॥ തൃതീയ മുണ്ഡകേ പ്രഥമഃ ഖണ്ഡഃ ॥
ദ്വാ സുപര്ണാ സയുജാ സഖായാ സമാനം-വൃഁക്ഷ-മ്പരിഷസ്വജാതേ ।
തയോരന്യഃ പിപ്പലം സ്വാദ്വത്ത്യനശ്നന്നന്യോ അഭിചാകശീതി ॥ 1॥
ദ്വാ സുപര്ണാ സയുജാ സഖായാ സമാനം-വൃഁക്ഷ-മ്പരിഷസ്വജാതേ ।
തയോരന്യഃ പിപ്പലം സ്വാദ്വത്ത്യനശ്നന്നന്യോ അഭിചാകശീതി ॥ 1॥
സമാനേ വൃക്ഷേ പുരുഷോ നിമഗ്നോ-ഽനീശയാ ശോചതി മുഹ്യമാനഃ ।
ജുഷ്ടം-യഁദാ പശ്യത്യന്യമീശമസ്യ
മഹിമാനമിതി വീതശോകഃ ॥ 2॥
ജുഷ്ടം-യഁദാ പശ്യത്യന്യമീശമസ്യ
മഹിമാനമിതി വീതശോകഃ ॥ 2॥
യദാ പശ്യഃ പശ്യതേ രുക്മവര്ണം
കര്താരമീശ-മ്പുരുഷ-മ്ബ്രഹ്മയോനിമ് ।
തദാ വിദ്വാ-ന്പുണ്യപാപേ വിധൂയ
നിരഞ്ജനഃ പരമം സാമ്യമുപൈതി ॥ 3॥
കര്താരമീശ-മ്പുരുഷ-മ്ബ്രഹ്മയോനിമ് ।
തദാ വിദ്വാ-ന്പുണ്യപാപേ വിധൂയ
നിരഞ്ജനഃ പരമം സാമ്യമുപൈതി ॥ 3॥
പ്രാണോ ഹ്യേഷ യ-സ്സര്വഭൂതൈര്വിഭാതി
വിജാനന് വിദ്വാ-ന്ഭവതേ നാതിവാദീ ।
ആത്മക്രീഡ ആത്മരതിഃ ക്രിയാവാ-
നേഷ ബ്രഹ്മവിദാം-വഁരിഷ്ഠഃ ॥ 4॥
വിജാനന് വിദ്വാ-ന്ഭവതേ നാതിവാദീ ।
ആത്മക്രീഡ ആത്മരതിഃ ക്രിയാവാ-
നേഷ ബ്രഹ്മവിദാം-വഁരിഷ്ഠഃ ॥ 4॥
സത്യേന ലഭ്യസ്തപസാ ഹ്യേഷ ആത്മാ
സമ്യഗ്ജ്ഞാനേന ബ്രഹ്മചര്യേണ നിത്യമ് ।
അന്തസ്ശരീരേ ജ്യോതിര്മയോ ഹി ശുഭ്രോ
യ-മ്പശ്യന്തി യതയഃ, ക്ഷീണദോഷാഃ ॥ 5॥
സമ്യഗ്ജ്ഞാനേന ബ്രഹ്മചര്യേണ നിത്യമ് ।
അന്തസ്ശരീരേ ജ്യോതിര്മയോ ഹി ശുഭ്രോ
യ-മ്പശ്യന്തി യതയഃ, ക്ഷീണദോഷാഃ ॥ 5॥
സത്യമേവ ജയതേ നാനൃതം
സത്യേന പന്ഥാ വിതതോ ദേവയാനഃ ।
യേനാക്രമന്ത്യൃഷയോ ഹ്യാപ്തകാമാ
യത്ര ത-ഥ്സത്യസ്യ പരമ-ന്നിധാനമ് ॥ 6॥
സത്യേന പന്ഥാ വിതതോ ദേവയാനഃ ।
യേനാക്രമന്ത്യൃഷയോ ഹ്യാപ്തകാമാ
യത്ര ത-ഥ്സത്യസ്യ പരമ-ന്നിധാനമ് ॥ 6॥
ബൃഹച്ച തദ് ദിവ്യമചിന്ത്യരൂപം
സൂക്ഷ്മാച്ച ത-ഥ്സൂക്ഷ്മതരം-വിഁഭാതി ।
ദൂരാ-ഥ്സുദൂരേ തദിഹാന്തികേ ച
പശ്യത്സ്വിഹൈവ നിഹിത-ങ്ഗുഹായാമ് ॥ 7॥
സൂക്ഷ്മാച്ച ത-ഥ്സൂക്ഷ്മതരം-വിഁഭാതി ।
ദൂരാ-ഥ്സുദൂരേ തദിഹാന്തികേ ച
പശ്യത്സ്വിഹൈവ നിഹിത-ങ്ഗുഹായാമ് ॥ 7॥
ന ചക്ഷുഷാ ഗൃഹ്യതേ നാപി വാചാ
നാന്യൈര്ദേവൈസ്തപസാ കര്മണാ വാ ।
ജ്ഞാനപ്രസാദേന വിശുദ്ധസത്ത്വ-
സ്തതസ്തു ത-മ്പശ്യതേ നിഷ്കലം
ധ്യായമാനഃ ॥ 8॥
നാന്യൈര്ദേവൈസ്തപസാ കര്മണാ വാ ।
ജ്ഞാനപ്രസാദേന വിശുദ്ധസത്ത്വ-
സ്തതസ്തു ത-മ്പശ്യതേ നിഷ്കലം
ധ്യായമാനഃ ॥ 8॥
ഏഷോ-ഽണുരാത്മാ ചേതസാ വേദിതവ്യോ
യസ്മി-ന്പ്രാണഃ പഞ്ചധാ സംവിഁവേശ ।
പ്രാണൈശ്ചിത്തം സര്വമോത-മ്പ്രജാനാം
യസ്മിന് വിശുദ്ധേ വിഭവത്യേഷ ആത്മാ ॥ 9॥
യസ്മി-ന്പ്രാണഃ പഞ്ചധാ സംവിഁവേശ ।
പ്രാണൈശ്ചിത്തം സര്വമോത-മ്പ്രജാനാം
യസ്മിന് വിശുദ്ധേ വിഭവത്യേഷ ആത്മാ ॥ 9॥
യം-യംഁ ലോക-മ്മനസാ സംവിഁഭാതി
വിശുദ്ധസത്ത്വഃ കാമയതേ യാംശ്ച കാമാന് ।
ത-ന്തം-ലോഁക-ഞ്ജയതേ താംശ്ച കാമാം-
സ്തസ്മാദാത്മജ്ഞം ഹ്യര്ചയേത് ഭൂതികാമഃ ॥ 10॥
വിശുദ്ധസത്ത്വഃ കാമയതേ യാംശ്ച കാമാന് ।
ത-ന്തം-ലോഁക-ഞ്ജയതേ താംശ്ച കാമാം-
സ്തസ്മാദാത്മജ്ഞം ഹ്യര്ചയേത് ഭൂതികാമഃ ॥ 10॥
॥ ഇതി മുണ്ഡകോപനിഷദി തൃതീയമുണ്ഡകേ പ്രഥമഃ ഖണ്ഡഃ ॥