Lord Shiva

శివ కేశాది పాదాన్త వర్ణన స్తోత్రం

(Shiva Keshadi Padanta Varnana Stotram in Telugu)

Adi Shankaracharya

This exquisite devotional composition by Adi Shankaracharya presents a vivid, aesthetic portrayal of Lord Shiva, starting from the sacred locks of his hair and descending to his lotus feet. By meticulously detailing the divine physical features of the Lord, the stotra serves as a powerful meditation aid for devotees to visualize his supreme form. Chanting this hymn with devotion is believed to cleanse the mind of worldly attachments, bestow spiritual clarity, and grant the grace of Lord Shiva, leading the seeker toward inner peace, auspiciousness, and the ultimate realization of the divine presence within.

దేయాసుర్మూర్ధ్ని రాజత్సరససురసరిత్పారపర్యన్తనిర్య-
-త్ప్రాంశుస్తమ్బాః పిశఙ్గాస్తులితపరిణతారక్తశాలీలతా వః ।
దుర్వారాపత్తిగర్తశ్రితనిఖిలజనోత్తారణే రజ్జుభూతా
ఘోరాఘోర్వీరుహాలీదహనశిఖిశిఖాః శర్మ శార్వాః కపర్దాః ॥ 1 ॥
కుర్వన్నిర్వాణమార్గప్రగమపరిలసద్రూప్యసోపానశఙ్కాం
శక్రారీణాం పురాణాం త్రయవిజయకృతస్పష్టరేఖాయమాణమ్ ।
అవ్యాదవ్యాజముచ్చైరలికహిమధరాధిత్యకాన్తస్త్రిధోద్య-
-జ్జాహ్నవ్యాభం మృడానీకమితురుడుపరుక్పాణ్డరం వస్త్రిపుణ్డ్రమ్ ॥ 2 ॥
క్రుధ్యద్గౌరీప్రసాదానతిసమయపదాఙ్గుష్ఠసఙ్క్రాన్తలాక్షా-
-బిన్దుస్పర్ధి స్మరారేః స్ఫటికమణిదృషన్మగ్నమాణిక్యశోభమ్ ।
మూర్ధ్న్యుద్యద్దివ్యసిన్ధోః పతితశఫరికాకారి వో మస్తకం స్తా-
-దస్తోకాపత్తికృత్యై హుతవహకణికామోక్షరూక్షం సదాక్షి ॥ 3 ॥
భూత్యై దృగ్భూతయోః స్యాద్యదహిమహిమరుగ్బిమ్బయోః స్నిగ్ధవర్ణో
దైత్యౌఘధ్వంసశంసీ స్ఫుట ఇవ పరివేషావశేషో విభాతి ।
సర్గస్థిత్యన్తవృత్తిర్మయి సముపగతేతీవ నిర్వృత్తగర్వం
శర్వాణీభర్తురుచ్చైర్యుగలమథ దధద్విభ్రమం తద్భ్రువోర్వః ॥ 4 ॥
యుగ్మే రుక్మాబ్జపిఙ్గే గ్రహ ఇవ పిహితే ద్రాగ్యయోః ప్రాగ్దుహిత్రా
శైలస్య ధ్వాన్తనీలామ్బరరచితబృహత్కఞ్చుకోఽభూత్ప్రపఞ్చః ।
తే త్రైనేత్రే పవిత్రే త్రిదశవరఘటామిత్రజైత్రోగ్రశస్త్రే
నేత్రే నేత్రే భవేతాం ద్రుతమిహ భవతామిన్ద్రియాశ్వాన్వియన్తుమ్ ॥ 5 ॥
చణ్డీవక్త్రార్పణేచ్ఛోస్తదను భగవతః పాణ్డురుక్పాణ్డుగణ్డ-
-ప్రోద్యత్కణ్డూం వినేతుం వితనుత ఇవ యే రత్నకోణైర్విఘృష్టిమ్ ।
చణ్డార్చిర్మణ్డలాభే సతతనతజనధ్వాన్తఖణ్డాతిశౌణ్డే
చాణ్డీశే తే శ్రియేస్తామధికమవనతాఖణ్డలే కుణ్డలే వః ॥ 6 ॥
ఖట్వాఙ్గోదగ్రపాణేః స్ఫుటవికటపుటో వక్త్రరన్ధ్రప్రవేశ-
-ప్రేప్సూదఞ్చత్ఫణోరుశ్వసదతిధవలాహీన్ద్రశఙ్కాం దధానః ।
యుష్మాకం క్రమవక్త్రామ్బురుహపరిలసత్కర్ణికాకారశోభః
శశ్వత్త్రాణాయ భూయాదలమతివిమలోత్తుఙ్గకోణః స ఘోణః ॥ 7 ॥
క్రుధ్యత్యద్ధా యయోః స్వాం తనుమతిలసతోర్బిమ్బితాం లక్షయన్తీ
భర్త్రే స్పర్ధాతినిఘ్నా ముహురితరవధూశఙ్కయా శైలకన్యా ।
యుష్మాంస్తౌ శశ్వదుచ్చైరబహులదశమీశర్వరీశాతిశుభ్రా-
-వవ్యాస్తాం దివ్యసిన్ధోః కమితురవనమల్లోకపాలౌ కపోలౌ ॥ 8 ॥
యో భాసా భాత్యుపాన్తస్థిత ఇవ నిభృతం కౌస్తుభో ద్రష్టుమిచ్ఛ-
-న్సోత్థస్నేహాన్నితాన్తం గలగతగరలం పత్యురుచ్చైః పశూనామ్ ।
ప్రోద్యత్ప్రేమ్ణా యమార్ద్రా పిబతి గిరిసుతా సమ్పదః సాతిరేకా
లోకాః శోణీకృతాన్తా యదధరమహసా సోఽధరో వో విధత్తామ్ ॥ 9 ॥
అత్యర్థం రాజతే యా వదనశశధరాదుద్గలచ్చారువాణీ-
-పీయూషామ్భఃప్రవాహప్రసరపరిలసత్ఫేనబిన్ద్వావలీవ ।
దేయాత్సా దన్తపఙ్క్తిశ్చిరమిహ దనుదాయాదదౌవారికస్య
ద్యుత్యా దీప్తేన్దుకున్దచ్ఛవిరమలతరప్రోన్నతాగ్రా ముదం వః ॥ 10 ॥
న్యక్కుర్వన్నుర్వరాభృన్నిభఘనసమయోద్ధుష్టమేఘౌఘఘోషం
స్ఫూర్జద్వార్ధ్యుత్థితోరుధ్వనితమపి పరబ్రహ్మభూతో గభీరః ।
సువ్యక్తో వ్యక్తమూర్తేః ప్రకటితకరణః ప్రాణనాథస్య సత్యాః
ప్రీత్యా వః సంవిదధ్యాత్ఫలవికలమలం జన్మ నాదః స నాదః ॥ 11 ॥
భాసా యస్య త్రిలోకీ లసతి పరిలసత్ఫేనబిన్ద్వర్ణవాన్త-
-ర్వ్యామగ్నేవాతిగౌరస్తులితసురసరిద్వారిపూరప్రసారః ।
పీనాత్మా దన్తభాభిర్భృశమహహహకారాతిభీమః సదేష్టాం
పుష్టాం తుష్టిం కృషీష్ట స్ఫుటమిహ భవతామట్టహాసోఽష్టమూర్తేః ॥ 12 ॥
సద్యోజాతాఖ్యమాప్యం యదువిమలముదగ్వర్తి యద్వామదేవం
నామ్నా హేమ్నా సదృక్షం జలదనిభమఘోరాహ్వయం దక్షిణం యత్ ।
యద్బాలార్కప్రభం తత్పురుషనిగదితం పూర్వమీశానసఞ్జ్ఞం
యద్దివ్యం తాని శమ్భోర్భవదభిలషితం పఞ్చ దద్యుర్ముఖాని ॥ 13 ॥
ఆత్మప్రేమ్ణో భవాన్యా స్వయమివ రచితాః సాదరం సాంవనన్యా
మష్యా తిస్రఃసునీలాఞ్జననిభగరరేఖాః సమాభాన్తి యస్యామ్ ।
అకల్పానల్పభాసా భృశరుచిరతరా కమ్బుకల్పామ్బికాయాః
పత్యుః సాత్యన్తమన్తర్విలసతు సతతం మన్థరా కన్ధరా వః ॥ 14 ॥
వక్త్రేన్దోర్దన్తలక్ష్మ్యాశ్చిరమధరమహాకౌస్తుభస్యాప్యుపాన్తే
సోత్థానాం ప్రార్థయన్యః స్థితిమచలభువే వారయన్త్యై నివేశమ్ ।
ప్రాయుఙ్క్తేవాశిషో యః ప్రతిపదమమృతత్వే స్థితః కాలశత్రోః
కాలం కుర్వన్గలం వో హృదయమయమలం క్షాలయేత్కాలకూటః ॥ 15 ॥
ప్రౌఢప్రేమాకులాయా దృఢతరపరిరమ్భేషు పర్వేన్దుముఖ్యాః
పార్వత్యాశ్చారుచామీకరవలయపదైరఙ్కితం కాన్తిశాలి ।
రఙ్గన్నాగాఙ్గదాఢ్యం సతతమవిహితం కర్మ నిర్మూలయేత్త-
-ద్దోర్మూలం నిర్మలం యద్ధృది దురితమపాస్యార్జితం ధూర్జటేర్వః ॥ 16 ॥
కణ్ఠాశ్లేషార్థమాప్తా దివ ఇవ కమితుః స్వర్గసిన్ధోః ప్రవాహాః
క్రాన్త్యై సంసారసిన్ధోః స్ఫటికమణిమహాసఙ్క్రమాకారదీర్ఘాః ।
తిర్యగ్విష్కమ్భభూతాస్త్రిభువనవసతేర్భిన్నదైత్యేభదేహా
బాహా వస్తా హరస్య ద్రుతమిహ నివహానంహసాం సంహరన్తు ॥ 17 ॥
వక్షో దక్షద్విషోఽలం స్మరభరవినమద్దక్షజాక్షీణవక్షో-
-జాన్తర్నిక్షిప్తశుమ్భన్మలయజమిలితోద్భాసి భస్మోక్షితం యత్ ।
క్షిప్రం తద్రూక్షచక్షుః శ్రుతిగణఫణరత్నౌఘభాభీక్ష్ణశోభం
యుష్మాకం శశ్వదేనః స్ఫటికమణిశిలామణ్డలాభం క్షిణోతు ॥ 18 ॥
ముక్తాముక్తే విచిత్రాకులవలిలహరీజాలశాలిన్యవాఞ్చ-
-న్నాభ్యావర్తే విలోలద్భుజగవరయుతే కాలశత్రోర్విశాలే ।
యుష్మచ్చిత్తత్రిధామా ప్రతినవరుచిరే మన్దిరే కాన్తిలక్ష్మ్యాః
శేతాం శీతాంశుగౌరే చిరతరముదరక్షీరసిన్ధౌ సలీలమ్ ॥ 19 ॥
వైయాఘ్రీ యత్ర కృత్తిః స్ఫురతి హిమగిరేర్విస్తృతోపత్యకాన్తః
సాన్ద్రావశ్యాయమిశ్రా పరిత ఇవ వృతా నీలజీమూతమాలా ।
ఆబద్ధాహీన్ద్రకాఞ్చీగుణమతిపృథులం శైలజాక్రీడభూమి-
-స్తద్వో నిఃశ్రేయసే స్యాజ్జఘనమతిఘనం బాలశీతాంశుమౌలేః ॥ 20 ॥
పుష్టావష్టమ్భభూతౌ పృథుతరజఘనస్యాపి నిత్యం త్రిలోక్యాః
సమ్యగ్వృత్తౌ సురేన్ద్రద్విరదవరకరోదారకాన్తిం దధానౌ ।
సారావూరూ పురారేః ప్రసభమరిఘటాఘస్మరౌ భస్మశుభ్రౌ
భక్తైరత్యార్ద్రచిత్తైరధికమవనతౌ వాఞ్ఛితం వో విధత్తామ్ ॥ 21 ॥
ఆనన్దాయేన్దుకాన్తోపలరచితసముద్గాయితే యే మునీనాం
చిత్తాదర్శం నిధాతుం విదధతి చరణే తాణ్డవాకుఞ్చనాని ।
కాఞ్చీభోగీన్ద్రమూర్ధ్నాం ప్రతిముహురుపధానాయమానే క్షణం తే
కాన్తే స్తామన్తకారేర్ద్యుతివిజితసుధాభానునీ జానునీ వః ॥ 22 ॥
మఞ్జీరీభూతభోగిప్రవరగణఫణామణ్డలాన్తర్నితాన్త-
-వ్యాదీర్ఘానర్ఘరత్నద్యుతికిసలయతే స్తూయమానే ద్యుసద్భిః ।
బిభ్రత్యౌ విభ్రమం వః స్ఫటికమణిబృహద్దణ్డవద్భాసితే యే
జఙ్ఘే శఙ్ఖేన్దుశుభ్రే భృశమిహ భవతాం మానసే శూలపాణేః ॥ 23 ॥
అస్తోకస్తోమశస్త్రైరపచితిమమలాం భూరిభావోపహారైః
కుర్వద్భిః సర్వదోచ్చైః సతతమభివృతౌ బ్రహ్మవిద్దేవలాద్యైః ।
సమ్యక్సమ్పూజ్యమానావిహ హృది సరసీవానిశం యుష్మదీయే
శర్వస్య క్రీడతాం తౌ ప్రపదవరబృహత్కచ్ఛపావచ్ఛభాసౌ ॥ 24 ॥
యాః స్వస్యైకాంశపాతాదతిబహలగలద్రక్తవక్త్రం ప్రణున్న-
-ప్రాణం ప్రాక్రోశయన్ప్రాఙ్నిజమచలవరం చాలయన్తం దశాస్యమ్ ।
పాదాఙ్గుల్యో దిశన్తు ద్రుతమయుగదృశః కల్మషప్లోషకల్యాః
కల్యాణం ఫుల్లమాల్యప్రకరవిలసితా వః ప్రణద్ధాహివల్ల్యః ॥ 25 ॥
ప్రహ్వప్రాచీనబర్హిఃప్రముఖసురవరప్రస్ఫురన్మౌలిసక్త-
-జ్యాయోరత్నోత్కరోస్రైరవిరతమమలా భూరినీరాజితా యా ।
ప్రోదగ్రాగ్రా ప్రదేయాత్తతిరివ రుచిరా తారకాణాం నితాన్తం
నీలగ్రీవస్య పాదామ్బురుహవిలసితా సా నఖాలీ సుఖం వః ॥ 26 ॥
సత్యాః సత్యాననేన్దావపి సవిధగతే యే వికాసం దధాతే
స్వాన్తే స్వాం తే లభన్తే శ్రియమిహ సరసీవామరా యే దధానాః ।
లోలం లోలమ్బకానాం కులమివ సుధియాం సేవతే యే సదా స్తాం
భూత్యై భూత్యైణపాణేర్విమలతరరుచస్తే పదామ్భోరుహే వః ॥ 27 ॥
యేషాం రాగాదిదోషాక్షతమతి యతయో యాన్తి ముక్తిం ప్రసాదా-
-ద్యే వా నమ్రాత్మమూర్తిద్యుసదృషిపరిషన్మూర్ధ్ని శేషాయమాణాః ।
శ్రీకణ్ఠస్యారుణోద్యచ్చరణసరసిజప్రోత్థితాస్తే భావాఖ్యా-
-త్పారావారాచ్చిరం వో దురితహతికృతస్తారయేయుః పరాగాః ॥ 28 ॥
భూమ్నా యస్యాస్తసీమ్నా భువనమనుసృతం యత్పరం ధామ ధామ్నాం
సామ్నామామ్నాయతత్త్వం యదపి చ పరమం యద్గుణాతీతమాద్యమ్ ।
యచ్చాంహోహన్నిరీహం గహనమితి ముహుః ప్రాహురుచ్చైర్మహాన్తో
మాహేశం తన్మహో మే మహితమహరహర్మోహరోహం నిహన్తు ॥ 29 ॥
ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్యస్య శ్రీగోవిన్దభగవత్పూజ్యపాదశిష్యస్య శ్రీమచ్ఛఙ్కరభగవతః కృతౌ శ్రీ శివ కేశాదిపాదాన్తవర్ణన స్తోత్రమ్ ॥

Explore More