॥ സപ്തമഃ സര്ഗഃ ॥
॥ നാഗരനാരായണഃ ॥
അത്രാന്തരേ ച കുലടാകുലവര്ത്മപാത-സഞ്ജാതപാതക ഇവ സ്ഫുടലാഞ്ഛനശ്രീഃ ।
വൃന്ദാവനാന്തരമദീപയദംശുജാലൈ-ര്ദിക്സുന്ദരീവദനചന്ദനബിന്ദുരിന്ദുഃ ॥ 40 ॥
അത്രാന്തരേ ച കുലടാകുലവര്ത്മപാത-സഞ്ജാതപാതക ഇവ സ്ഫുടലാഞ്ഛനശ്രീഃ ।
വൃന്ദാവനാന്തരമദീപയദംശുജാലൈ-ര്ദിക്സുന്ദരീവദനചന്ദനബിന്ദുരിന്ദുഃ ॥ 40 ॥
പ്രസരതി ശശധരബിമ്ബേ വിഹിതവിലമ്ബേ ച മാധവേ വിധുരാ ।
വിരചിതവിവിധവിലാപം സാ പരിതാപം ചകാരോച്ചൈഃ ॥ 41 ॥
॥ ഗീതം 13 ॥
കഥിതസമയേഽപി ഹരിരഹഹ ന യയൌ വനമ് ।
മമ വിഫലമിദമമലരൂപമപി യൌവനമ് ॥
യാമി ഹേ കമിഹ ശരണം സഖീജനവചനവഞ്ചിതാ ॥ 1 ॥
യദനുഗമനായ നിശി ഗഹനമപി ശീലിതമ് ।
തേന മമ ഹൃദയമിദമസമശരകീലിതമ് ॥ 2 ॥
മമ മരണമേവ വരമതിവിതഥകേതനാ ।
കിമിഹ വിഷഹാമി വിരഹാനലചേതനാ ॥ 3 ॥
മാമഹഹ വിധുരയതി മധുരമധുയാമിനീ ।
കാപി ഹരിമനുഭവതി കൃതസുകൃതകാമിനീ ॥ 4 ॥
അഹഹ കലയാമി വലയാദിമണീഭൂഷണമ് ।
ഹരിവിരഹദഹനവഹനേന ബഹുദൂഷണമ് ॥ 5 ॥
കുസുമസുകുമാരതനുമതനുശരലീലയാ ।
സ്രഗപി ഹൃദി ഹന്തി മാമതിവിഷമശീലയാ ॥ 6 ॥
അഹമിഹ നിവസാമി നഗണിതവനവേതസാ ।
സ്മരതി മധുസൂദനോ മാമപി ന ചേതസാ ॥ 7 ॥
ഹരിചരണശരണജയദേവകവിഭാരതീ ।
വസതു ഹൃദി യുവതിരിവ കോമലകലാവതീ ॥ 8 ॥
തത്കിം കാമപി കാമിനീമഭിസൃതഃ കിം വാ കലാകേലിഭി-ര്ബദ്ധോ ബന്ധുഭിരന്ധകാരിണി വനോപാന്തേ കിമു ഭ്രാമ്യതി ।
കാന്തഃ ക്ലാന്തമനാ മനാഗപി പഥി പ്രസ്ഥാതുമേവാക്ഷമഃ സങ്കേതീകൃതമഞ്ജുവഞ്ജുലലതാകുഞ്ജേഽപി യന്നാഗതഃ ॥ 42 ॥
അഥാഗതാം മാധവമന്തരേണ സഖീമിയം വീക്ഷ്യ വിഷാദമൂകാമ് ।
വിശങ്ക്മാനാ രമിതം കയാപി ജനാര്ദനം ദൃഷ്ടവദേതദാഹ ॥ 43 ॥
॥ ഗീതം 14 ॥
സ്മരസമരോചിതവിരചിതവേശാ ।
ഗലിതകുസുമദരവിലുലിതകേശാ ॥
കാപി മധുരിപുണാ വിലസതി യുവതിരധികഗുണാ ॥ 1 ॥
ഹരിപരിരമ്ഭണവലിതവികാരാ ।
കുചകലശോപരി തരലിതഹാരാ ॥ 2 ॥
വിചലദലകലലിതാനനചന്ദ്രാ ।
തദധരപാനരഭസകൃതതന്ദ്രാ ॥ 3 ॥
ചഞ്ചലകുണ്ഡലദലിതകപോലാ ।
മുഖരിതരസനജഘനഗലിതലോലാ ॥ 4 ॥
ദയിതവിലോകിതലജ്ജിതഹസിതാ ।
ബഹുവിധകൂജിതരതിരസരസിതാ ॥ 5 ॥
വിപുലപുലകപൃഥുവേപഥുഭങ്ഗാ ।
ശ്വസിതനിമീലിതവികസദനങ്ഗാ ॥ 6 ॥
ശ്രമജലകണഭരസുഭഗശരീരാ ।
പരിപതിതോരസി രതിരണധീരാ ॥ 7 ॥
ശ്രീജയദേവഭണിതഹരിരമിതമ് ।
കലികലുഷം ജനയതു പരിശമിതമ് ॥ 8 ॥
വിരഹപാണ്ഡുമുരാരിമുഖാമ്ബുജ-ദ്യുതിരിയം തിരയന്നപി ചേതനാമ് ।
വിധുരതീവ തനോതി മനോഭുവഃ സഹൃദയേ ഹൃദയേ മദനവ്യഥാമ് ॥ 44 ॥
॥ ഗീതം 15 ॥
സമുദിതമദനേ രമണീവദനേ ചുമ്ബനവലിതാധരേ ।
മൃഗമദതിലകം ലിഖതി സപുലകം മൃഗമിവ രജനീകരേ ॥
രമതേ യമുനാപുലിനവനേ വിജയീ മുരാരിരധുനാ ॥ 1 ॥
ഘനചയരുചിരേ രചയതി ചികുരേ തരലിതതരുണാനനേ ।
കുരബകകുസുമം ചപലാസുഷമം രതിപതിമൃഗകാനനേ ॥ 2 ॥
ഘടയതി സുഘനേ കുചയുഗഗഗനേ മൃഗമദരുചിരൂഷിതേ ।
മണിസരമമലം താരകപടലം നഖപദശശിഭൂഷിതേ ॥ 3 ॥
ജിതബിസശകലേ മൃദുഭുജയുഗലേ കരതലനലിനീദലേ ।
മരകതവലയം മധുകരനിചയം വിതരതി ഹിമശീതലേ ॥ 4 ॥
രതിഗൃഹജഘനേ വിപുലാപഘനേ മനസിജകനകാസനേ ।
മണിമയരസനം തോരണഹസനം വികിരതി കൃതവാസനേ ॥ 5 ॥
ചരണകിസലയേ കമലാനിലയേ നഖമണിഗണപൂജിതേ ।
ബഹിരപവരണം യാവകഭരണം ജനയതി ഹൃദി യോജിതേ ॥ 6 ॥
രമയതി സദൃശം കാമപി സുഭൃശം ഖലഹലധരസോദരേ ।
കിമഫലമവസം ചിരമിഹ വിരസം വദ സഖി വിടപോദരേ ॥ 7 ॥
ഇഹ രസഭണനേ കൃതഹരിഗുണനേ മധുരിപുപദസേവകേ ।
കലിയുഗചരിതം ന വസതു ദുരിതം കവിനൃപജയദേവകേ ॥ 8 ॥
നായാതഃ സഖി നിര്ദയോ യദി ശഠസ്ത്വം ദൂതി കിം ദൂയസേ സ്വച്ഛന്ദം ബഹുവല്ലഭഃ സ രമതേ കിം തത്ര തേ ദൂഷണമ് ।
പശ്യാദ്യ പ്രിയസമ്ഗമായ ദയിതസ്യാകൃഷ്യമാണം ഗണൈ-രുത്കണ്ഠാര്തിഭരാദിവ സ്ഫുടദിദം ചേതഃ സ്വയം യാസ്യതി ॥ 45 ॥
॥ ഗീതം 16 ॥
അനിലതരലകുവലയനയനേന ।
തപതി ന സാ കിസലയശയനേന ॥
സഖി യാ രമിതാ വനമാലിനാ ॥ 1 ॥
വികസിതസരസിജലലിതമുഖേന ।
സ്ഫുടതി ന സാ മനസിജവിശിഖേന ॥ 2 ॥
അമൃതമധുരമൃദുതരവചനേന ।
ജ്വലതി ന സാ മലയജപവനേന ॥ 3 ॥
സ്ഥലജലരുഹരുചികരചരണേന ।
ലുഠതി ന സാ ഹിമകരകിരണേന ॥ 4 ॥
സജലജലദസമുദയരുചിരേണ ।
ദലതി ന സാ ഹൃദി ചിരവിരഹേണ ॥ 5 ॥
കനകനികഷരുചിശുചിവസനേന ।
ശ്വസതി ന സാ പരിജനഹസനേന ॥ 6 ॥
സകലഭുവനജനവരതരുണേന ।
വഹതി ന സാ രുജമതികരുണേന ॥ 7 ॥
ശ്രീജയദേവഭണിതവചനേന ।
പ്രവിശതു ഹരിരപി ഹൃദയമനേന ॥ 8 ॥
മനോഭവാനന്ദന ചന്ദനാനില പ്രസീദ രേ ദക്ഷിണ മുഞ്ച വാമതാമ് ।
ക്ഷണം ജഗത്പ്രാണ വിധായ മാധവം പുരോ മമ പ്രാണഹരോ ഭവിഷ്യസി ॥ 46 ॥
രിപുരിവ സഖീസംവാസോഽയം ശിഖീവ ഹിമാനിലോ വിഷമിവ സുധാരശ്മിര്യസ്മിന്ദുനോതി മനോഗതേ ।
ഹൃദയമദയേ തസ്മിന്നേവം പുനര്വലതേ ബലാത് കുവലയദൃശാം വാമഃ കാമോ നികാമനിരങ്കുശഃ ॥ 47 ॥
ബാധാം വിധേഹി മലയാനില പഞ്ചബാണ പ്രാണാന്ഗൃഹാണ ന ഗൃഹം പുനരാശ്രയിഷ്യേ ।
കിം തേ കൃതാന്തഭഗിനി ക്ഷമയാ തരങ്ഗൈ-രങ്ഗാനി സിഞ്ച മമ ശാമ്യതു ദേഹദാഹഃ ॥ 48 ॥
പ്രാതര്നീലനിചോലമച്യുതമുരസ്സംവീതപീതാമ്ബരമ്
രധായാശ്കിതം വിലോക്യ ഹസതി സ്വൈരം സഖീമണ്ഡലേ ।
വ്രീഡാചഞ്ചലമഞ്ചലം നയനയോരാധായ രാധാനനേ
സ്വാദുസ്മേരമുഖോഽയമസ്തു ജഗദാനന്ദായ നന്ദാത്മജഃ॥ (കസ്മിംശ്ചന പാഠാന്തരേ ഇദം പദ്യം വിദ്യതേ)
॥
വിരചിതവിവിധവിലാപം സാ പരിതാപം ചകാരോച്ചൈഃ ॥ 41 ॥
॥ ഗീതം 13 ॥
കഥിതസമയേഽപി ഹരിരഹഹ ന യയൌ വനമ് ।
മമ വിഫലമിദമമലരൂപമപി യൌവനമ് ॥
യാമി ഹേ കമിഹ ശരണം സഖീജനവചനവഞ്ചിതാ ॥ 1 ॥
യദനുഗമനായ നിശി ഗഹനമപി ശീലിതമ് ।
തേന മമ ഹൃദയമിദമസമശരകീലിതമ് ॥ 2 ॥
മമ മരണമേവ വരമതിവിതഥകേതനാ ।
കിമിഹ വിഷഹാമി വിരഹാനലചേതനാ ॥ 3 ॥
മാമഹഹ വിധുരയതി മധുരമധുയാമിനീ ।
കാപി ഹരിമനുഭവതി കൃതസുകൃതകാമിനീ ॥ 4 ॥
അഹഹ കലയാമി വലയാദിമണീഭൂഷണമ് ।
ഹരിവിരഹദഹനവഹനേന ബഹുദൂഷണമ് ॥ 5 ॥
കുസുമസുകുമാരതനുമതനുശരലീലയാ ।
സ്രഗപി ഹൃദി ഹന്തി മാമതിവിഷമശീലയാ ॥ 6 ॥
അഹമിഹ നിവസാമി നഗണിതവനവേതസാ ।
സ്മരതി മധുസൂദനോ മാമപി ന ചേതസാ ॥ 7 ॥
ഹരിചരണശരണജയദേവകവിഭാരതീ ।
വസതു ഹൃദി യുവതിരിവ കോമലകലാവതീ ॥ 8 ॥
തത്കിം കാമപി കാമിനീമഭിസൃതഃ കിം വാ കലാകേലിഭി-ര്ബദ്ധോ ബന്ധുഭിരന്ധകാരിണി വനോപാന്തേ കിമു ഭ്രാമ്യതി ।
കാന്തഃ ക്ലാന്തമനാ മനാഗപി പഥി പ്രസ്ഥാതുമേവാക്ഷമഃ സങ്കേതീകൃതമഞ്ജുവഞ്ജുലലതാകുഞ്ജേഽപി യന്നാഗതഃ ॥ 42 ॥
അഥാഗതാം മാധവമന്തരേണ സഖീമിയം വീക്ഷ്യ വിഷാദമൂകാമ് ।
വിശങ്ക്മാനാ രമിതം കയാപി ജനാര്ദനം ദൃഷ്ടവദേതദാഹ ॥ 43 ॥
॥ ഗീതം 14 ॥
സ്മരസമരോചിതവിരചിതവേശാ ।
ഗലിതകുസുമദരവിലുലിതകേശാ ॥
കാപി മധുരിപുണാ വിലസതി യുവതിരധികഗുണാ ॥ 1 ॥
ഹരിപരിരമ്ഭണവലിതവികാരാ ।
കുചകലശോപരി തരലിതഹാരാ ॥ 2 ॥
വിചലദലകലലിതാനനചന്ദ്രാ ।
തദധരപാനരഭസകൃതതന്ദ്രാ ॥ 3 ॥
ചഞ്ചലകുണ്ഡലദലിതകപോലാ ।
മുഖരിതരസനജഘനഗലിതലോലാ ॥ 4 ॥
ദയിതവിലോകിതലജ്ജിതഹസിതാ ।
ബഹുവിധകൂജിതരതിരസരസിതാ ॥ 5 ॥
വിപുലപുലകപൃഥുവേപഥുഭങ്ഗാ ।
ശ്വസിതനിമീലിതവികസദനങ്ഗാ ॥ 6 ॥
ശ്രമജലകണഭരസുഭഗശരീരാ ।
പരിപതിതോരസി രതിരണധീരാ ॥ 7 ॥
ശ്രീജയദേവഭണിതഹരിരമിതമ് ।
കലികലുഷം ജനയതു പരിശമിതമ് ॥ 8 ॥
വിരഹപാണ്ഡുമുരാരിമുഖാമ്ബുജ-ദ്യുതിരിയം തിരയന്നപി ചേതനാമ് ।
വിധുരതീവ തനോതി മനോഭുവഃ സഹൃദയേ ഹൃദയേ മദനവ്യഥാമ് ॥ 44 ॥
॥ ഗീതം 15 ॥
സമുദിതമദനേ രമണീവദനേ ചുമ്ബനവലിതാധരേ ।
മൃഗമദതിലകം ലിഖതി സപുലകം മൃഗമിവ രജനീകരേ ॥
രമതേ യമുനാപുലിനവനേ വിജയീ മുരാരിരധുനാ ॥ 1 ॥
ഘനചയരുചിരേ രചയതി ചികുരേ തരലിതതരുണാനനേ ।
കുരബകകുസുമം ചപലാസുഷമം രതിപതിമൃഗകാനനേ ॥ 2 ॥
ഘടയതി സുഘനേ കുചയുഗഗഗനേ മൃഗമദരുചിരൂഷിതേ ।
മണിസരമമലം താരകപടലം നഖപദശശിഭൂഷിതേ ॥ 3 ॥
ജിതബിസശകലേ മൃദുഭുജയുഗലേ കരതലനലിനീദലേ ।
മരകതവലയം മധുകരനിചയം വിതരതി ഹിമശീതലേ ॥ 4 ॥
രതിഗൃഹജഘനേ വിപുലാപഘനേ മനസിജകനകാസനേ ।
മണിമയരസനം തോരണഹസനം വികിരതി കൃതവാസനേ ॥ 5 ॥
ചരണകിസലയേ കമലാനിലയേ നഖമണിഗണപൂജിതേ ।
ബഹിരപവരണം യാവകഭരണം ജനയതി ഹൃദി യോജിതേ ॥ 6 ॥
രമയതി സദൃശം കാമപി സുഭൃശം ഖലഹലധരസോദരേ ।
കിമഫലമവസം ചിരമിഹ വിരസം വദ സഖി വിടപോദരേ ॥ 7 ॥
ഇഹ രസഭണനേ കൃതഹരിഗുണനേ മധുരിപുപദസേവകേ ।
കലിയുഗചരിതം ന വസതു ദുരിതം കവിനൃപജയദേവകേ ॥ 8 ॥
നായാതഃ സഖി നിര്ദയോ യദി ശഠസ്ത്വം ദൂതി കിം ദൂയസേ സ്വച്ഛന്ദം ബഹുവല്ലഭഃ സ രമതേ കിം തത്ര തേ ദൂഷണമ് ।
പശ്യാദ്യ പ്രിയസമ്ഗമായ ദയിതസ്യാകൃഷ്യമാണം ഗണൈ-രുത്കണ്ഠാര്തിഭരാദിവ സ്ഫുടദിദം ചേതഃ സ്വയം യാസ്യതി ॥ 45 ॥
॥ ഗീതം 16 ॥
അനിലതരലകുവലയനയനേന ।
തപതി ന സാ കിസലയശയനേന ॥
സഖി യാ രമിതാ വനമാലിനാ ॥ 1 ॥
വികസിതസരസിജലലിതമുഖേന ।
സ്ഫുടതി ന സാ മനസിജവിശിഖേന ॥ 2 ॥
അമൃതമധുരമൃദുതരവചനേന ।
ജ്വലതി ന സാ മലയജപവനേന ॥ 3 ॥
സ്ഥലജലരുഹരുചികരചരണേന ।
ലുഠതി ന സാ ഹിമകരകിരണേന ॥ 4 ॥
സജലജലദസമുദയരുചിരേണ ।
ദലതി ന സാ ഹൃദി ചിരവിരഹേണ ॥ 5 ॥
കനകനികഷരുചിശുചിവസനേന ।
ശ്വസതി ന സാ പരിജനഹസനേന ॥ 6 ॥
സകലഭുവനജനവരതരുണേന ।
വഹതി ന സാ രുജമതികരുണേന ॥ 7 ॥
ശ്രീജയദേവഭണിതവചനേന ।
പ്രവിശതു ഹരിരപി ഹൃദയമനേന ॥ 8 ॥
മനോഭവാനന്ദന ചന്ദനാനില പ്രസീദ രേ ദക്ഷിണ മുഞ്ച വാമതാമ് ।
ക്ഷണം ജഗത്പ്രാണ വിധായ മാധവം പുരോ മമ പ്രാണഹരോ ഭവിഷ്യസി ॥ 46 ॥
രിപുരിവ സഖീസംവാസോഽയം ശിഖീവ ഹിമാനിലോ വിഷമിവ സുധാരശ്മിര്യസ്മിന്ദുനോതി മനോഗതേ ।
ഹൃദയമദയേ തസ്മിന്നേവം പുനര്വലതേ ബലാത് കുവലയദൃശാം വാമഃ കാമോ നികാമനിരങ്കുശഃ ॥ 47 ॥
ബാധാം വിധേഹി മലയാനില പഞ്ചബാണ പ്രാണാന്ഗൃഹാണ ന ഗൃഹം പുനരാശ്രയിഷ്യേ ।
കിം തേ കൃതാന്തഭഗിനി ക്ഷമയാ തരങ്ഗൈ-രങ്ഗാനി സിഞ്ച മമ ശാമ്യതു ദേഹദാഹഃ ॥ 48 ॥
പ്രാതര്നീലനിചോലമച്യുതമുരസ്സംവീതപീതാമ്ബരമ്
രധായാശ്കിതം വിലോക്യ ഹസതി സ്വൈരം സഖീമണ്ഡലേ ।
വ്രീഡാചഞ്ചലമഞ്ചലം നയനയോരാധായ രാധാനനേ
സ്വാദുസ്മേരമുഖോഽയമസ്തു ജഗദാനന്ദായ നന്ദാത്മജഃ॥ (കസ്മിംശ്ചന പാഠാന്തരേ ഇദം പദ്യം വിദ്യതേ)
॥
ഇതി ഗീതഗോവിന്ദേ വിപ്രലബ്ധാവര്ണനേ നാഗനാരായണോ നാമ സപ്തമഃ സര്ഗഃ ॥

