(ഭാഗവതപുരാണാന്തര്ഗതമ്)
നമഃ പരായാവിതഥാനുഭൂതയേ
ഗുണത്രയാഭാസനിമിത്തബന്ധവേ ।
അദൃഷ്ടധാമ്നേ ഗുണതത്ത്വബുദ്ധിഭിഃ
നിവൃത്തമാനായ ദധേ സ്വയമ്ഭുവേ ॥ 1 ॥
നമഃ പരായാവിതഥാനുഭൂതയേ
ഗുണത്രയാഭാസനിമിത്തബന്ധവേ ।
അദൃഷ്ടധാമ്നേ ഗുണതത്ത്വബുദ്ധിഭിഃ
നിവൃത്തമാനായ ദധേ സ്വയമ്ഭുവേ ॥ 1 ॥
ന യസ്യ സഖ്യം പുരുഷോഽവൈതി സഖ്യുഃ
സഖാ വസന്സംവസതഃ പുരേഽസ്മിന് ।
ഗുണോ യഥാ ഗുണിനോ വ്യക്തദൃഷ്ടേഃ
തസ്മൈ മഹേശായ നമസ്കരോമി ॥ 2 ॥
സഖാ വസന്സംവസതഃ പുരേഽസ്മിന് ।
ഗുണോ യഥാ ഗുണിനോ വ്യക്തദൃഷ്ടേഃ
തസ്മൈ മഹേശായ നമസ്കരോമി ॥ 2 ॥
ദേഹോഽസവോഽക്ഷാ മനവോ ഭൂതമാത്രാ
നാത്മാനമന്യം ച വിദുഃ പരം യത് ।
സര്വം പുമാന് വേദ ഗുണാംശ്ച തജ്ജ്ഞോ
ന വേദ സര്വജ്ഞമനന്തമീഡേ ॥ 3 ॥
നാത്മാനമന്യം ച വിദുഃ പരം യത് ।
സര്വം പുമാന് വേദ ഗുണാംശ്ച തജ്ജ്ഞോ
ന വേദ സര്വജ്ഞമനന്തമീഡേ ॥ 3 ॥
യദോപരാമോ മനസോ നാമരൂപ-
രൂപസ്യ ദൃഷ്ടസ്മൃതിസപ്രമോഷാത് ।
യ ഈയതേ കേവലയാ സ്വസംസ്ഥയാ
ഹംസായ തസ്മൈ ശുചിസദ്മനേ നമഃ ॥ 4 ॥
രൂപസ്യ ദൃഷ്ടസ്മൃതിസപ്രമോഷാത് ।
യ ഈയതേ കേവലയാ സ്വസംസ്ഥയാ
ഹംസായ തസ്മൈ ശുചിസദ്മനേ നമഃ ॥ 4 ॥
മനീഷിണോഽന്തര്ഹദി സന്നിവേശിതം
സ്വശക്തിഭിര്നവഭിശ്ച ത്രിവൃദ്ഭിഃ ।
വഹ്നിം യഥാ ദാരുണി പാഞ്ചദശ്യം
മനീഷയാ നിഷ്കര്ഷന്തി ഗൂഢമ് ॥ 5 ॥
സ്വശക്തിഭിര്നവഭിശ്ച ത്രിവൃദ്ഭിഃ ।
വഹ്നിം യഥാ ദാരുണി പാഞ്ചദശ്യം
മനീഷയാ നിഷ്കര്ഷന്തി ഗൂഢമ് ॥ 5 ॥
സ വൈ മമാശേഷവിശേഷമായാ
നിഷേധനിവാണസുഖാനുഭൂതിഃ ।
സ സര്വനാമാ സ ച വിശ്വരൂപഃ
പ്രസീദതാമനിരുക്താത്മശക്തിഃ ॥ 6 ॥
നിഷേധനിവാണസുഖാനുഭൂതിഃ ।
സ സര്വനാമാ സ ച വിശ്വരൂപഃ
പ്രസീദതാമനിരുക്താത്മശക്തിഃ ॥ 6 ॥
യദ്യന്നിരുക്തം വചസാ നിരൂപിതം
ധിയാഽക്ഷഭിര്വാ മനസാ വോത യസ്യ ।
മാ ഭൂത്സ്വരൂപം ഗുണരൂപം ഹി തത്തത്
സ വൈ ഗുണാപായവിസര്ഗലക്ഷണഃ ॥ 7 ॥
ധിയാഽക്ഷഭിര്വാ മനസാ വോത യസ്യ ।
മാ ഭൂത്സ്വരൂപം ഗുണരൂപം ഹി തത്തത്
സ വൈ ഗുണാപായവിസര്ഗലക്ഷണഃ ॥ 7 ॥
യസ്മിന് യതോ യേന ച യസ്യ യസ്മൈ
യദ്യോ യഥാ കുരൂതേ കാര്യതേ ച ।
പരാവരേഷാം പരമം പ്രാക് പ്രസിദ്ധം
തദ്ബ്രഹ്മ തദ്ധേതുരനന്യദേകമ് ॥ 8 ॥
യദ്യോ യഥാ കുരൂതേ കാര്യതേ ച ।
പരാവരേഷാം പരമം പ്രാക് പ്രസിദ്ധം
തദ്ബ്രഹ്മ തദ്ധേതുരനന്യദേകമ് ॥ 8 ॥
യച്ഛക്തയോ വദതാം വാദിതാം വൈ
വിവാദസംവാദഭുവോ ഭവന്തി ।
കുര്വന്തി ചൈഷാം മുഹുരാത്മമോഹം
തസ്മൈ നമോഽനന്തഗുണായ ഭൂമ്നേ ॥ 9 ॥
വിവാദസംവാദഭുവോ ഭവന്തി ।
കുര്വന്തി ചൈഷാം മുഹുരാത്മമോഹം
തസ്മൈ നമോഽനന്തഗുണായ ഭൂമ്നേ ॥ 9 ॥
അസ്തീതി നാസ്തീതി ച വസ്തുനിഷ്ഠയോഃ
ഏകസ്ഥയോര്ഭിന്നവിരുദ്ധധര്മയോഃ ।
അവേക്ഷിതം കിം ച ന യോഗസാങ്ഖ്യയോഃ
സമം പരം ഹ്യനുകൂലം ബൃഹത്തത് ॥ 10 ॥
ഏകസ്ഥയോര്ഭിന്നവിരുദ്ധധര്മയോഃ ।
അവേക്ഷിതം കിം ച ന യോഗസാങ്ഖ്യയോഃ
സമം പരം ഹ്യനുകൂലം ബൃഹത്തത് ॥ 10 ॥
യോഽനുഗഹാര്ഥം ഭജതാം പാദമൂലമനാമരൂപോ ഭഗവാനനന്തഃ ।
നാമാനി രൂപാണി ച ജന്മകര്മഭിര്ഭേജേ സ മഹ്യം പരമഃ പ്രസീദതു ॥ 11 ॥
നാമാനി രൂപാണി ച ജന്മകര്മഭിര്ഭേജേ സ മഹ്യം പരമഃ പ്രസീദതു ॥ 11 ॥
യഃ പ്രാകൃതൈര്ജ്ഞാനപഥൈര്ജനാനാം
യഥാശയം ദേഹഗതോ വിഭാതി ।
യഥാനിലഃ പാര്ഥിവമാശ്രിതോ ഗുണം
സ ഈശ്വരോ മേ കുരുതാന്മനോരഥമ് ॥ 12 ॥
യഥാശയം ദേഹഗതോ വിഭാതി ।
യഥാനിലഃ പാര്ഥിവമാശ്രിതോ ഗുണം
സ ഈശ്വരോ മേ കുരുതാന്മനോരഥമ് ॥ 12 ॥
॥ ഇതി ഹംസഗുഹ്യസ്തോത്രം സമ്പൂര്ണമ് ॥