N/A

కఠోపనిషద్ - అధ్యాయ 1, వల్లీ 2

(Kathopanishad - Chapter 1, Valli 2 in Telugu)

From The Vedas

The Kathopanishad, belonging to the Yajurveda, presents a profound dialogue between the young seeker Nachiketa and the god of death, Yama. In the second Valli of the first chapter, Yama explains the fundamental distinction between Preya (the pleasant) and Shreya (the beneficial). This text serves as a philosophical guide for spiritual aspirants, teaching the necessity of choosing eternal wisdom over fleeting sensory gratification. Chanting or studying these verses cultivates discernment, mental clarity, and the detachment required to pursue self-realization and liberation from the cycle of worldly existence.

అధ్యాయ 1

వల్లీ 2
అన్యచ్ఛ్రేయో-ఽన్యదుతైవ ప్రేయస్తే ఉభే నానార్థే పురుషం సినీతః।
తయో-శ్శ్రేయ ఆదదానస్య సాధుర్భవతి హీయతే-ఽర్థాద్య ఉ ప్రేయో వృణీతే ॥1॥
శ్రేయశ్చ ప్రేయశ్చ మనుష్యమేతస్తౌ సమ్పరీత్య వివినక్తి ధీరః।
శ్రేయో హి ధీరో-ఽభి ప్రేయసో వృణీతే ప్రేయో మన్దో యోగక్షేమాద్వృణీతే ॥2॥
స త్వ-మ్ప్రియాన్ప్రియరూపాంశ్చ కామానభిధ్యాయన్నచికేతో-ఽత్యస్రాక్షీః।
నైతాం సృఙ్కాం-విఁత్తమయీమవాప్తో యస్యా-మ్మజ్జన్తి బహవో మనుష్యాః ॥3॥
దూరమేతే విపరీతే విషూచీ అవిద్యా యా చ విద్యేతి జ్ఞాతా।
విద్యాభీప్సిన-న్నచికేతస-మ్మన్యే న త్వా కామా బహవో-ఽలోలుపన్త ॥4॥
అవిద్యాయామన్తరే వర్తమానా-స్స్వయ-న్ధీరాః పణ్డితమ్మన్యమానాః।
దన్ద్రమ్యమాణాః పరియన్తి మూఢా అన్ధేనైవ నీయమానా యథాన్ధాః ॥5॥
న సామ్పరాయః ప్రతిభాతి బాల-మ్ప్రమాద్యన్తం-విఁత్తమోహేన మూఢమ్।
అయం-లోఁకో నాస్తి పర ఇతి మానీ పునః పునర్వశమాపద్యతే మే ॥6॥
శ్రవణాయాపి బహుభిర్యో న లభ్య-శ్శృణ్వన్తో-ఽపి బహవో య-న్న విద్యుః।
ఆశ్చర్యో వక్తా కుశలో-ఽస్య లబ్ధాశ్చర్యో జ్ఞాతా కుశలానుశిష్టః ॥7॥
న నరేణావరేణ ప్రోక్త ఏష సువిజ్ఞేయో బహుధా చిన్త్యమానః।
అనన్యప్రోక్తే గతిరత్ర నాస్త్యణీయాన్ హ్యతర్క్యమణుప్రమాణాత్ ॥8॥
నైషా తర్కేణ మతిరాపనేయా ప్రోక్తాన్యేనైవ సుజ్ఞానాయ ప్రేష్ఠ।
యా-న్త్వమాప-స్సత్యధృతిర్బతాసి త్వాదృఙ నో భూయాన్నచికేతః ప్రష్టా ॥9॥
జానామ్యహం శేవధిరిత్యనిత్య-న్న హ్యధ్రువైః ప్రాప్యతే హి ధ్రువ-న్తత్।
తతో మయా నాచికేతశ్చితో-ఽగ్నిరనిత్యైర్ద్రవ్యైః ప్రాప్తవానస్మి నిత్యమ్ ॥10॥
కామస్యాప్తి-ఞ్జగతః ప్రతిష్ఠా-ఙ్క్రతోరానన్త్యమభయస్య పారమ్।
స్తోమమహ-దురుగాయ-మ్ప్రతిష్ఠా-న్దృష్ట్వా ధృత్యా ధీరో నచికేతో-ఽత్యస్రాక్షీః ॥11॥
త-న్దుర్దర్​శ-ఙ్గూఢమనుప్రవిష్ట-ఙ్గుహాహిత-ఙ్గహ్వరేష్ఠ-మ్పురాణమ్।
అధ్యాత్మయోగాధిగమేన దేవ-మ్మత్వా ధీరో హర్​షశోకౌ జహాతి ॥12॥
ఏతచ్ఛ్రుత్వా సమ్పరిగృహ్య మర్త్యః ప్రవృహ్య ధర్మ్యమణుమేతమాప్య।
స మోదతే మోదనీయం హి లబ్ధ్వా వివృతం సద్మ నచికేతస-మ్మన్యే ॥13॥
అన్యత్ర ధర్మాదన్యత్రాధర్మాదన్యత్రాస్మాత్కృతాకృతాత్।
అన్యత్ర భూతాచ్చ భవ్యాచ్చ యత్తత్పశ్యసి తద్వద ॥14॥
సర్వే వేదా యత్పదమామనన్తి తపాంసి సర్వాణి చ యద్వదన్తి।
యదిచ్ఛన్తో బ్రహ్మచర్య-ఞ్చరన్తి తత్తే పదం సఙ్గ్రహేణ బ్రవీమ్యోమిత్యేతత్ ॥15॥
ఏతద్ధ్యేవాక్షర-మ్బ్రహ్మ ఏతద్ధ్యేవాక్షర-మ్పరమ్।
ఏతద్ధ్యేవాక్షర-ఞ్జ్ఞాత్వా యో యదిచ్ఛతి తస్య తత్ ॥16॥
ఏతదాలమ్బనం శ్రేష్ఠమేతదాలమ్బన-మ్పరమ్।
ఏతదాలమ్బన-ఞ్జ్ఞాత్వా బ్రహ్మలోకే మహీయతే ॥17॥
న జాయతే మ్రియతే వా విపశ్చిన్నాయ-ఙ్కుతశ్చిన్న బభూవ కశ్చిత్।
అజో నిత్య-శ్శాశ్వతో-ఽయ-మ్పురాణో న హన్యతే హన్యమానే శరీరే ॥18॥
హన్తా చేన్మన్యతే హన్తుం హతశ్చేన్మన్యతే హతమ్।
ఉభౌ తౌ న విజానీతో నాయం హన్తి న హన్యతే ॥19॥
అణోరణీయాన్మహతో మహీయానాత్మాస్య జన్తోర్నిహితో గుహాయామ్।
తమక్రతుః పశ్యతి వీతశోకో ధాతుప్రసాదాన్మహిమానమాత్మనః ॥20॥
ఆసీనో దూరం-వ్రఁజతి శయానో యాతి సర్వతః।
కస్త-మ్మదామద-న్దేవ-మ్మదన్యో జ్ఞాతుమర్​హతి ॥21॥
అశరీరం శరీరేష్వనవస్థేష్వవస్థితమ్।
మహాన్తం-విఁభుమాత్మాన-మ్మత్వా ధీరో న శోచతి ॥22॥
నాయమాత్మా ప్రవచనేన లభ్యో న మేధయా న బహునా శ్రుతేన।
యమేవైష వృణుతే తేన లభ్యస్తస్యైష ఆత్మా వివృణుతే తనూం స్వామ్ ॥23॥
నావిరతో దుశ్చరితాన్నాశాన్తో నాసమాహితః।
నాశాన్తమానసో వాపి ప్రజ్ఞానేనైనమాప్నుయాత్ ॥24॥
యస్య బ్రహ్మ చ క్షత్ర-ఞ్చ ఉభే భవత ఓదనః।
మృత్యుర్యస్యోపసేచన-ఙ్క ఇత్థా వేద యత్ర సః ॥25॥

Explore More