നാരായണീയം ദശക 62 - ഇന്ദ്രയജ്ഞനിരോധനം തഥാ ഗോവര്ധനയാഗമ്

കദാചിദ്ഗോപാലാന് വിഹിതമഖസമ്ഭാരവിഭവാന്
നിരീക്ഷ്യ ത്വം ശൌരേ മഘവമദമുദ്ധ്വംസിതുമനാഃ ।
വിജാനന്നപ്യേതാന് വിനയമൃദു നന്ദാദിപശുപാ-
നപൃച്ഛഃ കോ വാഽയം ജനക ഭവതാമുദ്യമ ഇതി ॥1॥

ബഭാഷേ നന്ദസ്ത്വാം സുത നനു വിധേയോ മഘവതോ
മഖോ വര്ഷേ വര്ഷേ സുഖയതി സ വര്ഷേണ പൃഥിവീമ് ।
നൃണാം വര്ഷായത്തം നിഖിലമുപജീവ്യം മഹിതലേ
വിശേഷാദസ്മാകം തൃണസലിലജീവാ ഹി പശവഃ ॥2॥

ഇതി ശ്രുത്വാ വാചം പിതുരയി ഭവാനാഹ സരസം
ധിഗേതന്നോ സത്യം മഘവജനിതാ വൃഷ്ടിരിതി യത് ।
അദൃഷ്ടം ജീവാനാം സൃജതി ഖലു വൃഷ്ടിം സമുചിതാം
മഹാരണ്യേ വൃക്ഷാഃ കിമിവ ബലിമിന്ദ്രായ ദദതേ ॥3॥

ഇദം താവത് സത്യം യദിഹ പശവോ നഃ കുലധനം
തദാജീവ്യായാസൌ ബലിരചലഭര്ത്രേ സമുചിതഃ ।
സുരേഭ്യോഽപ്യുത്കൃഷ്ടാ നനു ധരണിദേവാഃ ക്ഷിതിതലേ
തതസ്തേഽപ്യാരാധ്യാ ഇതി ജഗദിഥ ത്വം നിജജനാന് ॥4॥

ഭവദ്വാചം ശ്രുത്വാ ബഹുമതിയുതാസ്തേഽപി പശുപാഃ
ദ്വിജേന്ദ്രാനര്ചന്തോ ബലിമദദുരുച്ചൈഃ ക്ഷിതിഭൃതേ ।
വ്യധുഃ പ്രാദക്ഷിണ്യം സുഭൃശമനമന്നാദരയുതാ-
സ്ത്വമാദശ്ശൈലാത്മാ ബലിമഖിലമാഭീരപുരതഃ ॥5॥

അവോചശ്ചൈവം താന് കിമിഹ വിതഥം മേ നിഗദിതം
ഗിരീന്ദ്രോ നന്വേഷ സ്വബലിമുപഭുങ്ക്തേ സ്വവപുഷാ ।
അയം ഗോത്രോ ഗോത്രദ്വിഷി ച കുപിതേ രക്ഷിതുമലം
സമസ്താനിത്യുക്താ ജഹൃഷുരഖിലാ ഗോകുലജുഷഃ ॥6॥

പരിപ്രീതാ യാതാഃ ഖലു ഭവദുപേതാ വ്രജജുഷോ
വ്രജം യാവത്താവന്നിജമഖവിഭങ്ഗം നിശമയന് ।
ഭവന്തം ജാനന്നപ്യധികരജസാഽഽക്രാന്തഹൃദയോ
ന സേഹേ ദേവേന്ദ്രസ്ത്വദുപരചിതാത്മോന്നതിരപി ॥7॥

മനുഷ്യത്വം യാതോ മധുഭിദപി ദേവേഷ്വവിനയം
വിധത്തേ ചേന്നഷ്ടസ്ത്രിദശസദസാം കോഽപി മഹിമാ ।
തതശ്ച ധ്വംസിഷ്യേ പശുപഹതകസ്യ ശ്രിയമിതി
പ്രവൃത്തസ്ത്വാം ജേതും സ കില മഘവാ ദുര്മദനിധിഃ ॥8॥

ത്വദാവാസം ഹന്തും പ്രലയജലദാനമ്ബരഭുവി
പ്രഹിണ്വന് ബിഭ്രാണ; കുലിശമയമഭ്രേഭഗമനഃ ।
പ്രതസ്ഥേഽന്യൈരന്തര്ദഹനമരുദാദ്യൈവിംഹസിതോ
ഭവന്മായാ നൈവ ത്രിഭുവനപതേ മോഹയതി കമ് ॥9॥

സുരേന്ദ്രഃ ക്രുദ്ധശ്ചേത് ദ്വിജകരുണയാ ശൈലകൃപയാഽ-
പ്യനാതങ്കോഽസ്മാകം നിയത ഇതി വിശ്വാസ്യ പശുപാന് ।
അഹോ കിന്നായാതോ ഗിരിഭിദിതി സഞ്ചിന്ത്യ നിവസന്
മരുദ്ഗേഹാധീശ പ്രണുദ മുരവൈരിന് മമ ഗദാന് ॥10॥