Lord Shiva

ଶ୍ରୀ ମହାନ୍ଯାସମ୍ - 2. ପଞ୍ଚମୁଖ ଧ୍ଯାନମ୍

(Shri Mahanyasam - 2. Panchamukha Dhyanam in Odia)

From Yajurveda (Taittiriya Aranyaka)

This powerful dhyanam shloka serves as a central meditative invocation within the Sri Mahanyasam, focusing on the five-faced form of Lord Shiva. By contemplating the radiant, lightning-like brilliance of the Panchamukha, the practitioner aligns their physical and spiritual self with the cosmic vibration of the Vedas. Traditionally chanted before performing deep rituals or Rudra-abhisheka, this invocation is believed to purify the practitioner, remove profound karmic obstructions, and bestow clarity of mind. It invokes the primordial power of Rudra to grant inner strength, divine wisdom, and the ultimate realization of the infinite consciousness embodied by Lord Shiva.

ଓ-ନ୍ନମ୍ ॥ ତତ୍ପୁରୁ॒ଷାଯ ଵି॒ଦ୍ମହେ॑ ମହାଦେ॒ଵାଯ॑ ଧୀମହି । ତନ୍ନୋ॑ ରୁଦ୍ରଃ ପ୍ରଚୋଦଯା᳚ତ୍ ॥
ସଂ​ଵଁର୍ତାଗ୍ନି ତଟିତ୍ପ୍ରଦୀପ୍ତ କନକ ପ୍ରସ୍ପର୍ଥି ତେଜୋମଯମ୍ ।
ଗମ୍ଭୀରଧ୍ଵନି ସାମଵେଦଜନକ-ନ୍ତାମ୍ରାଧରଂ ସୁନ୍ଦରମ୍ ।
ଅର୍ଧେନ୍ଦୁଦ୍ଯୁତି ଲୋଲପିଙ୍ଗଲ ଜଟାଭାରପ୍ରବଦ୍ଧୋରଗମ୍ ।
ଵନ୍ଦେ ସିଦ୍ଧ ସୁରାସୁରେନ୍ଦ୍ରନମିତ-ମ୍ପୂର୍ଵ-ମ୍ମୁଖଂ ଶୂଲିନଃ ॥
ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ ॥ ଓ-ନ୍ନମ୍ ॥ ପୂର୍ଵ ମୁଖାଯ॒ ନମଃ ॥
ଅ॒ଘୋରେ᳚ଭ୍ଯୋ-ଽଥଘୋ॒ରେ᳚ଭ୍ଯୋ॒ ଘୋର॒ଘୋର॑ତରେଭ୍ଯଃ ॥ ସର୍ଵେ᳚ଭ୍ଯସ୍ସର୍ଵ ଶର୍ଵେ᳚ଭ୍ଯୋ॒ ନମ॑ସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ ରୁ॒ଦ୍ରରୂ॑ପେଭ୍ଯଃ ॥
କାଲାଭ୍ରଭ୍ରମରାଞ୍ଜନଦ୍ଯୁତିନିଭଂ-ଵ୍ଯାଁଵୃତ୍ତ ପିଙ୍ଗେକ୍ଷଣମ୍
କର୍ଣୋଦ୍ଭାସିତ ଭୋଗିମସ୍ତକ ମଣିପ୍ରୋଦ୍ଗୀର୍ଣ ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଙ୍କୁରମ୍ ।
ସର୍ପପ୍ରୋତ କପାଲ ଶୁକ୍ତି ଶକଲ ଵ୍ଯାକୀର୍ଣ ସଚ୍ଛେଖରମ୍
ଵନ୍ଦେ ଦକ୍ଷିଣମୀଶ୍ଵରସ୍ଯ କୁଟିଲ ଭ୍ରୂଭଙ୍ଗ ରୌଦ୍ର-ମ୍ମୁଖମ୍ ॥
ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ ॥ ଓ-ମ୍ମମ୍ ॥ ଦକ୍ଷିଣ ମୁଖାଯ॒ ନମଃ ॥
ସ॒ଦ୍ଯୋ ଜା॒ତ-ମ୍ପ୍ର॑ପଦ୍ଯା॒ମି॒ ସ॒ଦ୍ଯୋ ଜା॒ତାଯ॒ ଵୈ ନମୋ॒ ନମଃ॑ । ଭ॒ଵେ ଭ॑ଵେ॒ ନାତି॑ ଭଵେ ଭଵସ୍ଵ॒ ମାମ୍ । ଭ॒ଵୋ-ଦ୍ଭ॑ଵାଯ॒ ନମଃ॑ ॥
ପ୍ରାଲେଯାଚଲମିନ୍ଦୁକୁନ୍ଦ ଧଵଲ-ଙ୍ଗୋକ୍ଷୀରଫେନପ୍ରଭମ୍
ଭସ୍ମାଭ୍ଯକ୍ତମନଙ୍ଗ ଦେହ ଦହନ ଜ୍ଵାଲାଵଲୀ ଲୋଚନମ୍ ।
ବ୍ରହ୍ମେନ୍ଦ୍ରାଦି ମରୁଦ୍ଗଣୈସ୍ପୁତିପଦୈ ରଭ୍ଯର୍ଚିତଂ-ଯୋଁଗିଭିଃ
ଵନ୍ଦେ-ଽହଂ ସକଲ-ଙ୍କଲଙ୍କରହିତଂ ସ୍ଥାଣୋର୍ମୁଖ-ମ୍ପଶ୍ଚିମମ୍ ॥
ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ ॥ ଓଁ ଶିମ୍ ॥ ପଶ୍ଚିମ ମୁଖାଯ॒ ନମଃ ॥
ଵା॒ମ॒ଦେ॒ଵାଯ॒ ନମୋ᳚ ଜ୍ଯେ॒ଷ୍ଠାଯ॒ ନମଃ॑ ଶ୍ରେ॒ଷ୍ଠାଯ॒ ନମୋ॑ ରୁ॒ଦ୍ରାଯ॒ ନମଃ॒ କାଲା॑ଯ॒ ନମଃ॒ କଲ॑ଵିକରଣାଯ॒ ନମୋ॒ ବଲ॑ଵିକରଣାଯ॒ ନମୋ॒ ବଲା॑ଯ॒ ନମୋ॒ ବଲ॑ପ୍ରମଥନାଯ॒ ନମ॒-ସ୍ସର୍ଵ॑ଭୂତଦମନାଯ॒ ନମୋ॑ ମ॒ନୋନ୍ମ॑ନାଯ॒ ନମଃ॑ ॥
ଗୌର-ଙ୍କୁଙ୍କୁମ ପଙ୍କିଲଂ ସ୍ତିଲକଂ-ଵ୍ଯାଁପାଣ୍ଡୁ ଗଣ୍ଡସ୍ଥଲମ୍
ଭ୍ରୂଵିକ୍ଷେପ କଟାକ୍ଷ ଲସତ୍ସଂସକ୍ତ କର୍ଣୋତ୍ଫଲମ୍ ।
ସ୍ନିଗ୍ଧ-ମ୍ବିମ୍ବଫଲାଧର-ମ୍ପ୍ରହସିତ-ନ୍ନୀଲାଲକାଲ-ଙ୍କୃତମ୍
ଵନ୍ଦେ ପୂର୍ଣ ଶଶାଙ୍କ ମଣ୍ଡଲନିଭଂ-ଵଁକ୍ତ୍ରଂ ହରସ୍ଯୋତ୍ତରମ୍ ॥
ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ ॥ ଓଁ-ଵାଁମ୍ ॥ ଉତ୍ତର ମୁଖାଯ॒ ନମଃ ॥
ଈଶାନ-ସ୍ସର୍ଵ॑ଵିଦ୍ଯା॒ନା॒-ମୀଶ୍ଵର-ସ୍ସର୍ଵ॑ଭୂତା॒ନା॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମାଧି॑ପତି॒-ର୍ବ୍ରହ୍ମ॒ଣୋ ଽଧି॑ପତି॒-ର୍ବ୍ରହ୍ମା॑ ଶି॒ଵୋ ମେ॑ ଅସ୍ତୁ ସଦାଶି॒ଵୋମ୍ ॥ (କନିଷ୍ଠିକାଭ୍ଯା-ନ୍ନମଃ)
ଵ୍ଯକ୍ତାଵ୍ଯକ୍ତ ଗୁଣେତର-ମ୍ପରତରଂ ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶତତ୍ତ୍ଵାତ୍ମକମ୍
ତସ୍ମାଦୁତ୍ତମ ତତ୍ତ୍ଵମକ୍ଷରମିଦ-ନ୍ଧ୍ଯେଯଂ ସଦା ଯୋଗିଭିଃ ।
ଓଙ୍କାରାଦି ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରଜନକଂ ସୂକ୍ଷ୍ମାଦି ସୂକ୍ଷ୍ମ-ମ୍ପରଂ
ଶାନ୍ତ-ମ୍ପଞ୍ଚମମୀଶ୍ଵରସ୍ଯ ଵଦନ-ଙ୍ଖଂ​ଵ୍ଯାଁପ୍ତି ତେଜୋମଯମ୍ ॥
ଓ-ନ୍ନମୋ ଭଗଵତେ॑ ରୁଦ୍ରା॒ଯ ॥ ଓଁ-ଵାଁମ୍ ॥ ଊର୍ଧ୍ଵ ମୁଖାଯ॒ ନମଃ ॥
ଦିଙ୍ନମସ୍କାରଃ
ପୂର୍ଵେ ପଶୁପତିଃ ପାତୁ । ଦକ୍ଷିଣେ ପାତୁ ଶଙ୍କରଃ ।
ପଶ୍ଚିମେ ପାତୁ ଵିଶ୍ଵେଶଃ । ନୀଲକଣ୍ଠସ୍ତଦୋତ୍ତରେ ॥
ଈଶାନ୍ଯା-ମ୍ପାତୁ ମେ ଶର୍ଵଃ । ଆଗ୍ନେଯା-ମ୍ପାର୍ଵତୀପତିଃ ।
ନୈଋତ୍ଯା-ମ୍ପାତୁ ମେ ରୁଦ୍ରଃ । ଵାଯଵ୍ଯା-ନ୍ନୀଲଲୋହିତଃ ॥
ଊର୍ଧ୍ଵେ ତ୍ରିଲୋଚନଃ ପାତୁ । ଅଧରାଯା-ମ୍ମହେଶ୍ଵରଃ ।
ଏତାଭ୍ଯୋ ଦଶ ଦିଗ୍ଭ୍ଯସ୍ତୁ । ସର୍ଵତଃ ପାତୁ ଶଙ୍କରଃ ॥
(ନା ରୁଦ୍ରୋ ରୁଦ୍ରମର୍ଚଯେ᳚ତ୍ ।
ନ୍ଯାସପୂର୍ଵକ-ଞ୍ଜପହୋମାର୍ଚନା-ଽଭିଷେକଵିଧି ଵ୍ଯାଖ୍ଯାସ୍ଯାମଃ ।)

Explore More