ശ്രീഗുരുഭ്യോ നമഃ ।
ഹരിഃ ഓമ് । ധ്യാനമ്
ഹംസാഭ്യാം പരിവൃത്തപത്രകമലൈര്ദിവ്യൈര്ജഗത്കാരണം
വിശ്വോത്കീര്ണമനേകദേഹനിലയം സ്വച്ഛന്ദമാനന്ദകമ് ।
ആദ്യന്തൈകമഖണ്ഡചിദ്ഘനരസം പൂര്ണം ഹ്യനന്തം ശുഭം
പ്രത്യക്ഷാക്ഷരവിഗ്രഹം ഗുരുപദം ധ്യായേദ്വിഭും ശാശ്വതമ് ॥
അഥ പ്രഥമോഽധ്യായഃ ॥
അചിന്ത്യാവ്യക്തരൂപായ നിര്ഗുണായ ഗണാത്മനേ ।
സമസ്തജഗദാധാരമൂര്തയേ ബ്രഹ്മണേ നമഃ ॥ 1 ॥
വിശ്വോത്കീര്ണമനേകദേഹനിലയം സ്വച്ഛന്ദമാനന്ദകമ് ।
ആദ്യന്തൈകമഖണ്ഡചിദ്ഘനരസം പൂര്ണം ഹ്യനന്തം ശുഭം
പ്രത്യക്ഷാക്ഷരവിഗ്രഹം ഗുരുപദം ധ്യായേദ്വിഭും ശാശ്വതമ് ॥
അഥ പ്രഥമോഽധ്യായഃ ॥
അചിന്ത്യാവ്യക്തരൂപായ നിര്ഗുണായ ഗണാത്മനേ ।
സമസ്തജഗദാധാരമൂര്തയേ ബ്രഹ്മണേ നമഃ ॥ 1 ॥
ഋഷയ ഊചുഃ ।
സൂത സൂത മഹാപ്രാജ്ഞ നിഗമാഗമപാരഗ ।
ഗുരുസ്വരൂപമസ്മാകം ബ്രൂഹി സര്വമലാപഹമ് ॥ 2 ॥
സൂത സൂത മഹാപ്രാജ്ഞ നിഗമാഗമപാരഗ ।
ഗുരുസ്വരൂപമസ്മാകം ബ്രൂഹി സര്വമലാപഹമ് ॥ 2 ॥
യസ്യ ശ്രവണമാത്രേണ ദേഹീ ദുഃഖാദ്വിമുച്യതേ ।
യേന മാര്ഗേണ മുനയഃ സര്വജ്ഞത്വം പ്രപേദിരേ ॥ 3 ॥
യേന മാര്ഗേണ മുനയഃ സര്വജ്ഞത്വം പ്രപേദിരേ ॥ 3 ॥
യത്പ്രാപ്യ ന പുനര്യാതി നരഃ സംസാരബന്ധനമ് ।
തഥാവിധം പരം തത്ത്വം വക്തവ്യമധുനാ ത്വയാ ॥ 4 ॥
തഥാവിധം പരം തത്ത്വം വക്തവ്യമധുനാ ത്വയാ ॥ 4 ॥
ഗുഹ്യാദ്ഗുഹ്യതമം സാരം ഗുരുഗീതാ വിശേഷതഃ ।
ത്വത്പ്രസാദാച്ച ശ്രോതവ്യാ തത്സര്വം ബ്രൂഹി സൂത നഃ ॥ 5 ॥
ത്വത്പ്രസാദാച്ച ശ്രോതവ്യാ തത്സര്വം ബ്രൂഹി സൂത നഃ ॥ 5 ॥
ഇതി സമ്പ്രാര്ഥിതഃ സൂതോ മുനിസങ്ഘൈര്മുഹുര്മുഹുഃ ॥
കുതൂഹലേന മഹതാ പ്രോവാച മധുരം വചഃ ॥ 6 ॥
കുതൂഹലേന മഹതാ പ്രോവാച മധുരം വചഃ ॥ 6 ॥
സൂത ഉവാച।
ശ്രുണുധ്വം മുനയഃ സര്വേ ശ്രദ്ധയാ പരയാ മുദാ ।
വദാമി ഭവരോഗഘ്നീം ഗീതാം മാതൃസ്വരൂപിണീമ് ॥ 7 ॥
ശ്രുണുധ്വം മുനയഃ സര്വേ ശ്രദ്ധയാ പരയാ മുദാ ।
വദാമി ഭവരോഗഘ്നീം ഗീതാം മാതൃസ്വരൂപിണീമ് ॥ 7 ॥
പുരാ കൈലാസശിഖരേ സിദ്ധഗന്ധര്വസേവിതേ ।
തത്ര കല്പലതാപുഷ്പമന്ദിരേഽത്യന്തസുന്ദരേ ॥ 8 ॥
തത്ര കല്പലതാപുഷ്പമന്ദിരേഽത്യന്തസുന്ദരേ ॥ 8 ॥
വ്യാഘ്രാജിനേ സമാസീനം ശുകാദിമുനിവന്ദിതമ് ।
ബോധയന്തം പരം തത്ത്വം മധ്യേ മുനിഗണേ ക്വചിത് ॥ 9 ॥
ബോധയന്തം പരം തത്ത്വം മധ്യേ മുനിഗണേ ക്വചിത് ॥ 9 ॥
പ്രണമ്രവദനാ ശശ്വന്നമസ്കുര്വന്തമാദരാത് ।
ദൃഷ്ട്വാ വിസ്മയമാപന്ന പാര്വതീ പരിപൃച്ഛതി ॥ 10 ॥
ദൃഷ്ട്വാ വിസ്മയമാപന്ന പാര്വതീ പരിപൃച്ഛതി ॥ 10 ॥
പാര്വത്യുവാച।
ഓം നമോ ദേവ ദേവേശ പരാത്പര ജഗദ്ഗുരോ ।
ത്വാം നമസ്കുര്വതേ ഭക്ത്യാ സുരാസുരനരാഃ സദാ ॥ 11 ॥
ഓം നമോ ദേവ ദേവേശ പരാത്പര ജഗദ്ഗുരോ ।
ത്വാം നമസ്കുര്വതേ ഭക്ത്യാ സുരാസുരനരാഃ സദാ ॥ 11 ॥
വിധിവിഷ്ണുമഹേന്ദ്രാദ്യൈര്വന്ദ്യഃ ഖലു സദാ ഭവാന് ।
നമസ്കരോഷി കസ്മൈ ത്വം നമസ്കാരാശ്രയഃ കില ॥ 12 ॥
നമസ്കരോഷി കസ്മൈ ത്വം നമസ്കാരാശ്രയഃ കില ॥ 12 ॥
ദൃഷ്ട്വൈതത്കര്മ വിപുലമാശ്ചര്യ പ്രതിഭാതി മേ ।
കിമേതന്ന വിജാനേഽഹം കൃപയാ വദ മേ പ്രഭോ ॥ 13 ॥
കിമേതന്ന വിജാനേഽഹം കൃപയാ വദ മേ പ്രഭോ ॥ 13 ॥
ഭഗവന് സര്വധര്മജ്ഞ വ്രതാനാം വ്രതനായകമ് ।
ബ്രൂഹി മേ കൃപയാ ശമ്ഭോ ഗുരുമാഹാത്മ്യമുത്തമമ് ॥ 14 ॥
ബ്രൂഹി മേ കൃപയാ ശമ്ഭോ ഗുരുമാഹാത്മ്യമുത്തമമ് ॥ 14 ॥
കേന മാര്ഗേണ ഭോ സ്വാമിന് ദേഹീ ബ്രഹ്മമയോ ഭവേത് ।
തത്കൃപാം കുരു മേ സ്വാമിന് നമാമി ചരണൌ തവ ॥ 15 ॥
തത്കൃപാം കുരു മേ സ്വാമിന് നമാമി ചരണൌ തവ ॥ 15 ॥
ഇതി സമ്പ്രാര്ഥിതഃ ശശ്വന്മഹാദേവോ മഹേശ്വരഃ ।
ആനന്ദഭരിതഃ സ്വാന്തേ പാര്വതീമിദമബ്രവീത് ॥ 16 ॥
ആനന്ദഭരിതഃ സ്വാന്തേ പാര്വതീമിദമബ്രവീത് ॥ 16 ॥
ശ്രീ മഹാദേവ ഉവാച।
ന വക്തവ്യമിദം ദേവി രഹസ്യാതിരഹസ്യകമ് ।
ന കസ്യാപി പുരാ പ്രോക്തം ത്വദ്ഭക്ത്യര്ഥം വദാമി തത് ॥ 17 ॥
ന വക്തവ്യമിദം ദേവി രഹസ്യാതിരഹസ്യകമ് ।
ന കസ്യാപി പുരാ പ്രോക്തം ത്വദ്ഭക്ത്യര്ഥം വദാമി തത് ॥ 17 ॥
മമ രൂപാഽസി ദേവി ത്വമതസ്തത്കഥയാമി തേ ।
ലോകോപകാരകഃ പ്രശ്നോ ന കേനാപി കൃതഃ പുരാ ॥ 18 ॥
ലോകോപകാരകഃ പ്രശ്നോ ന കേനാപി കൃതഃ പുരാ ॥ 18 ॥
യസ്യ ദേവേ പരാ ഭക്തിര്യഥാ ദേവേ തഥാ ഗുരൌ ।
തസ്യൈതേ കഥിതാ ഹ്യര്ഥാഃ പ്രകാശന്തേ മഹാത്മനഃ ॥ 19 ॥
തസ്യൈതേ കഥിതാ ഹ്യര്ഥാഃ പ്രകാശന്തേ മഹാത്മനഃ ॥ 19 ॥
യോ ഗുരുഃ സ ശിവഃ പ്രോക്തോ യഃ ശിവഃ സ ഗുരുഃ സ്മൃതഃ ।
വികല്പം യസ്തു കുര്വീത സ നരോ ഗുരുതല്പഗഃ ॥ 20 ॥
വികല്പം യസ്തു കുര്വീത സ നരോ ഗുരുതല്പഗഃ ॥ 20 ॥
ദുര്ലഭം ത്രിഷു ലോകേഷു തച്ഛൃണുഷ്വ വദാമ്യഹമ് ।
ഗുരുബ്രഹ്മ വിനാ നാന്യഃ സത്യം സത്യം വരാനനേ ॥ 21 ॥
ഗുരുബ്രഹ്മ വിനാ നാന്യഃ സത്യം സത്യം വരാനനേ ॥ 21 ॥
വേദശാസ്ത്രപുരാണാനി ചേതിഹാസാദികാനി ച ।
മന്ത്രയന്ത്രാദിവിദ്യാനാം മോഹനോച്ചാടനാദികമ് ॥ 22 ॥
മന്ത്രയന്ത്രാദിവിദ്യാനാം മോഹനോച്ചാടനാദികമ് ॥ 22 ॥
ശൈവശാക്താഗമാദീനി ഹ്യന്യേ ച ബഹവോ മതാഃ ।
അപഭ്രംശാഃ സമസ്താനാം ജീവാനാം ഭ്രാന്തചേതസാമ് ॥ 23 ॥
അപഭ്രംശാഃ സമസ്താനാം ജീവാനാം ഭ്രാന്തചേതസാമ് ॥ 23 ॥
ജപസ്തപോ വ്രതം തീര്ഥം യജ്ഞോ ദാനം തഥൈവ ച ।
ഗുരുതത്ത്വമവിജ്ഞായ സര്വം വ്യര്ഥം ഭവേത്പ്രിയേ ॥ 24 ॥
ഗുരുതത്ത്വമവിജ്ഞായ സര്വം വ്യര്ഥം ഭവേത്പ്രിയേ ॥ 24 ॥
ഗുരുബുദ്ധ്യാത്മനോ നാന്യത് സത്യം സത്യം വരാനനേ ।
തല്ലാഭാര്ഥം പ്രയത്നസ്തു കര്തവ്യശ്ച മനീഷിഭിഃ ॥ 25 ॥
തല്ലാഭാര്ഥം പ്രയത്നസ്തു കര്തവ്യശ്ച മനീഷിഭിഃ ॥ 25 ॥
ഗൂഢാവിദ്യാ ജഗന്മായാ ദേഹശ്ചാജ്ഞാനസമ്ഭവഃ ।
വിജ്ഞാനം യത്പ്രസാദേന ഗുരുശബ്ദേന കഥ്യതേ ॥ 26 ॥
വിജ്ഞാനം യത്പ്രസാദേന ഗുരുശബ്ദേന കഥ്യതേ ॥ 26 ॥
യദങ്ഘ്രികമലദ്വന്ദ്വം ദ്വന്ദ്വതാപനിവാരകമ് ।
താരകം ഭവസിന്ധോശ്ച തം ഗുരും പ്രണമാമ്യഹമ് ॥ 27 ॥
താരകം ഭവസിന്ധോശ്ച തം ഗുരും പ്രണമാമ്യഹമ് ॥ 27 ॥
ദേഹീ ബ്രഹ്മ ഭവേദ്യസ്മാത് ത്വത്കൃപാര്ഥം വദാമി തത് ।
സര്വപാപവിശുദ്ധാത്മാ ശ്രീഗുരോഃ പാദസേവനാത് ॥ 28 ॥
സര്വപാപവിശുദ്ധാത്മാ ശ്രീഗുരോഃ പാദസേവനാത് ॥ 28 ॥
സര്വതീര്ഥാവഗാഹസ്യ സമ്പ്രാപ്നോതി ഫലം നരഃ ।
ഗുരോഃ പാദോദകം പീത്വാ ശേഷം ശിരസി ധാരയന് ॥ 29 ॥
ഗുരോഃ പാദോദകം പീത്വാ ശേഷം ശിരസി ധാരയന് ॥ 29 ॥
ശോഷണം പാപപങ്കസ്യ ദീപനം ജ്ഞാനതേജസഃ ।
ഗുരോഃ പാദോദകം സമ്യക് സംസാരാര്ണവതാരകമ് ॥ 30 ॥
ഗുരോഃ പാദോദകം സമ്യക് സംസാരാര്ണവതാരകമ് ॥ 30 ॥
അജ്ഞാനമൂലഹരണം ജന്മകര്മനിവാരകമ് ।
ജ്ഞാനവൈരാഗ്യസിദ്ധ്യര്ഥം ഗുരോഃ പാദോദകം പിബേത് ॥ 31 ॥
ജ്ഞാനവൈരാഗ്യസിദ്ധ്യര്ഥം ഗുരോഃ പാദോദകം പിബേത് ॥ 31 ॥
ഗുരുപാദോദകം പാനം ഗുരോരുച്ഛിഷ്ടഭോജനമ് ।
ഗുരുമൂര്തേഃ സദാ ധ്യാനം ഗുരോര്നാമ സദാ ജപഃ ॥ 32 ॥
ഗുരുമൂര്തേഃ സദാ ധ്യാനം ഗുരോര്നാമ സദാ ജപഃ ॥ 32 ॥
സ്വദേശികസ്യൈവ ച നാമകീര്തനം
ഭവേദനന്തസ്യ ശിവസ്യ കീര്തനമ് ।
സ്വദേശികസ്യൈവ ച നാമചിന്തനം
ഭവേദനന്തസ്യ ശിവസ്യ ചിന്തനമ് ॥ 33 ॥
ഭവേദനന്തസ്യ ശിവസ്യ കീര്തനമ് ।
സ്വദേശികസ്യൈവ ച നാമചിന്തനം
ഭവേദനന്തസ്യ ശിവസ്യ ചിന്തനമ് ॥ 33 ॥
യത്പാദാമ്ബുജരേണുര്വൈ കോഽപി സംസാരവാരിധൌ ।
സേതുബന്ധായതേ നാഥം ദേശികം തമുപാസ്മഹേ ॥ 34 ॥
സേതുബന്ധായതേ നാഥം ദേശികം തമുപാസ്മഹേ ॥ 34 ॥
യദനുഗ്രഹമാത്രേണ ശോകമോഹൌ വിനശ്യതഃ ।
തസ്മൈ ശ്രീദേശികേന്ദ്രായ നമോഽസ്തു പരമാത്മനേ ॥ 35 ॥
തസ്മൈ ശ്രീദേശികേന്ദ്രായ നമോഽസ്തു പരമാത്മനേ ॥ 35 ॥
യസ്മാദനുഗ്രഹം ലബ്ധ്വാ മഹദജ്ഞാനമുത്സൃജേത് ।
തസ്മൈ ശ്രീദേശികേന്ദ്രായ നമശ്ചാഭീഷ്ടസിദ്ധയേ ॥ 36 ॥
തസ്മൈ ശ്രീദേശികേന്ദ്രായ നമശ്ചാഭീഷ്ടസിദ്ധയേ ॥ 36 ॥
കാശീക്ഷേത്രം നിവാസശ്ച ജാഹ്നവീ ചരണോദകമ് ।
ഗുരുര്വിശ്വേശ്വരഃ സാക്ഷാത് താരകം ബ്രഹ്മനിശ്ചയഃ ॥ 37 ॥
ഗുരുര്വിശ്വേശ്വരഃ സാക്ഷാത് താരകം ബ്രഹ്മനിശ്ചയഃ ॥ 37 ॥
ഗുരുസേവാ ഗയാ പ്രോക്താ ദേഹഃ സ്യാദക്ഷയോ വടഃ ।
തത്പാദം വിഷ്ണുപാദം സ്യാത് തത്ര ദത്തമനസ്തതമ് ॥ 38 ॥
തത്പാദം വിഷ്ണുപാദം സ്യാത് തത്ര ദത്തമനസ്തതമ് ॥ 38 ॥
ഗുരുമൂര്തിം സ്മരേന്നിത്യം ഗുരോര്നാമ സദാ ജപേത് ।
ഗുരോരാജ്ഞാം പ്രകുര്വീത ഗുരോരന്യം ന ഭാവയേത് ॥ 39 ॥
ഗുരോരാജ്ഞാം പ്രകുര്വീത ഗുരോരന്യം ന ഭാവയേത് ॥ 39 ॥
ഗുരുവക്ത്രേ സ്ഥിതം ബ്രഹ്മ പ്രാപ്യതേ തത്പ്രസാദതഃ ।
ഗുരോര്ധ്യാനം സദാ കുര്യാത് കുലസ്ത്രീ സ്വപതിം യഥാ ॥ 40 ॥
ഗുരോര്ധ്യാനം സദാ കുര്യാത് കുലസ്ത്രീ സ്വപതിം യഥാ ॥ 40 ॥
സ്വാശ്രമം ച സ്വജാതിം ച സ്വകീര്തിം പുഷ്ടിവര്ധനമ് ।
ഏതത്സര്വം പരിത്യജ്യ ഗുരുമേവ സമാശ്രയേത് ॥ 41 ॥
ഏതത്സര്വം പരിത്യജ്യ ഗുരുമേവ സമാശ്രയേത് ॥ 41 ॥
അനന്യാശ്ചിന്തയന്തോ യേ സുലഭം പരമം സുഖമ് ।
തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന ഗുരോരാരാധനം കുരു ॥ 42 ॥
തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന ഗുരോരാരാധനം കുരു ॥ 42 ॥
ഗുരുവക്ത്രേ സ്ഥിതാ വിദ്യാ ഗുരുഭക്ത്യാ ച ലഭ്യതേ ।
ത്രൈലോക്യേ സ്ഫുടവക്താരോ ദേവര്ഷിപിതൃമാനവാഃ ॥ 43 ॥
ത്രൈലോക്യേ സ്ഫുടവക്താരോ ദേവര്ഷിപിതൃമാനവാഃ ॥ 43 ॥
ഗുകാരശ്ചാന്ധകാരോ ഹി രുകാരസ്തേജ ഉച്യതേ ।
അജ്ഞാനഗ്രാസകം ബ്രഹ്മ ഗുരുരേവ ന സംശയഃ ॥ 44 ॥
അജ്ഞാനഗ്രാസകം ബ്രഹ്മ ഗുരുരേവ ന സംശയഃ ॥ 44 ॥
ഗുകാരശ്ചാന്ധകാരസ്തു രുകാരസ്തന്നിരോധകൃത് ।
അന്ധകാരവിനാശിത്വാദ്ഗുരുരിത്യഭിധീയതേ ॥
ഗുകാരോ ഭവരോഗഃ സ്യാത് രുകാരസ്തന്നിരോധകൃത് ।
ഭവരോഗഹരത്വാച്ച ഗുരുരിത്യഭിധീയതേ ॥ 45 ॥
അന്ധകാരവിനാശിത്വാദ്ഗുരുരിത്യഭിധീയതേ ॥
ഗുകാരോ ഭവരോഗഃ സ്യാത് രുകാരസ്തന്നിരോധകൃത് ।
ഭവരോഗഹരത്വാച്ച ഗുരുരിത്യഭിധീയതേ ॥ 45 ॥
ഗുകാരശ്ച ഗുണാതീതോ രൂപാതീതോ രുകാരകഃ ।
ഗുണരൂപവിഹീനത്വാത് ഗുരുരിത്യഭിധീയതേ ॥ 46 ॥
ഗുണരൂപവിഹീനത്വാത് ഗുരുരിത്യഭിധീയതേ ॥ 46 ॥
ഗുകാരഃ പ്രഥമോ വര്ണോ മായാദിഗുണഭാസകഃ ।
രുകാരോഽസ്തി പരം ബ്രഹ്മ മായാഭ്രാന്തിവിമോചകമ് ॥ 47 ॥
രുകാരോഽസ്തി പരം ബ്രഹ്മ മായാഭ്രാന്തിവിമോചകമ് ॥ 47 ॥
ഏവം ഗുരുപദം ശ്രേഷ്ഠം ദേവാനാമപി ദുര്ലഭമ് ।
ഹാഹാഹൂഹൂഗണൈശ്ചൈവ ഗന്ധര്വാദ്യൈശ്ച പൂജിതമ് ॥ 48 ॥
ഹാഹാഹൂഹൂഗണൈശ്ചൈവ ഗന്ധര്വാദ്യൈശ്ച പൂജിതമ് ॥ 48 ॥
ധ്രുവം തേഷാം ച സര്വേഷാം നാസ്തി തത്ത്വം ഗുരോഃ പരമ് ।
ഗുരോരാരാധനം കുര്യാത് സ്വജീവത്വം നിവേദയേത് ॥ 49 ॥
ഗുരോരാരാധനം കുര്യാത് സ്വജീവത്വം നിവേദയേത് ॥ 49 ॥
ആസനം ശയനം വസ്ത്രം വാഹനം ഭൂഷണാദികമ് ।
സാധകേന പ്രദാതവ്യം ഗുരുസന്തോഷകാരണമ് ॥ 50 ॥
സാധകേന പ്രദാതവ്യം ഗുരുസന്തോഷകാരണമ് ॥ 50 ॥
കര്മണാ മനസാ വാചാ സര്വദാഽഽരാധയേദ്ഗുരുമ് ।
ദീര്ഘദണ്ഡം നമസ്കൃത്യ നിര്ലജ്ജോ ഗുരുസന്നിധൌ ॥ 51 ॥
ദീര്ഘദണ്ഡം നമസ്കൃത്യ നിര്ലജ്ജോ ഗുരുസന്നിധൌ ॥ 51 ॥
ശരീരമിന്ദ്രിയം പ്രാണമര്ഥസ്വജനബാന്ധവാന് ।
ആത്മദാരാദികം സര്വം സദ്ഗുരുഭ്യോ നിവേദയേത് ॥ 52 ॥
ആത്മദാരാദികം സര്വം സദ്ഗുരുഭ്യോ നിവേദയേത് ॥ 52 ॥
ഗുരുരേകോ ജഗത്സര്വം ബ്രഹ്മവിഷ്ണുശിവാത്മകമ് ।
ഗുരോഃ പരതരം നാസ്തി തസ്മാത്സമ്പൂജയേദ്ഗുരുമ് ॥ 53 ॥
ഗുരോഃ പരതരം നാസ്തി തസ്മാത്സമ്പൂജയേദ്ഗുരുമ് ॥ 53 ॥
സര്വശ്രുതിശിരോരത്നവിരാജിതപദാമ്ബുജമ് ।
വേദാന്താര്ഥപ്രവക്താരം തസ്മാത് സമ്പൂജയേദ്ഗുരുമ് ॥ 54 ॥
വേദാന്താര്ഥപ്രവക്താരം തസ്മാത് സമ്പൂജയേദ്ഗുരുമ് ॥ 54 ॥
യസ്യ സ്മരണമാത്രേണ ജ്ഞാനമുത്പദ്യതേ സ്വയമ് ।
സ ഏവ സര്വസമ്പത്തിഃ തസ്മാത്സമ്പൂജയേദ്ഗുരുമ് ॥ 55 ॥
സ ഏവ സര്വസമ്പത്തിഃ തസ്മാത്സമ്പൂജയേദ്ഗുരുമ് ॥ 55 ॥
[പാഠഭേദഃ -
കൃമികോടിഭിരാവിഷ്ടം ദുര്ഗന്ധമലമൂത്രകമ് ।
ശ്ലേഷ്മരക്തത്വചാമാംസൈര്നദ്ധം ചൈതദ്വരാനനേ ॥
]
കൃമികോടിഭിരാവിഷ്ടം ദുര്ഗന്ധകുലദൂഷിതമ് ।
അനിത്യം ദുഃഖനിലയം ദേഹം വിദ്ധി വരാനനേ ॥ 56 ॥
കൃമികോടിഭിരാവിഷ്ടം ദുര്ഗന്ധമലമൂത്രകമ് ।
ശ്ലേഷ്മരക്തത്വചാമാംസൈര്നദ്ധം ചൈതദ്വരാനനേ ॥
]
കൃമികോടിഭിരാവിഷ്ടം ദുര്ഗന്ധകുലദൂഷിതമ് ।
അനിത്യം ദുഃഖനിലയം ദേഹം വിദ്ധി വരാനനേ ॥ 56 ॥
സംസാരവൃക്ഷമാരൂഢാഃ പതന്തി നരകാര്ണവേ ।
യസ്താനുദ്ധരതേ സര്വാന് തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 57 ॥
യസ്താനുദ്ധരതേ സര്വാന് തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 57 ॥
ഗുരുര്ബ്രഹ്മാ ഗുരുര്വിഷ്ണുര്ഗുരുര്ദേവോ മഹേശ്വരഃ ।
ഗുരുസ്സാക്ഷാത് പരബ്രഹ്മ തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 58 ॥
ഗുരുസ്സാക്ഷാത് പരബ്രഹ്മ തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 58 ॥
അജ്ഞാനതിമിരാന്ധസ്യ ജ്ഞാനാഞ്ജനശലാകയാ ।
ചക്ഷുരുന്മീലിതം യേന തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 59 ॥
ചക്ഷുരുന്മീലിതം യേന തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 59 ॥
അഖണ്ഡമണ്ഡലാകാരം വ്യാപ്തം യേന ചരാചരമ് ।
തത്പദം ദര്ശിതം യേന തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 60 ॥
തത്പദം ദര്ശിതം യേന തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 60 ॥
സ്ഥാവരം ജങ്ഗമം വ്യാപ്തം യത്കിഞ്ചിത്സചരാചരമ് ।
ത്വം പദം ദര്ശിതം യേന തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 61 ॥
ത്വം പദം ദര്ശിതം യേന തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 61 ॥
ചിന്മയവ്യാപിതം സര്വം ത്രൈലോക്യം സചരാചരമ് ।
അസിത്വം ദര്ശിതം യേന തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 62 ॥
അസിത്വം ദര്ശിതം യേന തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 62 ॥
നിമിഷാന്നിമിഷാര്ധാദ്വാ യദ്വാക്യാദ്വൈ വിമുച്യതേ ।
സ്വാത്മാനം ശിവമാലോക്യ തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 63 ॥
സ്വാത്മാനം ശിവമാലോക്യ തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 63 ॥
ചൈതന്യം ശാശ്വതം ശാന്തം വ്യോമാതീതം നിരഞ്ജനമ് ।
നാദബിന്ദുകലാതീതം തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 64 ॥
നാദബിന്ദുകലാതീതം തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 64 ॥
നിര്ഗുണം നിര്മലം ശാന്തം ജങ്ഗമം സ്ഥിരമേവ ച ।
വ്യാപ്തം യേന ജഗത്സര്വം തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 65 ॥
വ്യാപ്തം യേന ജഗത്സര്വം തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 65 ॥
സ പിതാ സ ച മേ മാതാ സ ബന്ധുഃ സ ച ദേവതാ ।
സംസാരമോഹനാശായ തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 66 ॥
സംസാരമോഹനാശായ തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 66 ॥
യത്സത്ത്വേന ജഗത്സത്ത്വം യത്പ്രകാശേന ഭാതി തത് ।
യദാനന്ദേന നന്ദന്തി തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 67 ॥
യദാനന്ദേന നന്ദന്തി തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 67 ॥
യസ്മിന് സ്ഥിതമിദം സര്വം ഭാതി യദ്ഭാനരൂപതഃ ।
പ്രിയം പുത്രാദി യത്പ്രീത്യാ തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 68 ॥
പ്രിയം പുത്രാദി യത്പ്രീത്യാ തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 68 ॥
യേനേദം ദര്ശിതം തത്ത്വം ചിത്തചൈത്യാദികം തഥാ ।
ജാഗ്രത്സ്വപ്നസുഷുപ്ത്യാദി തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 69 ॥
ജാഗ്രത്സ്വപ്നസുഷുപ്ത്യാദി തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 69 ॥
യസ്യ ജ്ഞാനമിദം വിശ്വം ന ദൃശ്യം ഭിന്നഭേദതഃ ।
സദൈകരൂപരൂപായ തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 70 ॥
സദൈകരൂപരൂപായ തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 70 ॥
യസ്യ ജ്ഞാതം മതം തസ്യ മതം യസ്യ ന വേദ സഃ ।
അനന്യഭാവഭാവായ തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 71 ॥
അനന്യഭാവഭാവായ തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 71 ॥
യസ്മൈ കാരണരൂപായ കാര്യരൂപേണ ഭാതി യത് ।
കാര്യകാരണരൂപായ തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 72 ॥
കാര്യകാരണരൂപായ തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 72 ॥
നാനാരൂപമിദം വിശ്വം ന കേനാപ്യസ്തി ഭിന്നതാ ।
കാര്യകാരണരൂപായ തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 73 ॥
കാര്യകാരണരൂപായ തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 73 ॥
ജ്ഞാനശക്തിസമാരൂഢതത്ത്വമാലാവിഭൂഷിണേ ।
ഭുക്തിമുക്തിപ്രദാത്രേ ച തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 74 ॥
ഭുക്തിമുക്തിപ്രദാത്രേ ച തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 74 ॥
അനേകജന്മസമ്പ്രാപ്തകര്മബന്ധവിദാഹിനേ ।
ജ്ഞാനാനലപ്രഭാവേന തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 75 ॥
ജ്ഞാനാനലപ്രഭാവേന തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 75 ॥
ശോഷണം ഭവസിന്ധോശ്ച ദീപനം ക്ഷരസമ്പദാമ് ।
ഗുരോഃ പാദോദകം യസ്യ തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 76 ॥
ഗുരോഃ പാദോദകം യസ്യ തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 76 ॥
ന ഗുരോരധികം തത്ത്വം ന ഗുരോരധികം തപഃ ।
ന ഗുരോരധികം ജ്ഞാനം തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 77 ॥
ന ഗുരോരധികം ജ്ഞാനം തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 77 ॥
മന്നാഥഃ ശ്രീജഗന്നാഥോ മദ്ഗുരുഃ ശ്രീജഗദ്ഗുരുഃ ।
മമാഽഽത്മാ സര്വഭൂതാത്മാ തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 78 ॥
മമാഽഽത്മാ സര്വഭൂതാത്മാ തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 78 ॥
ഗുരുരാദിരനാദിശ്ച ഗുരുഃ പരമദൈവതമ് ।
ഗുരുമന്ത്രസമോ നാസ്തി തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 79 ॥
ഗുരുമന്ത്രസമോ നാസ്തി തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 79 ॥
ഏക ഏവ പരോ ബന്ധുര്വിഷമേ സമുപസ്ഥിതേ ।
ഗുരുഃ സകലധര്മാത്മാ തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 80 ॥
ഗുരുഃ സകലധര്മാത്മാ തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 80 ॥
ഗുരുമധ്യേ സ്ഥിതം വിശ്വം വിശ്വമധ്യേ സ്ഥിതോ ഗുരുഃ ।
ഗുരുര്വിശ്വം ന ചാന്യോഽസ്തി തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 81 ॥
ഗുരുര്വിശ്വം ന ചാന്യോഽസ്തി തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 81 ॥
ഭവാരണ്യപ്രവിഷ്ടസ്യ ദിങ്മോഹഭ്രാന്തചേതസഃ ।
യേന സന്ദര്ശിതഃ പന്ഥാഃ തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 82 ॥
യേന സന്ദര്ശിതഃ പന്ഥാഃ തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 82 ॥
താപത്രയാഗ്നിതപ്താനാമശാന്തപ്രാണിനാം മുദേ ।
ഗുരുരേവ പരാ ഗങ്ഗാ തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 83 ॥
ഗുരുരേവ പരാ ഗങ്ഗാ തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥ 83 ॥
[പാഠഭേദഃ -
അജ്ഞാനേനാഹിനാ ഗ്രസ്താഃ പ്രാണിനസ്താന് ചികിത്സകഃ ।
വിദ്യാസ്വരൂപോ ഭഗവാംസ്തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥
]
അജ്ഞാനസര്പദഷ്ടാനാം പ്രാണിനാം കശ്ചികിത്സകഃ ।
സമ്യഗ്ജ്ഞാനമഹാമന്ത്രവേദിനം സദ്ഗുരു വിനാ ॥ 84 ॥
അജ്ഞാനേനാഹിനാ ഗ്രസ്താഃ പ്രാണിനസ്താന് ചികിത്സകഃ ।
വിദ്യാസ്വരൂപോ ഭഗവാംസ്തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥
]
അജ്ഞാനസര്പദഷ്ടാനാം പ്രാണിനാം കശ്ചികിത്സകഃ ।
സമ്യഗ്ജ്ഞാനമഹാമന്ത്രവേദിനം സദ്ഗുരു വിനാ ॥ 84 ॥
ഹേതവേ ജഗതാമേവ സംസാരാര്ണവസേതവേ ।
പ്രഭവേ സര്വവിദ്യാനാം ശമ്ഭവേ ഗുരവേ നമഃ ॥ 85 ॥
പ്രഭവേ സര്വവിദ്യാനാം ശമ്ഭവേ ഗുരവേ നമഃ ॥ 85 ॥
ധ്യാനമൂലം ഗുരോര്മൂര്തിഃ പൂജാമൂലം ഗുരോഃ പദമ് ।
മന്ത്രമൂലം ഗുരോര്വാക്യം മുക്തിമൂലം ഗുരോഃ കൃപാ ॥ 86 ॥
മന്ത്രമൂലം ഗുരോര്വാക്യം മുക്തിമൂലം ഗുരോഃ കൃപാ ॥ 86 ॥
സപ്തസാഗരപര്യന്തതീര്ഥസ്നാനഫലം തു യത് ।
ഗുരോഃ പാദോദബിന്ദോശ്ച സഹസ്രാംശേ ന തത്ഫലമ് ॥ 87 ॥
ഗുരോഃ പാദോദബിന്ദോശ്ച സഹസ്രാംശേ ന തത്ഫലമ് ॥ 87 ॥
ശിവേ രുഷ്ടേ ഗുരുസ്ത്രാതാ ഗുരൌ രുഷ്ടേ ന കശ്ചന ।
ലബ്ധ്വാ കുലഗുരും സമ്യഗ്ഗുരുമേവ സമാശ്രയേത് ॥ 88 ॥
ലബ്ധ്വാ കുലഗുരും സമ്യഗ്ഗുരുമേവ സമാശ്രയേത് ॥ 88 ॥
മധുലുബ്ധോ യഥാ ഭൃങ്ഗഃ പുഷ്പാത്പുഷ്പാന്തരം വ്രജേത് ।
ജ്ഞാനലുബ്ധസ്തഥാ ശിഷ്യോ ഗുരോര്ഗുര്വന്തരം വ്രജേത് ॥ 89 ॥
ജ്ഞാനലുബ്ധസ്തഥാ ശിഷ്യോ ഗുരോര്ഗുര്വന്തരം വ്രജേത് ॥ 89 ॥
വന്ദേ ഗുരുപദദ്വന്ദ്വം വാങ്മനാതീതഗോചരമ് ।
ശ്വേതരക്തപ്രഭാഭിന്നം ശിവശക്ത്യാത്മകം പരമ് ॥ 90 ॥
ശ്വേതരക്തപ്രഭാഭിന്നം ശിവശക്ത്യാത്മകം പരമ് ॥ 90 ॥
ഗുകാരം ച ഗുണാതീതം രൂകാരം രൂപവര്ജിതമ് ।
ഗുണാതീതമരൂപം ച യോ ദദ്യാത്സ ഗുരുഃ സ്മൃതഃ ॥ 91 ॥
ഗുണാതീതമരൂപം ച യോ ദദ്യാത്സ ഗുരുഃ സ്മൃതഃ ॥ 91 ॥
അത്രിനേത്രഃ ശിവഃ സാക്ഷാത് ദ്വിബാഹുശ്ച ഹരിഃ സ്മൃതഃ ।
യോഽചതുര്വദനോ ബ്രഹ്മാ ശ്രീഗുരുഃ കഥിതഃ പ്രിയേ ॥ 92 ॥
യോഽചതുര്വദനോ ബ്രഹ്മാ ശ്രീഗുരുഃ കഥിതഃ പ്രിയേ ॥ 92 ॥
അയം മയാഞ്ജലിര്ബദ്ധോ ദയാസാഗരസിദ്ധയേ ।
യദനുഗ്രഹതോ ജന്തുശ്ചിത്രസംസാരമുക്തിഭാക് ॥ 93 ॥
യദനുഗ്രഹതോ ജന്തുശ്ചിത്രസംസാരമുക്തിഭാക് ॥ 93 ॥
ശ്രീഗുരോഃ പരമം രൂപം വിവേകചക്ഷുരഗ്രതഃ ।
മന്ദഭാഗ്യാ ന പശ്യന്തി അന്ധാഃ സൂര്യോദയം യഥാ ॥ 94 ॥
മന്ദഭാഗ്യാ ന പശ്യന്തി അന്ധാഃ സൂര്യോദയം യഥാ ॥ 94 ॥
കുലാനാം കുലകോടീനാം താരകസ്തത്ര തത്ക്ഷണാത് ।
അതസ്തം സദ്ഗുരും ജ്ഞാത്വാ ത്രികാലമഭിവാദയേത് ॥ 95 ॥
അതസ്തം സദ്ഗുരും ജ്ഞാത്വാ ത്രികാലമഭിവാദയേത് ॥ 95 ॥
ശ്രീനാഥചരണദ്വന്ദ്വം യസ്യാം ദിശി വിരാജതേ ।
തസ്യാം ദിശി നമസ്കുര്യാത് ഭക്ത്യാ പ്രതിദിനം പ്രിയേ ॥ 96 ॥
തസ്യാം ദിശി നമസ്കുര്യാത് ഭക്ത്യാ പ്രതിദിനം പ്രിയേ ॥ 96 ॥
സാഷ്ടാങ്ഗപ്രണിപാതേന സ്തുവന്നിത്യം ഗുരും ഭജേത് ।
ഭജനാത് സ്ഥൈര്യമാപ്നോതി സ്വസ്വരൂപമയോ ഭവേത് ॥ 97 ॥
ഭജനാത് സ്ഥൈര്യമാപ്നോതി സ്വസ്വരൂപമയോ ഭവേത് ॥ 97 ॥
ദോര്ഭ്യാം പദ്ഭ്യാം ച ജാനുഭ്യാമുരസാ ശിരസാ ദൃശാ ।
മനസാ വചസാ ചേതി പ്രണാമോഽഷ്ടാങ്ഗ ഉച്യതേ ॥ 98 ॥
മനസാ വചസാ ചേതി പ്രണാമോഽഷ്ടാങ്ഗ ഉച്യതേ ॥ 98 ॥
തസ്യൈ ദിശേ സതതമഞ്ജലിരേഷ നിത്യം
പ്രക്ഷിപ്യതാം മുഖരിതൈര്മധുരൈഃ പ്രസൂനൈഃ ।
ജാഗര്തി യത്ര ഭഗവാന് ഗുരുചക്രവര്തീ
വിശ്വസ്ഥിതിപ്രലയനാടകനിത്യസാക്ഷീ ॥ 99 ॥
പ്രക്ഷിപ്യതാം മുഖരിതൈര്മധുരൈഃ പ്രസൂനൈഃ ।
ജാഗര്തി യത്ര ഭഗവാന് ഗുരുചക്രവര്തീ
വിശ്വസ്ഥിതിപ്രലയനാടകനിത്യസാക്ഷീ ॥ 99 ॥
അഭ്യസ്തൈഃ കിമു ദീര്ഘകാലവിമലൈര്വ്യാധിപ്രദൈര്ദുഷ്കരൈഃ
പ്രാണായാമശതൈരനേകകരണൈര്ദുഃഖാത്മകൈര്ദുര്ജയൈഃ ।
യസ്മിന്നഭ്യുദിതേ വിനശ്യതി ബലീ വായുഃ സ്വയം തത്ക്ഷണാത്
പ്രാപ്തും തത്സഹജസ്വഭാവമനിശം സേവേത ചൈകം ഗുരുമ് ॥ 100 ॥
പ്രാണായാമശതൈരനേകകരണൈര്ദുഃഖാത്മകൈര്ദുര്ജയൈഃ ।
യസ്മിന്നഭ്യുദിതേ വിനശ്യതി ബലീ വായുഃ സ്വയം തത്ക്ഷണാത്
പ്രാപ്തും തത്സഹജസ്വഭാവമനിശം സേവേത ചൈകം ഗുരുമ് ॥ 100 ॥
ജ്ഞാനം വിനാ മുക്തിപദം ലഭ്യതേ ഗുരുഭക്തിതഃ ।
ഗുരോസ്സമാനതോ നാന്യത് സാധനം ഗുരുമാര്ഗിണാമ് ॥ 101 ॥
ഗുരോസ്സമാനതോ നാന്യത് സാധനം ഗുരുമാര്ഗിണാമ് ॥ 101 ॥
യസ്മാത്പരതരം നാസ്തി നേതി നേതീതി വൈ ശ്രുതിഃ ।
മനസാ വചസാ ചൈവ സത്യമാരാധയേദ്ഗുരുമ് ॥ 102 ॥
മനസാ വചസാ ചൈവ സത്യമാരാധയേദ്ഗുരുമ് ॥ 102 ॥
ഗുരോഃ കൃപാപ്രസാദേന ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശ്വരാഃ ।
സാമര്ഥ്യമഭജന് സര്വേ സൃഷ്ടിസ്ഥിത്യന്തകര്മണി ॥ 103 ॥
സാമര്ഥ്യമഭജന് സര്വേ സൃഷ്ടിസ്ഥിത്യന്തകര്മണി ॥ 103 ॥
ദേവകിന്നരഗന്ധര്വാഃ പിതൃയക്ഷാസ്തു തുമ്ബുരഃ ।
മുനയോഽപി ന ജാനന്തി ഗുരുശുശ്രൂഷണേ വിധിമ് ॥ 104 ॥
മുനയോഽപി ന ജാനന്തി ഗുരുശുശ്രൂഷണേ വിധിമ് ॥ 104 ॥
താര്കികാശ്ഛാന്ദസാശ്ചൈവ ദൈവജ്ഞാഃ കര്മഠാഃ പ്രിയേ ।
ലൌകികാസ്തേ ന ജാനന്തി ഗുരുതത്ത്വം നിരാകുലമ് ॥ 105 ॥
ലൌകികാസ്തേ ന ജാനന്തി ഗുരുതത്ത്വം നിരാകുലമ് ॥ 105 ॥
മഹാഹങ്കാരഗര്വേണ തതോവിദ്യാബലേന ച ।
ഭ്രമന്തി ചാസ്മിന് സംസാരേ ഘടീയന്ത്രം യഥാ പുനഃ ॥ 106 ॥
ഭ്രമന്തി ചാസ്മിന് സംസാരേ ഘടീയന്ത്രം യഥാ പുനഃ ॥ 106 ॥
യജ്ഞിനോഽപി ന മുക്താഃ സ്യുഃ ന മുക്താ യോഗിനസ്തഥാ ।
താപസാ അപി നോ മുക്താ ഗുരുതത്ത്വാത്പരാങ്മുഖാഃ ॥ 107 ॥
താപസാ അപി നോ മുക്താ ഗുരുതത്ത്വാത്പരാങ്മുഖാഃ ॥ 107 ॥
ന മുക്താസ്തു ച ഗന്ധര്വാഃ പിതൃയക്ഷാസ്തു ചാരണാഃ ।
ഋഷയഃ സിദ്ധദേവാദ്യാ ഗുരുസേവാപരാങ്മുഖാഃ ॥ 108 ॥
ഋഷയഃ സിദ്ധദേവാദ്യാ ഗുരുസേവാപരാങ്മുഖാഃ ॥ 108 ॥
ഇതി ശ്രീസ്കന്ദപുരാണേ ഉത്തരഖണ്ഡേ ഉമാമഹേശ്വര സംവാദേ
ശ്രീ ഗുരുഗീതായാം പ്രഥമോഽധ്യായഃ ॥

