Lord Shiva

śrī mahānyāsam - 3. aṅganyāsaḥ

(Sri Mahanayasa - 3. Anganyasa in English (IAST))

From Yajurveda (Sri Rudram)

Anganyasa is the essential third component of the Sri Mahanayasa, a sacred procedure involving the ritual placement of mantras onto various limbs of the body. By invoking the supreme energy of Lord Shiva through the resonance of the Sri Rudram, this practice purifies the physical frame and prepares the devotee for deeper meditation. It serves as an act of divine fortification, sanctifying the practitioner as a living temple. Regular performance is believed to bestow spiritual protection, mental clarity, and the profound grace of the Rudra, aligning the individual consciousness with the cosmic vibration of the deity.

yā tḙ rudra śi॒vā ta॒nūragho॒rā-'pā̭pakāśinī |
tayā̭ na sta॒nuvā॒ śanta̭mayā॒ giri̭śantā॒bhi cā̭kaśīhi |
śikhāyai namaḥ | 1
a॒smi-nma̭ha॒tya̭rṇa॒ve᳚-'ntari̭kṣe bha॒vā adhi̭ |
teṣāgṃ̭ sahasrayoja॒ne-'va॒dhanvā̭ni tanmasi |
śirase namaḥ | 2
sa॒hasrā̭ṇi sahasra॒śo ye ru॒drā adhi॒ bhūmyā᳚m |
teṣāgṃ̭ sahasra-yoja॒ne-'va॒dhanvā̭ni tanmasi |
lalāṭāya namaḥ | 3
ha॒gṃ॒sa-śśṷci॒ṣa-dvasṷrantarikṣa॒saddhotā̭ vedi॒ṣadati̭thi-rduroṇa॒sat |
nṛ॒ṣadva̭ra॒-sadṛ̭ta॒-sadvyo̭ma॒ sada॒bjā go॒jā ṛ̭ta॒jā a̭dri॒jā ṛ॒ta-mbṛ॒hat |
bhruvormaddhyāya namaḥ | 4
trya̭baṅkaṃ-ya~jāmahe suga॒ndhi-mpṷṣṭi॒vardha̭nam |
u॒rvā॒ru॒kami̭va॒ bandha̭nān
mṛ॒tyo-rmṷkṣīya॒ mā-'mṛtā᳚t |
netrābhyā-nnamaḥ | 5
nama॒-ssrutyā̭ya ca॒ pathyā̭ya ca॒ namaḥ̭ kā॒ṭyā̭ya ca nī॒pyā̭ya ca |
karṇābhyā-nnamaḥ | 6
mā na̭sto॒ke tana̭ye॒ mā na॒ āyṷṣi॒ mā no॒ goṣu॒ mā no॒ aśvḙṣu rīriṣaḥ |
vī॒rānmāno̭ rudra bhāmi॒to va̭dhīr-ha॒viṣma̭nto॒ nama̭sā vidhema te |
nāsikābhyā-nnamaḥ | 7
a॒va॒tatya॒ dhanu॒stvagṃ saha̭srākṣa॒ śatḙṣudhe |
ni॒śīrya̭ śa॒lyānā॒-mmukhā̭ śi॒vo naḥ̭ su॒manā̭ bhava |
mukhāya namaḥ | 8
nīla̭grīvā śśiti॒kaṇṭhā᳚-śśa॒rvā a॒dhaḥ, kṣa̭māca॒rāḥ |
teṣāgṃ̭ sahasrayoja॒ne-' va॒dhanvā̭ni tanmasi |
kaṇṭhāya namaḥ | 9.1
nīla̭grīvā-śśiti॒kaṇṭhā॒ divagṃ̭ ru॒drā upa̭śritāḥ |
teṣāgṃ̭ sahasrayoja॒ne-' va॒dhanvā̭ni tanmasi |
upakaṇṭhāya namaḥ | 9.2
nama̭ste a॒stvāyṷdhā॒yā-nā̭tatāya dhṛ॒ṣṇave᳚ |
u॒bhābhyā̭mu॒ta te॒ namo̭ bā॒hubhyā॒-ntava॒ dhanva̭ne |
bāhubhyā-nnamaḥ | 10
yā tḙ he॒ti-rmī̭ḍhuṣṭama॒ hastḙ ba॒bhūva̭ te॒ dhanuḥ̭ |
tayā॒-'smān vi॒śvata॒stva-ma̭ya॒kṣmayā॒ pari̭bbhuja |
upabāhubhyā-nnamaḥ | 11
pari̭ṇo ru॒drasya̭ he॒ti-rvṛ̭ṇaktu॒ pari̭tve॒ṣasya̭ durma॒tira̭ghā॒yoḥ |
ava̭ sthi॒rā ma॒ghava̭dbhyaḥ tanuṣva॒ mīḍhva̭sto॒kāya॒ tana̭yāya mṛḍaya |
maṇibandhābhyā-nnamaḥ | 12
ye tī॒rthāni̭ pra॒cara̭nti sṛ॒kāva̭nto niṣa॒ṅgiṇaḥ̭ |
teṣāgṃ̭ sahasrayoja॒ne-' va॒dhanvā̭ni tanmasi |
hastābhyā-nnamaḥ | 13
sa॒dyo jā॒ta-mpra̭padyā॒mi॒ sa॒dyo jā॒tāya॒ vai namo॒ namaḥ̭ |
bha॒ve bha̭ve॒ nāti̭ bhave bhavasva॒ mām | bha॒vo-dbha̭vāya॒ namaḥ̭ ||
aguṃṣṭhābhyā-nnamaḥ | 14.1
vā॒ma॒de॒vāya॒ namo᳚ jye॒ṣṭhāya॒ namaḥ̭ śre॒ṣṭhāya॒ namo̭ ru॒drāya॒ namaḥ॒ kālā̭ya॒ namaḥ॒ kala̭vikaraṇāya॒ namo॒ bala̭vikaraṇāya॒ namo॒ balā̭ya॒ namo॒ bala̭pramathanāya॒ nama॒-ssarva̭bhūtadamanāya॒ namo̭ ma॒nonma̭nāya॒ namaḥ̭ |
tarjanībhyā-nnamaḥ | 14.2
a॒ghore᳚bhyo 'tha॒ghore᳚bhyo॒ ghora॒ghora̭tarebhyaḥ |
sarve᳚bhya-ssarva॒ śarve᳚bhyo॒ nama̭ste astu ru॒dra rṷ̄pebhyaḥ ||
maddhyamābhyā-nnamaḥ | 14.3
tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ mahāde॒vāya̭ dhīmahi |
tanno̭ rudraḥ praco॒dayā᳚t ||
anāmikābhyā-nnamaḥ | 14.4
īśāna-ssarva̭vidyā॒nā॒-mīśvara-ssarva̭bhūtā॒nāṃ॒
rahmādhi̭pati॒-rbrahma॒ṇo 'dhi̭pati॒-rbrahmā̭ śi॒vo mḙ astu sadāśi॒vom ||
kaniṣṭhikābhyā-nnamaḥ | 14.5
namo̭ vaḥ kiri॒kebhyo̭ de॒vānā॒gṃ॒ hṛda̭yebhyaḥ |
hṛdayāya namaḥ | 15
namo̭ ga॒ṇebhyo̭ ga॒ṇapa̭tibhyaśca vo॒ namaḥ̭ |
pṛṣṭhāya namaḥ | 16
namo॒ hira̭ṇyabāhave senā॒nyḙ di॒śāñca॒ pata̭ye॒ namaḥ̭ |
pār​śvābhyā-nnamaḥ | 17
vijya॒-ndhanuḥ̭ kapa॒rdino॒ viśa̭lyo॒ bāṇa̭vāgṃ u॒ta |
anḙśanna॒syeṣa̭va ā॒bhura̭sya niṣa॒ṅgathiḥ̭ |
jaṭharāya namaḥ | 18
hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbha ssama̭varta॒tāgrḙ bhū॒tasya̭ jā॒taḥ pati॒reka̭ āsīt |
sadā̭dhāra pṛthi॒vī-ndyāmu॒temā-ṅkasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema |
nābhyai namaḥ | 19
mīḍhṷṣṭama॒ śiva̭tama śi॒vo na̭ssu॒manā̭ bhava |
pa॒ra॒me vṛ॒kṣa āyṷdha-nni॒dhāya॒ kṛttiṃ॒-va~sā̭na॒ āca̭ra॒ pinā̭ka॒-mbibhra॒dāga̭hi |
kaṭhyai namaḥ | 20
ye bhū॒tānā॒-madhi̭patayo viśi॒khāsaḥ̭ kapa॒rdi̭naḥ |
teṣāgṃ̭ sahasrayoja॒ne 'va॒dhanvā̭ni tanmasi |
guhyāya namaḥ | 21
ye annḙṣu vi॒viddhya̭nti॒ pātrḙṣu॒ piba̭to॒ janāṋ |
teṣāgṃ̭ sahasrayoja॒ne-' va॒dhanvā̭ni tanmasi |
aṇḍābhyā-nnamaḥ | 22
sa॒ śi॒rā jā॒tavḙdā a॒kṣara̭-mpara॒ma-mpa॒dam |
vedā̭nā॒gṃ॒ śira̭si mā॒tā॒ ā॒yu॒ṣmanta̭-ṅkarotu॒ mām |
apānāya namaḥ | 23
mā no̭ ma॒hānta̭mu॒ta mā no̭ arbha॒ka-mmā na॒ ukṣa̭ntamu॒ta mā na̭ ukṣi॒tam |
mā no̭ vadhīḥ pi॒tara॒-mmota mā॒tara̭-mpri॒yā mā na̭sta॒nuvo̭ rudra rīriṣaḥ |
ūrubhyā-nnamaḥ | 24
e॒ṣa tḙ rudrabhā॒ga-stañjṷṣasva॒ tenā̭va॒sena̭ pa॒ro
mūja̭va॒to-'tī॒hyava̭tata-dhanvā॒ pinā̭kahastaḥ॒ kṛtti̭vāsāḥ |
jānubhyā-nnamaḥ | 25
sa॒gṃ॒ sṛ॒ṣṭa॒jithso̭ma॒pā bā̭hu-śa॒rdhyū᳚rdhva dha̭nvā॒ prati̭hitā-bhi॒rastā᳚ |
bṛha̭spate॒ pari̭dīyā॒ rathḙna rakṣo॒hā-'mitrāgṃ̭ apa॒bādha̭mānaḥ |
jaṅghābhyā-nnamaḥ | 26
viśva̭-mbhū॒ta-mbhuva̭na-ñci॒tra-mba̭hu॒dhā jā॒ta-ñjāya̭māna-ñca॒ yat |
sarvo॒ hyḙṣa ru॒dra-stasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu ||
gulphābhyā-nnamaḥ | 27
ye pa॒thā-mpa̭thi॒rakṣa̭ya ailabṛ॒dā ya॒vyudhaḥ̭ |
teṣāgṃ̭ sahasrayoja॒ne 'va॒dhanvā̭ni tanmasi |
pādābhyā-nnamaḥ | 28
addhya̭voca-dadhiva॒ktā pra̭tha॒mo daivyo̭ bhi॒ṣak |
ahīg̭śca॒ sarvā᳚n ja॒bhaṃ​ya~॒-nthsarvā᳚śca yātu dhā॒nyaḥ̭ |
kavacāya hum | 29
namo̭ bi॒lminḙ ca kava॒cinḙ ca॒
namaḥ̭ śru॒tāya̭ ca śrutase॒nāya̭ ca |
upakavacāya hum | 30
namo̭ astu॒ nīla̭grīvāya sahasrā॒kṣāya̭ mī॒ḍhuṣe᳚ |
atho॒ ye a̭sya॒ satvā̭no॒-'ha-ntebhyo̭-'kara॒nnamaḥ̭ |
tṛtīya netrāya namaḥ | 31
pramṷñca॒ dhanva̭na॒stva-mu॒bhayo॒-rārtni̭yo॒rjyām |
yāśca̭ te॒ hasta॒ iṣa̭vaḥ॒ parā॒ tā bha̭gavo vapa |
astrāya phaṭ | 32
ya e॒tāva̭ntaśca॒ bhūyāgṃ̭saśca॒ diśo̭ ru॒drā vi̭tasthi॒re |
teṣāgṃ̭̭ sahasrayoja॒ne 'va॒dhanvā̭ni tanmasi |
iti digbandhaḥ | 33
-----------iti prathama nyāsaḥ------------
(śikhādi astraparyantaṃ ekatriṃśadaṅganyāsaḥ digbandha sahitaḥ prathamaḥ)

Explore More