॒ତ୍ଵହୃ॑ଣୀଯମାନମ୍ । ଉ॒ଭୌ ଲୋ॒କୌ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ସଞ୍ଜି॑ତେ॒ମୌ । ତନ୍ନୋ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ମଭି॒ଜି-ଦ୍
ଵିଚ॑ଷ୍ଟାମ୍ । ତସ୍ମି॑ନ୍ ଵ॒ଯ-ମ୍ପୃତ॑ନା॒ ସ୍ସଞ୍ଜ॑ଯେମ । ତନ୍ନୋ॑ ଦେ॒ଵାସୋ॒ ଅନୁ॑ଜାନନ୍ତୁ॒ କାମ᳚ମ୍ ॥ 21 ॥
37.22 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଶ୍ରଵଣଂ ଦେଵତା - ଵିଷ୍ଣୁଃ
ଶୃ॒ଣ୍ଵନ୍ତି॑ ଶ୍ରୋ॒ଣା-ମ॒ମୃତ॑ସ୍ଯ ଗୋ॒ପାମ୍ । ପୁଣ୍ଯା॑ମସ୍ଯା॒ ଉପ॑ଶୃଣୋମି॒ ଵାଚ᳚ମ୍ ॥ 101 ॥
ମ॒ହୀ-ନ୍ଦେ॒ଵୀଂ-ଵିଁଷ୍ଣୁ॑ପତ୍ନୀ ମଜୂ॒ର୍ଯାମ୍ । ପ୍ର॒ତୀଚୀ॑ ମେନାଗ୍ଂ ହ॒ଵିଷା॑ ଯଜାମଃ । ତ୍ରେ॒ଧା ଵିଷ୍ଣୁ॑-ରୁରୁଗା॒ଯୋ ଵିଚ॑କ୍ରମେ । ମ॒ହୀ-ନ୍ଦିଵଂ॑ ପୃଥି॒ଵୀ-ମ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମ୍ ।
ତଚ୍ଛ୍ରୋ॒ଣୈତି॒ ଶ୍ରଵ॑-ଇ॒ଚ୍ଛମା॑ନା । ପୁଣ୍ଯ॒ଗ୍ଗ୍॒ ଶ୍ଲୋକଂ॒ ଁଯଜ॑ମାନାଯ କୃଣ୍ଵ॒ତୀ ॥ 22 ॥
37.23 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଶ୍ରଵିଷ୍ଟା ଦେଵତା - ଵସଵଃ
ଅ॒ଷ୍ଟୌ ଦେ॒ଵା ଵସ॑ଵସ୍ସୋ॒ମ୍ଯାସଃ॑ । ଚତ॑ସ୍ରୋ ଦେ॒ଵୀ ର॒ଜରା॒-ଶ୍ଶ୍ରଵି॑ଷ୍ଠାଃ । ତେ ଯ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ପା᳚ନ୍ତୁ॒ ରଜ॑ସଃ ପ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍ । ସଂ॒​ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରୀଣ॑-ମ॒ମୃତଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ॥ 102 ॥
ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନଃ॑ ପାନ୍ତୁ॒ ଵସ॑ଵଃ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍ । ଦ॒କ୍ଷି॒ଣ॒ତୋ॑-ଽଭିଯ॑ନ୍ତୁ॒ ଶ୍ରଵି॑ଷ୍ଠାଃ । ପୁଣ୍ଯ॒ନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରମ॒ଭି ସଂ​ଵିଁ॑ଶାମ । ମା ନୋ॒ ଅରା॑ତି-ର॒ଘଶ॒ଗ୍ଂ॒ ସାଗନ୍ନ୍॑ ॥ 23 ॥
37.24 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଶତଭିଷକ୍ ଦେଵତା - ଵରୁଣଃ
କ୍ଷ॒ତ୍ରସ୍ଯ॒ ରାଜା॒ ଵରୁ॑ଣୋ-ଽଧିରା॒ଜଃ । ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣାଗ୍ଂ ଶ॒ତଭି॑ଷ॒ଗ୍ ଵସି॑ଷ୍ଠଃ । ତୌ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ କୃଣୁତୋ ଦୀ॒ର୍ଘମାଯୁଃ॑ । ଶ॒ତଗ୍ଂ ସ॒ହସ୍ରା॑ ଭେଷ॒ଜାନି॑ ଧତ୍ତଃ । ଯ॒ଜ୍ଞନ୍ନୋ॒ ରାଜା॒ ଵରୁ॑ଣ॒ ଉପ॑ଯାତୁ । ତନ୍ନୋ॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଅ॒ଭିସଂ​ଯଁ॑ନ୍ତୁ ଦେ॒ଵାଃ ॥ 103 ॥
ତନ୍ନୋ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରଗ୍ଂ ଶ॒ତଭି॑ଷଗ୍ ଜୁଷା॒ଣମ୍ । ଦୀ॒ର୍ଘମାଯୁଃ॒ ପ୍ରତି॑ର-ଦ୍ଭେଷ॒ଜାନି॑ ॥ 24 ॥
37.25 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ପୂର୍ଵପ୍ରୋଷ୍ଠପଦା ଦେଵତା - ଅଜଯେକପାଦଃ
ଅ॒ଜ ଏକ॑ପା॒-ଦୁଦ॑ଗା-ତ୍ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍ । ଵିଶ୍ଵା॑ ଭୂ॒ତାନି॑ ପ୍ରତି॒ ମୋଦ॑ମାନଃ । ତସ୍ଯ॑ ଦେ॒ଵାଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵଂ-ଯଁ॑ନ୍ତି॒ ସର୍ଵେ᳚ । ପ୍ରୋ॒ଷ୍ଠ॒ପ॒ଦାସୋ॑ ଅ॒ମୃତ॑ସ୍ଯ ଗୋ॒ପାଃ । ଵି॒ଭ୍ରାଜ॑ମାନ-ସ୍ସମିଧା॒ନ ଉ॒ଗ୍ରଃ । ଆ-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମରୁହ॒ଦ-ଗ॒ନ୍ଦ୍ଯାମ୍ । ତଗ୍ଂ ସୂର୍ଯ॑-ନ୍ଦେ॒ଵ-ମ॒ଜମେକ॑ପାଦମ୍ । ପ୍ରୋ॒ଷ୍ଠ॒ପ॒ଦାସୋ॒ ଅନୁ॑ଯନ୍ତି॒ ସର୍ଵେ᳚ ॥ 25 / 104 ॥
37.26 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଉତ୍ତରପ୍ରୋଷ୍ଠପଦା ଦେଵତା - ଅହିର୍ବୁଧ୍ନିଯଃ
ଅହି॑-ର୍ବୁ॒ଧ୍ନିଯଃ॒ ପ୍ରଥ॑ମାନ ଏତି । ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ॑ ଦେ॒ଵାନା॑ମୁ॒ତ ମାନୁ॑ଷାଣାମ୍ । ତ-ମ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣା-ସ୍ସୋ॑ମ॒ପା-ସ୍ସୋ॒ମ୍ଯାସଃ॑ । ପ୍ରୋ॒ଷ୍ଠ॒ପ॒ଦାସୋ॑ ଅ॒ଭିର॑କ୍ଷନ୍ତି॒ ସର୍ଵେ᳚ । ଚ॒ତ୍ଵାର॒ ଏକ॑ମ॒ଭି କର୍ମ॑ ଦେ॒ଵାଃ । ପ୍ରୋ॒ଷ୍ଠ॒ପ॒ଦାସ॒ ଇତି॒ ଯାନ୍. ଵଦ॑ନ୍ତି । ତେ ବୁ॒ଧ୍ନିଯଂ॑ ପରି॒ଷଦ୍ଯଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ତୁ॒ଵନ୍ତଃ॑ । ଅହିଗ୍ଂ॑ ରକ୍ଷନ୍ତି॒ ନମ॑ସୋପ॒ସଦ୍ଯ॑ ॥ 26 ॥
37.27 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ରେଵତୀ ଦେଵତା - ପୂଷା
ପୂ॒ଷା ରେ॒ଵତ୍ଯନ୍ଵେ॑ତି॒ ପନ୍ଥା᳚ମ୍ । ପୁ॒ଷ୍ଟି॒ପତୀ॑ ପଶୁ॒ପା ଵାଜ॑ବସ୍ତ୍ଯୌ ॥ 105 ॥
ଇ॒ମାନି॑ ହ॒ଵ୍ଯା ପ୍ରଯ॑ତା ଜୁଷା॒ଣା । ସୁ॒ଗୈର୍ନୋ॒ ଯାନୈ॒ରୁପ॑ଯାତାଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞମ୍ । କ୍ଷୁ॒ଦ୍ରା-ନ୍ପ॒ଶୂ-ନ୍ର॑କ୍ଷତୁ ରେ॒ଵତୀ॑ ନଃ । ଗାଵୋ॑ ନୋ॒ ଅଶ୍ଵା॒ଗ୍ଂ॒ ଅନ୍ଵେ॑ତୁ ପୂ॒ଷା । ଅନ୍ନ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷ॑ନ୍ତୌ ବହୁ॒ଧା ଵିରୂ॑ପମ୍ । ଵାଜଗ୍ଂ॑ ସନୁତାଂ॒ ଁଯଜ॑ମାନାଯ ଯ॒ଜ୍ଞମ୍ ॥ 27 ॥
37.28 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଅଶ୍ଵିନୀ ଦେଵତା - ଅଶ୍ଵିନୀ ଦେଵ
ତଦ॒ଶ୍ଵିନା॑-ଵଶ୍ଵ॒ଯୁଜୋପ॑ଯାତାମ୍ । ଶୁଭ॒ଙ୍ଗମି॑ଷ୍ଠୌ ସୁ॒ଯମେ॑ଭି॒ରଶ୍ଵୈଃ᳚ । ସ୍ଵନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରଗ୍ଂ ହ॒ଵିଷା॒ ଯଜ॑ନ୍ତୌ । ମଧ୍ଵା॒ ସମ୍ପୃ॑କ୍ତୌ॒ ଯଜୁ॑ଷା॒ ସମ॑କ୍ତୌ ॥ 106 ॥
ଯୌ ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ଭି॒ଷଜୌ॑ ହଵ୍ଯଵା॒ହୌ । ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ଦୂ॒ତା-ଵ॒ମୃତ॑ସ୍ଯ ଗୋ॒ପୌ । ତୌ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରଂ-ଜୁଜୁଷା॒ଣୋ-ପ॑ଯାତାମ୍ । ନମୋ॒-ଽଶ୍ଵିଭ୍ଯାଂ᳚ କୃଣୁମୋ-ଽଶ୍ଵ॒ଯୁଗ୍ଭ୍ଯା᳚ମ୍ ॥ 28 ॥
37.29 ନକ୍ଷତ୍ରଂ - ଅପଭରଣୀ ଦେଵତା - ଯମଃ
ଅପ॑ ପା॒ପ୍ମାନଂ॒ ଭର॑ଣୀ-ର୍ଭରନ୍ତୁ । ତ-ଦ୍ଯ॒ମୋ ରାଜା॒ ଭଗ॑ଵା॒ନ୍॒. ଵିଚ॑ଷ୍ଟାମ୍ । ଲୋ॒କସ୍ଯ॒ ରାଜା॑ ମହ॒ତୋ ମ॒ହାନ୍. ହି । ସୁ॒ଗନ୍ନଃ॒ ପନ୍ଥା॒ମଭ॑ଯ-ଙ୍କୃଣୋତୁ । ଯସ୍ମି॒-ନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରେ ଯ॒ମ ଏତି॒ ରାଜା᳚ । ଯସ୍ମି॑ନ୍ନେନ-ମ॒ଭ୍ଯଷିଂ॑ଚନ୍ତ ଦେ॒ଵାଃ । ତଦ॑ସ୍ଯ ଚି॒ତ୍ରଗ୍ଂ ହ॒ଵିଷା॑ ଯଜାମ । ଅପ॑ ପା॒ପ୍ମାନଂ॒ ଭର॑ଣୀ-ର୍ଭରନ୍ତୁ ॥ 29 ॥
37.30 ଅମାଵାସି
ନି॒ଵେଶ॑ନୀ॒ ଯତ୍ତେ॑ ଦେ॒ଵା ଅଦ॑ଧୁଃ ।
ନି॒ଵେଶ॑ନୀ ସ॒ଙ୍ଗମ॑ନୀ॒ ଵସୂ॑ନାଂ॒ ଁଵିଶ୍ଵା॑ ରୂ॒ପାଣି॒ ଵସୂ᳚ନ୍ଯା-ଵେ॒ଶଯ॑ନ୍ତୀ । ସ॒ହ॒ସ୍ର॒ପୋ॒ଷଗ୍ଂ ସୁ॒ଭଗା॒ ରରା॑ଣା॒ ସା ନ॒ ଆଗ॒ନ୍ ଵର୍ଚ॑ସା ସଂ​ଵିଁଦା॒ନା ।
ଯତ୍ତେ॑ ଦେ॒ଵା ଅଦ॑ଧୁ-ର୍ଭାଗ॒ଧେଯ॒-ମମା॑ଵାସ୍ଯେ
ସଂ॒​ଵଁସ॑ନ୍ତୋ ମହି॒ତ୍ଵା । ସା ନୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ପି॑ପୃହି ଵିଶ୍ଵଵାରେ ର॒ଯିନ୍ନୋ॑ ଧେହି ସୁଭଗେ ସୁ॒ଵୀରଂ᳚ ॥ 30/107 (27) ॥
37.31 ଚନ୍ଦ୍ରମା
ନଵୋ॑ ନଵୋ ଭଵତି॒ ଜାଯ॑ମାନୋ॒ ଯମା॑ଦି॒ତ୍ଯା ଅ॒ଗ୍ଂ॒ଶୁମା᳚-ପ୍ଯା॒ଯଯ॑ନ୍ତି ।
ନଵୋ॑ ନଵୋ ଭଵତି॒ ଜାଯ॑ମା॒ନୋ-ଽହ୍ନା᳚-ଙ୍କେ॒ତୁ-ରୁ॒ଷସା॑ ମେ॒ତ୍ଯଗ୍ରେ᳚ ।
ଭା॒ଗ-ନ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ଵିଦ॑ଧାତ୍ଯା॒ଯ-ନ୍ପ୍ରଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା᳚ସ୍ତିରତି ଦୀ॒ର୍ଘମାଯୁଃ॑ ।
ଯମା॑ଦି॒ତ୍ଯା ଅ॒ଗ୍ଂ॒ଶୁମା᳚ପ୍ଯା॒ଯଯ॑ନ୍ତି॒ ଯମକ୍ଷି॑ତ॒-ମକ୍ଷି॑ତଯଃ॒ ପିବ॑ନ୍ତି ।
ତେନ॑ ନୋ॒ ରାଜା॒ ଵରୁ॑ଣୋ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॒ ରାପ୍ଯା॑ଯଯନ୍ତୁ॒ ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ ଗୋ॒ପାଃ ।
37.32 ଅହୋ ରାତ୍ରୀ
ଯେ ଵିରୂ॑ପେ॒ ସମ॑ନସା ସଂ॒​ଵ୍ଯଁଯ॑ନ୍ତୀ । ସ॒ମା॒ନ-ନ୍ତନ୍ତୁଂ॑ ପରିତା-ତ॒ନାତେ᳚ ।
ଵି॒ଭୂ ପ୍ର॒ଭୂ ଅ॑ନୁ॒ଭୂ ଵି॒ଶ୍ଵତୋ॑ ହୁଵେ । ତେ ନୋ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରେ॒ ହଵ॒ମାଗ॑ମେତମ୍ ।
ଵ॒ଯ-ନ୍ଦେ॒ଵୀ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ସଂ​ଵିଁଦା॒ନାଃ । ସୁ॒ରତ୍ନା॑ସୋ ଦେ॒ଵଵୀ॑ତିଂ॒ ଦଧା॑ନାଃ ॥ 108 ॥
ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରେ ହ॒ଵିଷା॑ ଵ॒ର୍ଧଯ॑ନ୍ତଃ । ଅତି॑ ପା॒ପ୍ମାନ॒-ମତି॑ମୁକ୍ତ୍ଯା ଗମେମ ॥
37.33 ଉଷା
ପ୍ରତ୍ଯୁ॑ଵ ଦୃଶ୍ଯାଯ॒ତୀ । ଵ୍ଯୁ॒ଚ୍ଛନ୍ତୀ॑ ଦୁହି॒ତା ଦି॒ଵଃ । ଅ॒ପୋ ମ॒ହୀ ଵୃ॑ଣୁତେ॒ ଚକ୍ଷୁ॑ଷା । ତମୋ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍-କୃଣୋତି ସୂ॒ନରୀ᳚ ।
ଉଦୁ॒ ସ୍ତ୍ରିଯା᳚ସ୍ସଚତେ॒ ସୂର୍ଯଃ॑ । ସ ଚା॑ ଉ॒ଦ୍ଯନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ର ମର୍ଚି॒ମତ୍ ।
ତଵେ ଦୁ॑ଷୋ॒ ଵ୍ଯୁଷି॒ ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ ଚ । ସମ୍ଭ॒କ୍ତେନ॑ ଗମେମହି ॥ 109 ॥
37.34 ନକ୍ଷତ୍ରଃ
ତନ୍ନୋ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ର ମର୍ଚି॒ମତ୍ । ଭା॒ନୁ॒ମତ୍ତେଜ॑ ଉ॒ଚ୍ଛର॑ତ୍ । ଉପ॑ ଯ॒ଜ୍ଞମି॒ହାଗ॑ମତ୍ । ପ୍ରନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଯ ଦେ॒ଵାଯ॑ । ଇନ୍ଦ୍ରା॒ଯେନ୍ଦୁଗ୍ଂ॑ ହଵାମହେ । ସ ନ॑ ସ୍ସଵି॒ତା ସୁ॑ଵ-ଥ୍ସ॒ନିମ୍ । ପୁ॒ଷ୍ଟି॒ଦାଂ-ଵୀଁ॒ରଵ॑ତ୍ତମମ୍ ॥
37.35 ସୂର୍ଯଃ
ଉଦୁ॒ତ୍ଯ-ଞ୍ଚି॒ତ୍ରମ୍ ॥
ଉଦୁ॒ତ୍ଯ-ଞ୍ଜା॒ତଵେ॑ଦସ-ନ୍ଦେ॒ଵଂ-ଵଁ॑ହନ୍ତି କେ॒ତଵଃ॑ । ଦୃ॒ଶେ ଵିଶ୍ଵା॑ଯ॒ ସୂର୍ଯ᳚ମ୍ ।
ଚି॒ତ୍ର-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॒ ମୁଦ॑ଗା॒ଦନୀ॑କଂ॒ ଚକ୍ଷୁ॑-ର୍ମି॒ତ୍ରସ୍ଯ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯା॒ଗ୍ନେଃ ॥ 110 ॥
ଆ-ଽପ୍ରା॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃ॒ଥିଵୀ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ ସୂର୍ଯ॑ ଆ॒ତ୍ମା ଜଗ॑ତସ୍ତ॒ସ୍ଥୁଷ॑ଶ୍ଚ ॥
37.36 ଅଦିତିଃ
ଅଦି॑ତିର୍ନ ଉରୁଷ୍ଯତୁ ମ॒ହୀମୂ॒ଷୁ ମା॒ତର᳚ମ୍ ॥
ଅଦି॑ତିର୍ନ ଉରୁଷ୍ଯ॒-ତ୍ଵଦି॑ତି॒-ଶ୍ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛତୁ । ଅଦି॑ତିଃ ପା॒ତ୍ଵଗ୍ଂ ହ॑ସଃ ॥
ମ॒ହୀମୂ॒ଷୁ ମା॒ତରଗ୍ଂ॑ ସୁଵ୍ର॒ତାନା॑-ମୃ॒ତସ୍ଯ॒ ପତ୍ନୀ॒ ମଵ॑ସେ ହୁଵେମ ।
ତୁ॒ଵି॒କ୍ଷ॒ତ୍ରା-ମ॒ଜର॑ନ୍ତୀ ମୁରୂ॒ଚୀଗ୍ଂ ସୁ॒ଶର୍ମା॑ଣ॒-ମଦି॑ତିଗ୍ଂ ସୁ॒ପ୍ରଣୀ॑ତିମ୍ ।
37.37 ଵିଷ୍ଣୁଃ
ଇ॒ଦଂ-ଵିଁଷ୍ଣୁ॒ ପ୍ରତଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଃ॑ ॥
ଇ॒ଦଂ-ଵିଁଷ୍ଣୁ॒-ର୍ଵିଚ॑କ୍ରମେ ତ୍ରେ॒ଧା ନିଦ॑ଧେ ପ॒ଦମ୍ । ସମୂ॑ଢମସ୍ଯ ପାଗ୍ଂ ସୁ॒ରେ ॥
ପ୍ରତଦ୍ଵିଷ୍ଣୁ॑ ସ୍ତଵତେ ଵୀ॒ର୍ଯା॑ଯ । ମୃ॒ଗୋ ନ ଭୀ॒ମଃ କୁ॑ଚ॒ରୋ ଗି॑ରି॒ଷ୍ଠାଃ । ଯସ୍ଯୋ॒ରୁଷୁ॑ ତ୍ରି॒ଷୁ ଵି॒କ୍ରମ॑ଣେଷୁ । ଅଧି॑କ୍ଷି॒ଯନ୍ତି॒ ଭୁଵ॑ନାନି॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ ॥ 111 ॥
37.38 ଅଗ୍ନିଃ
ଅ॒ଗ୍ନି-ର୍ମୂ॒ର୍ଧା ଭୁଵଃ॑ ॥
ଅ॒ଗ୍ନି-ର୍ମୂ॒ର୍ଧା ଦି॒ଵଃ କ॒କୁତ୍ପତିଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଅ॒ଯମ୍ । ଅ॒ପାଗ୍ଂ ରେତାଗ୍ଂ॑ସି ଜିନ୍ଵତି ॥ ଭୁଵୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ରଜ॑ସଶ୍ଚ ନେ॒ତା ଯତ୍ରା॑ ନି॒ଯୁଦ୍ଭି॒-ସ୍ସଚ॑ସେ
ଶି॒ଵାଭିଃ॑ । ଦି॒ଵି ମୂ॒ର୍ଧାନଂ॑ ଦଧିଷେ ସୁଵ॒ର୍॒ଷା-ଞ୍ଜି॒ହ୍ଵାମ॑ଗ୍ନେ ଚକୃଷେ ହଵ୍ଯ॒ଵାହ᳚ମ୍ ।
37.39 ଅନୁମତ
ଅନୁ॑ନୋ॒-ଽଦ୍ଯାନୁ॑ମତି॒-ରନ୍ଵିଦ॑ନୁମତେ॒ ତ୍ଵମ୍ ॥
ଅନୁ॑ନୋ॒-ଽଦ୍ଯାନୁ॑ମତି ର୍ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ମନ୍ଯତାମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିଶ୍ଚ॑ ହଵ୍ଯ॒ଵାହ॑ନୋ॒ ଭଵ॑ତା-ନ୍ଦା॒ଶୁଷେ॒ ମଯଃ॑ ।
ଅନ୍ଵିଦ॑ନୁମତେ॒ ତ୍ଵ-ମ୍ମନ୍ଯା॑ସୈ॒ ଶଞ୍ଚ॑ ନଃ କୃଧି । କ୍ରତ୍ଵେ॒ ଦକ୍ଷା॑ଯ ନୋ ହିନୁ॒ ପ୍ରଣ॒ ଆଯୂଗ୍ଂ॑ଷି ତାରିଷଃ ।
37.40 ହଵ୍ଯଵାହଃ (ଅଗ୍ନିଃ)
ହ॒ଵ୍ଯ॒ଵାହ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟମ୍ ॥
ହ॒ଵ୍ଯ॒ଵାହ॑ମଭି-ମାତି॒ଷାହ᳚ମ୍ । ର॒କ୍ଷୋ॒ହଣଂ॒ ପୃତ॑ନାସୁ ଜି॒ଷ୍ଣୁମ୍ ।
ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମନ୍ତଂ॒ ଦୀଦ୍ଯ॑ତଂ॒ ପୁର॑ନ୍ଧିମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ॒ କୃତ॒ମା ହୁ॑ଵେମ ।
ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ ମଗ୍ନେ ଅ॒ଭିତ-ତ୍ପୃ॑ଣାହି । ଵିଶ୍ଵା॑ ଦେଵ॒ ପୃତ॑ନା ଅ॒ଭିଷ୍ଯ ।
ଉ॒ରୁନ୍ନଃ॒ ପନ୍ଥା᳚-ମ୍ପ୍ରଦି॒ଶନ୍ ଵିଭା॑ହି । ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମଦ୍ଧେହ୍ଯ॒ ଜର॑ନ୍ନ॒ ଆଯୁଃ॑ ॥ 112/28 ॥
38 ନକ୍ଷତ୍ର ଉପହୋମ ମନ୍ତ୍ରାଃ
(ତୈ. ବ୍ରା. 3.1.4.1-3.1.6.7)
38.1 କୃତ୍ତିକା
ଅ॒ଗ୍ନଯେ॒ ସ୍ଵାହା॒ କୃତ୍ତି॑କାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ଅ॒ମ୍ବାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଦୁ॒ଲାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ନି॒ତ॒ତ୍ନ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା॒ ଽଭ୍ରଯ॑ନ୍ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ମେ॒ଘଯ॑ନ୍ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଵ॒ର୍॒ଷଯ॑ନ୍ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଚୁ॒ପୁ॒ଣୀକା॑ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.2 ରୋହିଣୀ
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ॒ ସ୍ଵାହା॑ ରୋହି॒ଣ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା᳚ । ରୋଚ॑ମାନାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ର॒ଜାଭ୍ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.3 ମୃଗଶୀ.ର୍​ଷଃ
ସୋମା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॑ ମୃଗଶୀ॒ର୍॒ଷାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଇ॒ନ୍ଵ॒କାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହୌଷ॑ଧୀଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ରା॒ଜ୍ଯାଯ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽଭିଜି॑ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 113 ॥
38.4 ଆର୍ଦ୍ରା
ରୁ॒ଦ୍ରାଯ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽଽର୍ଦ୍ରାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ପିନ୍ଵ॑ମାନାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା॑ ପ॒ଶୁଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.5 ପୁନର୍ଵସୁ
ଅଦି॑ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା॒ ପୁନ॑ର୍ଵସୁଭ୍ଯାମ୍ । ସ୍ଵାହା-ଽଽଭୂ᳚ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା॒ ପ୍ରଜା᳚ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.6 ପୁଷ୍ଯଃ​
ବୃହ॒ସ୍ପତ॑ଯେ॒ ସ୍ଵାହା॑ ତି॒ଷ୍ଯା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵ॒ର୍ଚ॒ସାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.7 ଆଶ୍ରେଷ
ସ॒ର୍ପେଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ଽଽଶ୍ରେ॒ଷାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ଦ॒ନ୍ଦ॒ଶୂକେ᳚ଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.8 ମଘା
ପି॒ତୃଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା॑ ମ॒ଘାଭ୍ଯଃ॑ । ସ୍ଵାହା॑ ଽନ॒ଘାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା॑ ଽଗ॒ଦାଭ୍ଯଃ॑ । ସ୍ଵାହା॑ରୁନ୍ଧ॒ତୀଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 114 ॥
38.9 ପୂର୍ଵ ଫ॑ଲ୍ଗୁନୀ
ଅ॒ର୍ଯ॒ମ୍ଣେ ସ୍ଵାହା॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀଭ୍ଯା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ପ॒ଶୁଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.10 ଉତ୍ତର ଫ॑ଲ୍ଗୁନୀ
ଭଗା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀଭ୍ଯା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଶ୍ରୈଷ୍ଠ୍ଯା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.11 ହସ୍ତଃ
ସ॒ଵି॒ତ୍ରେ ସ୍ଵାହା॒ ହସ୍ତା॑ଯ । ସ୍ଵାହା॑ ଦଦ॒ତେ ସ୍ଵାହା॑ ପୃଣ॒ତେ । ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ର॒ଯଚ୍ଛ॑ତେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ରତିଗୃଭ୍ଣ॒ତେ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.12 ଚିତ୍ରା
ତ୍ଵଷ୍ଟ୍ରେ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଚି॒ତ୍ରାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଚୈତ୍ରା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ର॒ଜାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.13 ସ୍ଵାତି
ଵା॒ଯଵେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ନିଷ୍ଟ୍ଯା॑ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । କା॒ମ॒ଚାରା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଽଭିଜି॑ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.14 ଵିଶାଖା
ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନିଭ୍ଯା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା॒ ଵିଶା॑ଖାଭ୍ଯା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଶ୍ରୈଷ୍ଠ୍ଯା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଽଭିଜି॑ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.15 ପୌର୍ଣମାସି
ପୌ॒ର୍ଣ॒ମା॒ସ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା॒ କାମା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା-ଽଽଗ॑ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 115 (29) ॥
38.16 ଅନୂରାଧା
ମି॒ତ୍ରାଯ॒ ସ୍ଵାହା॑-ଽନୂରା॒ଧେଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ମି॒ତ୍ର॒ଧେଯା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽଭିଜି॑ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.17 ଜ୍ଯେଷ୍ଠା
ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ଜ୍ଯେ॒ଷ୍ଠାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽଭିଜି॑ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.18 ମୂଲଂ
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ମୂଲା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ପ୍ର॒ଜାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.19 ପୂର୍ଵାଷାଢା
ଅ॒ଦ୍ଭ୍ଯ ସ୍ସ୍ଵାହା॑ ଽଷା॒ଢାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ସ॒ମୁ॒ଦ୍ରାଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ କାମା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଅ॒ଭିଜି॑ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.20 ଉତ୍ତରାଷାଢା
ଵିଶ୍ଵେ᳚ଭ୍ଯୋ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା॑ ଽଷା॒ଢାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ଅ॒ନ॒ପ॒ଜ॒ଯ୍ଯାଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଜିତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 116 ॥
38.21 ଅଭିଜିତ୍
ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଽଭି॒ଜିତେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଲୋ॒କାଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଽଭିଜି॑ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.22 ଶ୍ରଵଣଂ
ଵିଷ୍ଣ॑ଵେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ଶ୍ରୋ॒ଣାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଶ୍ଲୋକା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ଶ୍ରୁ॒ତାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.23 ଶ୍ରଵିଷ୍ଠା
ଵସୁ॑ଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା॒ ଶ୍ରଵି॑ଷ୍ଠାଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ଅଗ୍ରା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ ପରୀ᳚ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.24 ଶତଭିଷକ୍
ଵରୁ॑ଣାଯ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଶ॒ତଭି॑ଷଜେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଭେ॒ଷ॒ଜେଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା ᳚ ॥
38.25 ପୂର୍ଵ ପ୍ରୋଷ୍ଠପଦା
ଅ॒ଜାଯୈକ॑ପଦେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ରୋଷ୍ଠପ॒ଦେଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 117 ॥
ତେଜ॑ସେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.26 ଉତ୍ତର ପ୍ରୋଷ୍ଠପଦା
ଅହ॑ଯେ ବୁ॒ଧ୍ନିଯା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ରୋଷ୍ଠପ॒ଦେଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ପ୍ର॒ତି॒ଷ୍ଠାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.27 ରେଵତି
ପୂ॒ଷ୍ଣେ ସ୍ଵାହା॑ ରେ॒ଵତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ପ॒ଶୁଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.28 ଅଶ୍ଵିନୀ
ଅ॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ ଽଶ୍ଵ॒ଯୁଗ୍ଭ୍ଯା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା ᳚। ଶ୍ରୋତ୍ରା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଶ୍ରୁତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.29 ଅପଭରଣି
ଯ॒ମାଯ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଽପ॒ଭର॑ଣୀଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ରା॒ଜ୍ଯାଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଽଭିଜି॑ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.30 ଅମାଵାସି
ଅ॒ମ॒ଵା॒ସ୍ଯା॑ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା॒ କାମା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା ଽଽଗ॑ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 118 (30) ॥
38.31 ଚନ୍ଦ୍ରମା
ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ରତୀ॒ଦୃଶ୍ଯା॑ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରେଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚-ଽର୍ଧମା॒ସେଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ମାସେ᳚ଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହ॒ର୍ତୁଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ସଂ॒​ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.32 ଅହୋ ରାତ୍ରୀ
ଅହ୍ନେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ରାତ୍ରି॑ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଅତି॑ମୁକ୍ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.33 ଉଷା
ଉ॒ଷସେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଵ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଵ୍ଯୂ॒ଷୁଷ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ଵ୍ଯୁ॒ଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଵ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.34 ନକ୍ଷତ୍ରଃ
ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଯ॒ ସ୍ଵାହୋ॑ଦେଷ୍ଯତେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 119 ॥
ଉ॒ଦ୍ଯ॒ତେ ସ୍ଵାହୋ-ଦି॑ତାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ହର॑ସେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଭର॑ସେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଭ୍ରାଜ॑ସେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ତେଜ॑ସେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ତପ॑ସେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.35 ସୂର୍ଯଃ
ସୂର୍ଯା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହା॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରେଭ୍ଯ॒ ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ । ପ୍ର॒ତି॒ଷ୍ଠାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.36 ଅଦିତିଃ
ଅଦି॑ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥
38.37 ଵିଷ୍ଣୁଃ
ଵିଷ୍ଣ॑ଵେ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଯ॒ଜ୍ଞାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ପ୍ର॒ତି॒ଷ୍ଠାଯୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 120 ॥
ଦ॒ଧି॒କ୍ରାଵ୍ଣ୍ଣୋ॑ ଅକାରିଷଂ
ଦ॒ଧି॒କ୍ରାଵ୍ଣ୍ଣୋ॑ ଅକାରିଷମ୍ । ଜି॒ଷ୍ଣୋ ରଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ଵା॒ଜିନଃ॑ । ସୁ॒ର॒ଭି ନୋ॒ ମୁଖା॑ କର॒ତ୍ । ପ୍ରଣ॒ ଆଯୂଗ୍ଂ॑ଷି ତାରିଷତ୍ । ଆପୋ॒ହିଷ୍ଠା ମ॑ଯୋ॒ଭୁଵ॒ସ୍ତା ନ॑ ଊ॒ର୍ଜେ ଦ॑ଧାତନ । ମ॒ହେ ରଣା॑ଯ॒ ଚକ୍ଷ॑ସେ ।
ଯୋ ଵ॑ଶ୍ଶି॒ଵତ॑ମୋ॒ ରସ॒ସ୍ତସ୍ଯ॑ ଭାଜଯ-ତେ॒ହ ନଃ॑ । ଉ॒ଶ॒ତୀରି॑ଵ ମା॒ତରଃ॑ । ତସ୍ମା॒ ଅର॑ଙ୍ଗମାମ ଵୋ॒ ଯସ୍ଯ॒ କ୍ଷଯା॑ଯ॒ ଜିନ୍ଵ॑ଥ । ଆପୋ॑ ଜ॒ନଯ॑ଥା ଚ ନଃ ॥ 121 (32) ॥
39 ଵରୁଣ ସୂକ୍ତଂ
(ତୈ. ସଂ. 1.5.11.3)
ଉଦୁ॑ତ୍ତ॒ମଂ-ଵଁ॑ରୁଣ॒ ପାଶ॑ମ॒ସ୍ମ-ଦଵା॑ଧ॒ମଂ-ଵିଁମ॑ଧ୍ଯ॒ମଗ୍ଗ୍​ ଶ୍ର॑ଥାଯ ।
ଅଥା ॑ଵ॒ଯମା॑ଦିତ୍ଯ ଵ୍ର॒ତେ ତଵାନା॑ଗସୋ॒ ଅଦି॑ତଯେ ସ୍ଯାମ ॥ (ତୈ. ସଂ. 1.2.8.1 )
ଅସ୍ତ॑ଭ୍​ନା॒ଦ୍ଧ୍ଯା-ମୃ॑ଷ॒ଭୋ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ମମି॑ମୀତ-ଵରି॒ମାଣ॑-ମ୍ପୃଥି॒ଵ୍ଯା
ଆ-ଽସୀ॑ଦ॒ଦ୍ଵିଶ୍ଵା॒ ଭୁଵ॑ନାନି ସ॒ମ୍ରା-ଡ୍ଵିଶ୍ଵେତ୍ତାନି॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ ଵ୍ର॒ତାନି॑ ॥ (ତୈ. ସଂ. 3.4.11.6)
ଯତ୍କିଞ୍ଚେ॒ଦଂ-ଵଁ॑ରୁଣ॒ ଦୈଵ୍ଯେ॒ ଜନେ॑-ଽଭିଦ୍ରୋ॒ହ-ମ୍ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯା᳚-ଶ୍ଚରା॑ମସି ।
ଅଚି॑ତ୍ତୀ॒-ଯତ୍ତଵ॒-ଧର୍ମା॑ ଯୁଯୋପି॒ମ-ମାନ॒ସ୍ତସ୍ମା॒ ଦେନ॑ସୋ ଦେଵ ରୀରିଷଃ ॥ (ତୈ. ସଂ. 3.4.11.6)
କି॒ତ॒ଵାସୋ॒ ଯଦ୍ରି॑ରି॒ପୁର୍ନ ଦୀ॒ଵି ଯଦ୍ଵା॑ ଘା ସ॒ତ୍ଯ-ମୁ॒ତଯନ୍ନ ଵି॒ଦ୍ମ ।
ସର୍ଵା॒ତାଵିଷ୍ଯ॑ ଶିଥି॒ରେଵ॑ ଦେ॒ଵାଥା॑ତେ-ସ୍ଯାମ ଵରୁଣ ପ୍ରି॒ଯାସଃ॑ ॥ (ତୈ. ସଂ. 1.5.11.3)
ଅଵ॑ତେ॒ହେଡୋ॑ ଵରୁଣ॒ ନମୋ॑ଭି॒ରଵ॑ ଯ॒ଜ୍ଞେ-ଭି॑ରୀମହେ ହ॒ଵିର୍ଭିଃ॑ ।
କ୍ଷଯ॑ନ୍ନ॒ ସ୍ମଭ୍ଯ॑ ମସୁର-ପ୍ରଚେତୋ॒ ରାଜ॒ନ୍ନେନାଗ୍ଂ॑ସି ଶିଶ୍ରଥଃ କୃ॒ତାନି॑ ॥ (ତୈ. ସଂ. 2.1.11.6)
ତତ୍ଵା॑ଯାମି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ଵନ୍ଦ॑ମାନ॒ ସ୍ତଦାଶା᳚ସ୍ତେ॒ ଯଜ॑ମାନୋ ହ॒ଵିର୍ଭିଃ॑ । ଅହେ॑ଡମାନୋ ଵରୁଣେ॒ହ ବୋ॒ଦ୍ଧ୍ଯୁରୁ॑ଶଗ୍ଂ ସ॒ ମା ନ॒ ଆଯୁଃ॒ ପ୍ରମୋ॑ଷୀଃ ॥ 122 (33) ॥
40 ପଵମାନ ସୂକ୍ତଂ
ହିର॑ଣ୍ଯଵର୍ଣା॒-ଶ୍ଶୁଚ॑ଯଃ ପାଵ॒କା ଯାସୁ॑ଜା॒ତଃ କ॒ଶ୍ଯପୋ॒ ଯାସ୍ଵିନ୍ଦ୍ରଃ॑ ।
ଅ॒ଗ୍ନିଂ​ଯାଁ ଗର୍ଭଂ॑ଦଧି॒ରେ ଵିରୂ॑ପା॒ସ୍ତା ନ॒ ଆପ॒ଶ୍ଶଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଯୋ॒ନା ଭ॑ଵନ୍ତୁ ॥ ଯାସା॒ଗ୍ଂ॒ ରାଜା॒ ଵରୁ॑ଣୋ॒ ଯାତି॒ ମଧ୍ଯେ॑ ସତ୍ଯାନୃ॒ତେ ଅ॑ଵ॒ପଶ୍ଯ॒ନ୍ ଜନା॑ନାମ୍ ।
ମ॒ଧୁ॒ଶ୍ଚୁତ॒-ଶ୍ଶୁଚ॑ଯୋ॒ଯାଃ ପା॑ଵ॒କାସ୍ତା ନ॒ ଆପ॒ଶ୍ଶଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଯୋ॒ନା ଭ॑ଵନ୍ତୁ ॥ ଯାସାଂ᳚ ଦେ॒ଵାଦି॒ଵି କୃ॒ଣ୍ଵନ୍ତି॑ ଭ॒କ୍ଷଂ​ଯାଁ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ ବହୁ॒ଧା ଭଵ॑ନ୍ତି ।
ଯାଃ ପୃ॑ଥି॒ଵୀ-ମ୍ପଯ॑ସୋ॒ନ୍ଦନ୍ତି॑ ଶୁ॒କ୍ରାସ୍ତା ନ॒ ଆପ॒ଶ୍ଶଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଯୋ॒ନା ଭ॑ଵନ୍ତୁ ॥ ଶି॒ଵେନ॑ ମା॒ ଚକ୍ଷୁ॑ଷା ପଶ୍ଯତାପ ଶ୍ଶି॒ଵଯା॑ ତ॒ନୁଵୋ-ପ॑ସ୍ପୃଶତ॒ ତ୍ଵଚ॑-ମ୍ମେ ।
ସର୍ଵାଗ୍ଂ॑ ଅ॒ଗ୍ନୀଗ୍ଂ ର॑ଫ୍ସୁ॒ଷଦୋ॑ ହୁଵେ ଵୋ॒ ମଯି॒ ଵର୍ଚୋ॒ ବଲ॒ମୋଜୋ॒ ନିଧ॑ତ୍ତ ॥ 123 (34) ॥
(ତୈ. ବ୍ରା. 1.4.8.1)
ପଵ॑ମାନ॒-ସ୍ସୁଵ॒ର୍ଜନଃ॑ । ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣ॒ ଵିଚ॑ର୍​ଷଣିଃ । ଯଃ ପୋତା॒ ସ ପୁ॑ନାତୁ ମା । ପୁ॒ନନ୍ତୁ॑ ମା ଦେଵଜ॒ନାଃ । ପୁ॒ନନ୍ତୁ॒ ମନ॑
ଵୋଧି॒ଯା । ପୁ॒ନନ୍ତୁ॒ ଵିଶ୍ଵ॑ ଆ॒ଯଵଃ॑ । ଜାତ॑ଵେଦଃ ପ॒ଵିତ୍ର॑ଵତ୍ । ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣ ପୁନାହି ମା । ଶୁ॒କ୍ରେଣ॑ ଦେଵ॒ ଦୀଦ୍ଯ॑ତ୍ । ଅଗ୍ନେ॒ କ୍ରତ୍ଵା॒-କ୍ରତୂ॒ଗ୍ଂ॒ ରନୁ॑ ॥ 124 ॥
ଯତ୍ତେ॑ ପ॒ଵିତ୍ର॑-ମ॒ର୍ଚିଷି॑ । ଅଗ୍ନେ॒ ଵିତ॑ତ-ମନ୍ତ॒ରା । ବ୍ରହ୍ମ॒ ତେନ॑ ପୁନୀମହେ । ଉ॒ଭାଭ୍ଯାଂ᳚ ଦେଵ ସଵିତଃ । ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣ ସ॒ଵେନ॑ ଚ । ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ ପୁନୀମହେ ।
ଵୈ॒ଶ୍ଵ॒ଦେ॒ଵୀ ପୁ॑ନ॒ତୀ ଦେ॒ଵ୍ଯାଗା᳚ତ୍ । ଯସ୍ଯୈ॑ ବ॒ହ୍ଵୀ-ସ୍ତ॒ନୁଵୋ॑ ଵୀ॒ତପୃ॑ଷ୍ଠାଃ । ତଯା॒ ମଦ॑ନ୍ତ-ସ୍ସଧ॒ମାଦ୍ଯେ॑ଷୁ । ଵ॒ଯଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଯା॑ମ॒ ପତ॑ଯୋରଯୀ॒ଣାମ୍ ॥ 125 ॥
ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରୋ ର॒ଶ୍ମିଭି॑ର୍ମା ପୁନାତୁ । ଵାତଃ॑ ପ୍ରା॒ଣେନେ॑ ଷି॒ରୋ ମ॑ଯୋ॒ ଭୂଃ ।
ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ପଯ॑ସା॒ ପଯୋ॑ଭିଃ । ଋ॒ତାଵ॑ରୀ ଯ॒ଜ୍ଞିଯେ॑ ମା ପୁନୀତାମ୍ । ବୃ॒ହଦ୍ଭିଃ॑ ସଵିତ॒ସ୍ତୃଭିଃ॑ । ଵର୍​ଷି॑ଷ୍ଠୈ-ର୍ଦେଵ॒ ମନ୍ମ॑ଭିଃ । ଅଗ୍ନେ॒ ଦକ୍ଷୈଃ᳚ ପୁନାହି ମା । ଯେନ॑ ଦେ॒ଵା ଅପୁ॑ନତ । ଯେ-ନାପୋ॑ ଦି॒ଵ୍ଯ-ଙ୍କଶଃ॑ । ତେନ॑ ଦି॒ଵ୍ଯେନ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ॥ 126 ॥
ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ ପୁନୀମହେ । ଯଃ ପା॑ଵମା॒ନୀ-ର॒ଦ୍ଧ୍ଯେତି॑ । ଋଷି॑ଭି॒-ସ୍ସମ୍ଭୃ॑ତ॒ଗ୍ଂ॒ ରସ᳚ମ୍ । ସର୍ଵ॒ଗ୍ଂ॒ ସ ପୂ॒ତମ॑ଶ୍ନାତି । ସ୍ଵ॒ଦି॒ତ-ମ୍ମା॑ତ॒ରିଶ୍ଵ॑ନା । ପା॒ଵ॒ମା॒ନୀ॒ର୍ଯୋ ଅ॒ଦ୍ଧ୍ଯେତି॑ ।
ଋଷି॑ଭି॒-ସ୍ସମ୍ଭୃ॑ତ॒ଗ୍ଂ॒ ରସ᳚ମ୍ । ତସ୍ମୈ॒ ସର॑ସ୍ଵତୀ ଦୁହେ । କ୍ଷୀ॒ରଗ୍ଂ ସ॒ର୍ପି-ର୍ମଧୂ॑ଦ॒କମ୍ । ପା॒ଵ॒ମା॒ନୀ-ସ୍ସ୍ଵ॒ସ୍ତ୍ଯଯ॑ନୀଃ ॥ 127 ॥
ସୁ॒ଦୁଘା॒ହି ପଯ॑ସ୍ଵତୀଃ । ଋଷି॑ଭି॒-ସ୍ସମ୍ଭୃ॑ତୋ॒ ରସଃ॑ । ବ୍ରା॒ହ୍ମ॒ଣେଷ୍ଵ॒-ମୃତଗ୍ଂ॑ ହି॒ତମ୍ । ପା॒ଵ॒ମା॒ନୀ-ର୍ଦି॑ଶନ୍ତୁ ନଃ । ଇ॒ମଂ-ଲୋଁ॒କମଥୋ॑ ଅ॒ମୁମ୍ । କାମା॒ନ୍-ଥ୍ସମ॑ର୍ଧଯନ୍ତୁ ନଃ । ଦେ॒ଵୀର୍ଦେ॒ଵୈ-ସ୍ସ॒ମାଭୃ॑ତାଃ । ପା॒ଵ॒ମା॒ନୀ-ସ୍ସ୍ଵ॒ସ୍ତ୍ଯଯ॑ନୀଃ । ସୁ॒ଦୁଘା॒ହି ଘୃ॑ତ॒ଶ୍ଚୁତଃ॑ । ଋଷି॑ଭି॒-ସ୍ସମ୍ଭୃ॑ତୋ॒ ରସଃ॑ ॥ 128 ॥
ବ୍ରା॒ହ୍ମ॒ଣେଷ୍ଵ॒-ମୃତଗ୍ଂ॑ ହି॒ତମ୍ । ଯେନ॑ ଦେ॒ଵାଃ ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣ । ଆ॒ତ୍ମାନଂ॑ ପୁ॒ନତେ॒ ସଦା᳚ । ତେନ॑ ସ॒ହସ୍ର॑ ଧାରେଣ । ପା॒ଵ॒ମା॒ନ୍ଯଃ ପୁ॑ନନ୍ତୁ ମା । ପ୍ରା॒ଜା॒ପ॒ତ୍ଯ-ମ୍ପ॒ଵିତ୍ର᳚ମ୍ । ଶ॒ତୋଦ୍ଯା॑ମଗ୍ଂ ହିର॒ଣ୍ମଯ᳚ମ୍ । ତେନ॑ ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵିଦୋ॑ ଵ॒ଯମ୍ । ପୂ॒ତ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ ପୁନୀମହେ । ଇନ୍ଦ୍ର॑-ସ୍ସୁନୀ॒ତୀ ସ॒ହ ମା॑ ପୁନାତୁ । ସୋମ॑-ସ୍ସ୍ଵ॒ସ୍ତ୍ଯା ଵରୁ॑ଣ-ସ୍ସ॒ମୀଚ୍ଯା᳚ । ଯ॒ମୋ ରାଜା᳚ ପ୍ରମୃ॒ଣାଭିଃ॑ ପୁନାତୁମା । ଜା॒ତଵେ॑ଦା ମୋ॒ର୍ଜଯ॑ନ୍ତ୍ଯା ପୁନାତୁ । ଓ-ମ୍ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ ॥ 129 ॥
(ତୈ. ବ୍ରା. 3.5.11.1)
ତଚ୍ଛଂ॒ଁଯୋରା ଵୃ॑ଣୀମହେ । ଗା॒ତୁଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞାଯ॑ । ଗା॒ତୁଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞପ॑ତଯେ । ଦୈଵୀ᳚ସ୍ଵ॒ସ୍ତି-ର॑ସ୍ତୁନଃ । ସ୍ଵ॒ସ୍ତି-ର୍ମାନୁ॑ଷେଭ୍ଯଃ । ଊ॒ର୍ଧ୍ଵ-ଞ୍ଜି॑ଗାତୁ ଭେଷ॒ଜମ୍ । ଶନ୍ନୋ॑ ଅସ୍ତୁ ଦ୍ଵି॒ପଦେ᳚ । ଶଞ୍ଚତୁ॑ଷ୍ପଦେ ॥ 130 (36) ॥
ଓଁ ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ॑ ॥
41 ଆଯୁଷ୍ଯ ସୂକ୍ତଂ
ଯୋ ବ୍ରହ୍ମାବ୍ରହ୍ମଣ ଉଜ୍ଜଭାର ପ୍ରାଣେଶ୍ଵରଃ (ଯୋ ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମଣ ଉଜ୍ଜହାର ପ୍ରାଣୈ-ଶ୍ଶିରଃ) କୃତ୍ତିଵାସାଃ ପିନାକୀ ।
ଈଶାନୋ ଦେଵସ୍ସନ ଆଯୁର୍ଦଧାତୁ ତସ୍ମୈ ଜୁହୋମି ହଵିଷା ଘୃତେନ ॥ 1 ॥
ଵିଭ୍ରାଜମାନ-ସ୍ସରିରସ୍ଯ ମଧ୍ଯାଦ୍ ରୋଚମାନୋ ଘର୍ମରୁଚିର୍ଯ ଆଗାତ୍ ।
ସ ମୃତ୍ଯୁପାଶା-ନପନୁଦ୍ଯ ଘୋରା-ନିହାଯୁଷେଣୋ ଘୃତମତ୍ତୁ ଦେଵଃ ॥ 2 ॥
ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଯୋତିର୍ ବ୍ରହ୍ମପତ୍ନୀଷୁ ଗର୍ଭଂ-ଯଁମାଦଧା-ତ୍ପୁରୁରୂପ-ଞ୍ଜଯନ୍ତମ୍ ।
ସୁଵର୍ଣରମ୍ଭ-ଗ୍ରହ-ମର୍କମର୍ଚ୍ଯ-ନ୍ତମାଯୁଷେ ଵର୍ଧଯାମୋ ଘୃତେନ ॥ 3 ॥
ଶ୍ରିଯଂ-ଲଁକ୍ଷ୍ମୀ-ମୌପଲାଂ ଅମ୍ବିକା-ଙ୍ଗାଂ ଷଷ୍ଟୀଞ୍ଚ ଯାମିନ୍ଦ୍ରସେନେତ୍ଯୁଦାହୁଃ ।
ତାଂ-ଵିଁଦ୍ଯା-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଯୋନିଗ୍ଂ ସରୂପା-ମିହାଯୁଷେ ତର୍ପଯାମୋ ଘୃତେନ ॥ 4 ॥
ଦାକ୍ଷାଯଣ୍ଯ-ସ୍ସର୍ଵଯୋନ୍ଯ ସ୍ସୁଯୋନ୍ଯ-ସ୍ସହସ୍ରଶୋ ଵିଶ୍ଵ ରୂପା ଵିରୂପାଃ ।
ସସୂନଵ-ସ୍ସପତଯ-ସ୍ସଯୂଥ୍ଯା ଆଯୁଷେଣୋ ଘୃତମିଦ-ଞ୍ଜୁଷନ୍ତାମ୍ ॥ 5 ॥
ଦିଵ୍ଯା ଗଣା ବହୁରୂପାଃ ପୁରାଣା ଆଯୁଶ୍ଛିଦୋ ନଃ ପ୍ରମଥ୍ନନ୍ତୁ ଵୀରାନ୍ ।
ତେଭ୍ଯୋ ଜୁହୋମି ବହୁଧା ଘୃତେନ ମା ନଃ ପ୍ରଜାଗ୍ଂ ରୀରିଷୋ ମୋତ ଵୀରାନ୍ ॥ 6 ॥
ଏକଃ ପୁରସ୍ତାତ୍ ଯ ଇଦ-ମ୍ବଭୂଵ ଯତୋ ବଭୂଵ ଭୁଵନସ୍ଯ ଗୋପାଃ ।
ଯମପ୍ଯେତି ଭୁଵନଗ୍ଂ ସାମ୍ପରାଯେ ସ ନୋ ହଵିର୍ ଘୃତ-ମିହାଯୁଷେ'ତ୍ତୁ ଦେଵଃ ॥ 7 ॥
ଵସୂ-ନ୍ରୁଦ୍ରାନା-ଦିତ୍ଯା-ନ୍ମରୁତୋ'ଥ ସାଦ୍ଧ୍ଯାନ୍ ଋଭୂନ୍ ଯକ୍ଷା-ନ୍ଗନ୍ଧର୍ଵାଗ୍ଂଶ୍ଚ ପିତୃଗ୍ଂଶ୍ଚ ଵିଶ୍ଵାନ୍ ।
ଭୃଗୂନ୍-ଥ୍ସର୍ପାଗ୍ଂଶ୍ଚା-ଙ୍ଗିଗରସୋ'ଥ ସର୍ଵା-ନ୍ଘୃତଗ୍ଂ ହୁତ୍ଵା ସ୍ଵାଯୁଷ୍ଯା ମହଯାମ ଶଶ୍ଵତ୍ ॥ 8 ॥
ଵିଷ୍ଣୋ॒ ତ୍ଵନ୍ନୋ॒ ଅନ୍ତ॑ମ॒-ଶ୍ଶର୍ମ॑ଯଚ୍ଛ ସହନ୍ତ୍ଯ ।
ପ୍ରତେ॒ ଧାରା॑ ମଧୁ॒ଶ୍ଚୁତ॒ ଉଥ୍ସ॑ନ୍ଦୁହ୍ରତେ॒ ଅକ୍ଷି॑ତମ୍ ॥ (ତୈ. ସଂ. 3.1.10.3) ॥
ନମୋ ବ୍ରହ୍ମଣେ ନମୋ ଅସ୍ତ୍ଵଗ୍ନଯେ ନମଃ ପୃଥିଵ୍ଯୈ ନମ ଓଷଧୀଭ୍ଯଃ ।
ନମୋ ଵାଚେ ନମୋ ଵାଚସ୍ପତ॑ଯେ ନମୋ ଵିଷ୍ଣଵେ ବୃହତେ କରୋମି ॥ (ତୈ. ଅର. 2.12.1) ॥
(ଏଵ-ନ୍ତ୍ରିଃ)
ଯଦକ୍ଷରପଦଭ୍ରଷ୍ଟ-ମ୍ମାତ୍ରାହୀନ-ନ୍ତୁ ଯଦ୍ଭଵେତ୍ ।
ତତ୍ସର୍ଵ-ଙ୍କ୍ଷମ୍ଯତା-ନ୍ଦେଵ ନାରାଯଣ ନମୋ'ସ୍ତୁତେ ॥
ଵିସର୍ଗ ବିନ୍ଦୁ ମାତ୍ରାଣି ପଦପାଦାକ୍ଷରାଣି ଚ ।
ନ୍ଯୂନାତିରିକ୍ତଂ-ଯଁତ୍କିଞ୍ଚିଦଭିଗୀର୍ଭିରୁଦୀର୍ଯତେ ॥
ଆ॒ଭିର୍ ଗୀ॒ର୍ଭିର୍ ଯଦତୋ॑ନ ଊ॒ନମାପ୍ଯା॑ଯଯ ହରିଵୋ॒ ଵର୍ଧ॑ମାନଃ ।
ଯ॒ଦା ସ୍ତୋ॒ତୃଭ୍ଯୋ॒ ମହି॑ ଗୋ॒ତ୍ରା ରୁ॒ଜାସି॑ ଭୂଯିଷ୍ଠ॒ଭାଜୋ॒ ଅଧ॑ତେ ଶ୍ଯାମ ।
ବ୍ରହ୍ମ॒ ପ୍ରାଵା॑ଦିଷ୍ମ॒ ତନ୍ନୋ॒ ମାହା॑ସୀତ୍ ।
ଓଁ ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ॑ ॥ (ତୈ. ଅର. 4.42.5)
ହରିଃ ଓମ୍ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣାର୍ପଣମସ୍ତୁ ॥
ଓ-ନ୍ତତ୍ସତ୍ ବ୍ରହ୍ମାର୍ପଣମସ୍ତୁ ॥
ଇତ୍ଯୁଦକଶାନ୍ତିମନ୍ତ୍ରାଃ ॥