ௐ ஶ்ரீ பரமாத்மநே நமஃ
அத த்விதீயோऽத்யாயஃ ।
ஸாங்க்யயோகஃ ஸஞ்ஜய உவாச
தம் ததா க்ரு'பயாவிஷ்டமஶ்ருபூர்ணாகுலேக்ஷணம் ।
விஷீதந்தமிதம் வாக்யமுவாச மதுஸூதநஃ ॥ 1 ॥
விஷீதந்தமிதம் வாக்யமுவாச மதுஸூதநஃ ॥ 1 ॥
ஶ்ரீபகவாநுவாச
குதஸ்த்வா கஶ்மலமிதம் விஷமே ஸமுபஸ்திதம் ।
அநார்யஜுஷ்டமஸ்வர்க்யமகீர்திகரமர்ஜுந ॥ 2 ॥
அநார்யஜுஷ்டமஸ்வர்க்யமகீர்திகரமர்ஜுந ॥ 2 ॥
க்லைப்யம் மா ஸ்ம கமஃ பார்த நைதத்த்வய்யுபபத்யதே ।
க்ஷுத்ரம் ஹ்ரு'தயதௌர்பல்யம் த்யக்த்வோத்திஷ்ட பரந்தப ॥ 3 ॥
க்ஷுத்ரம் ஹ்ரு'தயதௌர்பல்யம் த்யக்த்வோத்திஷ்ட பரந்தப ॥ 3 ॥
அர்ஜுந உவாச
கதம் பீஷ்மமஹம் ஸாங்க்யே த்ரோணம் ச மதுஸூதந ।
இஷுபிஃ ப்ரதியோத்ஸ்யாமி பூஜார்ஹாவரிஸூதந ॥ 4 ॥
இஷுபிஃ ப்ரதியோத்ஸ்யாமி பூஜார்ஹாவரிஸூதந ॥ 4 ॥
குரூநஹத்வா ஹி மஹாநுபாவாந்ஶ்ரேயோ போக்தும் பைக்ஷ்யமபீஹ லோகே ।
ஹத்வார்தகாமாம்ஸ்து குருநிஹைவ புஞ்ஜீய போகாநऽருதிரப்ரதிக்தாந் ॥ 5 ॥
ஹத்வார்தகாமாம்ஸ்து குருநிஹைவ புஞ்ஜீய போகாநऽருதிரப்ரதிக்தாந் ॥ 5 ॥
ந சைதத்வித்மஃ கதரந்நோ கரீயோ யத்வா ஜயேம யதி வா நோ ஜயேயுஃ।
யாநேவ ஹத்வா ந ஜிஜீவிஷாமஸ்தேऽவஸ்திதாஃ ப்ரமுகே தார்தராஷ்ட்ராஃ ॥ 6 ॥
யாநேவ ஹத்வா ந ஜிஜீவிஷாமஸ்தேऽவஸ்திதாஃ ப்ரமுகே தார்தராஷ்ட்ராஃ ॥ 6 ॥
கார்பண்யதோஷோபஹதஸ்வபாவஃ ப்ரு'ச்சாமி த்வாம் தர்மஸம்மூடசேதாஃ।
யச்ச்ரேயஃ ஸ்யாந்நிஶ்சிதம் ப்ரூஹி தந்மே ஶிஷ்யஸ்தேऽஹம் ஶாதி மாம் த்வாம் ப்ரபந்நம் ॥ 7 ॥
யச்ச்ரேயஃ ஸ்யாந்நிஶ்சிதம் ப்ரூஹி தந்மே ஶிஷ்யஸ்தேऽஹம் ஶாதி மாம் த்வாம் ப்ரபந்நம் ॥ 7 ॥
ந ஹி ப்ரபஶ்யாமி மமாபநுத்யாத்யச்சோகமுச்சோஷணமிந்த்ரியாணாம்।
அவாப்ய பூமாவஸபத்நம்ரு'த்தம் ராஜ்யம் ஸுராணாமபி சாதிபத்யம் ॥ 8 ॥
அவாப்ய பூமாவஸபத்நம்ரு'த்தம் ராஜ்யம் ஸுராணாமபி சாதிபத்யம் ॥ 8 ॥
ஸஞ்ஜய உவாச
ஏவமுக்த்வா ஹ்ரு'ஷீகேஶம் குடாகேஶஃ பரந்தப ।
ந யோத்ஸ்ய இதி கோவிந்தமுக்த்வா தூஷ்ணீம் பபூவ ஹ ॥ 9 ॥
ந யோத்ஸ்ய இதி கோவிந்தமுக்த்வா தூஷ்ணீம் பபூவ ஹ ॥ 9 ॥
தமுவாச ஹ்ரு'ஷீகேஶஃ ப்ரஹஸந்நிவ பாரத ।
ஸேநயோருபயோர்மத்யே விஷீதந்தமிதம் வசஃ ॥ 10 ॥
ஸேநயோருபயோர்மத்யே விஷீதந்தமிதம் வசஃ ॥ 10 ॥
ஶ்ரீபகவாநுவாச ।
அஶோச்யாநந்வஶோசஸ்த்வம் ப்ரஜ்ஞாவாதாம்ஶ்ச பாஷஸே ।
கதாஸூநகதாஸூம்ஶ்ச நாநுஶோசந்தி பண்டிதாஃ ॥ 11 ॥
அஶோச்யாநந்வஶோசஸ்த்வம் ப்ரஜ்ஞாவாதாம்ஶ்ச பாஷஸே ।
கதாஸூநகதாஸூம்ஶ்ச நாநுஶோசந்தி பண்டிதாஃ ॥ 11 ॥
ந த்வேவாஹம் ஜாது நாஸம் ந த்வம் நேமே ஜநாதிபாஃ ।
ந சைவ ந பவிஷ்யாமஃ ஸர்வே வயமதஃ பரம் ॥ 12 ॥
ந சைவ ந பவிஷ்யாமஃ ஸர்வே வயமதஃ பரம் ॥ 12 ॥
தேஹிநோऽஸ்மிந்யதா தேஹே கௌமாரம் யௌவநம் ஜரா ।
ததா தேஹாந்தரப்ராப்திர்தீரஸ்தத்ர ந முஹ்யதி ॥ 13 ॥
ததா தேஹாந்தரப்ராப்திர்தீரஸ்தத்ர ந முஹ்யதி ॥ 13 ॥
மாத்ராஸ்பர்ஶாஸ்து கௌந்தேய ஶீதோஷ்ணஸுகதுஃகதாஃ ।
ஆகமாபாயிநோऽநித்யாஸ்தாம்ஸ்திதிக்ஷஸ்வ பாரத ॥ 14 ॥
ஆகமாபாயிநோऽநித்யாஸ்தாம்ஸ்திதிக்ஷஸ்வ பாரத ॥ 14 ॥
யம் ஹி ந வ்யதயந்த்யேதே புருஷம் புருஷர்ஷப ।
ஸமதுஃகஸுகம் தீரம் ஸோऽம்ரு'தத்வாய கல்பதே ॥ 15 ॥
ஸமதுஃகஸுகம் தீரம் ஸோऽம்ரு'தத்வாய கல்பதே ॥ 15 ॥
நாஸதோ வித்யதே பாவோ நாபாவோ வித்யதே ஸதஃ ।
உபயோரபி த்ரு'ஷ்டோऽந்தஸ்த்வநயோஸ்தத்த்வதர்ஶிபிஃ ॥ 16 ॥
உபயோரபி த்ரு'ஷ்டோऽந்தஸ்த்வநயோஸ்தத்த்வதர்ஶிபிஃ ॥ 16 ॥
அவிநாஶி து தத்வித்தி யேந ஸர்வமிதம் ததம் ।
விநாஶமவ்யயஸ்யாஸ்ய ந கஶ்சித்கர்துமர்ஹதி ॥ 17 ॥
விநாஶமவ்யயஸ்யாஸ்ய ந கஶ்சித்கர்துமர்ஹதி ॥ 17 ॥
அந்தவந்த இமே தேஹா நித்யஸ்யோக்தாஃ ஶரீரிணஃ ।
அநாஶிநோऽப்ரமேயஸ்ய தஸ்மாத்யுத்யஸ்வ பாரத ॥ 18 ॥
அநாஶிநோऽப்ரமேயஸ்ய தஸ்மாத்யுத்யஸ்வ பாரத ॥ 18 ॥
ய ஏநம் வேத்தி ஹந்தாரம் யஶ்சைநம் மந்யதே ஹதம் ।
உபௌ தௌ ந விஜாநீதோ நாயம் ஹந்தி ந ஹந்யதே ॥ 19 ॥
உபௌ தௌ ந விஜாநீதோ நாயம் ஹந்தி ந ஹந்யதே ॥ 19 ॥
ந ஜாயதே ம்ரியதே வா கதாசிந்நாயம் பூத்வா பவிதா வா ந பூயஃ।
அஜோ நித்யஃ ஶாஶ்வதோऽயம் புராணோ ந ஹந்யதே ஹந்யமாநே ஶரீரே ॥ 20 ॥
அஜோ நித்யஃ ஶாஶ்வதோऽயம் புராணோ ந ஹந்யதே ஹந்யமாநே ஶரீரே ॥ 20 ॥
வேதாவிநாஶிநம் நித்யம் ய ஏநமஜமவ்யயம் ।
அதம் ஸ புருஷஃ பார்த கம் காதயதி ஹந்தி கம் ॥ 21॥
அதம் ஸ புருஷஃ பார்த கம் காதயதி ஹந்தி கம் ॥ 21॥
வாஸாம்ஸி ஜீர்ணாநி யதா விஹாய நவாநி க்ரு'ஹ்ணாதி நரோ¶அணி।
ததா ஶரீராணி விஹாய ஜீர்ணாந்யந்யாநி ஸம்யாதி நவாநி தேஹீ ॥ 22 ॥
ததா ஶரீராணி விஹாய ஜீர்ணாந்யந்யாநி ஸம்யாதி நவாநி தேஹீ ॥ 22 ॥
நைநம் சிந்தந்தி ஶஸ்த்ராணி நைநம் தஹதி பாவகஃ ।
ந சைநம் க்லேதயந்த்யாபோ ந ஶோஷயதி மாருதஃ ॥ 23 ॥
ந சைநம் க்லேதயந்த்யாபோ ந ஶோஷயதி மாருதஃ ॥ 23 ॥
அச்சேத்யோऽயமதாஹ்யோऽயமக்லேத்யோऽஶோஷ்ய ஏவ ச ।
நித்யஃ ஸர்வகதஃ ஸ்தாணுரசலோऽயம் ஸநாதநஃ ॥ 24 ॥
நித்யஃ ஸர்வகதஃ ஸ்தாணுரசலோऽயம் ஸநாதநஃ ॥ 24 ॥
அவ்யக்தோऽயமசிந்த்யோऽயமவிகார்யோऽயமுச்யதே ।
தஸ்மாதேவம் விதித்வைநம் நாநுஶோசிதுமர்ஹஸி ॥ 25 ॥
தஸ்மாதேவம் விதித்வைநம் நாநுஶோசிதுமர்ஹஸி ॥ 25 ॥
அத சைநம் நித்யஜாதம் நித்யம் வா மந்யஸே ம்ரு'தம் ।
ததாபி த்வம் மஹாபாஹோ நைவம் ஶோசிதுமர்ஹஸி ॥ 26 ॥
ததாபி த்வம் மஹாபாஹோ நைவம் ஶோசிதுமர்ஹஸி ॥ 26 ॥
ஜாதஸ்ய ஹி த்ருவோ ம்ரு'த்யுர்த்ருவம் ஜந்ம ம்ரு'தஸ்ய ச ।
தஸ்மாதபரிஹார்யேऽர்தே ந த்வம் ஶோசிதுமர்ஹஸி ॥ 27 ॥
தஸ்மாதபரிஹார்யேऽர்தே ந த்வம் ஶோசிதுமர்ஹஸி ॥ 27 ॥
அவ்யக்தாதீநி பூதாநி வ்யக்தமத்யாநி பாரத ।
அவ்யக்தநிதநாந்யேவ தத்ர கா பரிதேவநா ॥ 28 ॥
அவ்யக்தநிதநாந்யேவ தத்ர கா பரிதேவநா ॥ 28 ॥
ஆஶ்சர்யவத்பஶ்யதி கஶ்சிதேநமாஶ்சர்யவத்வததி ததைவ சாந்யஃ।
ஆஶ்சர்யவச்சைநமந்யஃ ஶ்ரு'ணோதி ஶ்ருத்வாப்யேநம் வேத ந சைவ கஶ்சித் ॥ 29 ॥
ஆஶ்சர்யவச்சைநமந்யஃ ஶ்ரு'ணோதி ஶ்ருத்வாப்யேநம் வேத ந சைவ கஶ்சித் ॥ 29 ॥
தேஹீ நித்யமவத்யோऽயம் தேஹே ஸர்வஸ்ய பாரத ।
தஸ்மாத்ஸர்வாணி பூதாநி ந த்வம் ஶோசிதுமர்ஹஸி ॥ 30 ॥
தஸ்மாத்ஸர்வாணி பூதாநி ந த்வம் ஶோசிதுமர்ஹஸி ॥ 30 ॥
ஸ்வதர்மமபி சாவேக்ஷ்ய ந விகம்பிதுமர்ஹஸி ।
தர்ம்யாத்தி யுத்தாச்ச்ரேயோऽந்யத்க்ஷத்ரியஸ்ய ந வித்யதே ॥ 31 ॥
தர்ம்யாத்தி யுத்தாச்ச்ரேயோऽந்யத்க்ஷத்ரியஸ்ய ந வித்யதே ॥ 31 ॥
யத்ரு'ச்சயா சோபபந்நம் ஸ்வர்கத்வாரமபாவ்ரு'தம் ।
ஸுகிநஃ க்ஷத்ரியாஃ பார்த லபந்தே யுத்தமீத்ரு'ஶம் ॥ 32 ॥
ஸுகிநஃ க்ஷத்ரியாஃ பார்த லபந்தே யுத்தமீத்ரு'ஶம் ॥ 32 ॥
அத சேத்த்வமிமம் தர்ம்யம் ஸங்க்ராமம் ந கரிஷ்யஸி ।
ததஃ ஸ்வதர்மம் கீர்திம் ச ஹித்வா பாபமவாப்ஸ்யஸி ॥ 33 ॥
ததஃ ஸ்வதர்மம் கீர்திம் ச ஹித்வா பாபமவாப்ஸ்யஸி ॥ 33 ॥
அகீர்திம் சாபி பூதாநி கதயிஷ்யந்தி தேऽவ்யயாம் ।
ஸம்பாவிதஸ்ய சாகீர்திர்மரணாததிரிச்யதே ॥ 34 ॥
ஸம்பாவிதஸ்ய சாகீர்திர்மரணாததிரிச்யதே ॥ 34 ॥
பயாத்ரணாதுபரதம் மம்ஸ்யந்தே த்வாம் மஹாரதாஃ ।
யேஷாம் ச த்வம் பஹுமதோ பூத்வா யாஸ்யஸி லாகவம் ॥ 35 ॥
யேஷாம் ச த்வம் பஹுமதோ பூத்வா யாஸ்யஸி லாகவம் ॥ 35 ॥
அவாச்யவாதாம்ஶ்ச பஹூந்வதிஷ்யந்தி தவாஹிதாஃ ।
நிந்தந்தஸ்தவ ஸாமர்த்யம் ததோ துஃகதரம் நு கிம் ॥ 36 ॥
நிந்தந்தஸ்தவ ஸாமர்த்யம் ததோ துஃகதரம் நு கிம் ॥ 36 ॥
ஹதோ வா ப்ராப்ஸ்யஸி ஸ்வர்கம் ஜித்வா வா போக்ஷ்யஸே மஹீம் ।
தஸ்மாதுத்திஷ்ட கௌந்தேய யுத்தாய க்ரு'தநிஶ்சயஃ ॥ 37 ॥
தஸ்மாதுத்திஷ்ட கௌந்தேய யுத்தாய க்ரு'தநிஶ்சயஃ ॥ 37 ॥
ஸுகதுஃகே ஸமே க்ரு'த்வா லாபாலாபௌ ஜயாஜயௌ ।
ததோ யுத்தாய யுஜ்யஸ்வ நைவம் பாபமவாப்ஸ்யஸி ॥ 38 ॥
ததோ யுத்தாய யுஜ்யஸ்வ நைவம் பாபமவாப்ஸ்யஸி ॥ 38 ॥
ஏஷா தேऽபிஹிதா ஸாங்க்யே புத்திர்யோகே த்விமாம் ஶ்ரு'ணு ।
புத்த்யா யுக்தோ யயா பார்த கர்மபந்தம் ப்ரஹாஸ்யஸி ॥ 39 ॥
புத்த்யா யுக்தோ யயா பார்த கர்மபந்தம் ப்ரஹாஸ்யஸி ॥ 39 ॥
நேஹாபிக்ரமநாஶோऽஸ்தி ப்ரத்யவாயோ ந வித்யதே ।
ஸ்வல்பமப்யஸ்ய தர்மஸ்ய த்ராயதே மஹதோ பயாத் ॥ 40 ॥
ஸ்வல்பமப்யஸ்ய தர்மஸ்ய த்ராயதே மஹதோ பயாத் ॥ 40 ॥
வ்யவஸாயாத்மிகா புத்திரேகேஹ குருநந்தந ।
பஹுஶாகா ஹ்யநந்தாஶ்ச புத்தயோऽவ்யவஸாஈநாம் ॥ 41 ॥
பஹுஶாகா ஹ்யநந்தாஶ்ச புத்தயோऽவ்யவஸாஈநாம் ॥ 41 ॥
யாமிமாம் புஷ்பிதாம் வாசம் ப்ரவதந்த்யவிபஶ்சிதஃ ।
வேதவாதரதாஃ பார்த நாந்யதஸ்தீதி வாதிநஃ ॥ 42 ॥
வேதவாதரதாஃ பார்த நாந்யதஸ்தீதி வாதிநஃ ॥ 42 ॥
காமாத்மாநஃ ஸ்வர்கபரா ஜந்மகர்மபலப்ரதாம் ।
க்ரியாவிஶேஷபஹுலாம் போகைஶ்வர்யகதிம் ப்ரதி ॥ 43 ॥
க்ரியாவிஶேஷபஹுலாம் போகைஶ்வர்யகதிம் ப்ரதி ॥ 43 ॥
போகைஶ்வர்யப்ரஸக்தாநாம் தயாபஹ்ரு'தசேதஸாம் ।
வ்யவஸாயாத்மிகா புத்திஃ ஸமாதௌ ந விதீயதே ॥ 44 ॥
வ்யவஸாயாத்மிகா புத்திஃ ஸமாதௌ ந விதீயதே ॥ 44 ॥
த்ரைகுண்யவிஷயா வேதா நிஸ்த்ரைகுண்யோ பவார்ஜுந ।
நிர்த்வந்த்வோ நித்யஸத்த்வஸ்தோ நிர்யோகக்ஷேம ஆத்மவாந் ॥ 45 ॥
நிர்த்வந்த்வோ நித்யஸத்த்வஸ்தோ நிர்யோகக்ஷேம ஆத்மவாந் ॥ 45 ॥
யாவாநர்த உதபாநே ஸர்வதஃ ஸம்ப்லுதோதகே ।
தாவாந்ஸர்வேஷு வேதேஷு ப்ராஹ்மணஸ்ய விஜாநதஃ ॥ 46 ॥
தாவாந்ஸர்வேஷு வேதேஷு ப்ராஹ்மணஸ்ய விஜாநதஃ ॥ 46 ॥
கர்மண்யேவாதிகாரஸ்தே மா பலேஷு கதாசந ।
மா கர்மபலஹேதுர்பூர்மா தே ஸங்கோऽஸ்த்வகர்மணி ॥ 47 ॥
மா கர்மபலஹேதுர்பூர்மா தே ஸங்கோऽஸ்த்வகர்மணி ॥ 47 ॥
யோகஸ்தஃ குரு கர்மாணி ஸங்கம் த்யக்த்வா தநஞ்ஜய ।
ஸித்த்யஸித்த்யோஃ ஸமோ பூத்வா ஸமத்வம் யோக உச்யதே ॥ 48 ॥
ஸித்த்யஸித்த்யோஃ ஸமோ பூத்வா ஸமத்வம் யோக உச்யதே ॥ 48 ॥
தூரேண ஹ்யவரம் கர்ம புத்தியோகாத்தநஞ்ஜய ।
புத்தௌ ஶரணமந்விச்ச க்ரு'பணாஃ பலஹேதவஃ ॥ 49 ॥
புத்தௌ ஶரணமந்விச்ச க்ரு'பணாஃ பலஹேதவஃ ॥ 49 ॥
புத்தியுக்தோ ஜஹாதீஹ உபே ஸுக்ரு'ததுஷ்க்ரு'தே ।
தஸ்மாத்யோகாய யுஜ்யஸ்வ யோகஃ கர்மஸு கௌஶலம் ॥ 50 ॥
தஸ்மாத்யோகாய யுஜ்யஸ்வ யோகஃ கர்மஸு கௌஶலம் ॥ 50 ॥
கர்மஜம் புத்தியுக்தா ஹி பலம் த்யக்த்வா மநீஷிணஃ ।
ஜந்மபந்தவிநிர்முக்தாஃ பதம் கச்சந்த்யநாமயம் ॥ 51 ॥
ஜந்மபந்தவிநிர்முக்தாஃ பதம் கச்சந்த்யநாமயம் ॥ 51 ॥
யதா தே மோஹகலிலம் புத்திர்வ்யதிதரிஷ்யதி ।
ததா கந்தாஸி நிர்வேதம் ஶ்ரோதவ்யஸ்ய ஶ்ருதஸ்ய ச ॥ 52 ॥
ததா கந்தாஸி நிர்வேதம் ஶ்ரோதவ்யஸ்ய ஶ்ருதஸ்ய ச ॥ 52 ॥
ஶ்ருதிவிப்ரதிபந்நா தே யதா ஸ்தாஸ்யதி நிஶ்சலா ।
ஸமாதாவசலா புத்திஸ்ததா யோகமவாப்ஸ்யஸி ॥ 53 ॥
ஸமாதாவசலா புத்திஸ்ததா யோகமவாப்ஸ்யஸி ॥ 53 ॥
அர்ஜுந உவாச
ஸ்திதப்ரஜ்ஞஸ்ய கா பாஷா ஸமாதிஸ்தஸ்ய கேஶவ ।
ஸ்திததீஃ கிம் ப்ரபாஷேத கிமாஸீத வ்ரஜேத கிம் ॥ 54 ॥
ஸ்திததீஃ கிம் ப்ரபாஷேத கிமாஸீத வ்ரஜேத கிம் ॥ 54 ॥
ஶ்ரீபகவாநுவாச
ப்ரஜஹாதி யதா காமாந்ஸர்வாந்பார்த மநோகதாந் ।
ஆத்மந்யேவாத்மநா துஷ்டஃ ஸ்திதப்ரஜ்ஞஸ்ததோச்யதே ॥ 55 ॥
ஆத்மந்யேவாத்மநா துஷ்டஃ ஸ்திதப்ரஜ்ஞஸ்ததோச்யதே ॥ 55 ॥
துஃகேஷ்வநுத்விக்நமநாஃ ஸுகேஷு விகதஸ்ப்ரு'ஹஃ ।
வீதராகபயக்ரோதஃ ஸ்திததீர்முநிருச்யதே ॥ 56 ॥
வீதராகபயக்ரோதஃ ஸ்திததீர்முநிருச்யதே ॥ 56 ॥
யஃ ஸர்வத்ராநபிஸ்நேஹஸ்தத்தத்ப்ராப்ய ஶுபாஶுபம் ।
நாபிநந்ததி ந த்வேஷ்டி தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டிதா ॥ 57 ॥
நாபிநந்ததி ந த்வேஷ்டி தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டிதா ॥ 57 ॥
யதா ஸம்ஹரதே சாயம் கூர்மோऽங்காநீவ ஸர்வஶஃ ।
இந்த்ரியாணீந்த்ரியார்தேப்யஸ்தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டிதா ॥ 58 ॥
இந்த்ரியாணீந்த்ரியார்தேப்யஸ்தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டிதா ॥ 58 ॥
விஷயா விநிவர்தந்தே நிராஹாரஸ்ய தேஹிநஃ ।
ரஸவர்ஜம் ரஸோऽப்யஸ்ய பரம் த்ரு'ஷ்ட்வா நிவர்ததே ॥ 59 ॥
ரஸவர்ஜம் ரஸோऽப்யஸ்ய பரம் த்ரு'ஷ்ட்வா நிவர்ததே ॥ 59 ॥
யததோ ஹ்யபி கௌந்தேய புருஷஸ்ய விபஶ்சிதஃ ।
இந்த்ரியாணி ப்ரமாதீநி ஹரந்தி ப்ரஸபம் மநஃ ॥ 60 ॥
இந்த்ரியாணி ப்ரமாதீநி ஹரந்தி ப்ரஸபம் மநஃ ॥ 60 ॥
தாநி ஸர்வாணி ஸம்யம்ய யுக்த ஆஸீத மத்பரஃ ।
வஶே ஹி யஸ்யேந்த்ரியாணி தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டிதா ॥ 61 ॥
வஶே ஹி யஸ்யேந்த்ரியாணி தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டிதா ॥ 61 ॥
த்யாயதோ விஷயாந்பும்ஸஃ ஸங்கஸ்தேஷூபஜாயதே ।
ஸங்காத்ஸஞ்ஜாயதே காமஃ காமாத்க்ரோதோऽபிஜாயதே ॥ 62 ॥
ஸங்காத்ஸஞ்ஜாயதே காமஃ காமாத்க்ரோதோऽபிஜாயதே ॥ 62 ॥
க்ரோதாத்பவதி ஸம்மோஹஃ ஸம்மோஹாத்ஸ்ம்ரு'திவிப்ரமஃ ।
ஸ்ம்ரு'திப்ரம்ஶாத்புத்திநாஶோ புத்திநாஶாத்ப்ரணஶ்யதி ॥ 63 ॥
ஸ்ம்ரு'திப்ரம்ஶாத்புத்திநாஶோ புத்திநாஶாத்ப்ரணஶ்யதி ॥ 63 ॥
ராகத்வேஷவிமுக்தைஸ்து விஷயாநிந்த்ரியைஶ்சரந் ।
ஆத்மவஶ்யைர்விதேயாத்மா ப்ரஸாதமதிகச்சதி ॥ 64 ॥
ஆத்மவஶ்யைர்விதேயாத்மா ப்ரஸாதமதிகச்சதி ॥ 64 ॥
ப்ரஸாதே ஸர்வதுஃகாநாம் ஹாநிரஸ்யோபஜாயதே ।
ப்ரஸந்நசேதஸோ ஹ்யாஶு புத்திஃ பர்யவதிஷ்டதே ॥ 65 ॥
ப்ரஸந்நசேதஸோ ஹ்யாஶு புத்திஃ பர்யவதிஷ்டதே ॥ 65 ॥
நாஸ்தி புத்திரயுக்தஸ்ய ந சாயுக்தஸ்ய பாவநா ।
ந சாபாவயதஃ ஶாந்திரஶாந்தஸ்ய குதஃ ஸுகம் ॥ 66 ॥
ந சாபாவயதஃ ஶாந்திரஶாந்தஸ்ய குதஃ ஸுகம் ॥ 66 ॥
இந்த்ரியாணாம் ஹி சரதாம் யந்மநோऽநுவிதீயதே ।
ததஸ்ய ஹரதி ப்ரஜ்ஞாம் வாயுர்நாவமிவாம்பஸி ॥ 67 ॥
ததஸ்ய ஹரதி ப்ரஜ்ஞாம் வாயுர்நாவமிவாம்பஸி ॥ 67 ॥
தஸ்மாத்யஸ்ய மஹாபாஹோ நிக்ரு'ஹீதாநி ஸர்வஶஃ ।
இந்த்ரியாணீந்த்ரியார்தேப்யஸ்தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டிதா ॥ 68 ॥
இந்த்ரியாணீந்த்ரியார்தேப்யஸ்தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டிதா ॥ 68 ॥
யா நிஶா ஸர்வபூதாநாம் தஸ்யாம் ஜாகர்தி ஸம்யமீ ।
யஸ்யாம் ஜாக்ரதி பூதாநி ஸா நிஶா பஶ்யதோ முநேஃ ॥ 69 ॥
யஸ்யாம் ஜாக்ரதி பூதாநி ஸா நிஶா பஶ்யதோ முநேஃ ॥ 69 ॥
ஆபூர்யமாணமசலப்ரதிஷ்டம் ஸமுத்ரமாபஃ ப்ரவிஶந்தி யத்வத்।
தத்வத்காமா யம் ப்ரவிஶந்தி ஸர்வே ஸ ஶாந்திமாப்நோதி ந காமகாமீ ॥ 70 ॥
தத்வத்காமா யம் ப்ரவிஶந்தி ஸர்வே ஸ ஶாந்திமாப்நோதி ந காமகாமீ ॥ 70 ॥
விஹாய காமாந்யஃ ஸர்வாந்புமாம்ஶ்சரதி நிஃஸ்ப்ரு'ஹஃ ।
நிர்மமோ நிரஹங்காரஃ ஸ ஶாந்திமதிகச்சதி ॥ 71 ॥
நிர்மமோ நிரஹங்காரஃ ஸ ஶாந்திமதிகச்சதி ॥ 71 ॥
ஏஷா ப்ராஹ்மீ ஸ்திதிஃ பார்த நைநாம் ப்ராப்ய விமுஹ்யதி ।
ஸ்தித்வாஸ்யாமந்தகாலேऽபி ப்ரஹ்மநிர்வாணம்ரு'ச்சதி ॥ 72 ॥
ௐ தத்ஸதிதி ஶ்ரீமத்பகவத்கீதாஸூபநிஷத்ஸு ப்ரஹ்மவித்யாயாம் யோகஶாஸ்த்ரே
ஶ்ரீக்ரு'ஷ்ணார்ஜுநஸம்வாதே ஸாங்க்யயோகோ நாம த்விதீயோऽத்யாயஃ ॥2 ॥
ஸ்தித்வாஸ்யாமந்தகாலேऽபி ப்ரஹ்மநிர்வாணம்ரு'ச்சதி ॥ 72 ॥
ௐ தத்ஸதிதி ஶ்ரீமத்பகவத்கீதாஸூபநிஷத்ஸு ப்ரஹ்மவித்யாயாம் யோகஶாஸ்த்ரே
ஶ்ரீக்ரு'ஷ்ணார்ஜுநஸம்வாதே ஸாங்க்யயோகோ நாம த்விதீயோऽத்யாயஃ ॥2 ॥