ନାରାଯଣୀଯଂ ଦଶକ 14 - କପିଲାଵତାରମ୍

ସମନୁସ୍ମୃତତାଵକାଙ୍ଘ୍ରିଯୁଗ୍ମଃ
ସ ମନୁଃ ପଙ୍କଜସମ୍ଭଵାଙ୍ଗଜନ୍ମା ।
ନିଜମନ୍ତରମନ୍ତରାଯହୀନଂ
ଚରିତଂ ତେ କଥଯନ୍ ସୁଖଂ ନିନାଯ ॥1॥

ସମଯେ ଖଲୁ ତତ୍ର କର୍ଦମାଖ୍ଯୋ
ଦ୍ରୁହିଣଚ୍ଛାଯଭଵସ୍ତଦୀଯଵାଚା ।
ଧୃତସର୍ଗରସୋ ନିସର୍ଗରମ୍ଯଂ
ଭଗଵଂସ୍ତ୍ଵାମଯୁତଂ ସମାଃ ସିଷେଵେ ॥2॥

ଗରୁଡୋପରି କାଲମେଘକ୍ରମଂ
ଵିଲସତ୍କେଲିସରୋଜପାଣିପଦ୍ମମ୍ ।
ହସିତୋଲ୍ଲସିତାନନଂ ଵିଭୋ ତ୍ଵଂ
ଵପୁରାଵିଷ୍କୁରୁଷେ ସ୍ମ କର୍ଦମାଯ ॥3॥

ସ୍ତୁଵତେ ପୁଲକାଵୃତାଯ ତସ୍ମୈ
ମନୁପୁତ୍ରୀଂ ଦଯିତାଂ ନଵାପି ପୁତ୍ରୀଃ ।
କପିଲଂ ଚ ସୁତଂ ସ୍ଵମେଵ ପଶ୍ଚାତ୍
ସ୍ଵଗତିଂ ଚାପ୍ଯନୁଗୃହ୍ଯ ନିର୍ଗତୋଽଭୂଃ ॥4॥

ସ ମନୁଃ ଶତରୂପଯା ମହିଷ୍ଯା
ଗୁଣଵତ୍ଯା ସୁତଯା ଚ ଦେଵହୂତ୍ଯା ।
ଭଵଦୀରିତନାରଦୋପଦିଷ୍ଟଃ
ସମଗାତ୍ କର୍ଦମମାଗତିପ୍ରତୀକ୍ଷମ୍ ॥5॥

ମନୁନୋପହୃତାଂ ଚ ଦେଵହୂତିଂ
ତରୁଣୀରତ୍ନମଵାପ୍ଯ କର୍ଦମୋଽସୌ ।
ଭଵଦର୍ଚନନିଵୃତୋଽପି ତସ୍ଯାଂ
ଦୃଢଶୁଶ୍ରୂଷଣଯା ଦଧୌ ପ୍ରସାଦମ୍ ॥6॥

ସ ପୁନସ୍ତ୍ଵଦୁପାସନପ୍ରଭାଵା-
ଦ୍ଦଯିତାକାମକୃତେ କୃତେ ଵିମାନେ ।
ଵନିତାକୁଲସଙ୍କୁଲୋ ନଵାତ୍ମା
ଵ୍ଯହରଦ୍ଦେଵପଥେଷୁ ଦେଵହୂତ୍ଯା ॥7॥

ଶତଵର୍ଷମଥ ଵ୍ଯତୀତ୍ଯ ସୋଽଯଂ
ନଵ କନ୍ଯାଃ ସମଵାପ୍ଯ ଧନ୍ଯରୂପାଃ ।
ଵନଯାନସମୁଦ୍ଯତୋଽପି କାନ୍ତା-
ହିତକୃତ୍ତ୍ଵଜ୍ଜନନୋତ୍ସୁକୋ ନ୍ଯଵାତ୍ସୀତ୍ ॥8॥

ନିଜଭର୍ତୃଗିରା ଭଵନ୍ନିଷେଵା-
ନିରତାଯାମଥ ଦେଵ ଦେଵହୂତ୍ଯାମ୍ ।
କପିଲସ୍ତ୍ଵମଜାଯଥା ଜନାନାଂ
ପ୍ରଥଯିଷ୍ଯନ୍ ପରମାତ୍ମତତ୍ତ୍ଵଵିଦ୍ଯାମ୍ ॥9॥

ଵନମେଯୁଷି କର୍ଦମେ ପ୍ରସନ୍ନେ
ମତସର୍ଵସ୍ଵମୁପାଦିଶନ୍ ଜନନ୍ଯୈ ।
କପିଲାତ୍ମକ ଵାଯୁମନ୍ଦିରେଶ
ତ୍ଵରିତଂ ତ୍ଵଂ ପରିପାହି ମାଂ ଗଦୌଘାତ୍ ॥10॥