The Formless Brahman

നിര്ഗുണ മാനസ പൂജാ

(Nirguna Manasa Puja in Malayalam)

Adi Shankaracharya

Nirguna Manasa Puja is a profound Vedantic composition attributed to Adi Shankaracharya. It transcends conventional idol worship by focusing on the formless, absolute reality of the Brahman. Through meditative internal rituals, the seeker acknowledges the omnipresence of the Divine within the self, dissolving the dualistic barriers between the worshiper and the worshipped. This stotra serves as a powerful tool for Advaita practitioners to cultivate non-dual awareness, helping to quiet the mind, detach from the material ego, and attain deep spiritual realization and inner tranquility by contemplating the ultimate, undifferentiated source of all existence.

ശിഷ്യ ഉവാച

അഖണ്ഡേ സച്ചിദാനന്ദേ നിര്വികല്പൈകരൂപിണി ।
സ്ഥിതേഽദ്വിതീയഭാവേഽപി കഥം പൂജാ വിധീയതേ ॥ 1 ॥
പൂര്ണസ്യാവാഹനം കുത്ര സര്വാധാരസ്യ ചാസനമ് ।
സ്വച്ഛസ്യ പാദ്യമര്ഘ്യം ച ശുദ്ധസ്യാചമനം കുതഃ ॥ 2 ॥
നിര്മലസ്യ കുതഃ സ്നാനം വാസോ വിശ്വോദരസ്യ ച ।
അഗോത്രസ്യ ത്വവര്ണസ്യ കുതസ്തസ്യോപവീതകമ് ॥ 3 ॥
നിര്ലേപസ്യ കുതോ ഗന്ധഃ പുഷ്പം നിര്വാസനസ്യ ച ।
നിര്വിശേഷസ്യ കാ ഭൂഷാ കോഽലങ്കാരോ നിരാകൃതേഃ ॥ 4 ॥
നിരഞ്ജനസ്യ കിം ധൂപൈര്ദീപൈര്വാ സര്വസാക്ഷിണഃ ।
നിജാനന്ദൈകതൃപ്തസ്യ നൈവേദ്യം കിം ഭവേദിഹ ॥ 5 ॥
വിശ്വാനന്ദയിതുസ്തസ്യ കിം താമ്ബൂലം പ്രകല്പതേ ।
സ്വയമ്പ്രകാശചിദ്രൂപോ യോഽസാവര്കാദിഭാസകഃ ॥ 6 ॥
ഗീയതേ ശ്രുതിഭിസ്തസ്യ നീരാജനവിധിഃ കുതഃ ।
പ്രദക്ഷിണമനന്തസ്യ പ്രണാമോഽദ്വയവസ്തുനഃ ॥ 7 ॥
വേദവാചാമവേദ്യസ്യ കിം വാ സ്തോത്രം വിധീയതേ ।
അന്തര്ബഹിഃ സംസ്ഥിതസ്യ ഉദ്വാസനവിധിഃ കുതഃ ॥ 8 ॥

ശ്രീ ഗുരുരുവാച

ആരാധയാമി മണിസന്നിഭമാത്മലിങ്ഗമ്
മായാപുരീഹൃദയപങ്കജസന്നിവിഷ്ടമ് ।
ശ്രദ്ധാനദീവിമലചിത്തജലാഭിഷേകൈ-
ര്നിത്യം സമാധികുസുമൈര്നപുനര്ഭവായ ॥ 9 ॥
അയമേകോഽവശിഷ്ടോഽസ്മീത്യേവമാവാഹയേച്ഛിവമ് ।
ആസനം കല്പയേത്പശ്ചാത്സ്വപ്രതിഷ്ഠാത്മചിന്തനമ് ॥ 10 ॥
പുണ്യപാപരജഃസങ്ഗോ മമ നാസ്തീതി വേദനമ് ।
പാദ്യം സമര്പയേദ്വിദ്വന്സര്വകല്മഷനാശനമ് ॥ 11 ॥
അനാദികല്പവിധൃതമൂലാജ്ഞാനജലാഞ്ജലിമ് ।
വിസൃജേദാത്മലിങ്ഗസ്യ തദേവാര്ഘ്യസമര്പണമ് ॥ 12 ॥
ബ്രഹ്മാനന്ദാബ്ധികല്ലോലകണകോട്യംശലേശകമ് ।
പിബന്തീന്ദ്രാദയ ഇതി ധ്യാനമാചമനം മതമ് ॥ 13 ॥
ബ്രഹ്മാനന്ദജലേനൈവ ലോകാഃ സര്വേ പരിപ്ലുതാഃ ।
അച്ഛേദ്യോഽയമിതി ധ്യാനമഭിഷേചനമാത്മനഃ ॥ 14 ॥
നിരാവരണചൈതന്യം പ്രകാശോഽസ്മീതി ചിന്തനമ് ।
ആത്മലിങ്ഗസ്യ സദ്വസ്ത്രമിത്യേവം ചിന്തയേന്മുനിഃ ॥ 15 ॥
ത്രിഗുണാത്മാശേഷലോകമാലികാസൂത്രമസ്മ്യഹമ് ।
ഇതി നിശ്ചയമേവാത്ര ഹ്യുപവീതം പരം മതമ് ॥ 16 ॥
അനേകവാസനാമിശ്രപ്രപഞ്ചോഽയം ധൃതോ മയാ ।
നാന്യേനേത്യനുസന്ധാനമാത്മനശ്ചന്ദനം ഭവേത് ॥ 17 ॥
രജഃസത്ത്വതമോവൃത്തിത്യാഗരൂപൈസ്തിലാക്ഷതൈഃ ।
ആത്മലിങ്ഗം യജേന്നിത്യം ജീവന്മുക്തിപ്രസിദ്ധയേ ॥ 18 ॥
ഈശ്വരോ ഗുരുരാത്മേതി ഭേദത്രയവിവര്ജിതൈഃ ।
ബില്വപത്രൈരദ്വിതീയൈരാത്മലിങ്ഗം യജേച്ഛിവമ് ॥ 19 ॥
സമസ്തവാസനാത്യാഗം ധൂപം തസ്യ വിചിന്തയേത് ।
ജ്യോതിര്മയാത്മവിജ്ഞാനം ദീപം സന്ദര്ശയേദ്ബുധഃ ॥ 20 ॥
നൈവേദ്യമാത്മലിങ്ഗസ്യ ബ്രഹ്മാണ്ഡാഖ്യം മഹോദനമ് ।
പിബാനന്ദരസം സ്വാദു മൃത്യുരസ്യോപസേചനമ് ॥ 21 ॥
അജ്ഞാനോച്ഛിഷ്ടകരസ്യ ക്ഷാലനം ജ്ഞാനവാരിണാ ।
വിശുദ്ധസ്യാത്മലിങ്ഗസ്യ ഹസ്തപ്രക്ഷാലനം സ്മരേത് ॥ 22 ॥
രാഗാദിഗുണശൂന്യസ്യ ശിവസ്യ പരമാത്മനഃ ।
സരാഗവിഷയാഭ്യാസത്യാഗസ്താമ്ബൂലചര്വണമ് ॥ 23 ॥
അജ്ഞാനധ്വാന്തവിധ്വംസപ്രചണ്ഡമതിഭാസ്കരമ് ।
ആത്മനോ ബ്രഹ്മതാജ്ഞാനം നീരാജനമിഹാത്മനഃ ॥ 24 ॥
വിവിധബ്രഹ്മസന്ദൃഷ്ടിര്മാലികാഭിരലങ്കൃതമ് ।
പൂര്ണാനന്ദാത്മതാദൃഷ്ടിം പുഷ്പാഞ്ജലിമനുസ്മരേത് ॥ 25 ॥
പരിഭ്രമന്തി ബ്രഹ്മാണ്ഡസഹസ്രാണി മയീശ്വരേ ।
കൂടസ്ഥാചലരൂപോഽഹമിതി ധ്യാനം പ്രദക്ഷിണമ് ॥ 26 ॥
വിശ്വവന്ദ്യോഽഹമേവാസ്മി നാസ്തി വന്ദ്യോ മദന്യതഃ ।
ഇത്യാലോചനമേവാത്ര സ്വാത്മലിങ്ഗസ്യ വന്ദനമ് ॥ 27 ॥
ആത്മനഃ സത്ക്രിയാ പ്രോക്താ കര്തവ്യാഭാവഭാവനാ ।
നാമരൂപവ്യതീതാത്മചിന്തനം നാമകീര്തനമ് ॥ 28 ॥
ശ്രവണം തസ്യ ദേവസ്യ ശ്രോതവ്യാഭാവചിന്തനമ് ।
മനനം ത്വാത്മലിങ്ഗസ്യ മന്തവ്യാഭാവചിന്തനമ് ॥ 29 ॥
ധ്യാതവ്യാഭാവവിജ്ഞാനം നിദിധ്യാസനമാത്മനഃ ।
സമസ്തഭ്രാന്തിവിക്ഷേപരാഹിത്യേനാത്മനിഷ്ഠതാ ॥ 30 ॥
സമാധിരാത്മനോ നാമ നാന്യച്ചിത്തസ്യ വിഭ്രമഃ ।
തത്രൈവ ബഹ്മണി സദാ ചിത്തവിശ്രാന്തിരിഷ്യതേ ॥ 31 ॥
ഏവം വേദാന്തകല്പോക്തസ്വാത്മലിങ്ഗപ്രപൂജനമ് ।
കുര്വന്നാ മരണം വാപി ക്ഷണം വാ സുസമാഹിതഃ ॥ 32 ॥
സര്വദുര്വാസനാജാലം പദപാംസുമിവ ത്യജേത് ।
വിധൂയാജ്ഞാനദുഃഖൌഘം മോക്ഷാനന്ദം സമശ്നുതേ ॥ 33 ॥

Explore More