હનુમાન બાહુક પાઠ
શ્રી ગણેશાય નમઃ
શ્રીજાનકીવલ્લભો વિજયતે
શ્રીમદ્-ગોસ્વામી-તુલસીદાસ-કૃત
છપ્પય
સિંધુ-તરન, સિય-સોચ-હરન, રબિ-બાલ-બરન તનુ ।
ભુજ બિસાલ, મૂરતિ કરાલ કાલહુકો કાલ જનુ ॥
ગહન-દહન-નિરદહન લંક નિઃસંક, બંક-ભુવ ।
જાતુધાન-બલવાન-માન-મદ-દવન પવનસુવ ।।
કહ તુલસિદાસ સેવત સુલભ સેવક હિત સન્તત નિકટ ।
ગુન-ગનત, નમત, સુમિરત, જપત સમન સકલ-સંકટ-વિકટ ।૧।।
ભુજ બિસાલ, મૂરતિ કરાલ કાલહુકો કાલ જનુ ॥
ગહન-દહન-નિરદહન લંક નિઃસંક, બંક-ભુવ ।
જાતુધાન-બલવાન-માન-મદ-દવન પવનસુવ ।।
કહ તુલસિદાસ સેવત સુલભ સેવક હિત સન્તત નિકટ ।
ગુન-ગનત, નમત, સુમિરત, જપત સમન સકલ-સંકટ-વિકટ ।૧।।
સ્વર્ન-સૈલ-સંકાસ કોટિ-રબિ-તરુન-તેજ-ઘન ।
ઉર બિસાલ ભુજ-દંડ ચંડ નખ-બજ બજ્ર-તન ॥।
પિગ નયન, ભૃકુટી કરાલ રસના દસનાનન ।
કપિસ કેસ, કરકસ લંગૂર, ખલ-દલ બલ ભાનન ॥।
કહ તુલસિદાસ બસ જાસુ ઉર મારુતસુત મૂરતિ બિકટ ।
સંતાપ પાપ તેહિ પુરુષ પહિં સપનેહું નહિં આવત નિકટ ।॥૨॥।
ઉર બિસાલ ભુજ-દંડ ચંડ નખ-બજ બજ્ર-તન ॥।
પિગ નયન, ભૃકુટી કરાલ રસના દસનાનન ।
કપિસ કેસ, કરકસ લંગૂર, ખલ-દલ બલ ભાનન ॥।
કહ તુલસિદાસ બસ જાસુ ઉર મારુતસુત મૂરતિ બિકટ ।
સંતાપ પાપ તેહિ પુરુષ પહિં સપનેહું નહિં આવત નિકટ ।॥૨॥।
ઝૂલના
પંચમુખ-છમુખ-ભૃગુ મુખ્ય ભટ અસુર સુર,
સર્વ-સરિ-સમર સમરત્થ સૂરો ।
બકુરો બીર બિરુદૈત બિરુદાવલી,
બેદ બંદી બદત પૈજપૂરો ।।
જાસુ ગુનગાથ રઘુનાથ કહ, જાસુબલ,
બિપુલ-જલ-ભરિત જગ-જલધિ ઝૂરો ।
દુવન-દલ-દમનકો કૌન તુલસીસ હૈ,
પવન કો પૂત રજપૂત રુરો ।।૩॥।
સર્વ-સરિ-સમર સમરત્થ સૂરો ।
બકુરો બીર બિરુદૈત બિરુદાવલી,
બેદ બંદી બદત પૈજપૂરો ।।
જાસુ ગુનગાથ રઘુનાથ કહ, જાસુબલ,
બિપુલ-જલ-ભરિત જગ-જલધિ ઝૂરો ।
દુવન-દલ-દમનકો કૌન તુલસીસ હૈ,
પવન કો પૂત રજપૂત રુરો ।।૩॥।
ઘનાક્ષરી
ભાનુસોં પઢ़ન હનુમાન ગયે ભાનુ મન-
અનુમાનિ સિસુ-કેલિ કિયો ફેરફાર સો ।
પાછિલે પગનિ ગમ ગગન મગન-મન,
ક્રમ કો ન ભ્રમ, કપિ બાલક બિહાર સો ।।
કૌતુક બિલોકિ લોકપાલ હરિ હર બિધિ,
લોચનનિ ચકાચૌંધી ચિત્તનિ ખભાર સો।
બલ કૈંધૌં બીર-રસ ધીરજ કૈ, સાહસ કૈ,
તુલસી સરીર ધરે સબનિ કો સાર સો ।।૪।।
અનુમાનિ સિસુ-કેલિ કિયો ફેરફાર સો ।
પાછિલે પગનિ ગમ ગગન મગન-મન,
ક્રમ કો ન ભ્રમ, કપિ બાલક બિહાર સો ।।
કૌતુક બિલોકિ લોકપાલ હરિ હર બિધિ,
લોચનનિ ચકાચૌંધી ચિત્તનિ ખભાર સો।
બલ કૈંધૌં બીર-રસ ધીરજ કૈ, સાહસ કૈ,
તુલસી સરીર ધરે સબનિ કો સાર સો ।।૪।।
ભારત મેં પારથ કે રથ કેથૂ કપિરાજ,
ગાજ્યો સુનિ કુરુરાજ દલ હલ બલ ભો ।
કલ્યો દ્રોન ભીષમ સમીર સુત મહાબીર,
બીર-રસ-બારિ-નિધિ જાકો બલ જલ ભો ॥।
બાનર સુભાય બાલ કેલિ ભૂમિ ભાનુ લાગિ,
ફલંગ ફલાંગ હતે ઘાટિ નભતલ ભો ।
નાઈ-નાઈ માથ જોરિ-જોરિ હાથ જોધા જોહૈં,
હનુમાન દેખે જગજીવન કો ફલ ભો ॥૫॥
ગાજ્યો સુનિ કુરુરાજ દલ હલ બલ ભો ।
કલ્યો દ્રોન ભીષમ સમીર સુત મહાબીર,
બીર-રસ-બારિ-નિધિ જાકો બલ જલ ભો ॥।
બાનર સુભાય બાલ કેલિ ભૂમિ ભાનુ લાગિ,
ફલંગ ફલાંગ હતે ઘાટિ નભતલ ભો ।
નાઈ-નાઈ માથ જોરિ-જોરિ હાથ જોધા જોહૈં,
હનુમાન દેખે જગજીવન કો ફલ ભો ॥૫॥
ગો-પદ પયોધિ કરિ હોલિકા જ્યોં લાઈ લંક,
નિપટ નિસંક પરપુર ગલબલ ભો ।
દ્રોન-સો પહાર લિયો ખ્યાલ હી ઉખારિ કર,
કંદુક-જ્યોં કપિ ખેલ બેલ કૈસો ફલ ભો ।।
સંકટ સમાજ અસમંજસ ભો રામરાજ,
કાજ જુગ પૂગનિ કો કરતલ પલ ભો ।
સાહસી સમત્થ તુલસી કો નાહ જાકી બાંહ,
લોકપાલ પાલન કો ફિર થિર થલ ભો ॥।૬
નિપટ નિસંક પરપુર ગલબલ ભો ।
દ્રોન-સો પહાર લિયો ખ્યાલ હી ઉખારિ કર,
કંદુક-જ્યોં કપિ ખેલ બેલ કૈસો ફલ ભો ।।
સંકટ સમાજ અસમંજસ ભો રામરાજ,
કાજ જુગ પૂગનિ કો કરતલ પલ ભો ।
સાહસી સમત્થ તુલસી કો નાહ જાકી બાંહ,
લોકપાલ પાલન કો ફિર થિર થલ ભો ॥।૬
કમઠ કી પીઠિ જાકે ગોડનિ કી ગાડ માનો,
નાપ કે ભાજન ભરિ જલ નિધિ જલ ભો ।
જાતુધાન-દાવન પરાવન કો દુર્ગ ભયો,
મહામીન બાસ તિમિ તોમનિ કો થલ ભો ॥
કુમ્ભકરન-રાવન પયોદ-નાદ-ઈધન કો,
તુલસી પ્રતાપ જાકો પ્રબલ અનલ ભો ।
ભીષમ કહત મેરે અનુમાન હનુમાન,
સારિખો ત્રિકાલ ન ત્રિલોક મહાબલ ભો ।।૭
નાપ કે ભાજન ભરિ જલ નિધિ જલ ભો ।
જાતુધાન-દાવન પરાવન કો દુર્ગ ભયો,
મહામીન બાસ તિમિ તોમનિ કો થલ ભો ॥
કુમ્ભકરન-રાવન પયોદ-નાદ-ઈધન કો,
તુલસી પ્રતાપ જાકો પ્રબલ અનલ ભો ।
ભીષમ કહત મેરે અનુમાન હનુમાન,
સારિખો ત્રિકાલ ન ત્રિલોક મહાબલ ભો ।।૭
દૂત રામરાય કો, સપૂત પૂત પૌનકો,
તૂ અંજની કો નન્દન પ્રતાપ ભૂરિ ભાનુ સો ।
સીય-સોચ-સમન, દુરિત દોષ દમન,
સરન આયે અવન, લખન પ્રિય પ્રાન સો ।।
દસમુખ દુસહ દરિદ્ર દરિબે કો ભયો,
પ્રકટ તિલોક ઓક તુલસી નિધાન સો ।
જ્ઞાન ગુનવાન બલવાન સેવા સાવધાન,
સાહેબ સુજાન ઉર આનુ હનુમાન સો ।૮|
તૂ અંજની કો નન્દન પ્રતાપ ભૂરિ ભાનુ સો ।
સીય-સોચ-સમન, દુરિત દોષ દમન,
સરન આયે અવન, લખન પ્રિય પ્રાન સો ।।
દસમુખ દુસહ દરિદ્ર દરિબે કો ભયો,
પ્રકટ તિલોક ઓક તુલસી નિધાન સો ।
જ્ઞાન ગુનવાન બલવાન સેવા સાવધાન,
સાહેબ સુજાન ઉર આનુ હનુમાન સો ।૮|
દવન-દુવન-દલ ભુવન-બિદિત બલ,
બેદ જસ ગાવત બિબુધ બંદીછોર કો ।
પાપ-તાપ-તિમિર તુહિન-વિઘટન-પટુ,
સેવક-સરોરુહ સુખદ ભાનુ ભોર કો ।।
લોક-પરલોક તેં બિસોક સપને ન સોક,
તુલસી કે હિયે હૈ ભરોસો એક ઓર કો ।
રામ કો દુલારો દાસ બામદેવ કો નિવાસ,
નામ કલિ-કામતરુ કેસરી-કિસોર કો ।।૯॥।
બેદ જસ ગાવત બિબુધ બંદીછોર કો ।
પાપ-તાપ-તિમિર તુહિન-વિઘટન-પટુ,
સેવક-સરોરુહ સુખદ ભાનુ ભોર કો ।।
લોક-પરલોક તેં બિસોક સપને ન સોક,
તુલસી કે હિયે હૈ ભરોસો એક ઓર કો ।
રામ કો દુલારો દાસ બામદેવ કો નિવાસ,
નામ કલિ-કામતરુ કેસરી-કિસોર કો ।।૯॥।
મહાબલ-સીમ મહાભીમ મહાબાન ઇત,
મહાબીર બિદિત બરાયો રઘુબીર કો ।
કુલિસ-કઠોર તનુ જોરપરૈ રોર રન,
કરુના-કલિત મન ધારમિક ધીર કો ।।
દુર્જન કો કાલસો કરાલ પાલ સજ્જન કો,
સુમિરે હરનહાર તુલસી કી પીર કો ।
સીય-સુખ-દાયક દુલારો રઘુનાયક કો,
સેવક સહાયક હૈ સાહસી સમીર કો ।।૧૦।।
મહાબીર બિદિત બરાયો રઘુબીર કો ।
કુલિસ-કઠોર તનુ જોરપરૈ રોર રન,
કરુના-કલિત મન ધારમિક ધીર કો ।।
દુર્જન કો કાલસો કરાલ પાલ સજ્જન કો,
સુમિરે હરનહાર તુલસી કી પીર કો ।
સીય-સુખ-દાયક દુલારો રઘુનાયક કો,
સેવક સહાયક હૈ સાહસી સમીર કો ।।૧૦।।
રચિબે કો બિધિ જૈસે, પાલિબે કો હરિ,
હર મીચ મારિબે કો, જ્યાઈબે કો સુધાપાન ભો ।
ધરિબે કો ધરનિ, તરનિ તમ દલિબે કો,
સોખિબે કૃસાનુ, પોષિબે કો હિમ-ભાનુ ભો ।।
ખલ~દુઃખ દોષિબે કો, જન-પરિતોષિબે કો,
માંગિબો મલીનતા કો મોદક સુદાન ભો ।
આરત કી આરતિ નિવારિબે કો તિહૂં પુર,
તુલસી કો સાહેબ હઠીલો હનુમાન ભો ॥૧૧॥।
હર મીચ મારિબે કો, જ્યાઈબે કો સુધાપાન ભો ।
ધરિબે કો ધરનિ, તરનિ તમ દલિબે કો,
સોખિબે કૃસાનુ, પોષિબે કો હિમ-ભાનુ ભો ।।
ખલ~દુઃખ દોષિબે કો, જન-પરિતોષિબે કો,
માંગિબો મલીનતા કો મોદક સુદાન ભો ।
આરત કી આરતિ નિવારિબે કો તિહૂં પુર,
તુલસી કો સાહેબ હઠીલો હનુમાન ભો ॥૧૧॥।
સેવક સ્યોકાઈ જાનિ જાનકીસ માનૈ કાનિ,
સાનુકરૂલ સૂલપાનિ નવૈ નાથ નાંક કો ।
દેવી દેવ દાનવ દયાવને હ્વૈ જોર હાથ,
બાપુરે બરાક કહા ઔર રાજા રાંક કો ।।
જાગત સોવત બૈઠે બાગત બિનોદ મોદ,
તાકે જો અનર્થ સો સમર્થ એક આંક કો ।
સબ દિન રુરો પર પૂરો જહાં-તહાં તાહિ,
જાકે હૈ ભરોસો હિયે હનુમાન હાંક કો ॥૧૨॥।
સાનુકરૂલ સૂલપાનિ નવૈ નાથ નાંક કો ।
દેવી દેવ દાનવ દયાવને હ્વૈ જોર હાથ,
બાપુરે બરાક કહા ઔર રાજા રાંક કો ।।
જાગત સોવત બૈઠે બાગત બિનોદ મોદ,
તાકે જો અનર્થ સો સમર્થ એક આંક કો ।
સબ દિન રુરો પર પૂરો જહાં-તહાં તાહિ,
જાકે હૈ ભરોસો હિયે હનુમાન હાંક કો ॥૧૨॥।
સાનુગ સગૌરિ સાનુકરૂલ સૂલપાનિ તાહિ,
લોકપાલ સકલ લખન રામ જાનકી ।
લોક પરલોક કો બિસોક સો તિલોક તાહિ,
તુલસી તમાઇ કહા કાહૂ બીર આનકી ॥।
કેસરી કિસોર બન્દીછોર કે નેવાજે સબ,
કીરતિ બિમલ કપિ કરુનાનિધાન કી ।
બાલક-જ્યોં પાલિહૈં કૃપાલુ મુનિ સિદ્ધ તાકો,
જાકે હિયે હુલસતિ હાંક હનુમાન કી ।।૧૩।।
લોકપાલ સકલ લખન રામ જાનકી ।
લોક પરલોક કો બિસોક સો તિલોક તાહિ,
તુલસી તમાઇ કહા કાહૂ બીર આનકી ॥।
કેસરી કિસોર બન્દીછોર કે નેવાજે સબ,
કીરતિ બિમલ કપિ કરુનાનિધાન કી ।
બાલક-જ્યોં પાલિહૈં કૃપાલુ મુનિ સિદ્ધ તાકો,
જાકે હિયે હુલસતિ હાંક હનુમાન કી ।।૧૩।।
કરુનાનિધાન, બલબુદ્ધિ કે નિધાન મોદ-
મહિમા નિધાન, ગુન-જ્ઞાન કે નિધાન હૌ ।
બામદેવ-રુપ ભૂપ રામ કે સનેહી,
નામ લેત-દેત અર્થ ધર્મ કામ નિરબાન હૌ ।
આપને પ્રભાવ સીતારામ કે સુભાવ સીલ,
લોક-બેદ-બિધિ કે બિદૂષ હનુમાન હૌ ।
મન કી બચન કી કરમ કી તિહૂં પ્રકાર,
તુલસી તિહારો તુમ સાહેબ સુજાન હૌ ।॥૧૪।।
મહિમા નિધાન, ગુન-જ્ઞાન કે નિધાન હૌ ।
બામદેવ-રુપ ભૂપ રામ કે સનેહી,
નામ લેત-દેત અર્થ ધર્મ કામ નિરબાન હૌ ।
આપને પ્રભાવ સીતારામ કે સુભાવ સીલ,
લોક-બેદ-બિધિ કે બિદૂષ હનુમાન હૌ ।
મન કી બચન કી કરમ કી તિહૂં પ્રકાર,
તુલસી તિહારો તુમ સાહેબ સુજાન હૌ ।॥૧૪।।
મન કો અગમ, તન સુગમ કિયે કપીસ,
કાજ મહારાજ કે સમાજ સાજ સાજે હૈં ।
દેવ-બંદી છોર રનરોર કેસરી કિસોર,
જુગ જુગ જગ તેરે બિરદ બિરાજે હૈં ।
બીર બરજોર, ઘટિ જોર તુલસી કી ઓર,
સુનિ સકુચાને સાધુ ખલ ગન ગાજે હૈં ।
બિગરી સંવાર અંજની કુમાર કીજે મોહિ,
જૈસે હોત આયે હનુમાન કે નિવાજે હૈં ।॥૯૫।।
કાજ મહારાજ કે સમાજ સાજ સાજે હૈં ।
દેવ-બંદી છોર રનરોર કેસરી કિસોર,
જુગ જુગ જગ તેરે બિરદ બિરાજે હૈં ।
બીર બરજોર, ઘટિ જોર તુલસી કી ઓર,
સુનિ સકુચાને સાધુ ખલ ગન ગાજે હૈં ।
બિગરી સંવાર અંજની કુમાર કીજે મોહિ,
જૈસે હોત આયે હનુમાન કે નિવાજે હૈં ।॥૯૫।।
સવૈયા
જાન સિરોમનિ હૌ હનુમાન સદા જન કે મન બાસ તિહાર ।
કારો બિગારો મૈં કાકો કહા કેહિ કારન ખીઝત હૌં તો તિહાર ॥।
સાહેબ સેવક નાતે તો હાતો કિયો સો તહાં તુલસી કો ન ચારો ।
દોષ સુનાયે તે આગેહૂં કો હોશિયાર હૈં હોં મન તૌ હિય હારો ।।૧૬॥
કારો બિગારો મૈં કાકો કહા કેહિ કારન ખીઝત હૌં તો તિહાર ॥।
સાહેબ સેવક નાતે તો હાતો કિયો સો તહાં તુલસી કો ન ચારો ।
દોષ સુનાયે તે આગેહૂં કો હોશિયાર હૈં હોં મન તૌ હિય હારો ।।૧૬॥
તેરે થપે ઉથપૈ ન મહેસ, થપૈ થિરકો કપિ જે ઘર ઘાલે ।
તેરે નિવાજે ગરીબ નિવાજ બિરાજત બૈરિન કે ઉર સાલે ॥।
સંકટ સોચ સબૈ તુલસી લિયે નામ ફટ મકરી કે સે જાલે ।
બૂઢ़ ભયે, બલિ, મેરિહિ બાર, કિ હારિ પરે બહુતૈ નત પાલે ।।૧૭॥।
તેરે નિવાજે ગરીબ નિવાજ બિરાજત બૈરિન કે ઉર સાલે ॥।
સંકટ સોચ સબૈ તુલસી લિયે નામ ફટ મકરી કે સે જાલે ।
બૂઢ़ ભયે, બલિ, મેરિહિ બાર, કિ હારિ પરે બહુતૈ નત પાલે ।।૧૭॥।
સિંધુ તરે, બડ़ે બીર દલે ખલ, જારે હૈં લંક સે બંક મવા સે ।
તૈં રનિ-કેહરિ કેહરિ કે બિદલે અરિ-કુજર છૈલ છવા સે ॥।
તોસોં સમત્થ સુસાહેબ સેઈ સહૈ તુલસી દુખ દોષ દવા સે ।
બાનર બાજ ! બઢ़ે ખલ-ખેચર, લીજત ક્યોં ન લપેટિ લવા-સે ।।૧૮॥
તૈં રનિ-કેહરિ કેહરિ કે બિદલે અરિ-કુજર છૈલ છવા સે ॥।
તોસોં સમત્થ સુસાહેબ સેઈ સહૈ તુલસી દુખ દોષ દવા સે ।
બાનર બાજ ! બઢ़ે ખલ-ખેચર, લીજત ક્યોં ન લપેટિ લવા-સે ।।૧૮॥
અચ્છ-વિમર્દન કાનન-ભાનિ દસાનન આનન ભા ન નિહારો ।
બારિદનાદ અકંપન કુભકરન્ન-સે કુજર કેહરિ-બારો ॥
રામ-પ્રતાપ-હુતાસન, કચ્છ, બિપચ્છ, સમીર સમીર-દુલારો ।
પાપ-તેં સાપ-તેં તાપ તિહૂં-તેં સદા તુલસી કહૂં સો રખવારો ।।૧૯।।
બારિદનાદ અકંપન કુભકરન્ન-સે કુજર કેહરિ-બારો ॥
રામ-પ્રતાપ-હુતાસન, કચ્છ, બિપચ્છ, સમીર સમીર-દુલારો ।
પાપ-તેં સાપ-તેં તાપ તિહૂં-તેં સદા તુલસી કહૂં સો રખવારો ।।૧૯।।
જાનત જહાન હનુમાન કો નિવાજ્યૌ જન,
મન અનુમાનિ બલિ, બોલ ન બિસારિયે ।
સેવા-જોગ તુલસી કબહું કહા ચૂક પરી,
સાહેબ સુભાવ કપિ સાહિબી સંભારિયે ।।
અપરાધી જાનિ કીજૈ સાસતિ સહસ ભાંતિ,
મોદક મરે જો તાહિ માહુર ન મારિયે ।
સાહસી સમીર કે દુલારે રઘુબીર જૂ કે,
બાંહ પીર મહાબીર બેગિ હી નિવારિયે ॥॥૨૦॥।
મન અનુમાનિ બલિ, બોલ ન બિસારિયે ।
સેવા-જોગ તુલસી કબહું કહા ચૂક પરી,
સાહેબ સુભાવ કપિ સાહિબી સંભારિયે ।।
અપરાધી જાનિ કીજૈ સાસતિ સહસ ભાંતિ,
મોદક મરે જો તાહિ માહુર ન મારિયે ।
સાહસી સમીર કે દુલારે રઘુબીર જૂ કે,
બાંહ પીર મહાબીર બેગિ હી નિવારિયે ॥॥૨૦॥।
બાલક બિલોકિ, બલિ બારેતેં આપનો કિયો,
દીનબન્ધુ દયા કીન્હીં નિરુપાધિ ન્યારિયે ।
રાવરો ભરોસો તુલસી કે, રાવરોઈ બલ,
આસ રાવરીયૈ દાસ રાવરો બિચારિયે ।।
બડ़ો બિકરાલ કલિ, કાકો ન બિહાલ કિયો,
માથે પગુ બલિ કો, નિહારિ સો નિવારિયે |
કેસરી કિસોર, રનરોર, બરજોર બીર,
બાંહુપીર રાહુમાતુ જ્યૌ પારિ મારિયે ।।૨૨૧॥।
દીનબન્ધુ દયા કીન્હીં નિરુપાધિ ન્યારિયે ।
રાવરો ભરોસો તુલસી કે, રાવરોઈ બલ,
આસ રાવરીયૈ દાસ રાવરો બિચારિયે ।।
બડ़ો બિકરાલ કલિ, કાકો ન બિહાલ કિયો,
માથે પગુ બલિ કો, નિહારિ સો નિવારિયે |
કેસરી કિસોર, રનરોર, બરજોર બીર,
બાંહુપીર રાહુમાતુ જ્યૌ પારિ મારિયે ।।૨૨૧॥।
ઉથપે થપનથિર થપે ઉથપનહાર,
કેસરી કુમાર બલ આપનો સંભારિયે |
રામ કે ગુલામનિ કો કામતરુ રામદૂત,
મોસે દીન દૂબરે કો તકિયા તિહારિયે ।।
સાહેબ સમર્થ તોસોં તુલસી કે માથે પર,
સોઊ અપરાધ બિનુ બીર, બાંધિ મારિયે ।
પોખરી બિસાલ બાંહુ, બલિ, બારિચર પીર,
મકરી જ્યૌ પકરિ કૈ બદન બિદારિયે ॥॥૨૨॥
કેસરી કુમાર બલ આપનો સંભારિયે |
રામ કે ગુલામનિ કો કામતરુ રામદૂત,
મોસે દીન દૂબરે કો તકિયા તિહારિયે ।।
સાહેબ સમર્થ તોસોં તુલસી કે માથે પર,
સોઊ અપરાધ બિનુ બીર, બાંધિ મારિયે ।
પોખરી બિસાલ બાંહુ, બલિ, બારિચર પીર,
મકરી જ્યૌ પકરિ કૈ બદન બિદારિયે ॥॥૨૨॥
રામ કો સનેહ, રામ સાહસ લખન સિય,
રામ કી ભગતિ, સોચ સંકટ નિવારિયે ।
મુદ-મરકટ રોગ-બારિનિધિ હેરિ હારે,
જીવ-જામવંત કો ભરોસો તેરો ભારિયે ।।
કૂદિયે કૃપાલ તુલસી સુપ્રેમ-પવ્બયતે,
સુથલ સુબેલ ભાલૂ બૈઠિ કૈઃ બિચારિયે ।
મહાબીર બાંકુરે બરાક બાંહ-પીર ક્યોં ન,
લંકિની જ્યોં લાત-ઘાત હી મરોરિ મારિયે ।॥૨૩।।
રામ કી ભગતિ, સોચ સંકટ નિવારિયે ।
મુદ-મરકટ રોગ-બારિનિધિ હેરિ હારે,
જીવ-જામવંત કો ભરોસો તેરો ભારિયે ।।
કૂદિયે કૃપાલ તુલસી સુપ્રેમ-પવ્બયતે,
સુથલ સુબેલ ભાલૂ બૈઠિ કૈઃ બિચારિયે ।
મહાબીર બાંકુરે બરાક બાંહ-પીર ક્યોં ન,
લંકિની જ્યોં લાત-ઘાત હી મરોરિ મારિયે ।॥૨૩।।
લોક-પરલોકટૂં તિલોક ન બિલોકિયત,
તોસે સમરથ ચષ ચારિહૂં નિહારિયે ।
કર્મ, કાલ, લોકપાલ, અગ-જગ જીવજાલ,
નાથ હાથ સબ નિજ મહિમા વિચારિયે ॥।
ખાસ દાસ રાવરો, નિવાસ તેરો તાસુ ઉર,
તુલસી સો દેવ દુખી દેખિયત ભારિયે |
બાત તરુમૂલ બંહુસૂલ કપિકચ્છરુ-બેલિ,
ઉપજી સકેલિ કપિકેલિ હી ઉખારિયે ।॥૨૪।।
તોસે સમરથ ચષ ચારિહૂં નિહારિયે ।
કર્મ, કાલ, લોકપાલ, અગ-જગ જીવજાલ,
નાથ હાથ સબ નિજ મહિમા વિચારિયે ॥।
ખાસ દાસ રાવરો, નિવાસ તેરો તાસુ ઉર,
તુલસી સો દેવ દુખી દેખિયત ભારિયે |
બાત તરુમૂલ બંહુસૂલ કપિકચ્છરુ-બેલિ,
ઉપજી સકેલિ કપિકેલિ હી ઉખારિયે ।॥૨૪।।
કરમ-કરાલ-કંસ ભૂમિપાલ કે ભરોસે,
બકી બકભગિની કાહૂ તે કહા ડરૈગી ।
બડ़ી બિકરાલ બાલ ઘાતિની ન જાત કદિ,
બહુબલ બાલક છબીલે છોટે છરૈગી ।।
આઈ હૈ બનાઇ બેષ આપ હી વિચારિ દેખ,
પાપ જાય સબકો ગુની કે પાલે પરૈગી ।
પૂતના પિસાચિની જ્યૌ કપિકાન્હ તુલસી કી,
બોંહપીર મહાબીર તેરે મારે મરગી ।॥૨૫॥
બકી બકભગિની કાહૂ તે કહા ડરૈગી ।
બડ़ી બિકરાલ બાલ ઘાતિની ન જાત કદિ,
બહુબલ બાલક છબીલે છોટે છરૈગી ।।
આઈ હૈ બનાઇ બેષ આપ હી વિચારિ દેખ,
પાપ જાય સબકો ગુની કે પાલે પરૈગી ।
પૂતના પિસાચિની જ્યૌ કપિકાન્હ તુલસી કી,
બોંહપીર મહાબીર તેરે મારે મરગી ।॥૨૫॥
ભાલકી કિ કાલકી કિ રોષ કી ત્રિદોષ કી હૈ,
બેદન વિષમ પાપ તાપ છલ છાંહ કી ।
કરમન કૂટ કી કિ જન્ત્ર મન્ત્ર બૂટ કી,
પરાહિ જાહિ પાપિની મલીન મન માંહ કી ॥।
પૈટહિ સજાય, નત કહત બજાય તોહિ,
બાબરી ન હોહિ બાનિ જાનિ કપિ નહ કી ।
આન હનુમાન કી દુહાઈ બલવાન કી,
સપથ મહાબીર કી જો રહૈ પીર બાંહ કી ॥॥૨૬।।
બેદન વિષમ પાપ તાપ છલ છાંહ કી ।
કરમન કૂટ કી કિ જન્ત્ર મન્ત્ર બૂટ કી,
પરાહિ જાહિ પાપિની મલીન મન માંહ કી ॥।
પૈટહિ સજાય, નત કહત બજાય તોહિ,
બાબરી ન હોહિ બાનિ જાનિ કપિ નહ કી ।
આન હનુમાન કી દુહાઈ બલવાન કી,
સપથ મહાબીર કી જો રહૈ પીર બાંહ કી ॥॥૨૬।।
સિંહિકા સંહારિ બલ, સુરસા સુધારિ છલ,
લંકિની પછારિ મારિ બાટિકા ઉજારી હૈ ।
લંક પરજારિ મકરી બિદારિ બારબાર,
જાતુધાન ધારિ ધૂરિધાની કરિ ડારી હૈ ।।
તોરિ જમકાતરિ મંદોદરી કઢ़ોરિ આની,
રાવન કી રાની મેઘનાદ મહતારી હૈ ।
ભીર બાંહ પીર કી નિપટ રાખી મહાબીર,
કૌન કે સકોચ તુલસી કે સોચ ભારી હૈ ।।૨૭।।
લંકિની પછારિ મારિ બાટિકા ઉજારી હૈ ।
લંક પરજારિ મકરી બિદારિ બારબાર,
જાતુધાન ધારિ ધૂરિધાની કરિ ડારી હૈ ।।
તોરિ જમકાતરિ મંદોદરી કઢ़ોરિ આની,
રાવન કી રાની મેઘનાદ મહતારી હૈ ।
ભીર બાંહ પીર કી નિપટ રાખી મહાબીર,
કૌન કે સકોચ તુલસી કે સોચ ભારી હૈ ।।૨૭।।
તેરો બાલિ કેલિ બીર સુનિ સહમત ધીર,
ભૂલત સરીર સુધિ સક્ર-રબિ-રાહુ કી ।
તેરી બાંહ બસત બિસોક લોકપાલ સબ,
તેરો નામ લેત રહૈ આરતિ ન કાહૂ કી ॥
સામ દાન ભેદ બિધિ બેદહૂ લબેદ સિધિ,
હાથ કપિનાથ હી કે ચોટી ચોર સાહુ કી ।
આલસ અનખ પરિહાસ કૈ સિખાવન હૈ,
એતે દિન રહી પીર તુલસી કે બાહુ કી ॥૨૮।।
ભૂલત સરીર સુધિ સક્ર-રબિ-રાહુ કી ।
તેરી બાંહ બસત બિસોક લોકપાલ સબ,
તેરો નામ લેત રહૈ આરતિ ન કાહૂ કી ॥
સામ દાન ભેદ બિધિ બેદહૂ લબેદ સિધિ,
હાથ કપિનાથ હી કે ચોટી ચોર સાહુ કી ।
આલસ અનખ પરિહાસ કૈ સિખાવન હૈ,
એતે દિન રહી પીર તુલસી કે બાહુ કી ॥૨૮।।
ટૂકનિ કો ઘર-ઘર ડોલત કેગાલ બોલિ,
બાલ જ્યોં કૃપાલ નતપાલ પાલિ પોસો હૈ ।
કીન્હી હૈ સંભાર સાર અંજની કુમાર બીર,
આપનો બિસારિ હૈં ન મેરેહૂ ભરોસો હૈ ॥।
ઇતનો પરેખો સબ ભોતિ સમરથ આજુ,
કપિરાજ સાંચી કહૌં કો તિલોક તોસો હૈ ।
સાસતિ સહત દાસ કીજે પેખિ પરિહાસ,
ચીરી કો મરન ખેલ બાલકનિ કો સો હૈ ।॥૨૯॥
બાલ જ્યોં કૃપાલ નતપાલ પાલિ પોસો હૈ ।
કીન્હી હૈ સંભાર સાર અંજની કુમાર બીર,
આપનો બિસારિ હૈં ન મેરેહૂ ભરોસો હૈ ॥।
ઇતનો પરેખો સબ ભોતિ સમરથ આજુ,
કપિરાજ સાંચી કહૌં કો તિલોક તોસો હૈ ।
સાસતિ સહત દાસ કીજે પેખિ પરિહાસ,
ચીરી કો મરન ખેલ બાલકનિ કો સો હૈ ।॥૨૯॥
આપને હી પાપ તેં ત્રિપાત તે કિ સાપ તેં,
બઢ़ી હૈ બાહ બેદન કહી ન સહિ જાતિ હૈ ।
ઓષધ અનેક જન્ત્ર મન્ત્ર ટોટકાદિ કિયે,
બાદિ ભયે દેવતા મનાયે અધિકાતિ હૈ ।।
કરતાર, ભરતાર, હરતાર, કર્મ કાલ,
કો હૈ જગજાલ જો ન માનત ઇતાતિ હૈ |
ચેરો તેરો તુલસી તૂ મેરો કલ્યો રામ દૂત,
ઢીલ તેરી બીર મોહિ પીર તેં પિરાતિ હૈ ।।૩૦॥
બઢ़ી હૈ બાહ બેદન કહી ન સહિ જાતિ હૈ ।
ઓષધ અનેક જન્ત્ર મન્ત્ર ટોટકાદિ કિયે,
બાદિ ભયે દેવતા મનાયે અધિકાતિ હૈ ।।
કરતાર, ભરતાર, હરતાર, કર્મ કાલ,
કો હૈ જગજાલ જો ન માનત ઇતાતિ હૈ |
ચેરો તેરો તુલસી તૂ મેરો કલ્યો રામ દૂત,
ઢીલ તેરી બીર મોહિ પીર તેં પિરાતિ હૈ ।।૩૦॥
દૂત રામ રાય કો, સપૂત પૂત બાય કો,
સમત્વ હાથ પાય કો સહાય અસહાય કો ।
બાંકી બિરદાવલી બિદિત બેદ ગાઇયત,
રાવન સો ભટ ભયો મુઠિકા કે ઘાય કો ॥
એતે બડ़ે સાહેબ સમર્થ કો નિવાજો આજ,
સીદત સુસેવક બચન મન કાય કો ।
થોરી બાંહ પીર કી બડ़ી ગલાનિ તુલસી કો,
કૌન પાપ કોપ, લોપ પ્રકટ પ્રભાય કો ।।૩૧।।
સમત્વ હાથ પાય કો સહાય અસહાય કો ।
બાંકી બિરદાવલી બિદિત બેદ ગાઇયત,
રાવન સો ભટ ભયો મુઠિકા કે ઘાય કો ॥
એતે બડ़ે સાહેબ સમર્થ કો નિવાજો આજ,
સીદત સુસેવક બચન મન કાય કો ।
થોરી બાંહ પીર કી બડ़ી ગલાનિ તુલસી કો,
કૌન પાપ કોપ, લોપ પ્રકટ પ્રભાય કો ।।૩૧।।
દેવી દેવ દનુજ મનુજ મુનિ સિદ્ધ નાગ,
છોટે બડ़ે જીવ જેતે ચેતન અચેત હૈં ।
પૂતના પિસાચી જાતુધાની જાતુધાન બામ,
રામ દૂત કી રજાઇ માથે માનિ લેત હૈં ।।
ઘોર જન્ત્ર મન્ત્ર કૂટ કપટ કુરોગ જોગ,
હનુમાન આન સુનિ છાડત નિકેત હૈં ।
ક્રોધ કીજે કર્મ કો પ્રબોધ કીજે તુલસી કો,
સોધ કીજે તિનકો જો દોષ દુખ દેત હૈં ।॥૩૨॥।
છોટે બડ़ે જીવ જેતે ચેતન અચેત હૈં ।
પૂતના પિસાચી જાતુધાની જાતુધાન બામ,
રામ દૂત કી રજાઇ માથે માનિ લેત હૈં ।।
ઘોર જન્ત્ર મન્ત્ર કૂટ કપટ કુરોગ જોગ,
હનુમાન આન સુનિ છાડત નિકેત હૈં ।
ક્રોધ કીજે કર્મ કો પ્રબોધ કીજે તુલસી કો,
સોધ કીજે તિનકો જો દોષ દુખ દેત હૈં ।॥૩૨॥।
તેરે બલ બાનર જિતાયે રન રાવન સોં,
તેરે ઘાલે જાતુધાન ભયે ઘર-ઘર કે ।
તેરે બલ રામરાજ કિયે સબ સુરકાજ,
સકલ સમાજ સાજ સાજે રઘુબર કે ॥
તેરો ગુનગાન સુનિ ગીરબાન પુલકત,
સજલ બિલોચન બિરંચિ હરિ હર કે ।
તુલસી કે માથે પર હાથ ફેરો કીસનાથ,
દેખિયે ન દાસ દુખી તોસો કનિગર કે ।।૩૩॥।
તેરે ઘાલે જાતુધાન ભયે ઘર-ઘર કે ।
તેરે બલ રામરાજ કિયે સબ સુરકાજ,
સકલ સમાજ સાજ સાજે રઘુબર કે ॥
તેરો ગુનગાન સુનિ ગીરબાન પુલકત,
સજલ બિલોચન બિરંચિ હરિ હર કે ।
તુલસી કે માથે પર હાથ ફેરો કીસનાથ,
દેખિયે ન દાસ દુખી તોસો કનિગર કે ।।૩૩॥।
પાલો તેરે ટૂક કો પરેહૂ ચૂક મૂકિયે ન,
કૂર કૌડ़ી દૂકો હૌં આપની ઓર હરિયે ।
ભોરાનાથ ભોરે હી સરોષ હોત થોરે દોષ,
પોષિ તોષિ થાપિ આપની ન અવડેરિયે ।।
અબુ તૂ હૌ અંબુચર, અબુ તૂ હોં ડિંભ સો ન,
બૂઝિયે બિલંબ અવલંબ મેરે તેરિયે ।
બાલક બિકલ જાનિ પાહિ પ્રેમ પહિચાનિ,
તુલસી કી બાંહ પર લામી લૂમ ફેરિયે ।।૩૪॥।
કૂર કૌડ़ી દૂકો હૌં આપની ઓર હરિયે ।
ભોરાનાથ ભોરે હી સરોષ હોત થોરે દોષ,
પોષિ તોષિ થાપિ આપની ન અવડેરિયે ।।
અબુ તૂ હૌ અંબુચર, અબુ તૂ હોં ડિંભ સો ન,
બૂઝિયે બિલંબ અવલંબ મેરે તેરિયે ।
બાલક બિકલ જાનિ પાહિ પ્રેમ પહિચાનિ,
તુલસી કી બાંહ પર લામી લૂમ ફેરિયે ।।૩૪॥।
ઘેરિ લિયો રોગનિ, કુજોગનિ, કુલોગનિ જ્યૌ,
બાસર જલદ ઘન ઘટા ધુકિ ધાઈ હૈ ।
બરસત બારિ પીર જારિયે જવાસે જસ,
રોષ બિનુ દોષ ધૂમ-મૂલ મલિનાઈ હૈ ।।
કરુનાનિધાન હનુમાન મહા બલવાન,
હેરિ હંસિ હોકિ ફૂંકિ ફૌજૈં તે ઉડ़ાઈ હૈ ।
ખાયે હુતો તુલસી કુરોગ રાઢ़ રાકસનિ,
કેસરી કિસોર રાખે બીર બરિઆઈ હૈ ।।૩૫॥
બાસર જલદ ઘન ઘટા ધુકિ ધાઈ હૈ ।
બરસત બારિ પીર જારિયે જવાસે જસ,
રોષ બિનુ દોષ ધૂમ-મૂલ મલિનાઈ હૈ ।।
કરુનાનિધાન હનુમાન મહા બલવાન,
હેરિ હંસિ હોકિ ફૂંકિ ફૌજૈં તે ઉડ़ાઈ હૈ ।
ખાયે હુતો તુલસી કુરોગ રાઢ़ રાકસનિ,
કેસરી કિસોર રાખે બીર બરિઆઈ હૈ ।।૩૫॥
સવૈયા
રામ ગુલામ તુ હી હનુમાન ગોસાંઈ સુસાંઈ સદા અનુકૂલો ।
પાલ્યો હૌ બાલ જ્યોં આખર દૂ પિતુ માતુ સોં મંગલ મોદ સમૂલો ।।
બાંહ કી બેદન બાંહ પગાર પુકારત આરત આનંદ ભૂલો ।
શ્રી રઘુબીર નિવારિયે પીર રહૌ દરબાર પરો લટિ લૂલો ।।૩૬।।
પાલ્યો હૌ બાલ જ્યોં આખર દૂ પિતુ માતુ સોં મંગલ મોદ સમૂલો ।।
બાંહ કી બેદન બાંહ પગાર પુકારત આરત આનંદ ભૂલો ।
શ્રી રઘુબીર નિવારિયે પીર રહૌ દરબાર પરો લટિ લૂલો ।।૩૬।।
ઘનાક્ષરી
કાલ કી કરાલતા કરમ કઠિનાઈ કર્થ,
પાપ કે પ્રભાવ કી સુભાય બાય બાવરે।
બેદન કુભાંતિ સો સહી ન જાતિ રાતિ દિન,
સોઈ બાંહ ગહી જો ગહી સમીર ડાબરે ।।
લાયો તરુ તુલસી તિહારો સો નિહારિ બારિ,
સીંચિયે મલીન ભો તયો હૈ તિહૂં તાવરે ।
ભૂતનિ કી આપની પરાયે કી કૃપા નિધાન,
જાનિયત સબહી કી રીતિ રામ રાવરે ।॥૩૭।।
પાપ કે પ્રભાવ કી સુભાય બાય બાવરે।
બેદન કુભાંતિ સો સહી ન જાતિ રાતિ દિન,
સોઈ બાંહ ગહી જો ગહી સમીર ડાબરે ।।
લાયો તરુ તુલસી તિહારો સો નિહારિ બારિ,
સીંચિયે મલીન ભો તયો હૈ તિહૂં તાવરે ।
ભૂતનિ કી આપની પરાયે કી કૃપા નિધાન,
જાનિયત સબહી કી રીતિ રામ રાવરે ।॥૩૭।।
પંય પીર પેટ પીર બહ પીર મુંહ પીર,
જરજર સકલ પીર મઈ હૈ ।
દેવ ભૂત પિતર કરમ ખલ કાલ ગ્રહ,
મોહિ પર દવરિ દમાનક સી દઈ હૈ ।।
હૌ તો બિનુ મોલ કે બિકાનો બલિ બારેહી તેં,
ઓટ રામ નામ કી લલાટ લિખિ લઈ હૈ ।
કુંભજ કે કંકર બિકલ બૂઢ़ે ગોખુરનિ,
હાય રામ રાય ઐસી હાલ કહૂં ભઈ હૈ ।।૩૮॥।
જરજર સકલ પીર મઈ હૈ ।
દેવ ભૂત પિતર કરમ ખલ કાલ ગ્રહ,
મોહિ પર દવરિ દમાનક સી દઈ હૈ ।।
હૌ તો બિનુ મોલ કે બિકાનો બલિ બારેહી તેં,
ઓટ રામ નામ કી લલાટ લિખિ લઈ હૈ ।
કુંભજ કે કંકર બિકલ બૂઢ़ે ગોખુરનિ,
હાય રામ રાય ઐસી હાલ કહૂં ભઈ હૈ ।।૩૮॥।
બાહુક-સુબાહુ નીચ લીચર-મરીચ મિલિ,
મુંહપીર કેતુજા કુરોગ જાતુધાન હૈં ।
રામ નામ જગજાપ કિયો ચહોં સાનુરાગ,
કાલ કૈસે દૂત ભૂત કહા મેરે માન હૈં ।।
સુમિરે સહાય રામ લખન આખર દોઊ,
જિનકે સમૂહ સાકે જાગત જહાન હૈં ।
તુલસી સંભારિ તાડકા સંહારિ ભારિ ભટ,
બેધે બરગદ સે બનાઇ બાનવાન હૈં ।॥૩૯।।
મુંહપીર કેતુજા કુરોગ જાતુધાન હૈં ।
રામ નામ જગજાપ કિયો ચહોં સાનુરાગ,
કાલ કૈસે દૂત ભૂત કહા મેરે માન હૈં ।।
સુમિરે સહાય રામ લખન આખર દોઊ,
જિનકે સમૂહ સાકે જાગત જહાન હૈં ।
તુલસી સંભારિ તાડકા સંહારિ ભારિ ભટ,
બેધે બરગદ સે બનાઇ બાનવાન હૈં ।॥૩૯।।
બાલપને સૂથે મન રામ સનમુખ ભયો,
રામ નામ લેત માંગિ ખાત ટૂકટાક હાં ।
પરયો લોક-રીતિ મેં પુનીત પ્રીતિ રામ રાય,
મોહ બસ બૈઠો તોરિ તરકિ તરાક હૌ ॥।
ખોટે-ખોટે આચરન આચરત અપનાયો,
અંજની કુમાર સોધ્યો રામપાનિ પાક હૌ ।
તુલસી ગુસાંઈ ભયો ભોંડે દિન ભૂલ ગયો,
તાકો ફલ પાવત નિદાન પરિપાક હૌં ।॥૪૦।।
રામ નામ લેત માંગિ ખાત ટૂકટાક હાં ।
પરયો લોક-રીતિ મેં પુનીત પ્રીતિ રામ રાય,
મોહ બસ બૈઠો તોરિ તરકિ તરાક હૌ ॥।
ખોટે-ખોટે આચરન આચરત અપનાયો,
અંજની કુમાર સોધ્યો રામપાનિ પાક હૌ ।
તુલસી ગુસાંઈ ભયો ભોંડે દિન ભૂલ ગયો,
તાકો ફલ પાવત નિદાન પરિપાક હૌં ।॥૪૦।।
અસન-બસન-હીન બિષમ-બિષાદ-લીન,
દેખિ દીન દૂબરો કરૈ ન હાય હાય કો ।
તુલસી અનાથ સો સનાથ રઘુનાથ કિયો,
દિયો ફલ સીલ સિંધુ આપને સુભાય કો ॥।
નીચ યહિ બીચ પતિ પાઇ ભરુ હાઈગો,
બિહાઇ પ્રભુ ભજન બચન મન કાય કો |
તા તેં તનુ પેષિયત ઘોર બરતોર મિસ,
ફૂટિ ફૂટિ નિકસત લોન રામ રાય કો ।।૪૧।।
દેખિ દીન દૂબરો કરૈ ન હાય હાય કો ।
તુલસી અનાથ સો સનાથ રઘુનાથ કિયો,
દિયો ફલ સીલ સિંધુ આપને સુભાય કો ॥।
નીચ યહિ બીચ પતિ પાઇ ભરુ હાઈગો,
બિહાઇ પ્રભુ ભજન બચન મન કાય કો |
તા તેં તનુ પેષિયત ઘોર બરતોર મિસ,
ફૂટિ ફૂટિ નિકસત લોન રામ રાય કો ।।૪૧।।
જીઓં જગ જાનકી જીવન કો કહાઇ જન,
મરિબે કો બારાનસી બારિ સુરસરિ કો ।
તુલસી કે દુહૂં હાથ મોદક હૈં ઐસે ઠાંઉ,
જાકે જિયે મુયે સોચ કરિહૈં ન લરિ કો
મોકો ઝૂટો સાંચો લોગ રામ કો કહત સબ,
મેરે મન માન હૈ ન હર કો ન હરિ કો ।
ભારી પીર દુસહ સરીર તે બિહાલ હોત,
સોઊ રઘુબીર બિનુ સકે દૂર કરિ કો ।૪૨॥।
મરિબે કો બારાનસી બારિ સુરસરિ કો ।
તુલસી કે દુહૂં હાથ મોદક હૈં ઐસે ઠાંઉ,
જાકે જિયે મુયે સોચ કરિહૈં ન લરિ કો
મોકો ઝૂટો સાંચો લોગ રામ કો કહત સબ,
મેરે મન માન હૈ ન હર કો ન હરિ કો ।
ભારી પીર દુસહ સરીર તે બિહાલ હોત,
સોઊ રઘુબીર બિનુ સકે દૂર કરિ કો ।૪૨॥।
સીતાપતિ સાહેબ સહાય હનુમાન નિત,
હિત ઉપદેશ કો મહેસ માનો ગુરુ કૈ ।
માનસ બચન કાય સરન તિહારે પાય,
તુમ્હરે ભરોસે સુર મૈં ન જાને સુર કૈ ।।
વ્યાધિ ભૂત જનિત ઉપાધિ કાહુ ખલ કી,
સમાધિ કીજે તુલસી કો જાનિ જન ફુર કૈ ।
કપિનાથ રઘુનાથ ભોલાનાથ ભૂતનાથ,
રોગ સિંધુ ક્યોં ન ડારિયત ગાય ખુર કૈઃ ।।૪૩।।
હિત ઉપદેશ કો મહેસ માનો ગુરુ કૈ ।
માનસ બચન કાય સરન તિહારે પાય,
તુમ્હરે ભરોસે સુર મૈં ન જાને સુર કૈ ।।
વ્યાધિ ભૂત જનિત ઉપાધિ કાહુ ખલ કી,
સમાધિ કીજે તુલસી કો જાનિ જન ફુર કૈ ।
કપિનાથ રઘુનાથ ભોલાનાથ ભૂતનાથ,
રોગ સિંધુ ક્યોં ન ડારિયત ગાય ખુર કૈઃ ।।૪૩।।
કહોં હનુમાન સોં સુજાન રામ રાય સોં,
કૃપાનિધાન સંકર સોં સાવધાન સુનિયે ।
હરષ વિષાદ રાગ રોષ ગુન દોષ મઈ,
બિરચી બિરઞ્ચી સબ દેખિયત દુનિયે ।।
માયા જીવ કાલ કે કરમ કે સુભાય કે,
કરૈયા રામ બેદ કહૈં સાંચી મન ગુનિયે ।
તુમ્હ તં કહા ન હોય હા હા સો બુઝૈયે મોહિ,
હૌ હૂં રહોં મૌનહી બયો સો જાનિ લુનિયે ।।૪૪।।
કૃપાનિધાન સંકર સોં સાવધાન સુનિયે ।
હરષ વિષાદ રાગ રોષ ગુન દોષ મઈ,
બિરચી બિરઞ્ચી સબ દેખિયત દુનિયે ।।
માયા જીવ કાલ કે કરમ કે સુભાય કે,
કરૈયા રામ બેદ કહૈં સાંચી મન ગુનિયે ।
તુમ્હ તં કહા ન હોય હા હા સો બુઝૈયે મોહિ,
હૌ હૂં રહોં મૌનહી બયો સો જાનિ લુનિયે ।।૪૪।।

