Goddess Durga

ಮಣಿದ್ವೀಪ ವರ್ಣನ - 2 (ದೇವೀ ಭಾಗವತಮ್)

(Manidvipa Varnana in Kannada)

From Devi Bhagavata Purana

This text is an evocative excerpt from the twelfth skandha of the Devi Bhagavata Purana, detailing the celestial abode of the Divine Mother known as Manidvipa. It vividly describes the radiant architecture, gem-studded walls, and divine gardens that define the residence of Goddess Bhuvaneshvari. Reciting this description is considered a profound meditative practice that helps a devotee visualize the eternal, transcendent realm of the Supreme Goddess. It is believed to bestow inner purity, dissolve worldly attachments, and grant the seeker spiritual elevation by focusing the mind on the glorious majesty of the Devi.

(ಶ್ರೀದೇವೀಭಾಗವತಂ, ದ್ವಾದಶ ಸ್ಕನ್ಧಂ, ಏಕಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ, ಮಣಿದ್ವೀಪ ವರ್ಣನ - 2)
ವ್ಯಾಸ ಉವಾಚ
ಪುಷ್ಪರಾಗಮಯಾದಗ್ರೇ ಕುಙ್ಕುಮಾರುಣವಿಗ್ರಹಃ ।
ಪದ್ಮರಾಗಮಯಃ ಸಾಲೋ ಮಧ್ಯೇ ಭೂಶ್ಚೈವತಾದೃಶೀ ॥ 1 ॥
ದಶಯೋಜನವಾನ್ದೈರ್ಘ್ಯೇ ಗೋಪುರದ್ವಾರಸಂಯುತಃ ।
ತನ್ಮಣಿಸ್ತಮ್ಭಸಂಯುಕ್ತಾ ಮಣ್ಡಪಾಃ ಶತಶೋ ನೃಪ ॥ 2 ॥
ಮಧ್ಯೇ ಭುವಿಸಮಾಸೀನಾಶ್ಚತುಃಷಷ್ಟಿಮಿತಾಃ ಕಲಾಃ ।
ನಾನಾಯುಧಧರಾವೀರಾ ರತ್ನಭೂಷಣಭೂಷಿತಾಃ ॥ 3 ॥
ಪ್ರತ್ಯೇಕಲೋಕಸ್ತಾಸಾಂ ತು ತತ್ತಲ್ಲೋಕಸ್ಯನಾಯಕಾಃ ।
ಸಮನ್ತಾತ್ಪದ್ಮರಾಗಸ್ಯ ಪರಿವಾರ್ಯಸ್ಥಿತಾಃ ಸದಾ ॥ 4 ॥
ಸ್ವಸ್ವಲೋಕಜನೈರ್ಜುಷ್ಟಾಃ ಸ್ವಸ್ವವಾಹನಹೇತಿಭಿಃ ।
ತಾಸಾಂ ನಾಮಾನಿ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಶೃಣು ತ್ವಂ ಜನಮೇಜಯ ॥ 5 ॥
ಪಿಙ್ಗಲಾಕ್ಷೀ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷೀ ಸಮೃದ್ಧಿ ವೃದ್ಧಿರೇವ ಚ ।
ಶ್ರದ್ಧಾ ಸ್ವಾಹಾ ಸ್ವಧಾಭಿಖ್ಯಾ ಮಾಯಾ ಸಞ್ಜ್ಞಾ ವಸುನ್ಧರಾ ॥ 6 ॥
ತ್ರಿಲೋಕಧಾತ್ರೀ ಸಾವಿತ್ರೀ ಗಾಯತ್ರೀ ತ್ರಿದಶೇಶ್ವರೀ ।
ಸುರೂಪಾ ಬಹುರೂಪಾ ಚ ಸ್ಕನ್ದಮಾತಾಽಚ್ಯುತಪ್ರಿಯಾ ॥ 7 ॥
ವಿಮಲಾ ಚಾಮಲಾ ತದ್ವದರುಣೀ ಪುನರಾರುಣೀ ।
ಪ್ರಕೃತಿರ್ವಿಕೃತಿಃ ಸೃಷ್ಟಿಃ ಸ್ಥಿತಿಃ ಸಂಹೃತಿರೇವ ಚ ॥ 8 ॥
ಸನ್ಧ್ಯಾಮಾತಾ ಸತೀ ಹಂಸೀ ಮರ್ದಿಕಾ ವಜ್ರಿಕಾ ಪರಾ ।
ದೇವಮಾತಾ ಭಗವತೀ ದೇವಕೀ ಕಮಲಾಸನಾ ॥ 9 ॥
ತ್ರಿಮುಖೀ ಸಪ್ತಮುಖ್ಯನ್ಯಾ ಸುರಾಸುರವಿಮರ್ದಿನೀ ।
ಲಮ್ಬೋಷ್ಟೀ ಚೋರ್ಧ್ವಕೇಶೀ ಚ ಬಹುಶೀರ್ಷಾ ವೃಕೋದರೀ ॥ 10 ॥
ರಥರೇಖಾಹ್ವಯಾ ಪಶ್ಚಾಚ್ಛಶಿರೇಖಾ ತಥಾ ಪರಾ ।
ಗಗನವೇಗಾ ಪವನವೇಗಾ ಚೈವ ತತಃ ಪರಮ್ ॥ 11 ॥
ಅಗ್ರೇ ಭುವನಪಾಲಾ ಸ್ಯಾತ್ತತ್ಪಶ್ಚಾನ್ಮದನಾತುರಾ ।
ಅನಙ್ಗಾನಙ್ಗಮಥನಾ ತಥೈವಾನಙ್ಗಮೇಖಲಾ ॥ 12 ॥
ಅನಙ್ಗಕುಸುಮಾ ಪಶ್ಚಾದ್ವಿಶ್ವರೂಪಾ ಸುರಾದಿಕಾ ।
ಕ್ಷಯಙ್ಕರೀ ಭವೇಚ್ಛಕ್ತಿ ರಕ್ಷೋಭ್ಯಾ ಚ ತತಃ ಪರಮ್ ॥ 13 ॥
ಸತ್ಯವಾದಿನ್ಯಥ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಬಹುರೂಪಾ ಶುಚಿವ್ರತಾ ।
ಉದಾರಾಖ್ಯಾ ಚ ವಾಗೀಶೀ ಚತುಷ್ಷಷ್ಟಿಮಿತಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ॥ 14 ॥
ಜ್ವಲಜ್ಜಿಹ್ವಾನನಾಃ ಸರ್ವಾವಮನ್ತ್ಯೋ ವಹ್ನಿಮುಲ್ಬಣಮ್ ।
ಜಲಂ ಪಿಬಾಮಃ ಸಕಲಂ ಸಂಹರಾಮೋವಿಭಾವಸುಮ್ ॥ 15 ॥
ಪವನಂ ಸ್ತಮ್ಭಯಾಮೋದ್ಯ ಭಕ್ಷಯಾಮೋಽಖಿಲಂ ಜಗತ್ ।
ಇತಿ ವಾಚಂ ಸಙ್ಗಿರತೇ ಕ್ರೋಧ ಸಂರಕ್ತಲೋಚನಾಃ ॥ 16 ॥
ಚಾಪಬಾಣಧರಾಃ ಸರ್ವಾಯುದ್ಧಾಯೈವೋತ್ಸುಕಾಃ ಸದಾ ।
ದಂಷ್ಟ್ರಾ ಕಟಕಟಾರಾವೈರ್ಬಧಿರೀಕೃತ ದಿಙ್ಮುಖಾಃ ॥ 17 ॥
ಪಿಙ್ಗೋರ್ಧ್ವಕೇಶ್ಯಃ ಸಮ್ಪ್ರೋಕ್ತಾಶ್ಚಾಪಬಾಣಕರಾಃ ಸದಾ ।
ಶತಾಕ್ಷೌಹಿಣಿಕಾ ಸೇನಾಪ್ಯೇಕೈಕಸ್ಯಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾ ॥ 18 ॥
ಏಕೈಕ ಶಕ್ತೇಃ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಂ ಲಕ್ಷಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡನಾಶನೇ ।
ಶತಾಕ್ಷೌಹಿಣಿಕಾಸೇನಾ ತಾದೃಶೀ ನೃಪ ಸತ್ತಮ ॥ 19 ॥
ಕಿಂ ನ ಕುರ್ಯಾಜ್ಜಗತ್ಯಸ್ಮಿನ್ನಶಕ್ಯಂ ವಕ್ತುಮೇವ ತತ್ ।
ಸರ್ವಾಪಿ ಯುದ್ಧಸಾಮಗ್ರೀ ತಸ್ಮಿನ್ಸಾಲೇ ಸ್ಥಿತಾ ಮುನೇ ॥ 20 ॥
ರಥಾನಾಂ ಗಣನಾ ನಾಸ್ತಿ ಹಯಾನಾಂ ಕರಿಣಾಂ ತಥಾ ॥
ಶಸ್ತ್ರಾಣಾಂ ಗಣನಾ ತದ್ವದ್ಗಣಾನಾಂ ಗಣನಾ ತಥಾ ॥ 21 ॥
ಪದ್ಮರಾಗಮಯಾದಗ್ರೇ ಗೋಮೇದಮಣಿನಿರ್ಮಿತಃ ।
ದಶಯೋಜನದೈರ್ಘ್ಯೇಣ ಪ್ರಾಕಾರೋ ವರ್ತತೇ ಮಹಾನ್ ॥ 22 ॥
ಭಾಸ್ವಜ್ಜಪಾಪ್ರಸೂನಾಭೋ ಮಧ್ಯಭೂಸ್ತಸ್ಯ ತಾದೃಶೀ ।
ಗೋಮೇದಕಲ್ಪಿತಾನ್ಯೇವ ತದ್ವಾಸಿ ಸದನಾನಿ ಚ ॥ 23 ॥
ಪಕ್ಷಿಣಃ ಸ್ತಮ್ಭವರ್ಯಾಶ್ಚ ವೃಕ್ಷಾವಾಪ್ಯಃ ಸರಾಂಸಿ ಚ ।
ಗೋಮೇದಕಲ್ಪಿತಾ ಏವ ಕುಙ್ಕುಮಾರುಣವಿಗ್ರಹಾಃ ॥ 24 ॥
ತನ್ಮಧ್ಯಸ್ಥಾ ಮಹಾದೇವ್ಯೋ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶಚ್ಛಕ್ತಯಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।
ನಾನಾ ಶಸ್ತ್ರಪ್ರಹರಣಾ ಗೋಮೇದಮಣಿಭೂಷಿತಾಃ ॥ 25 ॥
ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲೋಕ ವಾಸಿನ್ಯಃ ಪರಿವಾರ್ಯ ಸಮನ್ತತಃ ।
ಗೋಮೇದಸಾಲೇ ಸನ್ನದ್ಧಾ ಪಿಶಾಚವದನಾ ನೃಪ ॥ 26 ॥
ಸ್ವರ್ಲೋಕವಾಸಿಭಿರ್ನಿತ್ಯಂ ಪೂಜಿತಾಶ್ಚಕ್ರಬಾಹವಃ ।
ಕ್ರೋಧರಕ್ತೇಕ್ಷಣಾ ಭಿನ್ಧಿ ಪಚ ಚ್ಛಿನ್ಧಿ ದಹೇತಿ ಚ ॥ 27 ॥
ವದನ್ತಿ ಸತತಂ ವಾಚಂ ಯುದ್ಧೋತ್ಸುಕಹೃದನ್ತರಾಃ ।
ಏಕೈಕಸ್ಯಾ ಮಹಾಶಕ್ತೇರ್ದಶಾಕ್ಷೌಹಿಣಿಕಾ ಮತಾ ॥ 28 ॥
ಸೇನಾ ತತ್ರಾಪ್ಯೇಕಶಕ್ತಿರ್ಲಕ್ಷಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡನಾಶಿನೀ ।
ತಾದೃಶೀನಾಂ ಮಹಾಸೇನಾ ವರ್ಣನೀಯಾ ಕಥಂ ನೃಪ ॥ 29 ॥
ರಥಾನಾಂ ನೈವ ಗಣಾನಾ ವಾಹನಾನಾಂ ತಥೈವ ಚ ।
ಸರ್ವಯುದ್ಧಸಮಾರಮ್ಭಸ್ತತ್ರ ದೇವ್ಯಾ ವಿರಾಜತೇ ॥ 30 ॥
ತಾಸಾಂ ನಾಮಾನಿ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪಾಪನಾಶಕರಾಣಿ ಚ ।
ವಿದ್ಯಾ ಹ್ರೀ ಪುಷ್ಟ ಯಃ ಪ್ರಜ್ಞಾ ಸಿನೀವಾಲೀ ಕುಹೂಸ್ತಥಾ ॥ 31 ॥
ರುದ್ರಾವೀರ್ಯಾ ಪ್ರಭಾನನ್ದಾ ಪೋಷಿಣೀ ಋದ್ಧಿದಾ ಶುಭಾ ।
ಕಾಲರಾತ್ರಿರ್ಮಹಾರಾತ್ರಿರ್ಭದ್ರಕಾಲೀ ಕಪರ್ದಿನೀ ॥ 32 ॥
ವಿಕೃತಿರ್ದಣ್ಡಿಮುಣ್ಡಿನ್ಯೌ ಸೇನ್ದುಖಣ್ಡಾ ಶಿಖಣ್ಡಿನೀ ।
ನಿಶುಮ್ಭಶುಮ್ಭಮಥಿನೀ ಮಹಿಷಾಸುರಮರ್ದಿನೀ ॥ 33 ॥
ಇನ್ದ್ರಾಣೀ ಚೈವ ರುದ್ರಾಣೀ ಶಙ್ಕರಾರ್ಧಶರೀರಿಣೀ ।
ನಾರೀ ನಾರಾಯಣೀ ಚೈವ ತ್ರಿಶೂಲಿನ್ಯಪಿ ಪಾಲಿನೀ ॥ 34 ॥
ಅಮ್ಬಿಕಾಹ್ಲಾದಿನೀ ಪಶ್ಚಾದಿತ್ಯೇವಂ ಶಕ್ತಯಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।
ಯದ್ಯೇತಾಃ ಕುಪಿತಾ ದೇವ್ಯಸ್ತದಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡನಾಶನಮ್ ॥ 35 ॥
ಪರಾಜಯೋ ನ ಚೈತಾಸಾಂ ಕದಾಚಿತ್ಕ್ವಚಿದಸ್ತಿ ಹಿ ।
ಗೋಮೇದಕಮಯಾದಗ್ರೇ ಸದ್ವಜ್ರಮಣಿನಿರ್ಮಿತಃ ॥ 36 ॥
ದಶಯೋಜನ ತುಙ್ಗೋಽಸೌ ಗೋಪುರದ್ವಾರಸಂಯುತಃ ।
ಕಪಾಟಶೃಙ್ಖಲಾಬದ್ಧೋ ನವವೃಕ್ಷ ಸಮುಜ್ಜ್ವಲಃ ॥ 37 ॥
ಸಾಲಸ್ತನ್ಮಧ್ಯಭೂಮ್ಯಾದಿ ಸರ್ವಂ ಹೀರಮಯಂ ಸ್ಮೃತಮ್ ।
ಗೃಹಾಣಿವೀಥಯೋ ರಥ್ಯಾ ಮಹಾಮಾರ್ಗಾಂ ಗಣಾನಿ ಚ ॥ 38 ॥
ವೃಕ್ಷಾಲವಾಲ ತರವಃ ಸಾರಙ್ಗಾ ಅಪಿ ತಾದೃಶಾಃ ।
ದೀರ್ಘಿಕಾಶ್ರೇಣಯೋವಾಪ್ಯಸ್ತಡಾಗಾಃ ಕೂಪ ಸಂಯುತಾಃ ॥ 39 ॥
ತತ್ರ ಶ್ರೀಭುವನೇಶ್ವರ್ಯಾ ವಸನ್ತಿ ಪರಿಚಾರಿಕಾಃ ।
ಏಕೈಕಾ ಲಕ್ಷದಾಸೀಭಿಃ ಸೇವಿತಾ ಮದಗರ್ವಿತಾಃ ॥ 40 ॥
ತಾಲವೃನ್ತಧರಾಃ ಕಾಶ್ಚಿಚ್ಚಷಕಾಢ್ಯ ಕರಾಮ್ಬುಜಾಃ ।
ಕಾಶ್ಚಿತ್ತಾಮ್ಬೂಲಪಾತ್ರಾಣಿ ಧಾರಯನ್ತ್ಯೋಽತಿಗರ್ವಿತಾಃ ॥ 41 ॥
ಕಾಶ್ಚಿತ್ತಚ್ಛತ್ರಧಾರಿಣ್ಯಶ್ಚಾಮರಾಣಾಂ ವಿಧಾರಿಕಾಃ ।
ನಾನಾ ವಸ್ತ್ರಧರಾಃ ಕಾಶ್ಚಿತ್ಕಾಶ್ಚಿತ್ಪುಷ್ಪ ಕರಾಮ್ಬುಜಾಃ ॥ 42 ॥
ನಾನಾದರ್ಶಕರಾಃ ಕಾಶ್ಚಿತ್ಕಾಶ್ಚಿತ್ಕುಙ್ಕುಮಲೇಪನಮ್ ।
ಧಾರಯನ್ತ್ಯಃ ಕಜ್ಜಲಂ ಚ ಸಿನ್ದೂರ ಚಷಕಂ ಪರಾಃ ॥ 43 ॥
ಕಾಶ್ಚಿಚ್ಚಿತ್ರಕ ನಿರ್ಮಾತ್ರ್ಯಃ ಪಾದ ಸಂವಾಹನೇ ರತಾಃ ।
ಕಾಶ್ಚಿತ್ತು ಭೂಷಾಕಾರಿಣ್ಯೋ ನಾನಾ ಭೂಷಾಧರಾಃ ಪರಾಃ ॥ 44 ॥
ಪುಷ್ಪಭೂಷಣ ನಿರ್ಮಾತ್ರ್ಯಃ ಪುಷ್ಪಶೃಙ್ಗಾರಕಾರಿಕಾಃ ।
ನಾನಾ ವಿಲಾಸಚತುರಾ ಬಹ್ವ್ಯ ಏವಂ ವಿಧಾಃ ಪರಾಃ ॥ 45 ॥
ನಿಬದ್ಧ ಪರಿಧಾನೀಯಾ ಯುವತ್ಯಃ ಸಕಲಾ ಅಪಿ ।
ದೇವೀ ಕೃಪಾ ಲೇಶವಶಾತ್ತುಚ್ಛೀಕೃತ ಜಗತ್ತ್ರಯಾಃ ॥ 46 ॥
ಏತಾ ದೂತ್ಯಃ ಸ್ಮೃತಾ ದೇವ್ಯಃ ಶೃಙ್ಗಾರಮದಗರ್ವಿತಾಃ ।
ತಾಸಾಂ ನಾಮಾನಿ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಶೃಣು ಮೇ ನೃಪಸತ್ತಮ ॥ 47 ॥
ಅನಙ್ಗರೂಪಾ ಪ್ರಥಮಾಪ್ಯನಙ್ಗಮದನಾ ಪರಾ ।
ತೃತೀಯಾತು ತತಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಸುನ್ದರೀ ಮದನಾತುರಾ ॥ 48 ॥
ತತೋ ಭುವನವೇಗಾಸ್ಯಾತ್ತಥಾ ಭುವನಪಾಲಿಕಾ ।
ಸ್ಯಾತ್ಸರ್ವಶಿಶಿರಾನಙ್ಗವೇದನಾನಙ್ಗಮೇಖಲಾ ॥ 49 ॥
ವಿದ್ಯುದ್ದಾಮಸಮಾನಾಙ್ಗ್ಯಃ ಕ್ವಣತ್ಕಾಞ್ಚೀಗುಣಾನ್ವಿತಾಃ ।
ರಣನ್ಮಞ್ಜೀರಚರಣಾ ಬಹಿರನ್ತರಿತಸ್ತತಃ ॥ 50 ॥
ಧಾವಮಾನಾಸ್ತು ಶೋಭನ್ತೇ ಸರ್ವಾ ವಿದ್ಯುಲ್ಲತೋಪಮಾಃ ।
ಕುಶಲಾಃ ಸರ್ವಕಾರ್ಯೇಷು ವೇತ್ರಹಸ್ತಾಃ ಸಮನ್ತತಃ ॥ 51 ॥
ಅಷ್ಟದಿಕ್ಷುತಥೈತಾಸಾಂ ಪ್ರಾಕಾರಾದ್ಬಹಿರೇವ ಚ ।
ಸದನಾನಿ ವಿರಾಜನ್ತೇ ನಾನಾ ವಾಹನಹೇತಿಭಿಃ ॥ 52 ॥
ವಜ್ರಸಾಲಾದಗ್ರಭಾಗೇ ಸಾಲೋ ವೈದೂರ್ಯನಿರ್ಮಿತಃ ।
ದಶಯೋಜನತುಙ್ಗೋಽಸೌ ಗೋಪುರದ್ವಾರಭೂಷಿತಃ ॥ 53 ॥
ವೈದೂರ್ಯಭೂಮಿಃ ಸರ್ವಾಪಿಗೃಹಾಣಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ ।
ವೀಥ್ಯೋ ರಥ್ಯಾ ಮಹಾಮಾರ್ಗಾಃ ಸರ್ವೇ ವೇದೂರ್ಯನಿರ್ಮಿತಾಃ ॥ 54 ॥
ವಾಪೀ ಕೂಪ ತಡಾಗಾಶ್ಚ ಸ್ರವನ್ತೀನಾಂ ತಟಾನಿ ಚ ।
ವಾಲುಕಾ ಚೈವ ಸರ್ವಾಽಪಿ ವೈದೂರ್ಯಮಣಿನಿರ್ಮಿತಾ ॥ 55 ॥
ತತ್ರಾಷ್ಟದಿಕ್ಷುಪರಿತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮ್ಯಾದೀನಾಂ ಚ ಮಣ್ಡಲಮ್ ।
ನಿಜೈರ್ಗಣೈಃ ಪರಿವೃತಂ ಭ್ರಾಜತೇ ನೃಪಸತ್ತಮ ॥ 56 ॥
ಪ್ರತಿಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಮಾತೃಣಾಂ ತಾಃ ಸಮಷ್ಟಯ ಈರಿತಾಃ ।
ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಮಾಹೇಶ್ವರೀ ಚೈವ ಕೌಮಾರೀ ವೈಷ್ಣವೀ ತಥಾ ॥57 ॥
ವಾರಾಹೀ ಚ ತಥೇನ್ದ್ರಾಣೀ ಚಾಮುಣ್ಡಾಃ ಸಪ್ತಮಾತರಃ ।
ಅಷ್ಟಮೀ ತು ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀರ್ನಾಮ್ನಾ ಪ್ರೋಕ್ತಾಸ್ತು ಮಾತರಃ ॥ 58 ॥
ಬ್ರಹ್ಮರುದ್ರಾದಿದೇವಾನಾಂ ಸಮಾಕಾರಾ ಸ್ತುತಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।
ಜಗತ್ಕಲ್ಯಾಣಕಾರಿಣ್ಯಃ ಸ್ವಸ್ವಸೇನಾಸಮಾವೃತಾಃ ॥ 59 ॥
ತತ್ಸಾಲಸ್ಯ ಚತುರ್ದ್ವಾರ್ಷು ವಾಹನಾನಿ ಮಹೇಶಿತುಃ ।
ಸಜ್ಜಾನಿ ನೃಪತೇ ಸನ್ತಿ ಸಾಲಙ್ಕಾರಾಣಿ ನಿತ್ಯಶಃ ॥ 60 ॥
ದನ್ತಿನಃ ಕೋಟಿಶೋ ವಾಹಾಃ ಕೋಟಿಶಃ ಶಿಬಿಕಾಸ್ತಥಾ ।
ಹಂಸಾಃ ಸಿಂಹಾಶ್ಚ ಗರುಡಾ ಮಯೂರಾ ವೃಷಭಾಸ್ತಥಾ ॥ 61 ॥
ತೈರ್ಯುಕ್ತಾಃ ಸ್ಯನ್ದನಾಸ್ತದ್ವತ್ಕೋಟಿಶೋ ನೃಪನನ್ದನ ।
ಪಾರ್ಷ್ಣಿಗ್ರಾಹಸಮಾಯುಕ್ತಾ ಧ್ವಜೈರಾಕಾಶಚುಮ್ಬಿನಃ ॥ 62 ॥
ಕೋಟಿಶಸ್ತು ವಿಮಾನಾನಿ ನಾನಾ ಚಿಹ್ನಾನ್ವಿತಾನಿ ಚ ।
ನಾನಾ ವಾದಿತ್ರಯುಕ್ತಾನಿ ಮಹಾಧ್ವಜಯುತಾನಿ ಚ ॥ 63 ॥
ವೈದೂರ್ಯಮಣಿ ಸಾಲಸ್ಯಾಪ್ಯಗ್ರೇ ಸಾಲಃ ಪರಃ ಸ್ಮೃತಃ ।
ದಶಯೋಜನ ತುಙ್ಗೋಽಸಾವಿನ್ದ್ರನೀಲಾಶ್ಮನಿರ್ಮಿತಃ ॥ 64 ॥
ತನ್ಮಧ್ಯ ಭೂಸ್ತಥಾ ವೀಥ್ಯೋ ಮಹಾಮಾರ್ಗಾ ಗೃಹಾಣಿ ಚ ।
ವಾಪೀ ಕೂಪ ತಡಾಗಾಶ್ಚ ಸರ್ವೇ ತನ್ಮಣಿನಿರ್ಮಿತಾಃ ॥ 65 ॥
ತತ್ರ ಪದ್ಮ ತು ಸಮ್ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಬಹುಯೋಜನ ವಿಸ್ತೃತಮ್ ।
ಷೋಡಶಾರಂ ದೀಪ್ಯಮಾನಂ ಸುದರ್ಶನಮಿವಾಪರಮ್ ॥ 66 ॥
ತತ್ರ ಷೋಡಶಶಕ್ತೀನಾಂ ಸ್ಥಾನಾನಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ ।
ಸರ್ವೋಪಸ್ಕರಯುಕ್ತಾನಿ ಸಮೃದ್ಧಾನಿ ವಸನ್ತಿ ಹಿ ॥ 67 ॥
ತಾಸಾಂ ನಾಮಾನಿ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಶೃಣು ಮೇ ನೃಪಸತ್ತಮ ।
ಕರಾಲೀ ವಿಕರಾಲೀ ಚ ತಥೋಮಾ ಚ ಸರಸ್ವತೀ ॥ 68 ॥
ಶ್ರೀ ದುರ್ಗೋಷಾ ತಥಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಶ್ರುತಿಶ್ಚೈವ ಸ್ಮೃತಿರ್ಧೃತಿಃ ।
ಶ್ರದ್ಧಾ ಮೇಧಾ ಮತಿಃ ಕಾನ್ತಿರಾರ್ಯಾ ಷೋಡಶಶಕ್ತಯಃ ॥ 69 ॥
ನೀಲಜೀಮೂತಸಙ್ಕಾಶಾಃ ಕರವಾಲ ಕರಾಮ್ಬುಜಾಃ ।
ಸಮಾಃ ಖೇಟಕಧಾರಿಣ್ಯೋ ಯುದ್ಧೋಪಕ್ರಾನ್ತ ಮಾನಸಾಃ ॥ 70 ॥
ಸೇನಾನ್ಯಃ ಸಕಲಾ ಏತಾಃ ಶ್ರೀದೇವ್ಯಾ ಜಗದೀಶಿತುಃ ।
ಪ್ರತಿಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಸಂಸ್ಥಾನಾಂ ಶಕ್ತೀನಾಂ ನಾಯಿಕಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ॥ 71 ॥
ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಕ್ಷೋಭಕಾರಿಣ್ಯೋ ದೇವೀ ಶಕ್ತ್ಯುಪಬೃಂಹಿತಾಃ ।
ನಾನಾ ರಥಸಮಾರೂಢಾ ನಾನಾ ಶಕ್ತಿಭಿರನ್ವಿತಾಃ ॥ 72 ॥
ಏತತ್ಪರಾಕ್ರಮಂ ವಕ್ತುಂ ಸಹಸ್ರಾಸ್ಯೋಽಪಿ ನ ಕ್ಷಮಃ ।
ಇನ್ದ್ರನೀಲಮಹಾಸಾಲಾದಗ್ರೇ ತು ಬಹುವಿಸ್ತೃತಃ ॥ 73 ॥
ಮುಕ್ತಾಪ್ರಾಕಾರ ಉದಿತೋ ದಶಯೋಜನ ದೈರ್ಘ್ಯವಾನ್ ।
ಮಧ್ಯಭೂಃ ಪೂರ್ವವತ್ಪ್ರೋಕ್ತಾ ತನ್ಮಧ್ಯೇಽಷ್ಟದಲಾಮ್ಬುಜಮ್ ॥ 74 ॥
ಮುಕ್ತಾಮಣಿಗಣಾಕೀರ್ಣಂ ವಿಸ್ತೃತಂ ತು ಸಕೇಸರಮ್ ।
ತತ್ರ ದೇವೀಸಮಾಕಾರಾ ದೇವ್ಯಾಯುಧಧರಾಃ ಸದಾ ॥ 75 ॥
ಸಮ್ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಅಷ್ಟಮನ್ತ್ರಿಣ್ಯೋ ಜಗದ್ವಾರ್ತಾಪ್ರಬೋಧಿಕಾಃ ।
ದೇವೀಸಮಾನಭೋಗಾಸ್ತಾ ಇಙ್ಗಿತಜ್ಞಾಸ್ತುಪಣ್ಡಿತಾಃ ॥ 76 ॥
ಕುಶಲಾಃ ಸರ್ವಕಾರ್ಯೇಷು ಸ್ವಾಮಿಕಾರ್ಯಪರಾಯಣಾಃ ।
ದೇವ್ಯಭಿಪ್ರಾಯ ಬೋಧ್ಯಸ್ತಾಶ್ಚತುರಾ ಅತಿಸುನ್ದರಾಃ ॥ 77 ॥
ನಾನಾ ಶಕ್ತಿಸಮಾಯುಕ್ತಾಃ ಪ್ರತಿಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡವರ್ತಿನಾಮ್ ।
ಪ್ರಾಣಿನಾಂ ತಾಃ ಸಮಾಚಾರಂ ಜ್ಞಾನಶಕ್ತ್ಯಾವಿದನ್ತಿ ಚ ॥ 78 ॥
ತಾಸಾಂ ನಾಮಾನಿ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಮತ್ತಃ ಶೃಣು ನೃಪೋತ್ತಮ ।
ಅನಙ್ಗಕುಸುಮಾ ಪ್ರೋಕ್ತಾಪ್ಯನಙ್ಗಕುಸುಮಾತುರಾ ॥ 79 ॥
ಅನಙ್ಗಮದನಾ ತದ್ವದನಙ್ಗಮದನಾತುರಾ ।
ಭುವನಪಾಲಾ ಗಗನವೇಗಾ ಚೈವ ತತಃ ಪರಮ್ ॥ 80 ॥
ಶಶಿರೇಖಾ ಚ ಗಗನರೇಖಾ ಚೈವ ತತಃ ಪರಮ್ ।
ಪಾಶಾಙ್ಕುಶವರಾಭೀತಿಧರಾ ಅರುಣವಿಗ್ರಹಾಃ ॥ 81 ॥
ವಿಶ್ವಸಮ್ಬನ್ಧಿನೀಂ ವಾರ್ತಾಂ ಬೋಧಯನ್ತಿ ಪ್ರತಿಕ್ಷಣಮ್ ।
ಮುಕ್ತಾಸಾಲಾದಗ್ರಭಾಗೇ ಮಹಾಮಾರಕತೋ ಪರಃ ॥ 82 ॥
ಸಾಲೋತ್ತಮಃ ಸಮುದ್ದಿಷ್ಟೋ ದಶಯೋಜನ ದೈರ್ಘ್ಯವಾನ್ ।
ನಾನಾ ಸೌಭಾಗ್ಯಸಂಯುಕ್ತೋ ನಾನಾ ಭೋಗಸಮನ್ವಿತಃ ॥ 83 ॥
ಮಧ್ಯಭೂಸ್ತಾದೃಶೀ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಸದನಾನಿ ತಥೈವ ಚ ।
ಷಟ್ಕೋಣಮತ್ರವಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ಕೋಣಸ್ಥಾ ದೇವತಾಃ ಶೃಣುಃ ॥ 84 ॥
ಪೂರ್ವಕೋಣೇ ಚತುರ್ವಕ್ತ್ರೋ ಗಾಯತ್ರೀ ಸಹಿತೋ ವಿಧಿಃ ।
ಕುಣ್ಡಿಕಾಕ್ಷಗುಣಾಭೀತಿ ದಣ್ಡಾಯುಧಧರಃ ಪರಃ ॥ 85 ॥
ತದಾಯುಧಧರಾ ದೇವೀ ಗಾಯತ್ರೀ ಪರದೇವತಾ ।
ವೇದಾಃ ಸರ್ವೇ ಮೂರ್ತಿಮನ್ತಃ ಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ ॥ 86 ॥
ಸ್ಮೃತಯಶ್ಚ ಪುರಾಣಾನಿ ಮೂರ್ತಿಮನ್ತಿ ವಸನ್ತಿ ಹಿ ।
ಯೇ ಬ್ರಹ್ಮವಿಗ್ರಹಾಃ ಸನ್ತಿ ಗಾಯತ್ರೀವಿಗ್ರಹಾಶ್ಚ ಯೇ ॥ 87 ॥
ವ್ಯಾಹೃತೀನಾಂ ವಿಗ್ರಹಾಶ್ಚ ತೇ ನಿತ್ಯಂ ತತ್ರ ಸನ್ತಿ ಹಿ ।
ರಕ್ಷಃ ಕೋಣೇ ಶಙ್ಖಚಕ್ರಗದಾಮ್ಬುಜ ಕರಾಮ್ಬುಜಾ ॥ 88 ॥
ಸಾವಿತ್ರೀ ವರ್ತತೇ ತತ್ರ ಮಹಾವಿಷ್ಣುಶ್ಚ ತಾದೃಶಃ ।
ಯೇ ವಿಷ್ಣುವಿಗ್ರಹಾಃ ಸನ್ತಿ ಮತ್ಸ್ಯಕೂರ್ಮಾದಯೋಖಿಲಾಃ ॥ 89 ॥
ಸಾವಿತ್ರೀ ವಿಗ್ರಹಾ ಯೇ ಚ ತೇ ಸರ್ವೇ ತತ್ರ ಸನ್ತಿ ಹಿ ।
ವಾಯುಕೋಣೇ ಪರಶ್ವಕ್ಷಮಾಲಾಭಯವರಾನ್ವಿತಃ ॥ 90 ॥
ಮಹಾರುದ್ರೋ ವರ್ತತೇಽತ್ರ ಸರಸ್ವತ್ಯಪಿ ತಾದೃಶೀ ।
ಯೇ ಯೇ ತು ರುದ್ರಭೇದಾಃ ಸ್ಯುರ್ದಕ್ಷಿಣಾಸ್ಯಾದಯೋ ನೃಪ ॥ 91 ॥
ಗೌರೀ ಭೇದಾಶ್ಚ ಯೇ ಸರ್ವೇ ತೇ ತತ್ರ ನಿವಸನ್ತಿ ಹಿ ।
ಚತುಃಷಷ್ಟ್ಯಾಗಮಾ ಯೇ ಚ ಯೇ ಚಾನ್ಯೇಪ್ಯಾಗಮಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ॥ 92 ॥
ತೇ ಸರ್ವೇ ಮೂರ್ತಿಮನ್ತಶ್ಚ ತತ್ರ ವೈ ನಿವಸನ್ತಿ ಹಿ ।
ಅಗ್ನಿಕೋಣೇ ರತ್ನಕುಮ್ಭಂ ತಥಾ ಮಣಿಕರಣ್ಡಕಮ್ ॥ 93 ॥
ದಧಾನೋ ನಿಜಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಕುಬೇರೋ ಧನದಾಯಕಃ ।
ನಾನಾ ವೀಥೀ ಸಮಾಯುಕ್ತೋ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀಸಮನ್ವಿತಃ ॥ 94 ॥
ದೇವ್ಯಾ ನಿಧಿಪತಿಸ್ತ್ವಾಸ್ತೇ ಸ್ವಗುಣೈಃ ಪರಿವೇಷ್ಟಿತಃ ।
ವಾರುಣೇ ತು ಮಹಾಕೋಣೇ ಮದನೋ ರತಿಸಂಯುತಃ ॥ 95 ॥
ಪಾಶಾಙ್ಕುಶಧನುರ್ಬಾಣಧರೋ ನಿತ್ಯಂ ವಿರಾಜತೇ ।
ಶೃಙ್ಗಾರಮೂರ್ತಿಮನ್ತಸ್ತು ತತ್ರ ಸನ್ನಿಹಿತಾಃ ಸದಾ ॥ 96 ॥
ಈಶಾನಕೋಣೇ ವಿಘ್ನೇಶೋ ನಿತ್ಯಂ ಪುಷ್ಟಿಸಮನ್ವಿತಃ ।
ಪಾಶಾಙ್ಕುಶಧರೋ ವೀರೋ ವಿಘ್ನಹರ್ತಾ ವಿರಾಜತೇ ॥ 97 ॥
ವಿಭೂತಯೋ ಗಣೇಶಸ್ಯ ಯಾಯಾಃ ಸನ್ತಿ ನೃಪೋತ್ತಮ ।
ತಾಃ ಸರ್ವಾ ನಿವಸನ್ತ್ಯತ್ರ ಮಹೈಶ್ವರ್ಯಸಮನ್ವಿತಾಃ ॥ 98 ॥
ಪ್ರತಿಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಡಸಂಸ್ಥಾನಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಾದೀನಾಂ ಸಮಷ್ಟಯಃ ।
ಏತೇ ಬ್ರಹ್ಮಾದಯಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾಃ ಸೇವನ್ತೇ ಜಗದೀಶ್ವರೀಮ್ ॥ 99 ॥
ಮಹಾಮಾರಕತಸ್ಯಾಗ್ರೇ ಶತಯೋಜನ ದೈರ್ಘ್ಯವಾನ್ ।
ಪ್ರವಾಲಶಾಲೋಸ್ತ್ಯಪರಃ ಕುಙ್ಕುಮಾರುಣವಿಗ್ರಹಃ ॥ 100 ॥
ಮಧ್ಯಭೂಸ್ತಾದೃಶೀ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಸದನಾನಿ ಚ ಪೂರ್ವವತ್ ।
ತನ್ಮಧ್ಯೇ ಪಞ್ಚಭೂತಾನಾಂ ಸ್ವಾಮಿನ್ಯಃ ಪಞ್ಚ ಸನ್ತಿ ಚ ॥ 101 ॥
ಹೃಲ್ಲೇಖಾ ಗಗನಾ ರಕ್ತಾ ಚತುರ್ಥೀ ತು ಕರಾಲಿಕಾ ।
ಮಹೋಚ್ಛುಷ್ಮಾ ಪಞ್ಚಮೀ ಚ ಪಞ್ಚಭೂತಸಮಪ್ರಭಾಃ ॥ 102 ॥
ಪಾಶಾಙ್ಕುಶವರಾಭೀತಿಧಾರಿಣ್ಯೋಮಿತಭೂಷಣಾಃ ।
ದೇವೀ ಸಮಾನವೇಷಾಢ್ಯಾ ನವಯೌವನಗರ್ವಿತಾಃ ॥ 103 ॥
ಪ್ರವಾಲಶಾಲಾದಗ್ರೇ ತು ನವರತ್ನ ವಿನಿರ್ಮಿತಃ ।
ಬಹುಯೋಜನವಿಸ್ತೀರ್ಣೋ ಮಹಾಶಾಲೋಽಸ್ತಿ ಭೂಮಿಪ ॥ 104 ॥
ತತ್ರ ಚಾಮ್ನಾಯದೇವೀನಾಂ ಸದನಾನಿ ಬಹೂನ್ಯಪಿ ।
ನವರತ್ನಮಯಾನ್ಯೇವ ತಡಾಗಾಶ್ಚ ಸರಾಂಸಿ ಚ ॥ 105 ॥
ಶ್ರೀದೇವ್ಯಾ ಯೇಽವತಾರಾಃ ಸ್ಯುಸ್ತೇ ತತ್ರ ನಿವಸನ್ತಿ ಹಿ ।
ಮಹಾವಿದ್ಯಾ ಮಹಾಭೇದಾಃ ಸನ್ತಿ ತತ್ರೈವ ಭೂಮಿಪ ॥ 106 ॥
ನಿಜಾವರಣದೇವೀಭಿರ್ನಿಜಭೂಷಣವಾಹನೈಃ ।
ಸರ್ವದೇವ್ಯೋ ವಿರಾಜನ್ತೇ ಕೋಟಿಸೂರ್ಯಸಮಪ್ರಭಾಃ ॥ 107 ॥
ಸಪ್ತಕೋಟಿ ಮಹಾಮನ್ತ್ರದೇವತಾಃ ಸನ್ತಿ ತತ್ರ ಹಿ ।
ನವರತ್ನಮಯಾದಗ್ರೇ ಚಿನ್ತಾಮಣಿಗೃಹಂ ಮಹತ್ ॥ 108 ॥
ತತ್ರ ತ್ಯಂ ವಸ್ತು ಮಾತ್ರಂ ತು ಚಿನ್ತಾಮಣಿ ವಿನಿರ್ಮಿತಮ್ ।
ಸೂರ್ಯೋದ್ಗಾರೋಪಲೈಸ್ತದ್ವಚ್ಚನ್ದ್ರೋದ್ಗಾರೋಪಲೈಸ್ತಥಾ ॥ 109 ॥
ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರಭೋಪಲೈಃ ಸ್ತಮ್ಭಾಃ ಕಲ್ಪಿತಾಸ್ತು ಸಹಸ್ರಶಃ ।
ಯೇಷಾಂ ಪ್ರಭಾಭಿರನ್ತಸ್ಥಂ ವಸ್ತು ಕಿಞ್ಚಿನ್ನ ದೃಶ್ಯತೇ ॥ 110 ॥
ಇತಿ ಶ್ರೀದೇವೀಭಾಗವತೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ದ್ವಾದಶಸ್ಕನ್ಧೇ ಏಕಾದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ।

Explore More