Lord Shiva

śiva keśādi pādānta varṇana stotraṃ

(Shiva Keshadi Padanta Varnana Stotram in English (IAST))

Adi Shankaracharya

This exquisite devotional composition by Adi Shankaracharya presents a vivid, aesthetic portrayal of Lord Shiva, starting from the sacred locks of his hair and descending to his lotus feet. By meticulously detailing the divine physical features of the Lord, the stotra serves as a powerful meditation aid for devotees to visualize his supreme form. Chanting this hymn with devotion is believed to cleanse the mind of worldly attachments, bestow spiritual clarity, and grant the grace of Lord Shiva, leading the seeker toward inner peace, auspiciousness, and the ultimate realization of the divine presence within.

deyāsurmūrdhni rājatsarasasurasaritpāraparyantanirya-
-tprāṃśustambāḥ piśaṅgāstulitapariṇatāraktaśālīlatā vaḥ |
durvārāpattigartaśritanikhilajanottāraṇe rajjubhūtā
ghorāghorvīruhālīdahanaśikhiśikhāḥ śarma śārvāḥ kapardāḥ || 1 ||
kurvannirvāṇamārgapragamaparilasadrūpyasopānaśaṅkāṃ
śakrārīṇāṃ purāṇāṃ trayavijayakṛtaspaṣṭarekhāyamāṇam |
avyādavyājamuccairalikahimadharādhityakāntastridhodya-
-jjāhnavyābhaṃ mṛḍānīkamituruḍuparukpāṇḍaraṃ vastripuṇḍram || 2 ||
krudhyadgaurīprasādānatisamayapadāṅguṣṭhasaṅkrāntalākṣā-
-binduspardhi smarāreḥ sphaṭikamaṇidṛṣanmagnamāṇikyaśobham |
mūrdhnyudyaddivyasindhoḥ patitaśapharikākāri vo mastakaṃ stā-
-dastokāpattikṛtyai hutavahakaṇikāmokṣarūkṣaṃ sadākṣi || 3 ||
bhūtyai dṛgbhūtayoḥ syādyadahimahimarugbimbayoḥ snigdhavarṇo
daityaughadhvaṃsaśaṃsī sphuṭa iva pariveṣāvaśeṣo vibhāti |
sargasthityantavṛttirmayi samupagatetīva nirvṛttagarvaṃ
śarvāṇībharturuccairyugalamatha dadhadvibhramaṃ tadbhruvorvaḥ || 4 ||
yugme rukmābjapiṅge graha iva pihite drāgyayoḥ prāgduhitrā
śailasya dhvāntanīlāmbararacitabṛhatkañcuko'bhūtprapañcaḥ |
te trainetre pavitre tridaśavaraghaṭāmitrajaitrograśastre
netre netre bhavetāṃ drutamiha bhavatāmindriyāśvānviyantum || 5 ||
caṇḍīvaktrārpaṇecchostadanu bhagavataḥ pāṇḍurukpāṇḍugaṇḍa-
-prodyatkaṇḍūṃ vinetuṃ vitanuta iva ye ratnakoṇairvighṛṣṭim |
caṇḍārcirmaṇḍalābhe satatanatajanadhvāntakhaṇḍātiśauṇḍe
cāṇḍīśe te śriyestāmadhikamavanatākhaṇḍale kuṇḍale vaḥ || 6 ||
khaṭvāṅgodagrapāṇeḥ sphuṭavikaṭapuṭo vaktrarandhrapraveśa-
-prepsūdañcatphaṇoruśvasadatidhavalāhīndraśaṅkāṃ dadhānaḥ |
yuṣmākaṃ kramavaktrāmburuhaparilasatkarṇikākāraśobhaḥ
śaśvattrāṇāya bhūyādalamativimalottuṅgakoṇaḥ sa ghoṇaḥ || 7 ||
krudhyatyaddhā yayoḥ svāṃ tanumatilasatorbimbitāṃ lakṣayantī
bhartre spardhātinighnā muhuritaravadhūśaṅkayā śailakanyā |
yuṣmāṃstau śaśvaduccairabahuladaśamīśarvarīśātiśubhrā-
-vavyāstāṃ divyasindhoḥ kamituravanamallokapālau kapolau || 8 ||
yo bhāsā bhātyupāntasthita iva nibhṛtaṃ kaustubho draṣṭumiccha-
-nsotthasnehānnitāntaṃ galagatagaralaṃ patyuruccaiḥ paśūnām |
prodyatpremṇā yamārdrā pibati girisutā sampadaḥ sātirekā
lokāḥ śoṇīkṛtāntā yadadharamahasā so'dharo vo vidhattām || 9 ||
atyarthaṃ rājate yā vadanaśaśadharādudgalaccāruvāṇī-
-pīyūṣāmbhaḥpravāhaprasaraparilasatphenabindvāvalīva |
deyātsā dantapaṅktiściramiha danudāyādadauvārikasya
dyutyā dīptendukundacchaviramalatarapronnatāgrā mudaṃ vaḥ || 10 ||
nyakkurvannurvarābhṛnnibhaghanasamayoddhuṣṭameghaughaghoṣaṃ
sphūrjadvārdhyutthitorudhvanitamapi parabrahmabhūto gabhīraḥ |
suvyakto vyaktamūrteḥ prakaṭitakaraṇaḥ prāṇanāthasya satyāḥ
prītyā vaḥ saṃvidadhyātphalavikalamalaṃ janma nādaḥ sa nādaḥ || 11 ||
bhāsā yasya trilokī lasati parilasatphenabindvarṇavānta-
-rvyāmagnevātigaurastulitasurasaridvāripūraprasāraḥ |
pīnātmā dantabhābhirbhṛśamahahahakārātibhīmaḥ sadeṣṭāṃ
puṣṭāṃ tuṣṭiṃ kṛṣīṣṭa sphuṭamiha bhavatāmaṭṭahāso'ṣṭamūrteḥ || 12 ||
sadyojātākhyamāpyaṃ yaduvimalamudagvarti yadvāmadevaṃ
nāmnā hemnā sadṛkṣaṃ jaladanibhamaghorāhvayaṃ dakṣiṇaṃ yat |
yadbālārkaprabhaṃ tatpuruṣanigaditaṃ pūrvamīśānasañjñaṃ
yaddivyaṃ tāni śambhorbhavadabhilaṣitaṃ pañca dadyurmukhāni || 13 ||
ātmapremṇo bhavānyā svayamiva racitāḥ sādaraṃ sāṃvananyā
maṣyā tisraḥsunīlāñjananibhagararekhāḥ samābhānti yasyām |
akalpānalpabhāsā bhṛśaruciratarā kambukalpāmbikāyāḥ
patyuḥ sātyantamantarvilasatu satataṃ mantharā kandharā vaḥ || 14 ||
vaktrendordantalakṣmyāściramadharamahākaustubhasyāpyupānte
sotthānāṃ prārthayanyaḥ sthitimacalabhuve vārayantyai niveśam |
prāyuṅktevāśiṣo yaḥ pratipadamamṛtatve sthitaḥ kālaśatroḥ
kālaṃ kurvangalaṃ vo hṛdayamayamalaṃ kṣālayetkālakūṭaḥ || 15 ||
prauḍhapremākulāyā dṛḍhataraparirambheṣu parvendumukhyāḥ
pārvatyāścārucāmīkaravalayapadairaṅkitaṃ kāntiśāli |
raṅgannāgāṅgadāḍhyaṃ satatamavihitaṃ karma nirmūlayetta-
-ddormūlaṃ nirmalaṃ yaddhṛdi duritamapāsyārjitaṃ dhūrjaṭervaḥ || 16 ||
kaṇṭhāśleṣārthamāptā diva iva kamituḥ svargasindhoḥ pravāhāḥ
krāntyai saṃsārasindhoḥ sphaṭikamaṇimahāsaṅkramākāradīrghāḥ |
tiryagviṣkambhabhūtāstribhuvanavasaterbhinnadaityebhadehā
bāhā vastā harasya drutamiha nivahānaṃhasāṃ saṃharantu || 17 ||
vakṣo dakṣadviṣo'laṃ smarabharavinamaddakṣajākṣīṇavakṣo-
-jāntarnikṣiptaśumbhanmalayajamilitodbhāsi bhasmokṣitaṃ yat |
kṣipraṃ tadrūkṣacakṣuḥ śrutigaṇaphaṇaratnaughabhābhīkṣṇaśobhaṃ
yuṣmākaṃ śaśvadenaḥ sphaṭikamaṇiśilāmaṇḍalābhaṃ kṣiṇotu || 18 ||
muktāmukte vicitrākulavalilaharījālaśālinyavāñca-
-nnābhyāvarte viloladbhujagavarayute kālaśatrorviśāle |
yuṣmaccittatridhāmā pratinavarucire mandire kāntilakṣmyāḥ
śetāṃ śītāṃśugaure cirataramudarakṣīrasindhau salīlam || 19 ||
vaiyāghrī yatra kṛttiḥ sphurati himagirervistṛtopatyakāntaḥ
sāndrāvaśyāyamiśrā parita iva vṛtā nīlajīmūtamālā |
ābaddhāhīndrakāñcīguṇamatipṛthulaṃ śailajākrīḍabhūmi-
-stadvo niḥśreyase syājjaghanamatighanaṃ bālaśītāṃśumauleḥ || 20 ||
puṣṭāvaṣṭambhabhūtau pṛthutarajaghanasyāpi nityaṃ trilokyāḥ
samyagvṛttau surendradviradavarakarodārakāntiṃ dadhānau |
sārāvūrū purāreḥ prasabhamarighaṭāghasmarau bhasmaśubhrau
bhaktairatyārdracittairadhikamavanatau vāñchitaṃ vo vidhattām || 21 ||
ānandāyendukāntopalaracitasamudgāyite ye munīnāṃ
cittādarśaṃ nidhātuṃ vidadhati caraṇe tāṇḍavākuñcanāni |
kāñcībhogīndramūrdhnāṃ pratimuhurupadhānāyamāne kṣaṇaṃ te
kānte stāmantakārerdyutivijitasudhābhānunī jānunī vaḥ || 22 ||
mañjīrībhūtabhogipravaragaṇaphaṇāmaṇḍalāntarnitānta-
-vyādīrghānargharatnadyutikisalayate stūyamāne dyusadbhiḥ |
bibhratyau vibhramaṃ vaḥ sphaṭikamaṇibṛhaddaṇḍavadbhāsite ye
jaṅghe śaṅkhenduśubhre bhṛśamiha bhavatāṃ mānase śūlapāṇeḥ || 23 ||
astokastomaśastrairapacitimamalāṃ bhūribhāvopahāraiḥ
kurvadbhiḥ sarvadoccaiḥ satatamabhivṛtau brahmaviddevalādyaiḥ |
samyaksampūjyamānāviha hṛdi sarasīvāniśaṃ yuṣmadīye
śarvasya krīḍatāṃ tau prapadavarabṛhatkacchapāvacchabhāsau || 24 ||
yāḥ svasyaikāṃśapātādatibahalagaladraktavaktraṃ praṇunna-
-prāṇaṃ prākrośayanprāṅnijamacalavaraṃ cālayantaṃ daśāsyam |
pādāṅgulyo diśantu drutamayugadṛśaḥ kalmaṣaploṣakalyāḥ
kalyāṇaṃ phullamālyaprakaravilasitā vaḥ praṇaddhāhivallyaḥ || 25 ||
prahvaprācīnabarhiḥpramukhasuravaraprasphuranmaulisakta-
-jyāyoratnotkarosrairaviratamamalā bhūrinīrājitā yā |
prodagrāgrā pradeyāttatiriva rucirā tārakāṇāṃ nitāntaṃ
nīlagrīvasya pādāmburuhavilasitā sā nakhālī sukhaṃ vaḥ || 26 ||
satyāḥ satyānanendāvapi savidhagate ye vikāsaṃ dadhāte
svānte svāṃ te labhante śriyamiha sarasīvāmarā ye dadhānāḥ |
lolaṃ lolambakānāṃ kulamiva sudhiyāṃ sevate ye sadā stāṃ
bhūtyai bhūtyaiṇapāṇervimalatararucaste padāmbhoruhe vaḥ || 27 ||
yeṣāṃ rāgādidoṣākṣatamati yatayo yānti muktiṃ prasādā-
-dye vā namrātmamūrtidyusadṛṣipariṣanmūrdhni śeṣāyamāṇāḥ |
śrīkaṇṭhasyāruṇodyaccaraṇasarasijaprotthitāste bhāvākhyā-
-tpārāvārācciraṃ vo duritahatikṛtastārayeyuḥ parāgāḥ || 28 ||
bhūmnā yasyāstasīmnā bhuvanamanusṛtaṃ yatparaṃ dhāma dhāmnāṃ
sāmnāmāmnāyatattvaṃ yadapi ca paramaṃ yadguṇātītamādyam |
yaccāṃhohannirīhaṃ gahanamiti muhuḥ prāhuruccairmahānto
māheśaṃ tanmaho me mahitamaharaharmoharohaṃ nihantu || 29 ||
iti śrīmatparamahaṃsaparivrājakācāryasya śrīgovindabhagavatpūjyapādaśiṣyasya śrīmacchaṅkarabhagavataḥ kṛtau śrī śiva keśādipādāntavarṇana stotram ||

Explore More