Lord Krishna

śrīmadbhagavadgītā pārāyaṇa - tṛtīyo'dhyāyaḥ

(Shrimad Bhagavad Gita Parayanam - Chapter 3 in English (IAST))

From Mahabharata (Vyasa)

The third chapter of the Bhagavad Gita, known as Karma Yoga, features a pivotal dialogue where Arjuna seeks clarity on whether knowledge or action is superior. Lord Krishna explains the necessity of performing one's prescribed duties without attachment to results, emphasizing that action is inevitable for human existence. By reciting this chapter, seekers gain profound insight into the path of selfless service, learning to harmonize their worldly responsibilities with spiritual growth. It serves as a transformative guide to overcoming confusion, fostering discipline, and attaining inner peace through the dedicated execution of one's sacred duty.

oṃ śrī paramātmane namaḥ

atha tṛtīyo'dhyāyaḥ

karmayogaḥ arjuna uvāca

jyāyasī cetkarmaṇaste matā buddhirjanārdana |
tatkiṃ karmaṇi ghore māṃ niyojayasi keśava ||1||
vyāmiśreṇeva vākyena buddhiṃ mohayasīva me |
tadekaṃ vada niścitya yena śreyo'hamāpnuyām ||2||

śrī bhagavānuvāca

loke'smin​dvividhā niṣṭhā purā proktā mayā'nagha |
jñānayogena sāṅkhyānāṃ karmayogena yoginām ||3||
na karmaṇāmanārambhāt naiṣkarmyaṃ puruṣo'śnute |
na ca sannyasanādeva siddhiṃ samadhigacchati ||4||
na hi kaścitkṣaṇamapi jātu tiṣṭhatyakarmakṛt |
kāryate hyavaśaḥ karma sarvaḥ prakṛtijairguṇaiḥ ||5||
karmendriyāṇi saṃyamya ya āste manasā smaran |
indriyārthānvimūḍhātmā mithyācāraḥ sa ucyate ||6||
yastvindriyāṇi manasā niyamyārabhate'rjuna |
karmendriyaiḥ karmayogam asaktaḥ sa viśiṣyate ||7||
niyataṃ kuru karma tvaṃ karma jyāyo hyakarmaṇaḥ |
śarīrayātrā'pi ca te na prasiddhyedakarmaṇaḥ ||8||
yajñārthātkarmaṇo'nyatra loko'yaṃ karmabandhanaḥ |
tadarthaṃ karma kaunteya muktasaṅgaḥ samācara ||9||
sahayajñāḥ prajāḥ sṛṣṭvā purovāca prajāpatiḥ |
anena prasaviṣyadhvaṃ eṣa vo'stviṣṭakāmadhuk ||10||
devānbhāvayatā'nena te devā bhāvayantu vaḥ |
parasparaṃ bhāvayantaḥ śreyaḥ paramavāpsyatha ||11||
iṣṭānbhogānhi vo devāḥ dāsyante yajñabhāvitāḥ |
tairdattānapradāyaibhyaḥ yo bhuṅkte stena eva saḥ ||12||
yajñaśiṣṭāśinaḥ santaḥ mucyante sarvakilbiṣaiḥ |
bhuñjate te tvaghaṃ pāpāḥ ye pacantyātmakāraṇāt ||13||
annādbhavanti bhūtāni parjanyādannasambhavaḥ |
yajñādbhavati parjanyaḥ yajñaḥ karmasamudbhavaḥ ||14||
karma brahmodbhavaṃ viddhi brahmākṣarasamudbhavam |
tasmātsarvagataṃ brahma nityaṃ yajñe pratiṣṭhitam ||15||
evaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ |
aghāyurindriyārāmaḥ moghaṃ pārtha sa jīvati ||16||
yastvātmaratireva syāt ātmatṛptaśca mānavaḥ |
ātmanyeva ca santuṣṭaḥ tasya kāryaṃ na vidyate ||17||
naiva tasya kṛtenārthaḥ nākṛteneha kaścana |
na cāsya sarvabhūteṣu kaścidarthavyapāśrayaḥ ||18||
tasmādasaktaḥ satataṃ kāryaṃ karma samācara |
asakto hyācarankarma paramāpnoti pūruṣaḥ ||19||
karmaṇaiva hi saṃsiddhiṃ āsthitā janakādayaḥ |
lokasaṅgrahamevāpi sampaśyankartumarhasi ||20||
yadyadācarati śreṣṭhaḥ tattadevetaro janaḥ |
sa yatpramāṇaṃ kurute lokastadanuvartate ||21||
na me pārthāsti kartavyaṃ triṣu lokeṣu kiñcana |
nānavāptamavāptavyaṃ varta eva ca karmaṇi ||22||
yadi hyahaṃ na varteya jātu karmaṇyatandritaḥ |
mama vartmānuvartante manuṣyāḥ pārtha sarvaśaḥ ||23||
utsīdeyurime lokāḥ na kuryāṃ karma cedaham |
saṅkarasya ca kartā syām upahanyāmimāḥ prajāḥ ||24||
saktāḥ karmaṇyavidvāṃsaḥ yathā kurvanti bhārata |
kuryādvidvāṃstathā'saktaḥ cikīrṣurlokasaṅgraham ||25||
na buddhibhedaṃ janayet ajñānāṃ karmasaṅginām |
joṣayetsarvakarmāṇi vidvānyuktaḥ samācaran ||26||
prakṛteḥ kriyamāṇāni guṇaiḥ karmāṇi sarvaśaḥ |
ahaṅkāravimūḍhātmā kartā'hamiti manyate ||27||
tattvavittu mahābāho guṇakarmavibhāgayoḥ |
guṇā guṇeṣu vartante iti matvā na sajjate ||28||
prakṛterguṇasammūḍhāḥ sajjante guṇakarmasu |
tānakṛtsnavido mandān kṛtsnavinna vicālayet ||29||
mayi sarvāṇi karmāṇi sannyasyādhyātmacetasā |
nirāśīrnirmamo bhūtvā yudhyasva vigatajvaraḥ ||30||
ye me matamidaṃ nityam anutiṣṭhanti mānavāḥ |
śraddhāvanto'nasūyantaḥ mucyante te'pi karmabhiḥ ||31||
ye tvetadabhyasūyantaḥ nānutiṣṭhanti me matam |
sarvajñānavimūḍhāṃstān viddhi naṣṭānacetasaḥ ||32||
sadṛśaṃ ceṣṭate svasyāḥ prakṛterjñānavānapi |
prakṛtiṃ yānti bhūtāni nigrahaḥ kiṃ kariṣyati ||33||
indriyasyendriyasyārthe rāgadveṣau vyavasthitau |
tayorna vaśamāgacchet tau hyasya paripanthinau ||34||
śreyānsvadharmo viguṇaḥ paradharmātsvanuṣṭhitāt |
svadharme nidhanaṃ śreyaḥ paradharmo bhayāvahaḥ ||35||

arjuna uvāca

atha kena prayukto'yaṃ pāpaṃ carati pūruṣaḥ |
anicchannapi vārṣṇeya balādiva niyojitaḥ ||36||

śrī bhagavānuvāca

kāma eṣa krodha eṣaḥ rajoguṇasamudbhavaḥ |
mahāśano mahāpāpmā viddhyenamiha vairiṇam ||37||
dhūmenāvriyate vahniḥ yathā''darśo malena ca |
yatholbenāvṛto garbhaḥ tathā tenedamāvṛtam ||38||
āvṛtaṃ jñānametena jñānino nityavairiṇā |
kāmarūpeṇa kaunteya duṣpūreṇānalena ca ||39||
indriyāṇi mano buddhiḥ asyādhiṣṭhānamucyate |
etairvimohayatyeṣaḥ jñānamāvṛtya dehinam ||40||
tasmāttvamindriyāṇyādau niyamya bharatarṣabha |
pāpmānaṃ prajahi hyenaṃ jñānavijñānanāśanam ||41||
indriyāṇi parāṇyāhuḥ indriyebhyaḥ paraṃ manaḥ |
manasastu parābuddhiḥ yo buddheḥ paratastu saḥ ||42||
evaṃ buddheḥ paraṃ buddhvā saṃstabhyātmānamātmanā |
jahi śatruṃ mahābāho kāmarūpaṃ durāsadam ||43||
|| oṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsu upaniṣatsu brahmavidyāyāṃ
yogaśāstre śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde karmayogo nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ ||

Explore More