નારાયણીયં દશક 86 - સાલ્વવધં મહાભારતયુદ્ધમ્

સાલ્વો ભૈષ્મીવિવાહે યદુબલવિજિતશ્ચન્દ્રચૂડાદ્વિમાનં
વિન્દન્ સૌભં સ માયી ત્વયિ વસતિ કુરુંસ્ત્વત્પુરીમભ્યભાઙ્ક્ષીત્ ।
પ્રદ્યુમ્નસ્તં નિરુન્ધન્નિખિલયદુભટૈર્ન્યગ્રહીદુગ્રવીર્યં
તસ્યામાત્યં દ્યુમન્તં વ્યજનિ ચ સમરઃ સપ્તવિંશત્યહાન્તઃ ॥1॥

તાવત્ત્વં રામશાલી ત્વરિતમુપગતઃ ખણ્ડિતપ્રાયસૈન્યં
સૌભેશં તં ન્યરુન્ધાઃ સ ચ કિલ ગદયા શાર્ઙ્ગમભ્રંશયત્તે ।
માયાતાતં વ્યહિંસીદપિ તવ પુરતસ્તત્ત્વયાપિ ક્ષણાર્ધં
નાજ્ઞાયીત્યાહુરેકે તદિદમવમતં વ્યાસ એવ ન્યષેધીત્ ॥2॥

ક્ષિપ્ત્વા સૌભં ગદાચૂર્ણિતમુદકનિધૌ મઙ્ક્ષુ સાલ્વેઽપિ ચક્રે-
ણોત્કૃત્તે દન્તવક્ત્રઃ પ્રસભમભિપતન્નભ્યમુઞ્ચદ્ગદાં તે ।
કૌમોદક્યા હતોઽસાવપિ સુકૃતનિધિશ્ચૈદ્યવત્પ્રાપદૈક્યં
સર્વેષામેષ પૂર્વં ત્વયિ ધૃતમનસાં મોક્ષણાર્થોઽવતારઃ ॥3॥

ત્વય્યાયાતેઽથ જાતે કિલ કુરુસદસિ દ્યૂતકે સંયતાયાઃ
ક્રન્દન્ત્યા યાજ્ઞસેન્યાઃ સકરુણમકૃથાશ્ચેલમાલામનન્તામ્ ।
અન્નાન્તપ્રાપ્તશર્વાંશજમુનિચકિતદ્રૌપદીચિન્તિતોઽથ
પ્રાપ્તઃ શાકાન્નમશ્નન્ મુનિગણમકૃથાસ્તૃપ્તિમન્તં વનાન્તે ॥4॥

યુદ્ધોદ્યોગેઽથ મન્ત્રે મિલતિ સતિ વૃતઃ ફલ્ગુનેન ત્વમેકઃ
કૌરવ્યે દત્તસૈન્યઃ કરિપુરમગમો દૂત્યકૃત્ પાણ્ડવાર્થમ્ ।
ભીષ્મદ્રોણાદિમાન્યે તવ ખલુ વચને ધિક્કૃતે કૌરવેણ
વ્યાવૃણ્વન્ વિશ્વરૂપં મુનિસદસિ પુરીં ક્ષોભયિત્વાગતોઽભૂઃ ॥5॥

જિષ્ણોસ્ત્વં કૃષ્ણ સૂતઃ ખલુ સમરમુખે બન્ધુઘાતે દયાલું
ખિન્નં તં વીક્ષ્ય વીરં કિમિદમયિ સખે નિત્ય એકોઽયમાત્મા ।
કો વધ્યઃ કોઽત્ર હન્તા તદિહ વધભિયં પ્રોજ્ઝ્ય મય્યર્પિતાત્મા
ધર્મ્યં યુદ્ધં ચરેતિ પ્રકૃતિમનયથા દર્શયન્ વિશ્વરૂપમ્ ॥6॥

ભક્તોત્તંસેઽથ ભીષ્મે તવ ધરણિભરક્ષેપકૃત્યૈકસક્તે
નિત્યં નિત્યં વિભિન્દત્યયુતસમધિકં પ્રાપ્તસાદે ચ પાર્થે ।
નિશ્શસ્ત્રત્વપ્રતિજ્ઞાં વિજહદરિવરં ધારયન્ ક્રોધશાલી-
વાધાવન્ પ્રાઞ્જલિં તં નતશિરસમથો વીક્ષ્ય મોદાદપાગાઃ ॥7॥

યુદ્ધે દ્રોણસ્ય હસ્તિસ્થિરરણભગદત્તેરિતં વૈષ્ણવાસ્ત્રં
વક્ષસ્યાધત્ત ચક્રસ્થગિતરવિમહાઃ પ્રાર્દયત્સિન્ધુરાજમ્ ।
નાગાસ્ત્રે કર્ણમુક્તે ક્ષિતિમવનમયન્ કેવલં કૃત્તમૌલિં
તત્રે ત્રાપિ પાર્થં કિમિવ નહિ ભવાન્ પાણ્ડવાનામકાર્ષીત્ ॥8॥

યુદ્ધાદૌ તીર્થગામી સ ખલુ હલધરો નૈમિશક્ષેત્રમૃચ્છ-
ન્નપ્રત્યુત્થાયિસૂતક્ષયકૃદથ સુતં તત્પદે કલ્પયિત્વા ।
યજ્ઞઘ્નં વલ્કલં પર્વણિ પરિદલયન્ સ્નાતતીર્થો રણાન્તે
સમ્પ્રાપ્તો ભીમદુર્યોધનરણમશમં વીક્ષ્ય યાતઃ પુરીં તે ॥9॥

સંસુપ્તદ્રૌપદેયક્ષપણહતધિયં દ્રૌણિમેત્ય ત્વદુક્ત્યા
તન્મુક્તં બ્રાહ્મમસ્ત્રં સમહૃત વિજયો મૌલિરત્નં ચ જહ્રે ।
ઉચ્છિત્યૈ પાણ્ડવાનાં પુનરપિ ચ વિશત્યુત્તરાગર્ભમસ્ત્રે
રક્ષન્નઙ્ગુષ્ઠમાત્રઃ કિલ જઠરમગાશ્ચક્રપાણિર્વિભો ત્વમ્ ॥10॥

ધર્મૌઘં ધર્મસૂનોરભિદધદખિલં છન્દમૃત્યુસ્સ ભીષ્મ-
સ્ત્વાં પશ્યન્ ભક્તિભૂમ્નૈવ હિ સપદિ યયૌ નિષ્કલબ્રહ્મભૂયમ્ ।
સંયાજ્યાથાશ્વમેધૈસ્ત્રિભિરતિમહિતૈર્ધર્મજં પૂર્ણકામં
સ્મ્પ્રાપ્તો દ્વરકાં ત્વં પવનપુરપતે પાહિ માં સર્વરોગાત્ ॥11॥