Lord Hanuman

ହନୁମାନ ବାହୁକ

(Hanuman Bahuk in Odia)

Goswami Tulsidas

Hanuman Bahuk is a deeply personal Awadhi prayer composed by Goswami Tulsidas during a period of extreme physical suffering from a painful arm ailment. In 44 verses, Tulsidas pours out his pain and helplessness, seeking Hanuman's healing grace. The hymn movingly describes the poet's inability to perform devotional acts due to illness, and his complete surrender to Hanuman. It is widely recited for relief from physical ailments, especially those affecting the limbs and joints.

ହନୁମାନ ବାହୁକ ପାଠ

ଶ୍ରୀ ଗଣେଶାଯ ନମଃ

ଶ୍ରୀଜାନକୀଵଲ୍ଲଭୋ ଵିଜଯତେ

ଶ୍ରୀମଦ୍-ଗୋସ୍ଵାମୀ-ତୁଲସୀଦାସ-କୃତ

ଛପ୍ପଯ

ସିଂଧୁ-ତରନ, ସିଯ-ସୋଚ-ହରନ, ରବି-ବାଲ-ବରନ ତନୁ ।
ଭୁଜ ବିସାଲ, ମୂରତି କରାଲ କାଲହୁକୋ କାଲ ଜନୁ ॥
ଗହନ-ଦହନ-ନିରଦହନ ଲଂକ ନିଃସଂକ, ବଂକ-ଭୁଵ ।
ଜାତୁଧାନ-ବଲଵାନ-ମାନ-ମଦ-ଦଵନ ପଵନସୁଵ ।।
କହ ତୁଲସିଦାସ ସେଵତ ସୁଲଭ ସେଵକ ହିତ ସନ୍ତତ ନିକଟ ।
ଗୁନ-ଗନତ, ନମତ, ସୁମିରତ, ଜପତ ସମନ ସକଲ-ସଂକଟ-ଵିକଟ ।୧।।
ସ୍ଵର୍ନ-ସୈଲ-ସଂକାସ କୋଟି-ରବି-ତରୁନ-ତେଜ-ଘନ ।
ଉର ବିସାଲ ଭୁଜ-ଦଂଡ ଚଂଡ ନଖ-ବଜ ବଜ୍ର-ତନ ॥।
ପିଗ ନଯନ, ଭୃକୁଟୀ କରାଲ ରସନା ଦସନାନନ ।
କପିସ କେସ, କରକସ ଲଂଗୂର, ଖଲ-ଦଲ ବଲ ଭାନନ ॥।
କହ ତୁଲସିଦାସ ବସ ଜାସୁ ଉର ମାରୁତସୁତ ମୂରତି ବିକଟ ।
ସଂତାପ ପାପ ତେହି ପୁରୁଷ ପହିଂ ସପନେହୁଂ ନହିଂ ଆଵତ ନିକଟ ।॥୨॥।

ଝୂଲନା

ପଂଚମୁଖ-ଛମୁଖ-ଭୃଗୁ ମୁଖ୍ଯ ଭଟ ଅସୁର ସୁର,
ସର୍ଵ-ସରି-ସମର ସମରତ୍ଥ ସୂରୋ ।
ବକୁରୋ ବୀର ବିରୁଦୈତ ବିରୁଦାଵଲୀ,
ବେଦ ବଂଦୀ ବଦତ ପୈଜପୂରୋ ।।
ଜାସୁ ଗୁନଗାଥ ରଘୁନାଥ କହ, ଜାସୁବଲ,
ବିପୁଲ-ଜଲ-ଭରିତ ଜଗ-ଜଲଧି ଝୂରୋ ।
ଦୁଵନ-ଦଲ-ଦମନକୋ କୌନ ତୁଲସୀସ ହୈ,
ପଵନ କୋ ପୂତ ରଜପୂତ ରୁରୋ ।।୩॥।

ଘନାକ୍ଷରୀ

ଭାନୁସୋଂ ପଢ़ନ ହନୁମାନ ଗଯେ ଭାନୁ ମନ-
ଅନୁମାନି ସିସୁ-କେଲି କିଯୋ ଫେରଫାର ସୋ ।
ପାଛିଲେ ପଗନି ଗମ ଗଗନ ମଗନ-ମନ,
କ୍ରମ କୋ ନ ଭ୍ରମ, କପି ବାଲକ ବିହାର ସୋ ।।
କୌତୁକ ବିଲୋକି ଲୋକପାଲ ହରି ହର ବିଧି,
ଲୋଚନନି ଚକାଚୌଂଧୀ ଚିତ୍ତନି ଖଭାର ସୋ।
ବଲ କୈଂଧୌଂ ବୀର-ରସ ଧୀରଜ କୈ, ସାହସ କୈ,
ତୁଲସୀ ସରୀର ଧରେ ସବନି କୋ ସାର ସୋ ।।୪।।
ଭାରତ ମେଂ ପାରଥ କେ ରଥ କେଥୂ କପିରାଜ,
ଗାଜ୍ଯୋ ସୁନି କୁରୁରାଜ ଦଲ ହଲ ବଲ ଭୋ ।
କଲ୍ଯୋ ଦ୍ରୋନ ଭୀଷମ ସମୀର ସୁତ ମହାବୀର,
ବୀର-ରସ-ବାରି-ନିଧି ଜାକୋ ବଲ ଜଲ ଭୋ ॥।
ବାନର ସୁଭାଯ ବାଲ କେଲି ଭୂମି ଭାନୁ ଲାଗି,
ଫଲଂଗ ଫଲାଂଗ ହତେ ଘାଟି ନଭତଲ ଭୋ ।
ନାଈ-ନାଈ ମାଥ ଜୋରି-ଜୋରି ହାଥ ଜୋଧା ଜୋହୈଂ,
ହନୁମାନ ଦେଖେ ଜଗଜୀଵନ କୋ ଫଲ ଭୋ ॥୫॥
ଗୋ-ପଦ ପଯୋଧି କରି ହୋଲିକା ଜ୍ଯୋଂ ଲାଈ ଲଂକ,
ନିପଟ ନିସଂକ ପରପୁର ଗଲବଲ ଭୋ ।
ଦ୍ରୋନ-ସୋ ପହାର ଲିଯୋ ଖ୍ଯାଲ ହୀ ଉଖାରି କର,
କଂଦୁକ-ଜ୍ଯୋଂ କପି ଖେଲ ବେଲ କୈସୋ ଫଲ ଭୋ ।।
ସଂକଟ ସମାଜ ଅସମଂଜସ ଭୋ ରାମରାଜ,
କାଜ ଜୁଗ ପୂଗନି କୋ କରତଲ ପଲ ଭୋ ।
ସାହସୀ ସମତ୍ଥ ତୁଲସୀ କୋ ନାହ ଜାକୀ ବାଂହ,
ଲୋକପାଲ ପାଲନ କୋ ଫିର ଥିର ଥଲ ଭୋ ॥।୬
କମଠ କୀ ପୀଠି ଜାକେ ଗୋଡନି କୀ ଗାଡ ମାନୋ,
ନାପ କେ ଭାଜନ ଭରି ଜଲ ନିଧି ଜଲ ଭୋ ।
ଜାତୁଧାନ-ଦାଵନ ପରାଵନ କୋ ଦୁର୍ଗ ଭଯୋ,
ମହାମୀନ ବାସ ତିମି ତୋମନି କୋ ଥଲ ଭୋ ॥
କୁମ୍ଭକରନ-ରାଵନ ପଯୋଦ-ନାଦ-ଈଧନ କୋ,
ତୁଲସୀ ପ୍ରତାପ ଜାକୋ ପ୍ରବଲ ଅନଲ ଭୋ ।
ଭୀଷମ କହତ ମେରେ ଅନୁମାନ ହନୁମାନ,
ସାରିଖୋ ତ୍ରିକାଲ ନ ତ୍ରିଲୋକ ମହାବଲ ଭୋ ।।୭
ଦୂତ ରାମରାଯ କୋ, ସପୂତ ପୂତ ପୌନକୋ,
ତୂ ଅଂଜନୀ କୋ ନନ୍ଦନ ପ୍ରତାପ ଭୂରି ଭାନୁ ସୋ ।
ସୀଯ-ସୋଚ-ସମନ, ଦୁରିତ ଦୋଷ ଦମନ,
ସରନ ଆଯେ ଅଵନ, ଲଖନ ପ୍ରିଯ ପ୍ରାନ ସୋ ।।
ଦସମୁଖ ଦୁସହ ଦରିଦ୍ର ଦରିବେ କୋ ଭଯୋ,
ପ୍ରକଟ ତିଲୋକ ଓକ ତୁଲସୀ ନିଧାନ ସୋ ।
ଜ୍ଞାନ ଗୁନଵାନ ବଲଵାନ ସେଵା ସାଵଧାନ,
ସାହେବ ସୁଜାନ ଉର ଆନୁ ହନୁମାନ ସୋ ।୮|
ଦଵନ-ଦୁଵନ-ଦଲ ଭୁଵନ-ବିଦିତ ବଲ,
ବେଦ ଜସ ଗାଵତ ବିବୁଧ ବଂଦୀଛୋର କୋ ।
ପାପ-ତାପ-ତିମିର ତୁହିନ-ଵିଘଟନ-ପଟୁ,
ସେଵକ-ସରୋରୁହ ସୁଖଦ ଭାନୁ ଭୋର କୋ ।।
ଲୋକ-ପରଲୋକ ତେଂ ବିସୋକ ସପନେ ନ ସୋକ,
ତୁଲସୀ କେ ହିଯେ ହୈ ଭରୋସୋ ଏକ ଓର କୋ ।
ରାମ କୋ ଦୁଲାରୋ ଦାସ ବାମଦେଵ କୋ ନିଵାସ,
ନାମ କଲି-କାମତରୁ କେସରୀ-କିସୋର କୋ ।।୯॥।
ମହାବଲ-ସୀମ ମହାଭୀମ ମହାବାନ ଇତ,
ମହାବୀର ବିଦିତ ବରାଯୋ ରଘୁବୀର କୋ ।
କୁଲିସ-କଠୋର ତନୁ ଜୋରପରୈ ରୋର ରନ,
କରୁନା-କଲିତ ମନ ଧାରମିକ ଧୀର କୋ ।।
ଦୁର୍ଜନ କୋ କାଲସୋ କରାଲ ପାଲ ସଜ୍ଜନ କୋ,
ସୁମିରେ ହରନହାର ତୁଲସୀ କୀ ପୀର କୋ ।
ସୀଯ-ସୁଖ-ଦାଯକ ଦୁଲାରୋ ରଘୁନାଯକ କୋ,
ସେଵକ ସହାଯକ ହୈ ସାହସୀ ସମୀର କୋ ।।୧୦।।
ରଚିବେ କୋ ବିଧି ଜୈସେ, ପାଲିବେ କୋ ହରି,
ହର ମୀଚ ମାରିବେ କୋ, ଜ୍ଯାଈବେ କୋ ସୁଧାପାନ ଭୋ ।
ଧରିବେ କୋ ଧରନି, ତରନି ତମ ଦଲିବେ କୋ,
ସୋଖିବେ କୃସାନୁ, ପୋଷିବେ କୋ ହିମ-ଭାନୁ ଭୋ ।।
ଖଲ~ଦୁଃଖ ଦୋଷିବେ କୋ, ଜନ-ପରିତୋଷିବେ କୋ,
ମାଂଗିବୋ ମଲୀନତା କୋ ମୋଦକ ସୁଦାନ ଭୋ ।
ଆରତ କୀ ଆରତି ନିଵାରିବେ କୋ ତିହୂଂ ପୁର,
ତୁଲସୀ କୋ ସାହେବ ହଠୀଲୋ ହନୁମାନ ଭୋ ॥୧୧॥।
ସେଵକ ସ୍ଯୋକାଈ ଜାନି ଜାନକୀସ ମାନୈ କାନି,
ସାନୁକରୂଲ ସୂଲପାନି ନଵୈ ନାଥ ନାଂକ କୋ ।
ଦେଵୀ ଦେଵ ଦାନଵ ଦଯାଵନେ ହ୍ଵୈ ଜୋର ହାଥ,
ବାପୁରେ ବରାକ କହା ଔର ରାଜା ରାଂକ କୋ ।।
ଜାଗତ ସୋଵତ ବୈଠେ ବାଗତ ବିନୋଦ ମୋଦ,
ତାକେ ଜୋ ଅନର୍ଥ ସୋ ସମର୍ଥ ଏକ ଆଂକ କୋ ।
ସବ ଦିନ ରୁରୋ ପର ପୂରୋ ଜହାଂ-ତହାଂ ତାହି,
ଜାକେ ହୈ ଭରୋସୋ ହିଯେ ହନୁମାନ ହାଂକ କୋ ॥୧୨॥।
ସାନୁଗ ସଗୌରି ସାନୁକରୂଲ ସୂଲପାନି ତାହି,
ଲୋକପାଲ ସକଲ ଲଖନ ରାମ ଜାନକୀ ।
ଲୋକ ପରଲୋକ କୋ ବିସୋକ ସୋ ତିଲୋକ ତାହି,
ତୁଲସୀ ତମାଇ କହା କାହୂ ବୀର ଆନକୀ ॥।
କେସରୀ କିସୋର ବନ୍ଦୀଛୋର କେ ନେଵାଜେ ସବ,
କୀରତି ବିମଲ କପି କରୁନାନିଧାନ କୀ ।
ବାଲକ-ଜ୍ଯୋଂ ପାଲିହୈଂ କୃପାଲୁ ମୁନି ସିଦ୍ଧ ତାକୋ,
ଜାକେ ହିଯେ ହୁଲସତି ହାଂକ ହନୁମାନ କୀ ।।୧୩।।
କରୁନାନିଧାନ, ବଲବୁଦ୍ଧି କେ ନିଧାନ ମୋଦ-
ମହିମା ନିଧାନ, ଗୁନ-ଜ୍ଞାନ କେ ନିଧାନ ହୌ ।
ବାମଦେଵ-ରୁପ ଭୂପ ରାମ କେ ସନେହୀ,
ନାମ ଲେତ-ଦେତ ଅର୍ଥ ଧର୍ମ କାମ ନିରବାନ ହୌ ।
ଆପନେ ପ୍ରଭାଵ ସୀତାରାମ କେ ସୁଭାଵ ସୀଲ,
ଲୋକ-ବେଦ-ବିଧି କେ ବିଦୂଷ ହନୁମାନ ହୌ ।
ମନ କୀ ବଚନ କୀ କରମ କୀ ତିହୂଂ ପ୍ରକାର,
ତୁଲସୀ ତିହାରୋ ତୁମ ସାହେବ ସୁଜାନ ହୌ ।॥୧୪।।
ମନ କୋ ଅଗମ, ତନ ସୁଗମ କିଯେ କପୀସ,
କାଜ ମହାରାଜ କେ ସମାଜ ସାଜ ସାଜେ ହୈଂ ।
ଦେଵ-ବଂଦୀ ଛୋର ରନରୋର କେସରୀ କିସୋର,
ଜୁଗ ଜୁଗ ଜଗ ତେରେ ବିରଦ ବିରାଜେ ହୈଂ ।
ବୀର ବରଜୋର, ଘଟି ଜୋର ତୁଲସୀ କୀ ଓର,
ସୁନି ସକୁଚାନେ ସାଧୁ ଖଲ ଗନ ଗାଜେ ହୈଂ ।
ବିଗରୀ ସଂଵାର ଅଂଜନୀ କୁମାର କୀଜେ ମୋହି,
ଜୈସେ ହୋତ ଆଯେ ହନୁମାନ କେ ନିଵାଜେ ହୈଂ ।॥୯୫।।

ସଵୈଯା

ଜାନ ସିରୋମନି ହୌ ହନୁମାନ ସଦା ଜନ କେ ମନ ବାସ ତିହାର ।
କାରୋ ବିଗାରୋ ମୈଂ କାକୋ କହା କେହି କାରନ ଖୀଝତ ହୌଂ ତୋ ତିହାର ॥।
ସାହେବ ସେଵକ ନାତେ ତୋ ହାତୋ କିଯୋ ସୋ ତହାଂ ତୁଲସୀ କୋ ନ ଚାରୋ ।
ଦୋଷ ସୁନାଯେ ତେ ଆଗେହୂଂ କୋ ହୋଶିଯାର ହୈଂ ହୋଂ ମନ ତୌ ହିଯ ହାରୋ ।।୧୬॥
ତେରେ ଥପେ ଉଥପୈ ନ ମହେସ, ଥପୈ ଥିରକୋ କପି ଜେ ଘର ଘାଲେ ।
ତେରେ ନିଵାଜେ ଗରୀବ ନିଵାଜ ବିରାଜତ ବୈରିନ କେ ଉର ସାଲେ ॥।
ସଂକଟ ସୋଚ ସବୈ ତୁଲସୀ ଲିଯେ ନାମ ଫଟ ମକରୀ କେ ସେ ଜାଲେ ।
ବୂଢ़ ଭଯେ, ବଲି, ମେରିହି ବାର, କି ହାରି ପରେ ବହୁତୈ ନତ ପାଲେ ।।୧୭॥।
ସିଂଧୁ ତରେ, ବଡ़େ ବୀର ଦଲେ ଖଲ, ଜାରେ ହୈଂ ଲଂକ ସେ ବଂକ ମଵା ସେ ।
ତୈଂ ରନି-କେହରି କେହରି କେ ବିଦଲେ ଅରି-କୁଜର ଛୈଲ ଛଵା ସେ ॥।
ତୋସୋଂ ସମତ୍ଥ ସୁସାହେବ ସେଈ ସହୈ ତୁଲସୀ ଦୁଖ ଦୋଷ ଦଵା ସେ ।
ବାନର ବାଜ ! ବଢ़େ ଖଲ-ଖେଚର, ଲୀଜତ କ୍ଯୋଂ ନ ଲପେଟି ଲଵା-ସେ ।।୧୮॥
ଅଚ୍ଛ-ଵିମର୍ଦନ କାନନ-ଭାନି ଦସାନନ ଆନନ ଭା ନ ନିହାରୋ ।
ବାରିଦନାଦ ଅକଂପନ କୁଭକରନ୍ନ-ସେ କୁଜର କେହରି-ବାରୋ ॥
ରାମ-ପ୍ରତାପ-ହୁତାସନ, କଚ୍ଛ, ବିପଚ୍ଛ, ସମୀର ସମୀର-ଦୁଲାରୋ ।
ପାପ-ତେଂ ସାପ-ତେଂ ତାପ ତିହୂଂ-ତେଂ ସଦା ତୁଲସୀ କହୂଂ ସୋ ରଖଵାରୋ ।।୧୯।।
ଜାନତ ଜହାନ ହନୁମାନ କୋ ନିଵାଜ୍ଯୌ ଜନ,
ମନ ଅନୁମାନି ବଲି, ବୋଲ ନ ବିସାରିଯେ ।
ସେଵା-ଜୋଗ ତୁଲସୀ କବହୁଂ କହା ଚୂକ ପରୀ,
ସାହେବ ସୁଭାଵ କପି ସାହିବୀ ସଂଭାରିଯେ ।।
ଅପରାଧୀ ଜାନି କୀଜୈ ସାସତି ସହସ ଭାଂତି,
ମୋଦକ ମରେ ଜୋ ତାହି ମାହୁର ନ ମାରିଯେ ।
ସାହସୀ ସମୀର କେ ଦୁଲାରେ ରଘୁବୀର ଜୂ କେ,
ବାଂହ ପୀର ମହାବୀର ବେଗି ହୀ ନିଵାରିଯେ ॥॥୨୦॥।
ବାଲକ ବିଲୋକି, ବଲି ବାରେତେଂ ଆପନୋ କିଯୋ,
ଦୀନବନ୍ଧୁ ଦଯା କୀନ୍ହୀଂ ନିରୁପାଧି ନ୍ଯାରିଯେ ।
ରାଵରୋ ଭରୋସୋ ତୁଲସୀ କେ, ରାଵରୋଈ ବଲ,
ଆସ ରାଵରୀଯୈ ଦାସ ରାଵରୋ ବିଚାରିଯେ ।।
ବଡ़ୋ ବିକରାଲ କଲି, କାକୋ ନ ବିହାଲ କିଯୋ,
ମାଥେ ପଗୁ ବଲି କୋ, ନିହାରି ସୋ ନିଵାରିଯେ |
କେସରୀ କିସୋର, ରନରୋର, ବରଜୋର ବୀର,
ବାଂହୁପୀର ରାହୁମାତୁ ଜ୍ଯୌ ପାରି ମାରିଯେ ।।୨୨୧॥।
ଉଥପେ ଥପନଥିର ଥପେ ଉଥପନହାର,
କେସରୀ କୁମାର ବଲ ଆପନୋ ସଂଭାରିଯେ |
ରାମ କେ ଗୁଲାମନି କୋ କାମତରୁ ରାମଦୂତ,
ମୋସେ ଦୀନ ଦୂବରେ କୋ ତକିଯା ତିହାରିଯେ ।।
ସାହେବ ସମର୍ଥ ତୋସୋଂ ତୁଲସୀ କେ ମାଥେ ପର,
ସୋଊ ଅପରାଧ ବିନୁ ବୀର, ବାଂଧି ମାରିଯେ ।
ପୋଖରୀ ବିସାଲ ବାଂହୁ, ବଲି, ବାରିଚର ପୀର,
ମକରୀ ଜ୍ଯୌ ପକରି କୈ ବଦନ ବିଦାରିଯେ ॥॥୨୨॥
ରାମ କୋ ସନେହ, ରାମ ସାହସ ଲଖନ ସିଯ,
ରାମ କୀ ଭଗତି, ସୋଚ ସଂକଟ ନିଵାରିଯେ ।
ମୁଦ-ମରକଟ ରୋଗ-ବାରିନିଧି ହେରି ହାରେ,
ଜୀଵ-ଜାମଵଂତ କୋ ଭରୋସୋ ତେରୋ ଭାରିଯେ ।।
କୂଦିଯେ କୃପାଲ ତୁଲସୀ ସୁପ୍ରେମ-ପଵ୍ବଯତେ,
ସୁଥଲ ସୁବେଲ ଭାଲୂ ବୈଠି କୈଃ ବିଚାରିଯେ ।
ମହାବୀର ବାଂକୁରେ ବରାକ ବାଂହ-ପୀର କ୍ଯୋଂ ନ,
ଲଂକିନୀ ଜ୍ଯୋଂ ଲାତ-ଘାତ ହୀ ମରୋରି ମାରିଯେ ।॥୨୩।।
ଲୋକ-ପରଲୋକଟୂଂ ତିଲୋକ ନ ବିଲୋକିଯତ,
ତୋସେ ସମରଥ ଚଷ ଚାରିହୂଂ ନିହାରିଯେ ।
କର୍ମ, କାଲ, ଲୋକପାଲ, ଅଗ-ଜଗ ଜୀଵଜାଲ,
ନାଥ ହାଥ ସବ ନିଜ ମହିମା ଵିଚାରିଯେ ॥।
ଖାସ ଦାସ ରାଵରୋ, ନିଵାସ ତେରୋ ତାସୁ ଉର,
ତୁଲସୀ ସୋ ଦେଵ ଦୁଖୀ ଦେଖିଯତ ଭାରିଯେ |
ବାତ ତରୁମୂଲ ବଂହୁସୂଲ କପିକଚ୍ଛରୁ-ବେଲି,
ଉପଜୀ ସକେଲି କପିକେଲି ହୀ ଉଖାରିଯେ ।॥୨୪।।
କରମ-କରାଲ-କଂସ ଭୂମିପାଲ କେ ଭରୋସେ,
ବକୀ ବକଭଗିନୀ କାହୂ ତେ କହା ଡରୈଗୀ ।
ବଡ़ୀ ବିକରାଲ ବାଲ ଘାତିନୀ ନ ଜାତ କଦି,
ବହୁବଲ ବାଲକ ଛବୀଲେ ଛୋଟେ ଛରୈଗୀ ।।
ଆଈ ହୈ ବନାଇ ବେଷ ଆପ ହୀ ଵିଚାରି ଦେଖ,
ପାପ ଜାଯ ସବକୋ ଗୁନୀ କେ ପାଲେ ପରୈଗୀ ।
ପୂତନା ପିସାଚିନୀ ଜ୍ଯୌ କପିକାନ୍ହ ତୁଲସୀ କୀ,
ବୋଂହପୀର ମହାବୀର ତେରେ ମାରେ ମରଗୀ ।॥୨୫॥
ଭାଲକୀ କି କାଲକୀ କି ରୋଷ କୀ ତ୍ରିଦୋଷ କୀ ହୈ,
ବେଦନ ଵିଷମ ପାପ ତାପ ଛଲ ଛାଂହ କୀ ।
କରମନ କୂଟ କୀ କି ଜନ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ବୂଟ କୀ,
ପରାହି ଜାହି ପାପିନୀ ମଲୀନ ମନ ମାଂହ କୀ ॥।
ପୈଟହି ସଜାଯ, ନତ କହତ ବଜାଯ ତୋହି,
ବାବରୀ ନ ହୋହି ବାନି ଜାନି କପି ନହ କୀ ।
ଆନ ହନୁମାନ କୀ ଦୁହାଈ ବଲଵାନ କୀ,
ସପଥ ମହାବୀର କୀ ଜୋ ରହୈ ପୀର ବାଂହ କୀ ॥॥୨୬।।
ସିଂହିକା ସଂହାରି ବଲ, ସୁରସା ସୁଧାରି ଛଲ,
ଲଂକିନୀ ପଛାରି ମାରି ବାଟିକା ଉଜାରୀ ହୈ ।
ଲଂକ ପରଜାରି ମକରୀ ବିଦାରି ବାରବାର,
ଜାତୁଧାନ ଧାରି ଧୂରିଧାନୀ କରି ଡାରୀ ହୈ ।।
ତୋରି ଜମକାତରି ମଂଦୋଦରୀ କଢ़ୋରି ଆନୀ,
ରାଵନ କୀ ରାନୀ ମେଘନାଦ ମହତାରୀ ହୈ ।
ଭୀର ବାଂହ ପୀର କୀ ନିପଟ ରାଖୀ ମହାବୀର,
କୌନ କେ ସକୋଚ ତୁଲସୀ କେ ସୋଚ ଭାରୀ ହୈ ।।୨୭।।
ତେରୋ ବାଲି କେଲି ବୀର ସୁନି ସହମତ ଧୀର,
ଭୂଲତ ସରୀର ସୁଧି ସକ୍ର-ରବି-ରାହୁ କୀ ।
ତେରୀ ବାଂହ ବସତ ବିସୋକ ଲୋକପାଲ ସବ,
ତେରୋ ନାମ ଲେତ ରହୈ ଆରତି ନ କାହୂ କୀ ॥
ସାମ ଦାନ ଭେଦ ବିଧି ବେଦହୂ ଲବେଦ ସିଧି,
ହାଥ କପିନାଥ ହୀ କେ ଚୋଟୀ ଚୋର ସାହୁ କୀ ।
ଆଲସ ଅନଖ ପରିହାସ କୈ ସିଖାଵନ ହୈ,
ଏତେ ଦିନ ରହୀ ପୀର ତୁଲସୀ କେ ବାହୁ କୀ ॥୨୮।।
ଟୂକନି କୋ ଘର-ଘର ଡୋଲତ କେଗାଲ ବୋଲି,
ବାଲ ଜ୍ଯୋଂ କୃପାଲ ନତପାଲ ପାଲି ପୋସୋ ହୈ ।
କୀନ୍ହୀ ହୈ ସଂଭାର ସାର ଅଂଜନୀ କୁମାର ବୀର,
ଆପନୋ ବିସାରି ହୈଂ ନ ମେରେହୂ ଭରୋସୋ ହୈ ॥।
ଇତନୋ ପରେଖୋ ସବ ଭୋତି ସମରଥ ଆଜୁ,
କପିରାଜ ସାଂଚୀ କହୌଂ କୋ ତିଲୋକ ତୋସୋ ହୈ ।
ସାସତି ସହତ ଦାସ କୀଜେ ପେଖି ପରିହାସ,
ଚୀରୀ କୋ ମରନ ଖେଲ ବାଲକନି କୋ ସୋ ହୈ ।॥୨୯॥
ଆପନେ ହୀ ପାପ ତେଂ ତ୍ରିପାତ ତେ କି ସାପ ତେଂ,
ବଢ़ୀ ହୈ ବାହ ବେଦନ କହୀ ନ ସହି ଜାତି ହୈ ।
ଓଷଧ ଅନେକ ଜନ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଟୋଟକାଦି କିଯେ,
ବାଦି ଭଯେ ଦେଵତା ମନାଯେ ଅଧିକାତି ହୈ ।।
କରତାର, ଭରତାର, ହରତାର, କର୍ମ କାଲ,
କୋ ହୈ ଜଗଜାଲ ଜୋ ନ ମାନତ ଇତାତି ହୈ |
ଚେରୋ ତେରୋ ତୁଲସୀ ତୂ ମେରୋ କଲ୍ଯୋ ରାମ ଦୂତ,
ଢୀଲ ତେରୀ ବୀର ମୋହି ପୀର ତେଂ ପିରାତି ହୈ ।।୩୦॥
ଦୂତ ରାମ ରାଯ କୋ, ସପୂତ ପୂତ ବାଯ କୋ,
ସମତ୍ଵ ହାଥ ପାଯ କୋ ସହାଯ ଅସହାଯ କୋ ।
ବାଂକୀ ବିରଦାଵଲୀ ବିଦିତ ବେଦ ଗାଇଯତ,
ରାଵନ ସୋ ଭଟ ଭଯୋ ମୁଠିକା କେ ଘାଯ କୋ ॥
ଏତେ ବଡ़େ ସାହେବ ସମର୍ଥ କୋ ନିଵାଜୋ ଆଜ,
ସୀଦତ ସୁସେଵକ ବଚନ ମନ କାଯ କୋ ।
ଥୋରୀ ବାଂହ ପୀର କୀ ବଡ़ୀ ଗଲାନି ତୁଲସୀ କୋ,
କୌନ ପାପ କୋପ, ଲୋପ ପ୍ରକଟ ପ୍ରଭାଯ କୋ ।।୩୧।।
ଦେଵୀ ଦେଵ ଦନୁଜ ମନୁଜ ମୁନି ସିଦ୍ଧ ନାଗ,
ଛୋଟେ ବଡ़େ ଜୀଵ ଜେତେ ଚେତନ ଅଚେତ ହୈଂ ।
ପୂତନା ପିସାଚୀ ଜାତୁଧାନୀ ଜାତୁଧାନ ବାମ,
ରାମ ଦୂତ କୀ ରଜାଇ ମାଥେ ମାନି ଲେତ ହୈଂ ।।
ଘୋର ଜନ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର କୂଟ କପଟ କୁରୋଗ ଜୋଗ,
ହନୁମାନ ଆନ ସୁନି ଛାଡତ ନିକେତ ହୈଂ ।
କ୍ରୋଧ କୀଜେ କର୍ମ କୋ ପ୍ରବୋଧ କୀଜେ ତୁଲସୀ କୋ,
ସୋଧ କୀଜେ ତିନକୋ ଜୋ ଦୋଷ ଦୁଖ ଦେତ ହୈଂ ।॥୩୨॥।
ତେରେ ବଲ ବାନର ଜିତାଯେ ରନ ରାଵନ ସୋଂ,
ତେରେ ଘାଲେ ଜାତୁଧାନ ଭଯେ ଘର-ଘର କେ ।
ତେରେ ବଲ ରାମରାଜ କିଯେ ସବ ସୁରକାଜ,
ସକଲ ସମାଜ ସାଜ ସାଜେ ରଘୁବର କେ ॥
ତେରୋ ଗୁନଗାନ ସୁନି ଗୀରବାନ ପୁଲକତ,
ସଜଲ ବିଲୋଚନ ବିରଂଚି ହରି ହର କେ ।
ତୁଲସୀ କେ ମାଥେ ପର ହାଥ ଫେରୋ କୀସନାଥ,
ଦେଖିଯେ ନ ଦାସ ଦୁଖୀ ତୋସୋ କନିଗର କେ ।।୩୩॥।
ପାଲୋ ତେରେ ଟୂକ କୋ ପରେହୂ ଚୂକ ମୂକିଯେ ନ,
କୂର କୌଡ़ୀ ଦୂକୋ ହୌଂ ଆପନୀ ଓର ହରିଯେ ।
ଭୋରାନାଥ ଭୋରେ ହୀ ସରୋଷ ହୋତ ଥୋରେ ଦୋଷ,
ପୋଷି ତୋଷି ଥାପି ଆପନୀ ନ ଅଵଡେରିଯେ ।।
ଅବୁ ତୂ ହୌ ଅଂବୁଚର, ଅବୁ ତୂ ହୋଂ ଡିଂଭ ସୋ ନ,
ବୂଝିଯେ ବିଲଂବ ଅଵଲଂବ ମେରେ ତେରିଯେ ।
ବାଲକ ବିକଲ ଜାନି ପାହି ପ୍ରେମ ପହିଚାନି,
ତୁଲସୀ କୀ ବାଂହ ପର ଲାମୀ ଲୂମ ଫେରିଯେ ।।୩୪॥।
ଘେରି ଲିଯୋ ରୋଗନି, କୁଜୋଗନି, କୁଲୋଗନି ଜ୍ଯୌ,
ବାସର ଜଲଦ ଘନ ଘଟା ଧୁକି ଧାଈ ହୈ ।
ବରସତ ବାରି ପୀର ଜାରିଯେ ଜଵାସେ ଜସ,
ରୋଷ ବିନୁ ଦୋଷ ଧୂମ-ମୂଲ ମଲିନାଈ ହୈ ।।
କରୁନାନିଧାନ ହନୁମାନ ମହା ବଲଵାନ,
ହେରି ହଂସି ହୋକି ଫୂଂକି ଫୌଜୈଂ ତେ ଉଡ़ାଈ ହୈ ।
ଖାଯେ ହୁତୋ ତୁଲସୀ କୁରୋଗ ରାଢ़ ରାକସନି,
କେସରୀ କିସୋର ରାଖେ ବୀର ବରିଆଈ ହୈ ।।୩୫॥

ସଵୈଯା

ରାମ ଗୁଲାମ ତୁ ହୀ ହନୁମାନ ଗୋସାଂଈ ସୁସାଂଈ ସଦା ଅନୁକୂଲୋ ।
ପାଲ୍ଯୋ ହୌ ବାଲ ଜ୍ଯୋଂ ଆଖର ଦୂ ପିତୁ ମାତୁ ସୋଂ ମଂଗଲ ମୋଦ ସମୂଲୋ ।।
ବାଂହ କୀ ବେଦନ ବାଂହ ପଗାର ପୁକାରତ ଆରତ ଆନଂଦ ଭୂଲୋ ।
ଶ୍ରୀ ରଘୁବୀର ନିଵାରିଯେ ପୀର ରହୌ ଦରବାର ପରୋ ଲଟି ଲୂଲୋ ।।୩୬।।

ଘନାକ୍ଷରୀ

କାଲ କୀ କରାଲତା କରମ କଠିନାଈ କର୍ଥ,
ପାପ କେ ପ୍ରଭାଵ କୀ ସୁଭାଯ ବାଯ ବାଵରେ।
ବେଦନ କୁଭାଂତି ସୋ ସହୀ ନ ଜାତି ରାତି ଦିନ,
ସୋଈ ବାଂହ ଗହୀ ଜୋ ଗହୀ ସମୀର ଡାବରେ ।।
ଲାଯୋ ତରୁ ତୁଲସୀ ତିହାରୋ ସୋ ନିହାରି ବାରି,
ସୀଂଚିଯେ ମଲୀନ ଭୋ ତଯୋ ହୈ ତିହୂଂ ତାଵରେ ।
ଭୂତନି କୀ ଆପନୀ ପରାଯେ କୀ କୃପା ନିଧାନ,
ଜାନିଯତ ସବହୀ କୀ ରୀତି ରାମ ରାଵରେ ।॥୩୭।।
ପଂଯ ପୀର ପେଟ ପୀର ବହ ପୀର ମୁଂହ ପୀର,
ଜରଜର ସକଲ ପୀର ମଈ ହୈ ।
ଦେଵ ଭୂତ ପିତର କରମ ଖଲ କାଲ ଗ୍ରହ,
ମୋହି ପର ଦଵରି ଦମାନକ ସୀ ଦଈ ହୈ ।।
ହୌ ତୋ ବିନୁ ମୋଲ କେ ବିକାନୋ ବଲି ବାରେହୀ ତେଂ,
ଓଟ ରାମ ନାମ କୀ ଲଲାଟ ଲିଖି ଲଈ ହୈ ।
କୁଂଭଜ କେ କଂକର ବିକଲ ବୂଢ़େ ଗୋଖୁରନି,
ହାଯ ରାମ ରାଯ ଐସୀ ହାଲ କହୂଂ ଭଈ ହୈ ।।୩୮॥।
ବାହୁକ-ସୁବାହୁ ନୀଚ ଲୀଚର-ମରୀଚ ମିଲି,
ମୁଂହପୀର କେତୁଜା କୁରୋଗ ଜାତୁଧାନ ହୈଂ ।
ରାମ ନାମ ଜଗଜାପ କିଯୋ ଚହୋଂ ସାନୁରାଗ,
କାଲ କୈସେ ଦୂତ ଭୂତ କହା ମେରେ ମାନ ହୈଂ ।।
ସୁମିରେ ସହାଯ ରାମ ଲଖନ ଆଖର ଦୋଊ,
ଜିନକେ ସମୂହ ସାକେ ଜାଗତ ଜହାନ ହୈଂ ।
ତୁଲସୀ ସଂଭାରି ତାଡକା ସଂହାରି ଭାରି ଭଟ,
ବେଧେ ବରଗଦ ସେ ବନାଇ ବାନଵାନ ହୈଂ ।॥୩୯।।
ବାଲପନେ ସୂଥେ ମନ ରାମ ସନମୁଖ ଭଯୋ,
ରାମ ନାମ ଲେତ ମାଂଗି ଖାତ ଟୂକଟାକ ହାଂ ।
ପରଯୋ ଲୋକ-ରୀତି ମେଂ ପୁନୀତ ପ୍ରୀତି ରାମ ରାଯ,
ମୋହ ବସ ବୈଠୋ ତୋରି ତରକି ତରାକ ହୌ ॥।
ଖୋଟେ-ଖୋଟେ ଆଚରନ ଆଚରତ ଅପନାଯୋ,
ଅଂଜନୀ କୁମାର ସୋଧ୍ଯୋ ରାମପାନି ପାକ ହୌ ।
ତୁଲସୀ ଗୁସାଂଈ ଭଯୋ ଭୋଂଡେ ଦିନ ଭୂଲ ଗଯୋ,
ତାକୋ ଫଲ ପାଵତ ନିଦାନ ପରିପାକ ହୌଂ ।॥୪୦।।
ଅସନ-ବସନ-ହୀନ ବିଷମ-ବିଷାଦ-ଲୀନ,
ଦେଖି ଦୀନ ଦୂବରୋ କରୈ ନ ହାଯ ହାଯ କୋ ।
ତୁଲସୀ ଅନାଥ ସୋ ସନାଥ ରଘୁନାଥ କିଯୋ,
ଦିଯୋ ଫଲ ସୀଲ ସିଂଧୁ ଆପନେ ସୁଭାଯ କୋ ॥।
ନୀଚ ଯହି ବୀଚ ପତି ପାଇ ଭରୁ ହାଈଗୋ,
ବିହାଇ ପ୍ରଭୁ ଭଜନ ବଚନ ମନ କାଯ କୋ |
ତା ତେଂ ତନୁ ପେଷିଯତ ଘୋର ବରତୋର ମିସ,
ଫୂଟି ଫୂଟି ନିକସତ ଲୋନ ରାମ ରାଯ କୋ ।।୪୧।।
ଜୀଓଂ ଜଗ ଜାନକୀ ଜୀଵନ କୋ କହାଇ ଜନ,
ମରିବେ କୋ ବାରାନସୀ ବାରି ସୁରସରି କୋ ।
ତୁଲସୀ କେ ଦୁହୂଂ ହାଥ ମୋଦକ ହୈଂ ଐସେ ଠାଂଉ,
ଜାକେ ଜିଯେ ମୁଯେ ସୋଚ କରିହୈଂ ନ ଲରି କୋ
ମୋକୋ ଝୂଟୋ ସାଂଚୋ ଲୋଗ ରାମ କୋ କହତ ସବ,
ମେରେ ମନ ମାନ ହୈ ନ ହର କୋ ନ ହରି କୋ ।
ଭାରୀ ପୀର ଦୁସହ ସରୀର ତେ ବିହାଲ ହୋତ,
ସୋଊ ରଘୁବୀର ବିନୁ ସକେ ଦୂର କରି କୋ ।୪୨॥।
ସୀତାପତି ସାହେବ ସହାଯ ହନୁମାନ ନିତ,
ହିତ ଉପଦେଶ କୋ ମହେସ ମାନୋ ଗୁରୁ କୈ ।
ମାନସ ବଚନ କାଯ ସରନ ତିହାରେ ପାଯ,
ତୁମ୍ହରେ ଭରୋସେ ସୁର ମୈଂ ନ ଜାନେ ସୁର କୈ ।।
ଵ୍ଯାଧି ଭୂତ ଜନିତ ଉପାଧି କାହୁ ଖଲ କୀ,
ସମାଧି କୀଜେ ତୁଲସୀ କୋ ଜାନି ଜନ ଫୁର କୈ ।
କପିନାଥ ରଘୁନାଥ ଭୋଲାନାଥ ଭୂତନାଥ,
ରୋଗ ସିଂଧୁ କ୍ଯୋଂ ନ ଡାରିଯତ ଗାଯ ଖୁର କୈଃ ।।୪୩।।
କହୋଂ ହନୁମାନ ସୋଂ ସୁଜାନ ରାମ ରାଯ ସୋଂ,
କୃପାନିଧାନ ସଂକର ସୋଂ ସାଵଧାନ ସୁନିଯେ ।
ହରଷ ଵିଷାଦ ରାଗ ରୋଷ ଗୁନ ଦୋଷ ମଈ,
ବିରଚୀ ବିରଞ୍ଚୀ ସବ ଦେଖିଯତ ଦୁନିଯେ ।।
ମାଯା ଜୀଵ କାଲ କେ କରମ କେ ସୁଭାଯ କେ,
କରୈଯା ରାମ ବେଦ କହୈଂ ସାଂଚୀ ମନ ଗୁନିଯେ ।
ତୁମ୍ହ ତଂ କହା ନ ହୋଯ ହା ହା ସୋ ବୁଝୈଯେ ମୋହି,
ହୌ ହୂଂ ରହୋଂ ମୌନହୀ ବଯୋ ସୋ ଜାନି ଲୁନିଯେ ।।୪୪।।

॥ ଶ୍ରୀ ହନୁମାନ ବାହୁକ ସମାତ ॥

Explore More