ശ്രീപാതഞ്ജലയോഗദര്ശനമ് ।
അഥ വിഭൂതിപാദഃ ।
ദേശബന്ധശ്ചിത്തസ്യ ധാരണാ ॥1॥
അഥ വിഭൂതിപാദഃ ।
ദേശബന്ധശ്ചിത്തസ്യ ധാരണാ ॥1॥
തത്ര പ്രത്യയൈകതാനതാ ധ്യാനമ് ॥2॥
തദേവാര്ഥമാത്രനിര്ഭാസം സ്വരൂപശൂന്യമിവ സമാധിഃ ॥3॥
ത്രയമേകത്ര സംയമഃ ॥4॥
തജ്ജയാത് പ്രജ്ഞാലോകഃ ॥5॥
തസ്യ ഭൂമിഷു വിനിയോഗഃ ॥6॥
ത്രയമന്തരങ്ഗം പൂര്വേഭ്യഃ ॥7॥
തദപി ബഹിരങ്ഗം നിര്ബീജസ്യ ॥8॥
വ്യുത്ഥാനനിരോധസംസ്കാരയോരഭിഭവപ്രാദുര്ഭാവൌ നിരോധക്ഷണചിത്താന്വയോ നിരോധപരിണാമഃ ॥9॥
തസ്യ പ്രശാന്തവാഹിതാ സംസ്കാരാത് ॥10॥
സര്വാര്ഥതൈകാഗ്രതയോഃ ക്ഷയോദയൌ ചിത്തസ്യ സമാധിപരിണാമഃ ॥11॥
തതഃ പുനഃ ശാന്തോദിതൌ തുല്യപ്രത്യയൌ ചിത്തസ്യൈകാഗ്രതാ പരിണാമഃ ॥12॥
ഏതേന ഭൂതേന്ദ്രിയേഷു ധര്മലക്ഷണാവസ്ഥാപരിണാമാ വ്യാഖ്യാതാഃ ॥13॥
ശാന്തോദിതാവ്യപദേശ്യധര്മാനുപാതീ ധര്മീ ॥14॥
ക്രമാന്യത്വം പരിണാമാന്യത്വേ ഹേതുഃ ॥15॥
പരിണാമത്രയസംയമാദതീതാനാഗതജ്ഞാനമ് ॥16॥
ശബ്ദാര്ഥപ്രത്യയാനാമിതരേതരാധ്യാസാത് സങ്കരസ്തത്പ്രവിഭാഗസംയമാത് സര്വഭൂതരുതജ്ഞാനമ് ॥17॥
സംസ്കാരസാക്ഷാത്കരണാത് പൂര്വജാതിജ്ഞാനമ് ॥18॥
പ്രത്യയസ്യ പരചിത്തജ്ഞാനമ് ॥19॥
ന ച തത് സാലമ്ബനം തസ്യാവിഷയീഭൂതത്വാത് ॥20॥
കായരൂപസംയമാത് തദ്ഗ്രാഹ്യശക്തിസ്തമ്ഭേ ചക്ഷുഃ പ്രകാശാസമ്പ്രയോഗേഽന്തര്ധാനമ് ॥21॥
സോപക്രമം നിരുപക്രമം ച കര്മ തത്സംയമാദപരാന്തജ്ഞാനമരിഷ്ടേഭ്യോ വാ ॥22॥
മൈത്ര്യാദിഷു ബലാനി ॥23॥
ബലേഷു ഹസ്തിബലാദീനി ॥24॥
പ്രവൃത്ത്യാലോകന്യാസാത് സൂക്ഷ്മവ്യവഹിതവിപ്രകൃഷ്ടജ്ഞാനമ് ॥25॥
ഭുവനജ്ഞാനം സൂര്യേ സംയമാത് ॥26॥
ചന്ദ്രേ താരാവ്യൂഹജ്ഞാനമ് ॥27॥
ധ്രുവേ തദ്ഗതിജ്ഞാനമ് ॥28॥
നാഭിചക്രേ കായവ്യൂഹജ്ഞാനമ് ॥29॥
കണ്ഠകൂപേ ക്ഷുത്പിപാസാനിവൃത്തിഃ ॥30॥
കൂര്മനാഡ്യാം സ്ഥൈര്യമ് ॥31॥
മൂര്ധജ്യോതിഷി സിദ്ധദര്ശനമ് ॥32॥
പ്രാതിഭാദ്വാ സര്വമ് ॥33॥
ഹൃദയേ ചിത്തസംവിത് ॥34॥
സത്ത്വപുരുഷയോരത്യന്താസങ്കീര്ണയോഃ പ്രത്യയാവിശേഷോ ഭോഗഃ പരാര്ഥത്വാത് സ്വാര്ഥസംയമാത് പുരുഷജ്ഞാനമ് ॥35॥
തതഃ പ്രാതിഭശ്രാവണവേദനാദര്ശാസ്വാദവാര്താ ജായന്തേ ॥36॥
തേ സമാധാവുപസര്ഗാവ്യുത്ഥാനേ സിദ്ധയഃ ॥37॥
ബന്ധകാരണശൈഥില്യാത് പ്രചാരസംവേദനാച്ച ചിത്തസ്യ പരശരീരാവേശഃ ॥38॥
ഉദാനജയാജ്ജലപങ്കകണ്ടകാദിഷ്വസങ്ഗ ഉത്ക്രാന്തിശ്ച ॥39॥
സമാനജയാജ്ജ്വലനമ് ॥40॥
ശ്രോത്രാകാശയോഃ സമ്ബന്ധസംയമാത് ദിവ്യം ശ്രോത്രമ് ॥41॥
കായാകാശയോഃ സമ്ബന്ധസംയമാത് ലഘുതൂലസമാപത്തേശ്ച ആകാശഗമനമ് ॥42॥
ബഹിരകല്പിതാ വൃത്തിര്മഹാവിദേഹാ തതഃ പ്രകാശാവരണക്ഷയഃ ॥43॥
സ്ഥൂലസ്വരൂപസൂക്ഷ്മാന്വയാര്ഥവത്ത്വസംയമാത് ഭൂതജയഃ ॥44॥
തതോഽണിമാദിപ്രാദുര്ഭാവഃ കായസമ്പത് തദ്ധര്മാനഭിഘാതശ്ച ॥45॥
രൂപലാവണ്യബലവജ്രസംഹനനത്വാനി കായസമ്പത് ॥46॥
ഗ്രഹണസ്വരൂപാസ്മിതാന്വയാര്ഥവത്ത്വസംയമാദിന്ദ്രിയജയഃ ॥47॥
തതോ മനോജവിത്വം വികരണഭാവഃ പ്രധാനജയശ്ച ॥48॥
സത്ത്വപുരുഷാന്യതാഖ്യാതിമാത്രസ്യ സര്വഭാവാധിഷ്ഠാതൃത്വം സര്വജ്ഞാതൃത്വഞ്ച ॥49॥
തദ്വൈരാഗ്യാദപി ദോഷബീജക്ഷയേ കൈവല്യമ് ॥50॥
സ്ഥാന്യുപനിമന്ത്രണേ സങ്ഗസ്മയാകരണം പുനരനിഷ്ടപ്രസങ്ഗാത് ॥51॥
ക്ഷണതത്ക്രമയോഃ സംയമാദ്വിവേകജം ജ്ഞാനമ് ॥52॥
ജാതിലക്ഷണദേശൈരന്യതാനവച്ഛേദാത് തുല്യയോസ്തതഃ പ്രതിപത്തിഃ ॥53॥
താരകം സര്വവിഷയം സര്വഥാവിഷയമക്രമം ചേതി വിവേകജം ജ്ഞാനമ് ॥54॥
സത്ത്വപുരുഷയോഃ ശുദ്ധിസാമ്യേ കൈവല്യമ് ॥55॥
ഇതി ശ്രീപാതഞ്ജലയോഗദര്ശനേ വിഭൂതിപാദോ നാമ തൃതീയഃ പാദഃ ।