କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପଞ୍ଚମକାଣ୍ଡେ ସପ୍ତମଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ-ଉପାନୁଵାକ୍ଯାଵଶିଷ୍ଟକର୍ମନିରୂପଣଂ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଯୋ ଵା ଅଯ॑ଥାଦେଵତମ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତ ଆ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯୋ ଵୃଶ୍ଚ୍ଯତେ॒ ପାପୀ॑ଯା-ନ୍ଭଵତି॒ ଯୋ ଯ॑ଥାଦେଵ॒ତ-ନ୍ନ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ॒ ଆ ଵୃ॑ଶ୍ଚ୍ଯତେ॒ ଵସୀ॑ଯା-ନ୍ଭଵତ୍ଯାଗ୍ନେ॒ଯ୍ଯା ଗା॑ଯତ୍ରି॒ଯା ପ୍ର॑ଥ॒ମା-ଞ୍ଚିତି॑ମ॒ଭି ମୃ॑ଶେ-ତ୍ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଭା᳚ ଦ୍ଵି॒ତୀଯା॒-ଞ୍ଜଗ॑ତ୍ଯା ତୃ॒ତୀଯା॑ମନୁ॒ଷ୍ଟୁଭା॑ ଚତୁ॒ର୍ଥୀ-ମ୍ପ॒ଙ୍କ୍ତ୍ଯା ପ॑ଞ୍ଚ॒ମୀଂ-ଯଁ॑ଥାଦେଵ॒ତମେ॒ଵାଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁତେ॒ ନ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ॒ ଆ ଵୃ॑ଶ୍ଚ୍ଯତେ॒ ଵସୀ॑ଯା-ନ୍ଭଵ॒ତୀଡା॑ଯୈ॒ ଵା ଏ॒ଷା ଵିଭ॑କ୍ତିଃ ପ॒ଶଵ॒ ଇଡା॑ ପ॒ଶୁଭି॑ରେନ- [ପ॒ଶୁଭି॑ରେନମ୍, ଚି॒ନୁ॒ତେ॒ ଯୋ ଵୈ] 1
-ଞ୍ଚିନୁତେ॒ ଯୋ ଵୈ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ ପ୍ରତି॒ ପ୍ରୋଚ୍ଯା॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॒ନୋତି॒ ନା-ଽଽର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॒-ତ୍ଯଶ୍ଵା॑ଵ॒ଭିତ॑ସ୍ତିଷ୍ଠେତା-ଙ୍କୃ॒ଷ୍ଣ ଉ॑ତ୍ତର॒ତ-ଶ୍ଶ୍ଵେ॒ତୋ ଦକ୍ଷି॑ଣ॒ସ୍ତାଵା॒ଲଭ୍ଯେଷ୍ଟ॑କା॒ ଉପ॑ ଦଦ୍ଧ୍ଯାଦେ॒ତଦ୍ଵୈ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ ରୂ॒ପ-ମ୍ପ୍ରା॑ଜାପ॒ତ୍ଯୋ-ଽଶ୍ଵଃ॑ ସା॒କ୍ଷାଦେ॒ଵ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ ପ୍ରତି॒ପ୍ରୋଚ୍ଯା॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୋତି॒ ନା-ଽଽର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॑ତ୍ଯେ॒ତଦ୍ଵା ଅହ୍ନୋ॑ ରୂ॒ପଂ-ଯଁଚ୍ଛ୍ଵେ॒ତୋ-ଽଶ୍ଵୋ॒ ରାତ୍ରି॑ଯୈ କୃ॒ଷ୍ଣ ଏ॒ତଦହ୍ନୋ॑ [ଏ॒ତଦହ୍ନଃ॑, ରୂ॒ପଂ-ଯଁଦିଷ୍ଟ॑କା॒] 2
ରୂ॒ପଂ-ଯଁଦିଷ୍ଟ॑କା॒ ରାତ୍ରି॑ଯୈ॒ ପୁରୀ॑ଷ॒ମିଷ୍ଟ॑କା ଉପଧା॒ସ୍ଯଞ୍ଛ୍ଵେ॒ତ-ମଶ୍ଵ॑ମ॒ଭି ମୃ॑ଶେ॒-ତ୍ପୁରୀ॑ଷମୁପଧା॒ସ୍ଯନ୍ କୃ॒ଷ୍ଣମ॑ହୋରା॒ତ୍ରାଭ୍ଯା॑ମେ॒ଵୈନ॑-ଞ୍ଚିନୁତେ ହିରଣ୍ଯ ପା॒ତ୍ର-ମ୍ମଧୋଃ᳚ ପୂ॒ର୍ଣ-ନ୍ଦ॑ଦାତି ମଧ॒ଵ୍ଯୋ॑ ଽସା॒ନୀତି॑ ସୌ॒ର୍ଯା ଚି॒ତ୍ରଵ॒ତ୍ଯା-ଽଵେ᳚କ୍ଷତେ ଚି॒ତ୍ରମେ॒ଵ ଭ॑ଵତି ମ॒ଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦି॒ନେ-ଽଶ୍ଵ॒ମଵ॑ ଘ୍ରାପଯତ୍ଯ॒ସୌ ଵା ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯ ଇନ୍ଦ୍ର॑ ଏ॒ଷ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ଯୋ-ଽଶ୍ଵ॒ସ୍ତମେ॒ଵ ସା॒କ୍ଷାଦୃ॑ଦ୍ଧ୍ନୋତି ॥ 3 ॥
(ଏ॒ନ॒ - ମେ॒ତଦହ୍ନୋ॒ - ଽଷ୍ଟାଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 1)
ତ୍ଵାମ॑ଗ୍ନେ ଵୃଷ॒ଭ-ଞ୍ଚେକି॑ତାନ॒-ମ୍ପୁନ॒ର୍ଯୁଵା॑ନ-ଞ୍ଜ॒ନଯ॑ନ୍ନୁ॒ପାଗା᳚ମ୍ । ଅ॒ସ୍ଥୂ॒ରି ଣୋ॒ ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯାନି ସନ୍ତୁ ତି॒ଗ୍ମେନ॑ ନୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ସଗ୍ଂ ଶି॑ଶାଧି ॥ ପ॒ଶଵୋ॒ ଵା ଏ॒ତେ ଯଦିଷ୍ଟ॑କା॒ଶ୍ଚିତ୍ଯା᳚-ଞ୍ଚିତ୍ଯାମୃଷ॒ଭମୁପ॑ ଦଧାତି ମିଥୁ॒ନମେ॒ଵାସ୍ଯ॒ ତ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞେ କ॑ରୋତି ପ୍ର॒ଜନ॑ନାଯ॒ ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଯୂ॒ଥେଯୂ॑ଥ ଋଷ॒ଭଃ ॥ ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରସ୍ଯ॑ ପ୍ରତି॒ମାଂ-ଯାଁ-ନ୍ତ୍ଵା॑ ରାତ୍ର୍ଯୁ॒ପାସ॑ତେ । ପ୍ର॒ଜାଗ୍ଂ ସୁ॒ଵୀରା᳚-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା ଵିଶ୍ଵ॒ମାଯୁ॒ର୍ଵ୍ଯ॑ଶ୍ଞଵତ୍ ॥ ପ୍ରା॒ଜା॒ପ॒ତ୍ଯା- [ପ୍ରା॒ଜା॒ପ॒ତ୍ଯାମ୍, ଏ॒ତାମୁପ॑] 4
-ମେ॒ତାମୁପ॑ ଦଧାତୀ॒ଯଂ-ଵାଁ ଵୈଷୈକା᳚ଷ୍ଟ॒କା ଯଦେ॒ଵୈକା᳚ଷ୍ଟ॒କାଯା॒ମନ୍ନ॑-ଙ୍କ୍ରି॒ଯତେ॒ ତଦେ॒ଵୈତଯାଵ॑ ରୁନ୍ଧ ଏ॒ଷା ଵୈ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେଃ କାମ॒ଦୁଘା॒ ତଯୈ॒ଵ ଯଜ॑ମାନୋ॒-ଽମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ᳚-ଽଗ୍ନି-ନ୍ଦୁ॑ହେ॒ ଯେନ॑ ଦେ॒ଵା ଜ୍ଯୋତି॑ଷୋ॒ର୍ଧ୍ଵା ଉ॒ଦାଯ॒ନ୍॒ ଯେନା॑-ଽଽଦି॒ତ୍ଯା ଵସ॑ଵୋ॒ ଯେନ॑ ରୁ॒ଦ୍ରାଃ । ଯେନାଙ୍ଗି॑ରସୋ ମହି॒ମାନ॑-ମାନ॒ଶୁସ୍ତେନୈ॑ତୁ॒ ଯଜ॑ମାନ-ସ୍ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ॥ ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗାଯ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଲୋ॒କାଯ॑ [ଲୋ॒କାଯ॑, ଚୀ॒ଯ॒ତେ॒ ଯଦ॒ଗ୍ନିର୍ଯେନ॑] 5
ଚୀଯତେ॒ ଯଦ॒ଗ୍ନିର୍ଯେନ॑ ଦେ॒ଵା ଜ୍ଯୋତି॑ଷୋ॒ର୍ଧ୍ଵା ଉ॒ଦାଯ॒ନ୍ନିତ୍ଯୁଖ୍ଯ॒ଗ୍ଂ॒ ସମି॑ନ୍ଧ॒ ଇଷ୍ଟ॑କା ଏ॒ଵୈତା ଉପ॑ ଧତ୍ତେ ଵାନସ୍ପ॒ତ୍ଯା-ସ୍ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କସ୍ଯ॒ ସମ॑ଷ୍ଟ୍ଯୈ ଶ॒ତାଯୁ॑ଧାଯ ଶ॒ତଵୀ᳚ର୍ଯାଯ ଶ॒ତୋତ॑ଯେ ଽଭିମାତି॒ଷାହେ᳚ । ଶ॒ତଂ-ଯୋଁ ନଃ॑ ଶ॒ରଦୋ॒ ଅଜୀ॑ତା॒ନିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ନେଷ॒ଦତି॑ ଦୁରି॒ତାନି॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ ॥ ଯେ ଚ॒ତ୍ଵାରଃ॑ ପ॒ଥଯୋ॑ ଦେଵ॒ଯାନା॑ ଅନ୍ତ॒ରା ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଵି॒ଯନ୍ତି॑ । ତେଷାଂ॒-ଯୋଁ ଅଜ୍ଯା॑ନି॒- ମଜୀ॑ତି-ମା॒ଵହା॒-ତ୍ତସ୍ମୈ॑ ନୋ ଦେଵାଃ॒ [ନୋ ଦେଵାଃ, ପରି॑ ଦତ୍ତେ॒ହ ସର୍ଵେ᳚ ।] 6
ପରି॑ ଦତ୍ତେ॒ହ ସର୍ଵେ᳚ ॥ ଗ୍ରୀ॒ଷ୍ମୋ ହେ॑ମ॒ନ୍ତ ଉ॒ତ ନୋ॑ ଵସ॒ନ୍ତ-ଶ୍ଶ॒ର-ଦ୍ଵ॒ର୍॒ଷା-ସ୍ସୁ॑ଵି॒ତନ୍ନୋ॑ ଅସ୍ତୁ । ତେଷା॑ମୃତୂ॒ନାଗ୍ଂ ଶ॒ତ ଶା॑ରଦାନା-ନ୍ନିଵା॒ତ ଏ॑ଷା॒ମଭ॑ଯେ ସ୍ଯାମ ॥ ଇ॒ଦୁ॒ଵ॒ଥ୍ସ॒ରାଯ॑ ପରିଵଥ୍ସ॒ରାଯ॑ ସଂଵఁ%ଥ୍ସ॒ରାଯ॑ କୃଣୁତା ବୃ॒ହନ୍ନମଃ॑ । ତେଷାଂ᳚-ଵଁ॒ଯଗ୍ଂ ସୁ॑ମ॒ତୌ ଯ॒ଜ୍ଞିଯା॑ନା॒-ଞ୍ଜ୍ଯୋଗଜୀ॑ତା॒ ଅହ॑ତା-ସ୍ସ୍ଯାମ ॥ ଭ॒ଦ୍ରାନ୍ନ॒-ଶ୍ଶ୍ରେଯ॒-ସ୍ସମ॑ନୈଷ୍ଟ ଦେଵା॒ସ୍ତ୍ଵଯା॑-ଽଵ॒ସେନ॒ ସମ॑ଶୀମହି ତ୍ଵା । ସ ନୋ॑ ମଯୋ॒ ଭୂଃ ପି॑ତୋ॒ [ମଯୋ॒ ଭୂଃ ପି॑ତୋ, ଆ ଵି॑ଶସ୍ଵ॒] 7
ଆ ଵି॑ଶସ୍ଵ॒ ଶ-ନ୍ତୋ॒କାଯ॑ ତ॒ନୁଵେ᳚ ସ୍ଯୋ॒ନଃ ॥ ଅଜ୍ଯା॑ନୀରେ॒ତା ଉପ॑ ଦଧାତ୍ଯେ॒ତା ଵୈ ଦେ॒ଵତା॒ ଅପ॑ରାଜିତା॒ସ୍ତା ଏ॒ଵ ପ୍ର ଵି॑ଶତି॒ ନୈଵ ଜୀ॑ଯତେ ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି॒ ଯଦ॑ର୍ଧମା॒ସା ମାସା॑ ଋ॒ତଵଃ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର ଓଷ॑ଧୀଃ॒ ପଚ॒ନ୍ତ୍ଯଥ॒ କସ୍ମା॑ଦ॒ନ୍ଯାଭ୍ଯୋ॑ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ ଆଗ୍ରଯ॒ଣ-ନ୍ନିରୁ॑ପ୍ଯତ॒ ଇତ୍ଯେ॒ତା ହି ତ-ଦ୍ଦେ॒ଵତା॑ ଉ॒ଦଜ॑ଯ॒ନ୍॒ ଯଦୃ॒ତୁଭ୍ଯୋ॑ ନି॒ର୍ଵପେ᳚-ଦ୍ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ-ସ୍ସ॒ମଦ॑-ନ୍ଦଦ୍ଧ୍ଯାଦାଗ୍ରଯ॒ଣ-ନ୍ନି॒ରୁପ୍ଯୈ॒ତା ଆହୁ॑ତୀ ର୍ଜୁହୋତ୍ଯର୍ଧମା॒ସାନେ॒ଵ ମାସା॑ନୃ॒ତୂନ୍-ଥ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର-ମ୍ପ୍ରୀ॑ଣାତି॒ ନ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ-ସ୍ସ॒ମଦ॑-ନ୍ଦଧାତି ଭ॒ଦ୍ରାନ୍ନ॒-ଶ୍ଶ୍ରେଯ॒-ସ୍ସମ॑ନୈଷ୍ଟ ଦେଵା॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ହୁ॒ତାଦ୍ଯା॑ଯ॒ ଯଜ॑ମାନ॒ସ୍ଯା-ଽପ॑ରାଭାଵାଯ ॥ 8 ॥
(ପ୍ର॒ଜା॒ପ॒ତ୍ଯାଂ - ଁଲୋ॒କାଯ॑ - ଦେଵାଃ - ପିତୋ - ଦଧ୍ଯାଦାଗ୍ରଯ॒ଣଂ - ପଞ୍ଚ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 2)
ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ॒ ଵଜ୍ରୋ॑-ଽସି॒ ଵାର୍ତ୍ର॑ଘ୍ନସ୍ତନୂ॒ପା ନଃ॑ ପ୍ରତିସ୍ପ॒ଶଃ । ଯୋ ନଃ॑ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ଦ୍ଦକ୍ଷିଣ॒ତଃ ପ॒ଶ୍ଚା-ଦୁ॑ତ୍ତର॒ତୋ॑-ଽଘା॒ଯୁର॑ଭି॒ଦାସ॑ତ୍ଯେ॒ତଗ୍ଂ ସୋ-ଽଶ୍ମା॑ନମୃଚ୍ଛତୁ ॥ ଦେ॒ଵା॒ସୁ॒ରା-ସ୍ସଂଯଁ॑ତ୍ତା ଆସ॒-ନ୍ତେ-ଽସୁ॑ରା ଦି॒ଗ୍ଭ୍ଯ ଆ-ଽବା॑ଧନ୍ତ॒ ତା-ନ୍ଦେ॒ଵା ଇଷ୍ଵା॑ ଚ॒ ଵଜ୍ରେ॑ଣ॒ ଚାପା॑ନୁଦନ୍ତ॒ ଯ-ଦ୍ଵ॒ଜ୍ରିଣୀ॑ରୁପ॒ଦଧା॒ତୀଷ୍ଵା॑ ଚୈ॒ଵ ତ-ଦ୍ଵଜ୍ରେ॑ଣ ଚ॒ ଯଜ॑ମାନୋ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯା॒ନପ॑ ନୁଦତେ ଦି॒କ୍ଷୂପ॑ [ଦି॒କ୍ଷୂପ॑, ଦ॒ଧା॒ତି॒ ଦେ॒ଵ॒ପୁ॒ରା] 9
ଦଧାତି ଦେଵପୁ॒ରା ଏ॒ଵୈତାସ୍ତ॑ନୂ॒ପାନୀଃ॒ ପର୍ଯୂ॑ହ॒ତେ ଽଗ୍ନା॑ଵିଷ୍ଣୂ ସ॒ଜୋଷ॑ସେ॒ମା ଵ॑ର୍ଧନ୍ତୁ ଵା॒ଗିଂରଃ॑ । ଦ୍ଯୁ॒ମ୍ନୈର୍ଵାଜେ॑ଭି॒ରା ଗ॑ତମ୍ ॥ ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି॒ ଯନ୍ନ ଦେ॒ଵତା॑ଯୈ॒ ଜୁହ୍ଵ॒ତ୍ଯଥ॑ କି-ନ୍ଦେଵ॒ତ୍ଯା॑ ଵସୋ॒ର୍ଧାରେତ୍ଯ॒ଗ୍ନି-ର୍ଵସୁ॒ସ୍ତସ୍ଯୈ॒ଷା ଧାରା॒ ଵିଷ୍ଣୁ॒-ର୍ଵସୁ॒ସ୍ତସ୍ଯୈ॒ଷା ଧାରା᳚ ଽଽଗ୍ନାଵୈଷ୍ଣ॒ଵ୍ଯର୍ଚା ଵସୋ॒ର୍ଧାରା᳚-ଞ୍ଜୁହୋତି ଭାଗ॒ଧେଯେ॑ନୈ॒ଵୈନୌ॒ ସମ॑ର୍ଧଯ॒ତ୍ଯଥୋ॑ ଏ॒ତା- [ଏ॒ତାମ୍, ଏ॒ଵା-ଽଽହୁ॑ତି-] 10
-ମେ॒ଵା-ଽଽହୁ॑ତି-ମା॒ଯତ॑ନଵତୀ-ଙ୍କରୋତି॒ ଯତ୍କା॑ମ ଏନା-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॒ ତଦେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଵା ଏ॒ଷ ଯଦ॒ଗ୍ନିସ୍ତସ୍ଯୈ॒ତେ ତ॒ନୁଵୌ॑ ଘୋ॒ରା-ଽନ୍ଯା ଶି॒ଵା-ଽନ୍ଯା ଯଚ୍ଛ॑ତରୁ॒ଦ୍ରୀଯ॑-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॒ ଯୈଵାସ୍ଯ॑ ଘୋ॒ରା ତ॒ନୂସ୍ତା-ନ୍ତେନ॑ ଶମଯତି॒ ଯ-ଦ୍ଵସୋ॒ର୍ଧାରା᳚-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॒ ଯୈଵାସ୍ଯ॑ ଶି॒ଵା ତ॒ନୂସ୍ତା-ନ୍ତେନ॑ ପ୍ରୀଣାତି॒ ଯୋ ଵୈ ଵସୋ॒ର୍ଧାରା॑ଯୈ [ଵସୋ॒ର୍ଧାରା॑ଯୈ, ପ୍ର॒ତି॒ଷ୍ଠାଂ-ଵେଁଦ॒] 11
ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠାଂ-ଵେଁଦ॒ ପ୍ରତ୍ଯେ॒ଵ ତି॑ଷ୍ଠତି॒ ଯଦାଜ୍ଯ॑ମୁ॒ଚ୍ଛିଷ୍ଯେ॑ତ॒ ତସ୍ମି॑-ନ୍ବ୍ରହ୍ମୌଦ॒ନ-ମ୍ପ॑ଚେ॒-ତ୍ତ-ମ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣାଶ୍ଚ॒ତ୍ଵାରଃ॒ ପ୍ରା-ଽଶ୍ଞୀ॑ଯୁରେ॒ଷ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରୋ ଯଦ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣ ଏ॒ଷା ଖଲୁ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନେଃ ପ୍ରି॒ଯା ତ॒ନୂର୍ଯ-ଦ୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରଃ ପ୍ରି॒ଯାଯା॑ମେ॒ଵୈନା᳚-ନ୍ତ॒ନୁଵା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ ଷ୍ଠାପଯତି॒ ଚତ॑ସ୍ରୋ ଧେ॒ନୂର୍ଦ॑ଦ୍ଯା॒-ତ୍ତାଭି॑ରେ॒ଵ ଯଜ॑ମାନୋ॒-ଽମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ᳚-ଽଗ୍ନି-ନ୍ଦୁ॑ହେ ॥ 12 ॥
(ଉପୈ॒ - ତାଂ - ଧାରା॑ଯୈ॒ - ଷଟ୍ଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 3)
ଚିତ୍ତି॑-ଞ୍ଜୁହୋମି॒ ମନ॑ସା ଘୃ॒ତେନେତ୍ଯା॒ହାଦା᳚ଭ୍ଯା॒ ଵୈ ନାମୈ॒ଷା-ଽଽହୁ॑ତିର୍ଵୈଶ୍ଵକର୍ମ॒ଣୀ ନୈନ॑-ଞ୍ଚିକ୍ଯା॒ନ-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯୋ ଦଭ୍ନୋ॒ତ୍ଯଥୋ॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ଵାଵ॑ ରୁ॒ନ୍ଧେ ଽଗ୍ନେ॒ ତମ॒ଦ୍ଯେତି॑ ପ॒ଙ୍କ୍ତ୍ଯା ଜୁ॑ହୋତି ପ॒ଙ୍କ୍ତ୍ଯା-ଽଽହୁ॑ତ୍ଯା ଯଜ୍ଞମୁ॒ଖମା ର॑ଭତେ ସ॒ପ୍ତ ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ସ॒ମିଧଃ॑ ସ॒ପ୍ତଜି॒ହ୍ଵା ଇତ୍ଯା॑ହ॒ ହୋତ୍ରା॑ ଏ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ଽଗ୍ନିର୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ-ଽପା᳚କ୍ରା-ଽମ-ଦ୍ଭାଗ॒ଧେଯ॑- [-ଽପା᳚କ୍ରା-ଽମ-ଦ୍ଭାଗ॒ଧେଯ᳚ମ୍, ଇ॒ଚ୍ଛମା॑ନ॒ସ୍ତସ୍ମା॑] 13
-ମି॒ଚ୍ଛମା॑ନ॒ସ୍ତସ୍ମା॑ ଏ॒ତ-ଦ୍ଭା॑ଗ॒ଧେଯ॒-ମ୍ପ୍ରାଯ॑ଚ୍ଛନ୍ନେ॒ତଦ୍ଵା ଅ॒ଗ୍ନେର॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରମେ॒ତର୍ହି॒ ଖଲୁ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଜା॒ତୋ ଯର୍ହି॒ ସର୍ଵ॑ଶ୍ଚି॒ତୋ ଜା॒ତାଯୈ॒ଵାସ୍ମା॒ ଅନ୍ନ॒ମପି॑ ଦଧାତି॒ ସ ଏ॑ନ-ମ୍ପ୍ରୀ॒ତଃ ପ୍ରୀ॑ଣାତି॒ ଵସୀ॑ଯା-ନ୍ଭଵତି ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି॒ ଯଦେ॒ଷ ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯଶ୍ଚୀ॒ଯତେ-ଽଥ॒ କ୍ଵା᳚ସ୍ଯା-ଽଽହଵ॒ନୀଯ॒ ଇତ୍ଯ॒ସାଵା॑ଦି॒ତ୍ଯ ଇତି॑ ବ୍ରୂଯାଦେ॒ତସ୍ମି॒ନ୍॒ଃଇ ସର୍ଵା᳚ଭ୍ଯୋ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯୋ॒ ଜୁହ୍ଵ॑ତି॒ [ଜୁହ୍ଵ॑ତି, ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ॒ଗ୍ନି-] 14
ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ ସା॒କ୍ଷାଦେ॒ଵ ଦେ॒ଵତା॑ ଋଦ୍ଧ୍ନୋ॒ତ୍ଯଗ୍ନେ॑ ଯଶସ୍ଵି॒ନ୍॒ ଯଶ॑ସେ॒ ମମ॑ର୍ପ॒ଯେନ୍ଦ୍ରା॑ଵତୀ॒ ମପ॑ଚିତୀ ମି॒ହା-ଽଽଵ॑ହ । ଅ॒ଯ-ମ୍ମୂ॒ର୍ଧା ପ॑ରମେ॒ଷ୍ଠୀ ସୁ॒ଵର୍ଚା᳚-ସ୍ସମା॒ନାନା॑ମୁତ୍ତ॒ମ ଶ୍ଲୋ॑କୋ ଅସ୍ତୁ ॥ ଭ॒ଦ୍ର-ମ୍ପଶ୍ଯ॑ନ୍ତ॒ ଉପ॑ ସେଦୁ॒ରଗ୍ରେ॒ ତପୋ॑ ଦୀ॒କ୍ଷାମୃଷ॑ଯ-ସ୍ସୁଵ॒ର୍ଵିଦଃ॑ । ତତଃ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ବଲ॒ମୋଜ॑ଶ୍ଚ ଜା॒ତ-ନ୍ତଦ॒ସ୍ମୈ ଦେ॒ଵା ଅ॒ଭି ସ-ନ୍ନ॑ମନ୍ତୁ ॥ ଧା॒ତା ଵି॑ଧା॒ତା ପ॑ର॒ମୋ- [ପ॑ର॒ମା, ଉ॒ତ ସ॒ନ୍ଦୃ-କ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ] 15
-ତ ସ॒ନ୍ଦୃ-କ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପରମେ॒ଷ୍ଠୀ ଵି॒ରାଜା᳚ । ସ୍ତୋମା॒-ଶ୍ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି ନି॒ଵିଦୋ॑ ମ ଆହୁରେ॒ତସ୍ମୈ॑ ରା॒ଷ୍ଟ୍ରମ॒ଭି ସ-ନ୍ନ॑ମାମ ॥ ଅ॒ଭ୍ଯାଵ॑ର୍ତଦ୍ଧ୍ଵ॒ମୁପ॒ ମେତ॑ ସା॒କମ॒ଯଗ୍ଂ ଶା॒ସ୍ତା-ଽଧି॑ପତିର୍ଵୋ ଅସ୍ତୁ । ଅ॒ସ୍ଯ ଵି॒ଜ୍ଞାନ॒ମନୁ॒ ସଗ୍ଂ ର॑ଭଦ୍ଧ୍ଵମି॒ମ-ମ୍ପ॒ଶ୍ଚାଦନୁ॑ ଜୀଵାଥ॒ ସର୍ଵେ᳚ ॥ ରା॒ଷ୍ଟ୍ର॒ଭୃତ॑ ଏ॒ତା ଉପ॑ ଦଧାତ୍ଯେ॒ଷା ଵା ଅ॒ଗ୍ନେଶ୍ଚିତୀ॑ ରାଷ୍ଟ୍ର॒ଭୃ-ତ୍ତଯୈ॒ଵାସ୍ମି॑-ନ୍ରା॒ଷ୍ଟ୍ର-ନ୍ଦ॑ଧାତି ରା॒ଷ୍ଟ୍ରମେ॒ଵ ଭ॑ଵତି॒ ନାସ୍ମା᳚-ଦ୍ରା॒ଷ୍ଟ୍ର-ମ୍ଭ୍ରଗ୍ଂ॑ଶତେ ॥ 16 ॥
(ଭା॒ଗ॒ଧେଯଂ॒ - ଜୁହ୍ଵ॑ତି - ପର॒ମା - ରା॒ଷ୍ଟ୍ର-ନ୍ଦ॑ଧାତି - ସ॒ପ୍ତ ଚ॑) (ଅ. 4)
ଯଥା॒ ଵୈ ପୁ॒ତ୍ରୋ ଜା॒ତୋ ମ୍ରି॒ଯତ॑ ଏ॒ଵଂ-ଵାଁ ଏ॒ଷ ମ୍ରି॑ଯତେ॒ ଯସ୍ଯା॒ଗ୍ନିରୁଖ୍ଯ॑ ଉ॒ଦ୍ଵାଯ॑ତି॒ ଯନ୍ନି॑ର୍ମ॒ନ୍ଥ୍ଯ॑-ଙ୍କୁ॒ର୍ଯା-ଦ୍ଵିଚ୍ଛି॑ନ୍ଦ୍ଯା॒-ଦ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯମସ୍ମୈ ଜନଯେ॒-ଥ୍ସ ଏ॒ଵ ପୁନଃ॑ ପ॒ରୀଦ୍ଧ୍ଯ॒-ସ୍ସ୍ଵାଦେ॒ଵୈନଂ॒-ଯୋଁନେ᳚ର୍ଜନଯତି॒ ନାସ୍ମୈ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯ-ଞ୍ଜନଯତି॒ ତମୋ॒ ଵା ଏ॒ତ-ଙ୍ଗୃ॑ହ୍ଣାତି॒ ଯସ୍ଯା॒ଗ୍ନିରୁଖ୍ଯ॑ ଉ॒ଦ୍ଵାଯ॑ତି ମୃ॒ତ୍ଯୁସ୍ତମଃ॑ କୃ॒ଷ୍ଣଂ-ଵାଁସଃ॑ କୃ॒ଷ୍ଣା ଧେ॒ନୁର୍ଦକ୍ଷି॑ଣା॒ ତମ॑ସୈ॒- [ତମ॑ସା, ଏ॒ଵ ତମୋ॑] 17
-ଵ ତମୋ॑ ମୃ॒ତ୍ଯୁମପ॑ ହତେ॒ ହିର॑ଣ୍ଯ-ନ୍ଦଦାତି॒ ଜ୍ଯୋତି॒ର୍ଵୈ ହିର॑ଣ୍ଯ॒-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॑ଷୈ॒ଵ ତମୋ-ଽପ॑ ହ॒ତେ-ଽଥୋ॒ ତେଜୋ॒ ଵୈ ହିର॑ଣ୍ଯ॒-ନ୍ତେଜ॑ ଏ॒ଵା-ଽଽତ୍ମ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତେ॒ ସୁଵ॒ର୍ନ ଘ॒ର୍ମ-ସ୍ସ୍ଵାହା॒ ସୁଵ॒ର୍ନା-ଽର୍କ-ସ୍ସ୍ଵାହା॒ ସୁଵ॒ର୍ନ ଶୁ॒କ୍ର-ସ୍ସ୍ଵାହା॒ ସୁଵ॒ର୍ନ ଜ୍ଯୋତି॒-ସ୍ସ୍ଵାହା॒ ସୁଵ॒ର୍ନ ସୂର୍ଯ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା॒ ଽର୍କୋ ଵା ଏ॒ଷ ଯଦ॒ଗ୍ନି-ର॒ସା-ଵା॑ଦି॒ତ୍ଯୋ᳚- [ଯଦ॒ଗ୍ନି-ର॒ସା-ଵା॑ଦି॒ତ୍ଯଃ, ଆ॒ଶ୍ଵ॒ମେ॒ଧୋ ଯଦେ॒ତା] 18
-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧୋ ଯଦେ॒ତା ଆହୁ॑ତୀ ର୍ଜୁ॒ହୋତ୍ଯ॑ର୍କା-ଶ୍ଵମେ॒ଧଯୋ॑ରେ॒ଵ ଜ୍ଯୋତୀଗ୍ଂ॑ଷି॒ ସ-ନ୍ଦ॑ଧାତ୍ଯେ॒ଷ ହ॒ ତ୍ଵା ଅ॑ର୍କାଶ୍ଵମେ॒ଧୀ ଯସ୍ଯୈ॒ତଦ॒ଗ୍ନୌ କ୍ରି॒ଯତ॒ ଆପୋ॒ ଵା ଇ॒ଦମଗ୍ରେ॑ ସଲି॒ଲମା॑ସୀ॒-ଥ୍ସ ଏ॒ତା-ମ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ରଥ॒ମା-ଞ୍ଚିତି॑ମପଶ୍ଯ॒-ତ୍ତାମୁପା॑ଧତ୍ତ॒ ତଦି॒ଯମ॑ଭଵ॒-ତ୍ତଂ-ଵିଁ॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମା-ଽବ୍ରଵୀ॒ଦୁପ॒ ତ୍ଵା-ଽଽଯା॒ନୀତି॒ ନେହ ଲୋ॒କୋ᳚-ଽସ୍ତୀତ୍ଯ॑- [ଲୋ॒କୋ᳚-ଽସ୍ତୀତି॑, ଅ॒ବ୍ର॒ଵୀ॒-ଥ୍ସ] 19
-ତ୍ଯବ୍ରଵୀ॒-ଥ୍ସ ଏ॒ତା-ନ୍ଦ୍ଵି॒ତୀଯା॒-ଞ୍ଚିତି॑ମପଶ୍ଯ॒-ତ୍ତାମୁପା॑ଧତ୍ତ॒ ତଦ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମଭଵ॒-ଥ୍ସ ଯ॒ଜ୍ଞଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିମବ୍ରଵୀ॒ଦୁପ॒ ତ୍ଵା-ଽଽଯା॒ନୀତି॒ ନେହ ଲୋ॒କୋ᳚-ଽସ୍ତୀତ୍ଯ॑ବ୍ରଵୀ॒-ଥ୍ସ ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମାଣ-ମବ୍ରଵୀ॒ଦୁପ॒ ତ୍ଵା-ଽଽଯା॒ନୀତି॒ କେନ॑ ମୋ॒ପୈଷ୍ଯ॒ସୀତି॒ ଦିଶ୍ଯା॑ଭି॒ରିତ୍ଯ॑ବ୍ରଵୀ॒-ତ୍ତ-ନ୍ଦିଶ୍ଯା॑ଭିରୁ॒ପୈ-ତ୍ତା ଉପା॑ଧତ୍ତ॒ ତା ଦିଶୋ॑- [ତା ଦିଶଃ॑, ଅ॒ଭ॒ଵ॒ନ୍-ଥ୍ସ] 20
-ଽଭଵ॒ନ୍-ଥ୍ସ ପ॑ରମେ॒ଷ୍ଠୀ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିମବ୍ରଵୀ॒ଦୁପ॒ ତ୍ଵା-ଽଽଯା॒ନୀତି॒ ନେହ ଲୋ॒କୋ᳚-ଽସ୍ତୀତ୍ଯ॑ବ୍ରଵୀ॒-ଥ୍ସ ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମାଣ-ଞ୍ଚ ଯ॒ଜ୍ଞ-ଞ୍ଚା᳚ବ୍ରଵୀ॒ଦୁପ॑ ଵା॒ମା ଽଯା॒ନୀତି॒ ନେହ ଲୋ॒କୋ᳚-ଽସ୍ତୀତ୍ଯ॑ବ୍ରୂତା॒ଗ୍ଂ॒ ସ ଏ॒ତା-ନ୍ତୃ॒ତୀଯା॒-ଞ୍ଚିତି॑ମପଶ୍ଯ॒-ତ୍ତାମୁପା॑ଧତ୍ତ॒ ତଦ॒ସାଵ॑ଭଵ॒-ଥ୍ସ ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ମବ୍ରଵୀ॒ଦୁପ॒ ତ୍ଵା- [-ମବ୍ରଵୀ॒ଦୁପ॒ ତ୍ଵା, ଆଯା॒ନୀତି॒] 21
-ଽଽଯା॒ନୀତି॒ ନେହ ଲୋ॒କୋ᳚-ଽସ୍ତୀତ୍ଯ॑ବ୍ରଵୀ॒-ଥ୍ସ ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମାଣ-ଞ୍ଚ ଯ॒ଜ୍ଞ-ଞ୍ଚା᳚ବ୍ରଵୀ॒ଦୁପ॑ ଵା॒ମା-ଽଯା॒ନୀତି॒ ନେହ ଲୋ॒କୋ᳚-ଽସ୍ତୀତ୍ଯ॑ବ୍ରୂତା॒ଗ୍ଂ॒ ସ ପ॑ରମେ॒ଷ୍ଠିନ॑ମବ୍ରଵୀ॒ଦୁପ॒ ତ୍ଵା-ଽଽଯା॒ନୀତି॒ କେନ॑ ମୋ॒ପୈଷ୍ଯ॒ସୀତି॑ ଲୋକ-ମ୍ପୃ॒ଣଯେତ୍ଯ॑ବ୍ରଵୀ॒-ତ୍ତଂ-ଲୋଁ॑କ-ମ୍ପୃ॒ଣଯୋ॒ପୈ-ତ୍ତସ୍ମା॒ଦଯା॑ତଯାମ୍ନୀ ଲୋକ-ମ୍ପୃ॒ଣା-ଽଯା॑ତଯାମା॒ ହ୍ଯ॑ସା- [ହ୍ଯ॑ସୌ, ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯସ୍ତାନୃଷ॑ଯୋ] 22
-ଵା॑ଦି॒ତ୍ଯସ୍ତାନୃଷ॑ଯୋ ଽବ୍ରୁଵ॒ନ୍ନୁପ॑ ଵ॒ ଆ-ଽଯା॒ମେତି॒ କେନ॑ ନ ଉ॒ପୈଷ୍ଯ॒ଥେତି॑ ଭୂ॒ମ୍ନେତ୍ଯ॑ବ୍ରୁଵ॒-ନ୍ତା-ନ୍ଦ୍ଵାଭ୍ଯା॒-ଞ୍ଚିତୀ᳚ଭ୍ଯାମୁ॒ପାଯ॒ନ୍-ଥ୍ସ ପଞ୍ଚ॑ଚିତୀକ॒-ସ୍ସମ॑ପଦ୍ଯତ॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ ଭୂଯା॑ନେ॒ଵ ଭ॑ଵତ୍ଯ॒ଭୀମାନ୍ ଁଲୋ॒କାଞ୍ଜ॑ଯତି ଵି॒ଦୁରେ॑ନ-ନ୍ଦେ॒ଵା ଅଥୋ॑ ଏ॒ତାସା॑ମେ॒ଵ ଦେ॒ଵତା॑ନା॒ଗ୍ଂ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି ॥ 23 ॥
(ତମ॑ସା - ଽଽଦି॒ତ୍ଯୋ᳚ - ଽସ୍ତୀତି॒ - ଦିଶ॑ - ଆଦି॒ତ୍ଯଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିମବ୍ରଵୀ॒ଦୁପ॑ ତ୍ଵା॒ - ଽସୌ - ପଞ୍ଚ॑ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 5)
ଵଯୋ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଯଦ॑ଗ୍ନି॒ଚି-ତ୍ପ॒କ୍ଷିଣୋ᳚-ଽଶ୍ଞୀ॒ଯା-ତ୍ତମେ॒ଵାଗ୍ନିମ॑ଦ୍ଯା॒ଦା-ର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛେ᳚-ଥ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରଂ-ଵ୍ରଁ॒ତ-ଞ୍ଚ॑ରେ-ଥ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରଗ୍ଂ ହି ଵ୍ର॒ତ-ନ୍ନାତି॑ ପ॒ଶୁର୍ଵା ଏ॒ଷ ଯଦ॒ଗ୍ନିର୍ହି॒ନସ୍ତି॒ ଖଲୁ॒ ଵୈ ତ-ମ୍ପ॒ଶୁର୍ଯ ଏ॑ନ-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ତ୍ପ୍ର॒ତ୍ଯଞ୍ଚ॑ମୁପ॒ଚର॑ତି॒ ତସ୍ମା᳚-ତ୍ପ॒ଶ୍ଚା-ତ୍ପ୍ରାଂଉ॑ପ॒ଚର୍ଯ॑ ଆ॒ତ୍ମନୋ-ଽହିଗ୍ଂ॑ସାଯୈ॒ ତେଜୋ॑-ଽସି॒ ତେଜୋ॑ ମେ ଯଚ୍ଛ ପୃଥି॒ଵୀଂ-ଯଁ॑ଚ୍ଛ [ପୃଥି॒ଵୀଂ-ଯଁ॑ଚ୍ଛ, ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ଯୈ ମା॑ ପାହି॒] 24
ପୃଥି॒ଵ୍ଯୈ ମା॑ ପାହି॒ ଜ୍ଯୋତି॑ରସି॒ ଜ୍ଯୋତି॑ର୍ମେ ଯଚ୍ଛା॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷଂ-ଯଁଚ୍ଛା॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷାନ୍ମା ପାହି॒ ସୁଵ॑ରସି॒ ସୁଵ॑ର୍ମେ ଯଚ୍ଛ॒ ଦିଵଂ॑-ଯଁଚ୍ଛ ଦି॒ଵୋ ମା॑ ପା॒ହୀତ୍ଯା॑ହୈ॒ତାଭି॒ର୍ଵା ଇ॒ମେ ଲୋ॒କା ଵିଧୃ॑ତା॒ ଯଦେ॒ତା ଉ॑ପ॒ଦଧା᳚ତ୍ଯେ॒ଷାଂ-ଲୋଁ॒କାନାଂ॒-ଵିଁଧୃ॑ତ୍ଯୈ ସ୍ଵଯମାତୃ॒ଣ୍ଣା ଉ॑ପ॒ଧାଯ॑ ହିରଣ୍ଯେଷ୍ଟ॒କା ଉପ॑ଦଧାତୀ॒ମେ ଵୈ ଲୋ॒କା-ସ୍ସ୍ଵ॑ଯମାତୃ॒ଣ୍ଣା ଜ୍ଯୋତି॒ର୍॒ହିର॑ଣ୍ଯଂ॒-ଯଁ-ଥ୍ସ୍ଵ॑ଯମାତୃ॒ଣ୍ଣା ଉ॑ପ॒ଧାଯ॑ [ଉ॑ପ॒ଧାଯ॑, ହି॒ର॒ଣ୍ଯେ॒ଷ୍ଟ॒କା ଉ॑ପ॒ଦଧା॑ତୀ॒-] 25
ହିରଣ୍ଯେଷ୍ଟ॒କା ଉ॑ପ॒ଦଧା॑ତୀ॒ମା-ନେ॒ଵୈତାଭି॑-ର୍ଲୋ॒କା-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମତଃ କୁରୁ॒ତେ-ଽଥୋ॑ ଏ॒ତାଭି॑ରେ॒ଵାସ୍ମା॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ ପ୍ର ଭା᳚ନ୍ତି॒ ଯାସ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ସୂର୍ଯେ॒ ରୁଚ॑ ଉଦ୍ଯ॒ତୋ ଦିଵ॑ମାତ॒ନ୍ଵନ୍ତି॑ ର॒ଶ୍ମିଭିଃ॑ । ତାଭି॒-ସ୍ସର୍ଵା॑ଭୀ ରୁ॒ଚେ ଜନା॑ଯ ନସ୍କୃଧି ॥ ଯା ଵୋ॑ ଦେଵା॒-ସ୍ସୂର୍ଯେ॒ ରୁଚୋ॒ ଗୋଷ୍ଵଶ୍ଵେ॑ଷୁ॒ ଯା ରୁଚଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ରା᳚ଗ୍ନୀ॒ ତାଭି॒-ସ୍ସର୍ଵା॑ଭୀ॒ ରୁଚ॑-ନ୍ନୋ ଧତ୍ତ ବୃହସ୍ପତେ ॥ ରୁଚ॑ନ୍ନୋ ଧେହି [ଧେହି, ବ୍ରା॒ହ୍ମ॒ଣେଷୁ॒ ରୁଚ॒ଗ୍ଂ॒] 26
ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣେଷୁ॒ ରୁଚ॒ଗ୍ଂ॒ ରାଜ॑ସୁ ନସ୍କୃଧି । ରୁଚଂ॑-ଵିଁ॒ଶ୍ଯେ॑ଷୁ ଶୂ॒ଦ୍ରେଷୁ॒ ମଯି॑ ଧେହି ରୁ॒ଚା ରୁଚ᳚ମ୍ ॥ ଦ୍ଵେ॒ଧା ଵା ଅ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑କ୍ଯା॒ନସ୍ଯ॒ ଯଶ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛତ୍ଯ॒ଗ୍ନିଂ-ଵାଁ॑ ଚି॒ତମୀ॑ଜା॒ନଂ-ଵାଁ॒ ଯଦେ॒ତା ଆହୁ॑ତୀର୍ଜୁ॒ହୋତ୍ଯା॒ତ୍ମନ୍ନେ॒ଵ ଯଶ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତ ଈଶ୍ଵ॒ରୋ ଵା ଏ॒ଷ ଆର୍ତି॒ମାର୍ତୋ॒ର୍ଯୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॒ନ୍ଵନ୍ନ॑ଧି॒ କ୍ରାମ॑ତି॒ ତତ୍ତ୍ଵା॑ ଯାମି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ଵନ୍ଦ॑ମାନ॒ ଇତି॑ ଵାରୁ॒ଣ୍ଯର୍ଚା [ଇତି॑ ଵାରୁ॒ଣ୍ଯର୍ଚା, ଜୁ॒ହୁ॒ଯା॒ଚ୍ଛାନ୍ତି॑-] 27
ଜୁ॑ହୁଯା॒ଚ୍ଛାନ୍ତି॑-ରେ॒ଵୈଷା ଽଗ୍ନେର୍ଗୁପ୍ତି॑ରା॒ତ୍ମନୋ॑ ହ॒ଵିଷ୍କୃ॑ତୋ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଯୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ ଯଥା॒ ଵୈ ହ॒ଵି-ସ୍ସ୍କନ୍ଦ॑ତ୍ଯେ॒ଵଂ-ଵାଁ ଏ॒ଷ ସ୍କ॑ନ୍ଦତି॒ ଯୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॒ତ୍ଵା ସ୍ତ୍ରିଯ॑ମୁ॒ପୈତି॑ ମୈତ୍ରାଵରୁ॒ଣ୍ଯା-ଽଽମିକ୍ଷ॑ଯା ଯଜେତ ମୈତ୍ରାଵରୁ॒ଣତା॑-ମେ॒ଵୋପୈ᳚ତ୍ଯା॒ତ୍ମନୋ ଽସ୍କ॑ନ୍ଦାଯ॒ ଯୋ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିମୃ॑ତୁ॒ସ୍ଥାଂ-ଵେଁଦ॒ର୍ତୁର୍-ଋ॑ତୁରସ୍ମୈ॒ କଲ୍ପ॑ମାନ ଏତି॒ ପ୍ରତ୍ଯେ॒ଵ ତି॑ଷ୍ଠତି ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରୋ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିର୍- [ଵା ଅ॒ଗ୍ନିଃ, ଋ॒ତୁ॒ସ୍ଥା-ସ୍ତସ୍ଯ॑] 28
-ଋ॑ତୁ॒ସ୍ଥା-ସ୍ତସ୍ଯ॑ ଵସ॒ନ୍ତ-ଶ୍ଶିରୋ᳚ ଗ୍ରୀ॒ଷ୍ମୋ ଦକ୍ଷି॑ଣଃ ପ॒କ୍ଷୋ ଵ॒ର୍॒ଷାଃ ପୁଚ୍ଛଗ୍ଂ॑ ଶ॒ରଦୁତ୍ତ॑ରଃ ପ॒କ୍ଷୋ ହେ॑ମ॒ନ୍ତୋ ମଦ୍ଧ୍ଯ॑-ମ୍ପୂର୍ଵପ॒କ୍ଷା-ଶ୍ଚିତ॑ଯୋ¶ପ॒କ୍ଷାଃ ପୁରୀ॑ଷ-ମହୋରା॒ତ୍ରାଣୀଷ୍ଟ॑କା ଏ॒ଷ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିର୍-ଋ॑ତୁ॒ସ୍ଥା ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॒ର୍ତୁର୍-ଋ॑ତୁରସ୍ମୈ॒ କଲ୍ପ॑ମାନ ଏତି॒ ପ୍ରତ୍ଯେ॒ଵ ତି॑ଷ୍ଠତି ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ଵା ଏ॒ତ-ଞ୍ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯ॑କାମୋ॒ ନ୍ଯ॑ଧତ୍ତ॒ ତତୋ॒ ଵୈ ସ ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯ॑ମଗଚ୍ଛ॒ଦ୍ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯ॑ମେ॒ଵ ଗ॑ଚ୍ଛତି ॥ 29 ॥
(ପୃ॒ଥି॒ଵୀଂ-ଯଁ॑ଚ୍ଛ॒ - ଯ-ଥ୍ସ୍ଵ॑ଯମାତୃ॒ଣ୍ଣା ଉ॑ପ॒ଧାଯ॑ - ଧେହ୍ଯୃ॒ - ଚା - ଗ୍ନି - ଶ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ - ତ୍ରୀଣି॑ ଚ) (ଅ. 6)
ଯଦାକୂ॑ତା-ଥ୍ସ॒ମସୁ॑ସ୍ରୋଦ୍ଧୃ॒ଦୋ ଵା॒ ମନ॑ସୋ ଵା॒ ସମ୍ଭୃ॑ତ॒-ଞ୍ଚକ୍ଷୁ॑ଷୋ ଵା । ତମନୁ॒ ପ୍ରେହି॑ ସୁକୃ॒ତସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କଂ-ଯଁତ୍ରର୍ଷ॑ଯଃ ପ୍ରଥମ॒ଜା ଯେ ପୁ॑ରା॒ଣାଃ ॥ ଏ॒ତଗ୍ଂ ସ॑ଧସ୍ଥ॒ ପରି॑ ତେ ଦଦାମି॒ ଯମା॒ଵହା᳚ଚ୍ଛେଵ॒ଧି-ଞ୍ଜା॒ତଵେ॑ଦାଃ । ଅ॒ନ୍ଵା॒ଗ॒ନ୍ତା ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତିର୍ଵୋ॒ ଅତ୍ର॒ ତଗ୍ଗ୍ ସ୍ମ॑ ଜାନୀତ ପର॒ମେ ଵ୍ଯୋ॑ମନ୍ନ୍ ॥ ଜା॒ନୀ॒ତାଦେ॑ନ-ମ୍ପର॒ମେ ଵ୍ଯୋ॑ମ॒-ନ୍ଦେଵା᳚-ସ୍ସଧସ୍ଥା ଵି॒ଦ ରୂ॒ପମ॑ସ୍ଯ । ଯଦା॒ଗଚ୍ଛା᳚- [ଯଦା॒ଗଚ୍ଛା᳚ତ୍, ପ॒ଥିଭି॑-ର୍ଦେଵ॒ଯାନୈ॑] 30
-ତ୍ପ॒ଥିଭି॑-ର୍ଦେଵ॒ଯାନୈ॑-ରିଷ୍ଟାପୂ॒ର୍ତେ କୃ॑ଣୁତା-ଦା॒ଵି-ର॑ସ୍ମୈ ॥ ସ-ମ୍ପ୍ର ଚ୍ଯ॑ଵଦ୍ଧ୍ଵ॒-ମନୁ॒ ସ-ମ୍ପ୍ର ଯା॒ତାଗ୍ନେ॑ ପ॒ଥୋ ଦେ॑ଵ॒ଯାନା᳚ନ୍ କୃଣୁଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଅ॒ସ୍ମିନ୍-ଥ୍ସ॒ଧସ୍ଥେ॒ ଅଦ୍ଧ୍ଯୁତ୍ତ॑ରସ୍ମି॒ନ୍ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେଵା॒ ଯଜ॑ମାନଶ୍ଚ ସୀଦତ ॥ ପ୍ର॒ସ୍ତ॒ରେଣ॑ ପରି॒ଧିନା᳚ ସ୍ରୁ॒ଚା ଵେଦ୍ଯା॑ ଚ ବ॒ର୍॒ହିଷା᳚ । ଋ॒ଚେମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନୋ॑ ଵହ॒ ସୁଵ॑ର୍ଦେ॒ଵେଷୁ॒ ଗନ୍ତ॑ଵେ ॥ ଯଦି॒ଷ୍ଟଂ-ଯଁ-ତ୍ପ॑ରା॒ଦାନଂ॒-ଯଁଦ୍ଦ॒ତ୍ତଂ-ଯାଁ ଚ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା । ତ- [ତତ୍, ଅ॒ଗ୍ନି-] 31
-ଦ॒ଗ୍ନି-ର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵକର୍ମ॒ଣ-ସ୍ସୁଵ॑ର୍ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ନୋ ଦଧତ୍ ॥ ଯେନା॑ ସ॒ହସ୍ରଂ॒-ଵଁହ॑ସି॒ ଯେନା᳚ଗ୍ନେ ସର୍ଵଵେଦ॒ସମ୍ । ତେନେ॒ମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନୋ॑ ଵହ॒ ସୁଵ॑ର୍ଦେ॒ଵେଷୁ॒ ଗନ୍ତ॑ଵେ ॥ ଯେନା᳚ଗ୍ନେ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା ଯୁ॒କ୍ତା ଯ॒ଜ୍ଞଂ-ଵଁହ॑ନ୍ତ୍ଯୃ॒ତ୍ଵିଜଃ॑ । ତେନେ॒ମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନୋ॑ ଵହ॒ ସୁଵ॑ର୍ଦେ॒ଵେଷୁ॒ ଗନ୍ତ॑ଵେ ॥ ଯେନା᳚-ଽଗ୍ନେ ସୁ॒କୃତଃ॑ ପ॒ଥା ମଧୋ॒ର୍ଧାରା᳚ ଵ୍ଯାନ॒ଶୁଃ । ତେନେ॒ମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନୋ॑ ଵହ॒ ସୁଵ॑ର୍ଦେ॒ଵେଷୁ॒ ଗନ୍ତ॑ଵେ ॥ ଯତ୍ର॒ ଧାରା॒ ଅନ॑ପେତା॒ ମଧୋ᳚ର୍ଘୃ॒ତସ୍ଯ॑ ଚ॒ ଯାଃ । ତଦ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵକର୍ମ॒ଣ-ସ୍ସୁଵ॑ର୍ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ନୋ ଦଧତ୍ ॥ 32 ॥
(ଆ॒ଗଚ୍ଛା॒ତ୍ - ତ - ଦ୍ଵଯା॑ନ॒ଶୁ ସ୍ତେନେ॒ମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନୋ॑ ଵହ॒ ସୁଵ॑ର୍ଦେ॒ଵେଷୁ॒ ଗନ୍ତ॑ଵେ॒ - ଚତୁ॑ର୍ଦଶ ଚ) (ଅ. 7)
ଯାସ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ସ॒ମିଧୋ॒ ଯାନି॒ ଧାମ॒ ଯା ଜି॒ହ୍ଵା ଜା॑ତଵେଦୋ॒ ଯୋ ଅ॒ର୍ଚିଃ । ଯେ ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ମେ॒ଡଯୋ॒ ଯ ଇନ୍ଦ॑ଵ॒ସ୍ତେଭି॑ରା॒ତ୍ମାନ॑-ଞ୍ଚିନୁହି ପ୍ରଜା॒ନନ୍ନ୍ ॥ ଉ॒ଥ୍ସ॒ନ୍ନ॒ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵା ଏ॒ଷ ଯଦ॒ଗ୍ନିଃ କିଂ-ଵାଁ-ଽହୈ॒ତସ୍ଯ॑ କ୍ରି॒ଯତେ॒ କିଂ-ଵାଁ॒ ନ ଯଦ୍ଵା ଅ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁ-ର॒ଗ୍ନେଶ୍ଚି॒ନ୍ଵନ୍ନ॑-ନ୍ତ॒ରେତ୍ଯା॒ତ୍ମନୋ॒ ଵୈ ତଦ॒ନ୍ତରେ॑ତି॒ ଯାସ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ସ॒ମିଧୋ॒ ଯାନି॒ [ସ॒ମିଧୋ॒ ଯାନି॑, ଧାମେତ୍ଯା॑ହୈ॒ଷା] 33
ଧାମେତ୍ଯା॑ହୈ॒ଷା ଵା ଅ॒ଗ୍ନେ-ସ୍ସ୍ଵ॑ଯ-ଞ୍ଚି॒ତିର॒ଗ୍ନିରେ॒ଵ ତଦ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୋତି॒ ନାଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁରା॒ତ୍ମନୋ॒-ଽନ୍ତରେ॑ତି॒ ଚତ॑ସ୍ର॒ ଆଶାଃ॒ ପ୍ରଚ॑ରନ୍ତ୍ଵ॒ଗ୍ନଯ॑ ଇ॒ମ-ନ୍ନୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନ॑ଯତୁ ପ୍ରଜା॒ନନ୍ନ୍ । ଘୃ॒ତ-ମ୍ପିନ୍ଵ॑ନ୍ନ॒ଜରଗ୍ଂ॑ ସୁ॒ଵୀର॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ ସ॒ମି-ଦ୍ଭ॑ଵ॒ତ୍ଯାହୁ॑ତୀନାମ୍ ॥ ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗାଯ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଲୋ॒କାଯୋପ॑ ଧୀଯତେ॒ ଯ-ତ୍କୂ॒ର୍ମଶ୍ଚତ॑ସ୍ର॒ ଆଶାଃ॒ ପ୍ର ଚ॑ରନ୍ତ୍ଵ॒ଗ୍ନଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ [ଇତ୍ଯା॑ହ, ଦିଶ॑ ଏ॒ଵୈତେନ॒] 34
ଦିଶ॑ ଏ॒ଵୈତେନ॒ ପ୍ର ଜା॑ନାତୀ॒ମ-ନ୍ନୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନ॑ଯତୁ ପ୍ରଜା॒ନନ୍ନିତ୍ଯା॑ହ ସୁଵ॒ର୍ଗସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କସ୍ଯା॒ଭିନୀ᳚ତ୍ଯୈ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ ସ॒ମି-ଦ୍ଭ॑ଵ॒ତ୍ଯାହୁ॑ତୀନା॒-ମିତ୍ଯା॑ହ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ଵୈ ଦେ॒ଵା-ସ୍ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମା॑ଯ॒ନ୍॒ ଯ-ଦ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ୍ଵତ୍ଯୋପ॒ଦଧା॑ତି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୈ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନ-ସ୍ସୁଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମେ॑ତି ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ଵା ଏ॒ଷ ଯଦ॒ଗ୍ନିସ୍ତସ୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ॒ଶଵ॒-ଶ୍ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି ରୂ॒ପଗ୍ଂ ସର୍ଵା॒ନ୍॒ ଵର୍ଣା॒ନିଷ୍ଟ॑କାନା-ଙ୍କୁର୍ଯା-ଦ୍ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂନ୍ ଛନ୍ଦା॒ଗ୍॒ସ୍ଯଵ॑ ରୁ॒ନ୍ଧେ-ଽଥୋ᳚ ପ୍ର॒ଜାଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଵୈନ॑-ମ୍ପ॒ଶୁଭ୍ଯ॒-ଶ୍ଛନ୍ଦୋ᳚ଭ୍ଯୋ ଽଵ॒ରୁଦ୍ଧ୍ଯ॑ ଚିନୁତେ ॥ 35 ॥
(ଯାନ୍ଯ॒ - ଗ୍ନଯ॒ ଇତ୍ଯା॒ହେ - ଷ୍ଟ॑କାନା॒ଗ୍ଂ॒ - ଷୋଡ॑ଶ ଚ) (ଅ. 8)
ମଯି॑ ଗୃହ୍ଣା॒ମ୍ଯଗ୍ରେ॑ ଅ॒ଗ୍ନିଗ୍ଂ ରା॒ଯସ୍ପୋଷା॑ଯ ସୁପ୍ରଜା॒ସ୍ତ୍ଵାଯ॑ ସୁ॒ଵୀର୍ଯା॑ଯ । ମଯି॑ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ମଯି॒ ଵର୍ଚୋ॑ ଦଧା॒ମ୍ଯରି॑ଷ୍ଟା-ସ୍ସ୍ଯାମ ତ॒ନୁଵା॑ ସୁ॒ଵୀରାଃ᳚ ॥ ଯୋ ନୋ॑ ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପି॑ତରୋ ହୃ॒ଥ୍ସ୍ଵ॑ନ୍ତରମ॑ର୍ତ୍ଯୋ॒ ମର୍ତ୍ଯାଗ୍ଂ॑ ଆଵି॒ଵେଶ॑ । ତମା॒ତ୍ମ-ନ୍ପରି॑ ଗୃହ୍ଣୀମହେ ଵ॒ଯ-ମ୍ମା ସୋ ଅ॒ସ୍ମାଗ୍ଂ ଅ॑ଵ॒ହାଯ॒ ପରା॑ ଗାତ୍ ॥ ଯଦ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁରା॒ତ୍ମନ୍ନ॒ଗ୍ନିମ-ଗୃ॑ହୀତ୍ଵା॒-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ଯାଦ୍ଯୋ᳚-ଽସ୍ଯ॒ ସ୍ଵୋ᳚-ଽଗ୍ନିସ୍ତମପି॒ [ସ୍ଵୋ᳚-ଽଗ୍ନିସ୍ତମପି॑, ଯଜ॑ମାନାଯ] 36
ଯଜ॑ମାନାଯ ଚିନୁଯାଦ॒ଗ୍ନି-ଙ୍ଖଲୁ॒ ଵୈ ପ॒ଶଵୋ-ଽନୂପ॑ ତିଷ୍ଠନ୍ତେ-ଽପ॒କ୍ରାମୁ॑କା ଅସ୍ମା-ତ୍ପ॒ଶଵଃ॑ ସ୍ଯୁ॒ର୍ମଯି॑ ଗୃହ୍ଣା॒ମ୍ଯଗ୍ରେ॑ ଅ॒ଗ୍ନିମିତ୍ଯା॑ହା॒-ଽଽତ୍ମନ୍ନେ॒ଵ ସ୍ଵମ॒ଗ୍ନି-ନ୍ଦା॑ଧାର॒ ନାସ୍ମା᳚-ତ୍ପ॒ଶଵୋ-ଽପ॑ କ୍ରାମନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି॒ ଯନ୍ମୃଚ୍ଚା-ଽଽପ॑ଶ୍ଚା॒ଗ୍ନେ-ର॑ନା॒ଦ୍ଯ-ମଥ॒ କସ୍ମା᳚ନ୍ମୃ॒ଦା ଚା॒ଦ୍ଭିଶ୍ଚା॒-ଽଗ୍ନିଶ୍ଚୀ॑ଯତ॒ ଇତି॒ ଯଦ॒ଦ୍ଭି-ସ୍ସଂ॒-ଯୌଁ- [ଯଦ॒ଦ୍ଭି-ସ୍ସଂ॒-ଯୌଁତି॑, ଆପୋ॒ ଵୈ] 37
-ତ୍ଯାପୋ॒ ଵୈ ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଦେ॒ଵତା॑ଭିରେ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ସଗ୍ଂ ସୃ॑ଜତି॒ ଯନ୍ମୃ॒ଦା ଚି॒ନୋତୀ॒ଯଂ-ଵାଁ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରୋ᳚-ଽଗ୍ନିନୈ॒ଵ ତଦ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୋତି ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି॒ ଯନ୍ମୃ॒ଦା ଚା॒ଦ୍ଭିଶ୍ଚା॒ଗ୍ନିଶ୍ଚୀ॒ଯତେ-ଽଥ॒ କସ୍ମା॑ଦ॒ଗ୍ନିରୁ॑ଚ୍ଯତ॒ ଇତି॒ ଯଚ୍ଛନ୍ଦୋ॑ଭି-ଶ୍ଚି॒ନୋତ୍ଯ॒ଗ୍ନଯୋ॒ ଵୈ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି॒ ତସ୍ମା॑ଦ॒ଗ୍ନିରୁ॑ଚ୍ଯ॒ତେ-ଽଥୋ॑ ଇ॒ଯଂ-ଵାଁ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରୋ ଯ- [ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରୋ ଯତ୍, ମୃ॒ଦା ଚି॒ନୋତି॒] 38
-ନ୍ମୃ॒ଦା ଚି॒ନୋତି॒ ତସ୍ମା॑ଦ॒ଗ୍ନିରୁ॑ଚ୍ଯତେ ହିରଣ୍ଯେଷ୍ଟ॒କା ଉପ॑ ଦଧାତି॒ ଜ୍ଯୋତି॒ର୍ଵୈ ହିର॑ଣ୍ଯ॒-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॑ରେ॒ଵା-ଽସ୍ମି॑-ନ୍ଦଧା॒ତ୍ଯଥୋ॒ ତେଜୋ॒ ଵୈ ହିର॑ଣ୍ଯ॒-ନ୍ତେଜ॑ ଏ॒ଵା-ଽଽତ୍ମ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତେ॒ ଯୋ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିଗ୍ଂ ସ॒ର୍ଵତୋ॑ମୁଖ-ଞ୍ଚିନୁ॒ତେ ସର୍ଵା॑ସୁ ପ୍ର॒ଜାସ୍ଵନ୍ନ॑ମତ୍ତି॒ ସର୍ଵା॒ ଦିଶୋ॒-ଽଭି ଜ॑ଯତି ଗାଯ॒ତ୍ରୀ-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦୁପ॑ ଦଧାତି ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଭ॑-ନ୍ଦକ୍ଷିଣ॒ତୋ ଜଗ॑ତୀ-ମ୍ପ॒ଶ୍ଚାଦ॑ନୁ॒ଷ୍ଟୁଭ॑ମୁତ୍ତର॒ତଃ ପ॒ଙ୍କ୍ତି-ମ୍ମଦ୍ଧ୍ଯ॑ ଏ॒ଷ ଵା ଅ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ॒ର୍ଵତୋ॑ମୁଖ॒ସ୍ତଂ-ଯଁ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାଗ୍ଶ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ ସର୍ଵା॑ସୁ ପ୍ର॒ଜାସ୍ଵନ୍ନ॑ମତ୍ତି॒ ସର୍ଵା॒ ଦିଶୋ॒-ଽଭି ଜ॑ଯ॒ତ୍ଯଥୋ॑ ଦି॒ଶ୍ଯେ॑ଵ ଦିଶ॒-ମ୍ପ୍ର ଵ॑ଯତି॒ ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଦି॒ଶି ଦି-କ୍ପ୍ରୋତା᳚ ॥ 39 ॥
(ଅପି॑-ସଂ॒ଯୌଁତି॑-ଵୈଶ୍ଵାନ॒ରୋ ଯ-ଦେ॒ଷ ଵୈ-ପଞ୍ଚ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 9)
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର॒ଗ୍ନି-ମ॑ସୃଜତ॒ ସୋ᳚-ଽସ୍ମା-ଥ୍ସୃ॒ଷ୍ଟଃ ପ୍ରା-ମ୍ପ୍ରା-ଽଦ୍ର॑ଵ॒-ତ୍ତସ୍ମା॒ ଅଶ୍ଵ॒-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯା᳚ସ୍ଯ॒-ଥ୍ସ ଦ॑କ୍ଷି॒ଣା-ଽଽଵ॑ର୍ତତ॒ ତସ୍ମୈ॑ ଵୃ॒ଷ୍ଣି-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯା᳚ସ୍ଯ॒-ଥ୍ସ ପ୍ର॒ତ୍ଯଙ୍ଙା-ଽଵ॑ର୍ତତ॒ ତସ୍ମା॑ ଋଷ॒ଭ-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯା᳚ସ୍ଯ॒-ଥ୍ସ ଉଦ॒ଙ୍ଙା-ଽଵ॑ର୍ତତ॒ ତସ୍ମୈ॑ ବ॒ସ୍ତ-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯା᳚ସ୍ଯ॒-ଥ୍ସ ଊ॒ର୍ଧ୍ଵୋ᳚-ଽଦ୍ରଵ॒-ତ୍ତସ୍ମୈ॒ ପୁରୁ॑ଷ॒-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯା᳚ସ୍ଯ॒ଦ୍ଯ-ତ୍ପ॑ଶୁଶୀ॒ର୍॒ଷାଣ୍ଯୁ॑ପ॒ଦଧା॑ତି ସ॒ର୍ଵତ॑ ଏ॒ଵୈନ॑- [ଏ॒ଵୈନ᳚ମ୍, ଅ॒ଵ॒ରୁଦ୍ଧ୍ଯ॑ ଚିନୁତ] 40
-ମଵ॒ରୁଦ୍ଧ୍ଯ॑ ଚିନୁତ ଏ॒ତା ଵୈ ପ୍ରା॑ଣ॒ଭୃତ॒-ଶ୍ଚକ୍ଷୁ॑ଷ୍ମତୀ॒ରିଷ୍ଟ॑କା॒ ଯ-ତ୍ପ॑ଶୁଶୀ॒ର୍॒ଷାଣି॒ ଯ-ତ୍ପ॑ଶୁଶୀ॒ର୍॒ଷାଣ୍ଯୁ॑ପ॒ଦଧା॑ତି॒ ତାଭି॑ରେ॒ଵ ଯଜ॑ମାନୋ॒-ଽମୁଷ୍ମି॑ଁଲ୍ଲୋ॒କେ ପ୍ରାଣି॒ତ୍ଯଥୋ॒ ତାଭି॑ରେ॒ଵାସ୍ମା॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ ପ୍ର ଭା᳚ନ୍ତି ମୃ॒ଦା-ଽଭି॒ଲିପ୍ଯୋପ॑ ଦଧାତି ମେଦ୍ଧ୍ଯ॒ତ୍ଵାଯ॑ ପ॒ଶୁର୍ଵା ଏ॒ଷ ଯଦ॒ଗ୍ନିରନ୍ନ॑-ମ୍ପ॒ଶଵ॑ ଏ ॒ଷ ଖଲୁ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଯ-ତ୍ପ॑ଶୁଶୀ॒ର୍॒ଷାଣି॒ ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତ॒ କନୀ॑ଯୋ॒-ଽସ୍ଯା-ଽନ୍ନଗ୍ଗ୍॑ - [କନୀ॑ଯୋ॒-ଽସ୍ଯା-ଽନ୍ନ᳚ମ୍, ସ୍ଯା॒ଦିତି॑] 41
ସ୍ଯା॒ଦିତି॑ ସନ୍ତ॒ରା-ନ୍ତସ୍ଯ॑ ପଶୁଶୀ॒ର୍॒ଷାଣ୍ଯୁପ॑ ଦଦ୍ଧ୍ଯା॒-ତ୍କନୀ॑ଯ ଏ॒ଵାସ୍ଯାନ୍ନ॑-ମ୍ଭଵତି॒ ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତ ସ॒ମାଵ॑ଦ॒ସ୍ଯାନ୍ନଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଯା॒ଦିତି॑ ମଦ୍ଧ୍ଯ॒ତସ୍ତସ୍ଯୋପ॑ ଦଦ୍ଧ୍ଯା-ଥ୍ସ॒ମାଵ॑-ଦେ॒ଵାସ୍ଯାନ୍ନ॑-ମ୍ଭଵତି॒ ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତ॒ ଭୂଯୋ॒-ଽସ୍ଯା-ଽନ୍ନଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଯା॒ଦିତ୍ଯନ୍ତେ॑ଷୁ॒ ତସ୍ଯ॑ ଵ୍ଯୁ॒ଦୂହ୍ଯୋପ॑ ଦଦ୍ଧ୍ଯାଦନ୍ତ॒ତ ଏ॒ଵାସ୍ମା॒ ଅନ୍ନ॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ଭୂଯୋ॒-ଽସ୍ଯାନ୍ନ॑-ମ୍ଭଵତି ॥ 42 ॥
(ଏ॒ନ॒- ମ॒ସ୍ଯାନ୍ନଂ॒ - ଭୂଯୋ॒-ଽସ୍ଯା-ଽନ୍ନ॑-ମ୍ଭଵତି) (ଅ. 10)
ସ୍ତେ॒ଗା-ନ୍ଦଗ୍ଗ୍ଷ୍ଟ୍ରା᳚ଭ୍ଯା-ମ୍ମ॒ଣ୍ଡୂକା॒ନ୍ ଜମ୍ଭ୍ଯେ॑ଭି॒ରାଦ॑କାଂ-ଖା॒ଦେନୋର୍ଜଗ୍ଂ॑ ସଗ୍ଂ ସୂ॒ଦେନା-ଽର॑ଣ୍ଯ॒-ଞ୍ଜାମ୍ବୀ॑ଲେନ॒ ମୃଦ॑-ମ୍ବ॒ର୍ସ୍ଵେ॑ଭି॒-ଶ୍ଶର୍କ॑ରାଭି॒ରଵ॑କା॒ମଵ॑କାଭି॒-ଶ୍ଶର୍କ॑ରାମୁଥ୍ସା॒ଦେନ॑ ଜି॒ହ୍ଵାମ॑ଵକ୍ର॒ନ୍ଦେନ॒ ତାଲୁ॒ଗ୍ଂ॒ ସର॑ସ୍ଵତୀ-ଞ୍ଜିହ୍ଵା॒ଗ୍ରେଣ॑ ॥ 43 ॥
(ସ୍ତେ॒ଗାନ୍ - ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ) (ଅ. 11)
ଵାଜ॒ଗ୍ଂ॒ ହନୂ᳚ଭ୍ଯାମ॒ପ ଆ॒ସ୍ଯେ॑ନା-ଽଽଦି॒ତ୍ଯା-ଞ୍ଛ୍ମଶ୍ରୁ॑ଭି-ରୁପଯା॒ମ-ମଧ॑ରେ॒ଣୋଷ୍ଠେ॑ନ॒ ସଦୁତ୍ତ॑ରେ॒ଣାନ୍ତ॑ରେଣା-ନୂକା॒ଶ-ମ୍ପ୍ର॑କା॒ଶେନ॒ ବାହ୍ଯଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ତନଯି॒ତ୍ନୁ-ନ୍ନି॑ର୍ବା॒ଧେନ॑ ସୂର୍ଯା॒ଗ୍ନୀ ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ଭ୍ଯାଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଯୁତୌ॑ କ॒ନାନ॑କାଭ୍ଯାମ॒ଶନି॑-ମ୍ମ॒ସ୍ତିଷ୍କେ॑ଣ॒ ବଲ॑-ମ୍ମ॒ଜ୍ଜଭିଃ॑ ॥ 44 ॥
(ଵାଜ॒-ମ୍ପଞ୍ଚ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 12)
କୂ॒ର୍ମା-ଞ୍ଛ॒ଫୈର॒ଚ୍ଛଲା॑ଭିଃ କ॒ପିଞ୍ଜ॑ଲା॒ନ୍ଥ୍ସାମ॒ କୁଷ୍ଠି॑କାଭିର୍ଜ॒ଵ-ଞ୍ଜଙ୍ଘା॑ଭିରଗ॒ଦ-ଞ୍ଜାନୁ॑ଭ୍ଯାଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ॑-ଙ୍କୁ॒ହାଭ୍ଯା᳚-ମ୍ଭ॒ଯ-ମ୍ପ୍ର॑ଚା॒ଲାଭ୍ଯା॒-ଙ୍ଗୁହୋ॑ପପ॒କ୍ଷାଭ୍ଯା॑-ମ॒ଶ୍ଵିନା॒ଵଗ୍ଂ ସା᳚ଭ୍ଯା॒ମଦି॑ତିଗ୍ଂ ଶୀ॒ର୍ଷ୍ଣା ନିର୍-ଋ॑ତି॒-ନ୍ନିର୍ଜା᳚ଲ୍ମକେନ ଶୀ॒ର୍ଷ୍ଣା ॥ 45 ॥
(କୂ॒ର୍ମାନ୍-ତ୍ରଯୋ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 13)
ଯୋକ୍ତ୍ର॒-ଙ୍ଗୃଦ୍ଧ୍ରା॑ଭିର୍ଯୁ॒ଗମାନ॑ତେନ ଚି॒ତ୍ତ-ମ୍ମନ୍ଯା॑ଭି-ସ୍ସଙ୍କ୍ରୋ॒ଶା-ନ୍ପ୍ରା॒ଣୈଃ ପ୍ର॑କା॒ଶେନ॒ ତ୍ଵଚ॑-ମ୍ପରାକା॒ଶେନାନ୍ତ॑ରା-ମ୍ମ॒ଶକା॒ନ୍ କେଶୈ॒ରିନ୍ଦ୍ର॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵପ॑ସା॒ ଵହେ॑ନ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତିଗ୍ଂ॑ ଶକୁନିସା॒ଦେନ॒ ରଥ॑ମୁ॒ଷ୍ଣିହା॑ଭିଃ ॥ 46 ॥
(ଯୋକ୍ତ୍ର॒ - ମେକ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 14)
ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣୌ॒ ଶ୍ରୋଣୀ᳚ଭ୍ଯାମିନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ଶି॑ଖ॒ଣ୍ଡାଭ୍ଯା॒-ମିନ୍ଦ୍ରା॒ବୃହ॒ସ୍ପତୀ॑ ଊ॒ରୁଭ୍ଯା॒ମିନ୍ଦ୍ରା॒ଵିଷ୍ଣୂ॑ ଅଷ୍ଠୀ॒ଵଦ୍ଭ୍ଯାଗ୍ଂ॑ ସଵି॒ତାର॒-ମ୍ପୁଚ୍ଛେ॑ନ ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵାଞ୍ଛେପେ॑ନା-ଫ୍ସ॒ରସୋ॑ ମୁ॒ଷ୍କାଭ୍ଯା॒-ମ୍ପଵ॑ମାନ-ମ୍ପା॒ଯୁନା॑ ପ॒ଵିତ୍ର॒-ମ୍ପୋତ୍ରା᳚ଭ୍ଯାମା॒କ୍ରମ॑ଣଗ୍ଗ୍ ସ୍ଥୂ॒ରାଭ୍ଯା᳚-ମ୍ପ୍ରତି॒କ୍ରମ॑ଣ॒-ଙ୍କୁଷ୍ଠା᳚ଭ୍ଯାମ୍ ॥ 47 ॥
(ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣୌ॒ - ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ) (ଅ. 15)
ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ କ୍ରୋ॒ଡୋ ଽଦି॑ତ୍ଯୈ ପାଜ॒ସ୍ଯ॑-ନ୍ଦି॒ଶା-ଞ୍ଜ॒ତ୍ରଵୋ॑ ଜୀ॒ମୂତା᳚ନ୍ ହୃଦଯୌପ॒ଶାଭ୍ଯା॑-ମ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମ୍ପୁରି॒ତତା॒ ନଭ॑ ଉଦ॒ର୍ଯେ॑ଣେନ୍ଦ୍ରା॒ଣୀ-ମ୍ପ୍ଲୀ॒ହ୍ନା ଵ॒ଲ୍ମୀକା᳚ନ୍ କ୍ଲୋ॒ମ୍ନା ଗି॒ରୀ-ନ୍ପ୍ଲା॒ଶିଭିଃ॑ ସମୁ॒ଦ୍ରମୁ॒ଦରେ॑ଣ ଵୈଶ୍ଵାନ॒ର-ମ୍ଭସ୍ମ॑ନା ॥ 48 ॥
(ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ॒ - ଦ୍ଵାଵି॑ଶତିଃ॒) (ଅ. 16)
ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ଵ॑ନି॒ଷ୍ଠୁର॑ନ୍ଧା॒ହେ-ସ୍ସ୍ଥୂ॑ରଗୁ॒ଦା ସ॒ର୍ପା-ନ୍ଗୁଦା॑ଭିର୍-ଋ॒ତୂ-ନ୍ପୃ॒ଷ୍ଟୀଭି॒ର୍ଦିଵ॑-ମ୍ପୃ॒ଷ୍ଠେନ॒ ଵସୂ॑ନା-ମ୍ପ୍ରଥ॒ମା କୀକ॑ସା ରୁ॒ଦ୍ରାଣା᳚-ନ୍ଦ୍ଵି॒ତୀଯା॑ ଽଽଦି॒ତ୍ଯାନା᳚-ନ୍ତୃ॒ତୀଯା ଽଙ୍ଗି॑ରସା-ଞ୍ଚତୁ॒ର୍ଥୀ ସା॒ଦ୍ଧ୍ଯାନା᳚-ମ୍ପଞ୍ଚ॒ମୀ ଵିଶ୍ଵେ॑ଷା-ନ୍ଦେ॒ଵାନାଗ୍ଂ॑ ଷ॒ଷ୍ଠୀ ॥ 49 ॥
(ପୂ॒ଷ୍ଣ - ଶ୍ଚତୁ॑ର୍ଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 17)
ଓଜୋ᳚ ଗ୍ରୀ॒ଵାଭି॒-ର୍ନିର୍-ଋ॑ତିମ॒ସ୍ଥଭି॒ରିନ୍ଦ୍ର॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵପ॑ସା॒ ଵହେ॑ନ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॑ ଵିଚ॒ଲ-ସ୍ସ୍କ॒ନ୍ଧୋ॑ ଽହୋରା॒ତ୍ରଯୋ᳚ର୍ଦ୍ଵି॒ତୀଯୋ᳚ ଽର୍ଧମା॒ସାନା᳚-ନ୍ତୃ॒ତୀଯୋ॑ ମା॒ସା-ଞ୍ଚ॑ତୁ॒ର୍ଥ ଋ॑ତୂ॒ନା-ମ୍ପ॑ଞ୍ଚ॒ମ-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରସ୍ଯ॑ ଷ॒ଷ୍ଠଃ ॥ 50 ॥
(ଓଜୋ॑ - ଵିଗ୍ଂଶ॒ତିଃ) (ଅ. 18)
ଆ॒ନ॒ନ୍ଦ-ନ୍ନ॒ନ୍ଦଥୁ॑ନା॒ କାମ॑-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯା॒ସାଭ୍ଯା᳚-ମ୍ଭ॒ଯଗ୍ଂ ଶି॑ତୀ॒ମଭ୍ଯା᳚-ମ୍ପ୍ର॒ଶିଷ॑-ମ୍ପ୍ରଶା॒ସାଭ୍ଯାଗ୍ଂ॑ ସୂର୍ଯାଚନ୍ଦ୍ର॒ମସୌ॒ ଵୃକ୍ଯା᳚ଭ୍ଯାଗ୍ ଶ୍ଯାମଶବ॒ଲୌ ମତ॑ସ୍ନାଭ୍ଯାଂ॒-ଵ୍ଯୁଁ॑ଷ୍ଟିଗ୍ଂ ରୂ॒ପେଣ॒ ନିମ୍ରୁ॑କ୍ତି॒ମରୂ॑ପେଣ ॥ 51 ॥
(ଆ॒ନ॒ନ୍ଦଗ୍ଂ - ଷୋଡ॑ଶ) (ଅ. 19)
ଅହ॑ର୍ମା॒ଗ୍ଂ॒ସେନ॒ ରାତ୍ରି॒-ମ୍ପୀଵ॑ସା॒-ଽପୋ ଯୂ॒ଷେଣ॑ ଘୃ॒ତଗ୍ଂ ରସେ॑ନ॒ ଶ୍ଯାଂ-ଵଁସ॑ଯା ଦୂ॒ଷୀକା॑ଭିର୍-ହ୍ରା॒ଦୁନି॒-ମଶ୍ରୁ॑ଭିଃ॒ ପୃଷ୍ଵା॒-ନ୍ଦିଵଗ୍ଂ॑ ରୂ॒ପେଣ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣି॒ ପ୍ରତି॑ରୂପେଣ ପୃଥି॒ଵୀ-ଞ୍ଚର୍ମ॑ଣା ଛ॒ଵୀ-ଞ୍ଛ॒ଵ୍ଯୋ॑ ପାକୃ॑ତାଯ॒ ସ୍ଵାହା ଽଽଲ॑ବ୍ଧାଯ॒ ସ୍ଵାହା॑ ହୁ॒ତାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 52 ॥
(ଅହ॑ର॒ - ଷ୍ଟାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ) (ଅ. 20)
ଅ॒ଗ୍ନେଃ ପ॑କ୍ଷ॒ତି-ସ୍ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯୈ॒ ନିପ॑କ୍ଷତି॒-ସ୍ସୋମ॑ସ୍ଯ ତୃ॒ତୀଯା॒-ଽପା-ଞ୍ଚ॑ତୁ॒ର୍ଥ୍ଯୋଷ॑ଧୀନା-ମ୍ପଞ୍ଚ॒ମୀ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରସ୍ଯ॑ ଷ॒ଷ୍ଠୀ ମ॒ରୁତାଗ୍ଂ॑ ସପ୍ତ॒ମୀ ବୃହ॒ସ୍ପତେ॑ରଷ୍ଟ॒ମୀ ମି॒ତ୍ରସ୍ଯ॑ ନଵ॒ମୀ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ ଦଶ॒ମୀନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯୈକାଦ॒ଶୀ ଵିଶ୍ଵେ॑ଷା-ନ୍ଦେ॒ଵାନା᳚-ନ୍ଦ୍ଵାଦ॒ଶୀ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵ୍ଯୋଃ ପା॒ର୍ଶ୍ଵଂ-ଯଁ॒ମସ୍ଯ॑ ପାଟୂ॒ରଃ ॥ 53 ॥
(ଅ॒ଗ୍ନେ-ରେକା॒ନ୍ନ ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶତ୍) (ଅ. 21)
ଵା॒ଯୋଃ ପ॑କ୍ଷ॒ତି-ସ୍ସର॑ସ୍ଵତୋ॒ ନିପ॑କ୍ଷତି-ଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସ-ସ୍ତୃ॒ତୀଯା॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣା-ଞ୍ଚତୁ॒ର୍ଥୀ ସ॑ଵି॒ତୁଃ ପ॑ଞ୍ଚ॒ମୀ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॑ ଷ॒ଷ୍ଠୀ ସ॒ର୍ପାଣାଗ୍ଂ॑ ସପ୍ତ॒ମ୍ଯ॑ର୍ଯ॒ମ୍ଣୋ᳚-ଽଷ୍ଟ॒ମୀ ତ୍ଵଷ୍ଟୁ॑ର୍ନଵ॒ମୀ ଧା॒ତୁର୍ଦ॑ଶ॒ମୀନ୍ଦ୍ରା॒ଣ୍ଯା ଏ॑କାଦଶ୍ଯଦି॑ତ୍ଯୈ ଦ୍ଵାଦ॒ଶୀ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵ୍ଯୋଃ ପା॒ର୍ଶ୍ଵଂ-ଯଁ॒ମ୍ଯୈ॑ ପାଟୂ॒ରଃ ॥ 54 ॥
(ଵା॒ଯୋ - ର॒ଷ୍ଟାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ) (ଅ. 22)
ପନ୍ଥା॑ମନୂ॒ଵୃଗ୍ଭ୍ଯା॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ॑ତିଗ୍ଗ୍ ସ୍ନାଵ॒ନ୍ଯା᳚ଭ୍ଯା॒ଗ୍ଂ॒ ଶୁକା᳚-ନ୍ପି॒ତ୍ତେନ॑ ହରି॒ମାଣଂ॑-ଯଁ॒କ୍ନା ହଲୀ᳚କ୍ଷ୍ଣା-ନ୍ପାପଵା॒ତେନ॑ କୂ॒ଶ୍ମାଞ୍ଛକ॑ଭି-ଶ୍ଶଵ॒ର୍ତାନୂଵ॑ଦ୍ଧ୍ଯେନ॒ ଶୁନୋ॑ ଵି॒ଶସ॑ନେନ ସ॒ର୍ପାନ୍ ଁଲୋ॑ହିତଗ॒ନ୍ଧେନ॒ ଵଯାଗ୍ଂ॑ସି ପକ୍ଵଗ॒ନ୍ଧେନ॑ ପି॒ପୀଲି॑କାଃ ପ୍ରଶା॒ଦେନ॑ ॥ 55 ॥
(ପନ୍ଥାଂ॒ - ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ) (ଅ. 23)
କ୍ରମୈ॒ରତ୍ଯ॑କ୍ରମୀ-ଦ୍ଵା॒ଜୀ ଵିଶ୍ଵୈ᳚ର୍ଦେ॒ଵୈର୍ଯ॒ଜ୍ଞିଯୈ᳚-ସ୍ସଂଵିଁଦା॒ନଃ । ସ ନୋ॑ ନଯ ସୁକୃ॒ତସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କ-ନ୍ତସ୍ଯ॑ ତେ ଵ॒ଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵ॒ଧଯା॑ ମଦେମ ॥ 56 ॥
(କ୍ରମୈ॑ - ର॒ଷ୍ଟାଦ॑ଶ) (ଅ. 24)
ଦ୍ଯୌସ୍ତେ॑ ପୃ॒ଷ୍ଠ-ମ୍ପୃ॑ଥି॒ଵୀ ସ॒ଧସ୍ଥ॑ମା॒ତ୍ମାନ୍ତରି॑କ୍ଷଗ୍ଂ ସମୁ॒ଦ୍ରୋ ଯୋନି॒-ସ୍ସୂର୍ଯ॑ସ୍ତେ॒ ଚକ୍ଷୁ॒ର୍ଵାତଃ॑ ପ୍ରା॒ଣଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॒-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ର॒-ମ୍ମାସା᳚ଶ୍ଚାର୍ଧମା॒ସାଶ୍ଚ॒ ପର୍ଵା᳚ଣ୍ଯୃ॒ତଵୋଙ୍ଗା॑ନି ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରୋ ମ॑ହି॒ମା ॥ 57 ॥
(ଦ୍ଯୌ - ପଞ୍ଚ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 25)
ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପ॒ଶୁରା॑ସୀ॒-ତ୍ତେନା॑ଯଜନ୍ତ॒ ସ ଏ॒ତଂ-ଲୋଁ॒କମ॑ଜଯ॒-ଦ୍ଯସ୍ମି॑ନ୍ନ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ ତେ॑ ଲୋ॒କସ୍ତ-ଞ୍ଜେ᳚ଷ୍ଯ॒ସ୍ଯଥାଵ॑ ଜିଘ୍ର ଵା॒ଯୁଃ ପ॒ଶୁରା॑ସୀ॒-ତ୍ତେନା॑ଯଜନ୍ତ॒ ସ ଏ॒ତଂ-ଲୋଁ॒କମ॑ଜଯ॒-ଦ୍ଯସ୍ମି॑ନ୍ ଵା॒ଯୁ-ସ୍ସ ତେ॑ ଲୋ॒କସ୍ତସ୍ମା᳚-ତ୍ତ୍ଵା॒-ଽନ୍ତରେ᳚ଷ୍ଯାମି॒ ଯଦି॒ ନାଵ॒ଜିଘ୍ର॑ସ୍ଯାଦି॒ତ୍ଯଃ ପ॒ଶୁରା॑ସୀ॒-ତ୍ତେନା॑ଯଜନ୍ତ॒ ସ ଏ॒ତଂ-ଲୋଁ॒କମ॑ଜଯ॒-ଦ୍ଯସ୍ମି॑-ନ୍ନାଦି॒ତ୍ଯ-ସ୍ସ ତେ॑ ଲୋ॒କସ୍ତ-ଞ୍ଜେ᳚ଷ୍ଯସି॒ ଯଦ୍ଯ॑ଵ॒ଜିଘ୍ର॑ସି ॥ 58 ॥
(ଯସ୍ମି॑ - ନ୍ନ॒ଷ୍ଟୌ ଚ॑) (ଅ. 26)
(ଯୋ ଵା ଅଯ॑ଥାଦେଵତ॒ - ନ୍ତ୍ଵାମ॑ଗ୍ନ॒ - ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ॒ - ଚିତ୍ତିଂ॒ - ଁଯଥା॒ ଵୈ - ଵଯୋ॒ ଵୈ - ଯଦାକୂ॑ତା॒--ଦ୍ଯାସ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ॒ - ମଯି॑ ଗୃହ୍ଣାମି - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ସ୍ସୋ᳚-ଽସ୍ମାଥ୍ - ସ୍ତେ॒ଗାନ୍ - ଵାଜଂ॑ - କୂ॒ର୍ମାନ୍ - ଯୋକ୍ତ୍ରଂ॑ - ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣା॒ - ଵିନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ - ପୂ॒ଷ୍ଣ - ଓଜ॑ - ଆନ॒ନ୍ଦ - ମହ॑ - ର॒ଗ୍ନେ - ର୍ଵା॒ଯୋଃ - ପନ୍ଥାଂ॒ - କ୍ରମୈ॒ - ର୍ଦ୍ଯୌସ୍ତେ॒ - ଽଗ୍ନିଃ ପ॒ଶୁରା॑ସୀ॒ଥ୍ - ଷଡ୍ଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ)
(ଯୋ ଵା - ଏ॒ଵା-ଽଽହୁ॑ତି - ମଭଵନ୍ - ପ॒ଥିଭି॑ - ରଵ॒ରୁଧ୍ଯା॑ - ଽଽନ॒ନ୍ଦ - ମ॒ଷ୍ଟୌ ପ॑ଞ୍ଚ॒ଶତ୍ )
(ଯୋ ଵା ଅଯ॑ଥାଦେଵତ॒ମ୍, ଁଯଦ୍ଯ॑ଵ॒ଜିଘ୍ର॑ସି)
( ସା॒ଵି॒ତ୍ରାଣି॒ - ଵିଷ୍ଣୁ॑ମୁଖା - ଉଥ୍ସନ୍ନଯ॒ଜ୍ଞୋ - ଦେ॑ଵାସୁ॒ରା - ଯଦେକେ॑ନ॒ - ହିର॑ଣ୍ଯଵର୍ଣା॒ - ଯୋ ଵା॑- ସ॒ପ୍ତ ) (7)
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପଞ୍ଚମକାଣ୍ଡେ ସପ୍ତମଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଯୋ ଵା ଅଯ॑ଥାଦେଵତମ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତ ଆ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯୋ ଵୃଶ୍ଚ୍ଯତେ॒ ପାପୀ॑ଯା-ନ୍ଭଵତି॒ ଯୋ ଯ॑ଥାଦେଵ॒ତ-ନ୍ନ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ॒ ଆ ଵୃ॑ଶ୍ଚ୍ଯତେ॒ ଵସୀ॑ଯା-ନ୍ଭଵତ୍ଯାଗ୍ନେ॒ଯ୍ଯା ଗା॑ଯତ୍ରି॒ଯା ପ୍ର॑ଥ॒ମା-ଞ୍ଚିତି॑ମ॒ଭି ମୃ॑ଶେ-ତ୍ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଭା᳚ ଦ୍ଵି॒ତୀଯା॒-ଞ୍ଜଗ॑ତ୍ଯା ତୃ॒ତୀଯା॑ମନୁ॒ଷ୍ଟୁଭା॑ ଚତୁ॒ର୍ଥୀ-ମ୍ପ॒ଙ୍କ୍ତ୍ଯା ପ॑ଞ୍ଚ॒ମୀଂ-ଯଁ॑ଥାଦେଵ॒ତମେ॒ଵାଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁତେ॒ ନ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ॒ ଆ ଵୃ॑ଶ୍ଚ୍ଯତେ॒ ଵସୀ॑ଯା-ନ୍ଭଵ॒ତୀଡା॑ଯୈ॒ ଵା ଏ॒ଷା ଵିଭ॑କ୍ତିଃ ପ॒ଶଵ॒ ଇଡା॑ ପ॒ଶୁଭି॑ରେନ- [ପ॒ଶୁଭି॑ରେନମ୍, ଚି॒ନୁ॒ତେ॒ ଯୋ ଵୈ] 1
-ଞ୍ଚିନୁତେ॒ ଯୋ ଵୈ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ ପ୍ରତି॒ ପ୍ରୋଚ୍ଯା॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॒ନୋତି॒ ନା-ଽଽର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॒-ତ୍ଯଶ୍ଵା॑ଵ॒ଭିତ॑ସ୍ତିଷ୍ଠେତା-ଙ୍କୃ॒ଷ୍ଣ ଉ॑ତ୍ତର॒ତ-ଶ୍ଶ୍ଵେ॒ତୋ ଦକ୍ଷି॑ଣ॒ସ୍ତାଵା॒ଲଭ୍ଯେଷ୍ଟ॑କା॒ ଉପ॑ ଦଦ୍ଧ୍ଯାଦେ॒ତଦ୍ଵୈ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ ରୂ॒ପ-ମ୍ପ୍ରା॑ଜାପ॒ତ୍ଯୋ-ଽଶ୍ଵଃ॑ ସା॒କ୍ଷାଦେ॒ଵ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ ପ୍ରତି॒ପ୍ରୋଚ୍ଯା॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୋତି॒ ନା-ଽଽର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॑ତ୍ଯେ॒ତଦ୍ଵା ଅହ୍ନୋ॑ ରୂ॒ପଂ-ଯଁଚ୍ଛ୍ଵେ॒ତୋ-ଽଶ୍ଵୋ॒ ରାତ୍ରି॑ଯୈ କୃ॒ଷ୍ଣ ଏ॒ତଦହ୍ନୋ॑ [ଏ॒ତଦହ୍ନଃ॑, ରୂ॒ପଂ-ଯଁଦିଷ୍ଟ॑କା॒] 2
ରୂ॒ପଂ-ଯଁଦିଷ୍ଟ॑କା॒ ରାତ୍ରି॑ଯୈ॒ ପୁରୀ॑ଷ॒ମିଷ୍ଟ॑କା ଉପଧା॒ସ୍ଯଞ୍ଛ୍ଵେ॒ତ-ମଶ୍ଵ॑ମ॒ଭି ମୃ॑ଶେ॒-ତ୍ପୁରୀ॑ଷମୁପଧା॒ସ୍ଯନ୍ କୃ॒ଷ୍ଣମ॑ହୋରା॒ତ୍ରାଭ୍ଯା॑ମେ॒ଵୈନ॑-ଞ୍ଚିନୁତେ ହିରଣ୍ଯ ପା॒ତ୍ର-ମ୍ମଧୋଃ᳚ ପୂ॒ର୍ଣ-ନ୍ଦ॑ଦାତି ମଧ॒ଵ୍ଯୋ॑ ଽସା॒ନୀତି॑ ସୌ॒ର୍ଯା ଚି॒ତ୍ରଵ॒ତ୍ଯା-ଽଵେ᳚କ୍ଷତେ ଚି॒ତ୍ରମେ॒ଵ ଭ॑ଵତି ମ॒ଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦି॒ନେ-ଽଶ୍ଵ॒ମଵ॑ ଘ୍ରାପଯତ୍ଯ॒ସୌ ଵା ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯ ଇନ୍ଦ୍ର॑ ଏ॒ଷ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ଯୋ-ଽଶ୍ଵ॒ସ୍ତମେ॒ଵ ସା॒କ୍ଷାଦୃ॑ଦ୍ଧ୍ନୋତି ॥ 3 ॥
(ଏ॒ନ॒ - ମେ॒ତଦହ୍ନୋ॒ - ଽଷ୍ଟାଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 1)
ତ୍ଵାମ॑ଗ୍ନେ ଵୃଷ॒ଭ-ଞ୍ଚେକି॑ତାନ॒-ମ୍ପୁନ॒ର୍ଯୁଵା॑ନ-ଞ୍ଜ॒ନଯ॑ନ୍ନୁ॒ପାଗା᳚ମ୍ । ଅ॒ସ୍ଥୂ॒ରି ଣୋ॒ ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯାନି ସନ୍ତୁ ତି॒ଗ୍ମେନ॑ ନୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ସଗ୍ଂ ଶି॑ଶାଧି ॥ ପ॒ଶଵୋ॒ ଵା ଏ॒ତେ ଯଦିଷ୍ଟ॑କା॒ଶ୍ଚିତ୍ଯା᳚-ଞ୍ଚିତ୍ଯାମୃଷ॒ଭମୁପ॑ ଦଧାତି ମିଥୁ॒ନମେ॒ଵାସ୍ଯ॒ ତ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞେ କ॑ରୋତି ପ୍ର॒ଜନ॑ନାଯ॒ ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଯୂ॒ଥେଯୂ॑ଥ ଋଷ॒ଭଃ ॥ ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରସ୍ଯ॑ ପ୍ରତି॒ମାଂ-ଯାଁ-ନ୍ତ୍ଵା॑ ରାତ୍ର୍ଯୁ॒ପାସ॑ତେ । ପ୍ର॒ଜାଗ୍ଂ ସୁ॒ଵୀରା᳚-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା ଵିଶ୍ଵ॒ମାଯୁ॒ର୍ଵ୍ଯ॑ଶ୍ଞଵତ୍ ॥ ପ୍ରା॒ଜା॒ପ॒ତ୍ଯା- [ପ୍ରା॒ଜା॒ପ॒ତ୍ଯାମ୍, ଏ॒ତାମୁପ॑] 4
-ମେ॒ତାମୁପ॑ ଦଧାତୀ॒ଯଂ-ଵାଁ ଵୈଷୈକା᳚ଷ୍ଟ॒କା ଯଦେ॒ଵୈକା᳚ଷ୍ଟ॒କାଯା॒ମନ୍ନ॑-ଙ୍କ୍ରି॒ଯତେ॒ ତଦେ॒ଵୈତଯାଵ॑ ରୁନ୍ଧ ଏ॒ଷା ଵୈ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେଃ କାମ॒ଦୁଘା॒ ତଯୈ॒ଵ ଯଜ॑ମାନୋ॒-ଽମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ᳚-ଽଗ୍ନି-ନ୍ଦୁ॑ହେ॒ ଯେନ॑ ଦେ॒ଵା ଜ୍ଯୋତି॑ଷୋ॒ର୍ଧ୍ଵା ଉ॒ଦାଯ॒ନ୍॒ ଯେନା॑-ଽଽଦି॒ତ୍ଯା ଵସ॑ଵୋ॒ ଯେନ॑ ରୁ॒ଦ୍ରାଃ । ଯେନାଙ୍ଗି॑ରସୋ ମହି॒ମାନ॑-ମାନ॒ଶୁସ୍ତେନୈ॑ତୁ॒ ଯଜ॑ମାନ-ସ୍ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ॥ ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗାଯ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଲୋ॒କାଯ॑ [ଲୋ॒କାଯ॑, ଚୀ॒ଯ॒ତେ॒ ଯଦ॒ଗ୍ନିର୍ଯେନ॑] 5
ଚୀଯତେ॒ ଯଦ॒ଗ୍ନିର୍ଯେନ॑ ଦେ॒ଵା ଜ୍ଯୋତି॑ଷୋ॒ର୍ଧ୍ଵା ଉ॒ଦାଯ॒ନ୍ନିତ୍ଯୁଖ୍ଯ॒ଗ୍ଂ॒ ସମି॑ନ୍ଧ॒ ଇଷ୍ଟ॑କା ଏ॒ଵୈତା ଉପ॑ ଧତ୍ତେ ଵାନସ୍ପ॒ତ୍ଯା-ସ୍ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କସ୍ଯ॒ ସମ॑ଷ୍ଟ୍ଯୈ ଶ॒ତାଯୁ॑ଧାଯ ଶ॒ତଵୀ᳚ର୍ଯାଯ ଶ॒ତୋତ॑ଯେ ଽଭିମାତି॒ଷାହେ᳚ । ଶ॒ତଂ-ଯୋଁ ନଃ॑ ଶ॒ରଦୋ॒ ଅଜୀ॑ତା॒ନିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ନେଷ॒ଦତି॑ ଦୁରି॒ତାନି॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ ॥ ଯେ ଚ॒ତ୍ଵାରଃ॑ ପ॒ଥଯୋ॑ ଦେଵ॒ଯାନା॑ ଅନ୍ତ॒ରା ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଵି॒ଯନ୍ତି॑ । ତେଷାଂ॒-ଯୋଁ ଅଜ୍ଯା॑ନି॒- ମଜୀ॑ତି-ମା॒ଵହା॒-ତ୍ତସ୍ମୈ॑ ନୋ ଦେଵାଃ॒ [ନୋ ଦେଵାଃ, ପରି॑ ଦତ୍ତେ॒ହ ସର୍ଵେ᳚ ।] 6
ପରି॑ ଦତ୍ତେ॒ହ ସର୍ଵେ᳚ ॥ ଗ୍ରୀ॒ଷ୍ମୋ ହେ॑ମ॒ନ୍ତ ଉ॒ତ ନୋ॑ ଵସ॒ନ୍ତ-ଶ୍ଶ॒ର-ଦ୍ଵ॒ର୍॒ଷା-ସ୍ସୁ॑ଵି॒ତନ୍ନୋ॑ ଅସ୍ତୁ । ତେଷା॑ମୃତୂ॒ନାଗ୍ଂ ଶ॒ତ ଶା॑ରଦାନା-ନ୍ନିଵା॒ତ ଏ॑ଷା॒ମଭ॑ଯେ ସ୍ଯାମ ॥ ଇ॒ଦୁ॒ଵ॒ଥ୍ସ॒ରାଯ॑ ପରିଵଥ୍ସ॒ରାଯ॑ ସଂଵఁ%ଥ୍ସ॒ରାଯ॑ କୃଣୁତା ବୃ॒ହନ୍ନମଃ॑ । ତେଷାଂ᳚-ଵଁ॒ଯଗ୍ଂ ସୁ॑ମ॒ତୌ ଯ॒ଜ୍ଞିଯା॑ନା॒-ଞ୍ଜ୍ଯୋଗଜୀ॑ତା॒ ଅହ॑ତା-ସ୍ସ୍ଯାମ ॥ ଭ॒ଦ୍ରାନ୍ନ॒-ଶ୍ଶ୍ରେଯ॒-ସ୍ସମ॑ନୈଷ୍ଟ ଦେଵା॒ସ୍ତ୍ଵଯା॑-ଽଵ॒ସେନ॒ ସମ॑ଶୀମହି ତ୍ଵା । ସ ନୋ॑ ମଯୋ॒ ଭୂଃ ପି॑ତୋ॒ [ମଯୋ॒ ଭୂଃ ପି॑ତୋ, ଆ ଵି॑ଶସ୍ଵ॒] 7
ଆ ଵି॑ଶସ୍ଵ॒ ଶ-ନ୍ତୋ॒କାଯ॑ ତ॒ନୁଵେ᳚ ସ୍ଯୋ॒ନଃ ॥ ଅଜ୍ଯା॑ନୀରେ॒ତା ଉପ॑ ଦଧାତ୍ଯେ॒ତା ଵୈ ଦେ॒ଵତା॒ ଅପ॑ରାଜିତା॒ସ୍ତା ଏ॒ଵ ପ୍ର ଵି॑ଶତି॒ ନୈଵ ଜୀ॑ଯତେ ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି॒ ଯଦ॑ର୍ଧମା॒ସା ମାସା॑ ଋ॒ତଵଃ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର ଓଷ॑ଧୀଃ॒ ପଚ॒ନ୍ତ୍ଯଥ॒ କସ୍ମା॑ଦ॒ନ୍ଯାଭ୍ଯୋ॑ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ ଆଗ୍ରଯ॒ଣ-ନ୍ନିରୁ॑ପ୍ଯତ॒ ଇତ୍ଯେ॒ତା ହି ତ-ଦ୍ଦେ॒ଵତା॑ ଉ॒ଦଜ॑ଯ॒ନ୍॒ ଯଦୃ॒ତୁଭ୍ଯୋ॑ ନି॒ର୍ଵପେ᳚-ଦ୍ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ-ସ୍ସ॒ମଦ॑-ନ୍ଦଦ୍ଧ୍ଯାଦାଗ୍ରଯ॒ଣ-ନ୍ନି॒ରୁପ୍ଯୈ॒ତା ଆହୁ॑ତୀ ର୍ଜୁହୋତ୍ଯର୍ଧମା॒ସାନେ॒ଵ ମାସା॑ନୃ॒ତୂନ୍-ଥ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର-ମ୍ପ୍ରୀ॑ଣାତି॒ ନ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ-ସ୍ସ॒ମଦ॑-ନ୍ଦଧାତି ଭ॒ଦ୍ରାନ୍ନ॒-ଶ୍ଶ୍ରେଯ॒-ସ୍ସମ॑ନୈଷ୍ଟ ଦେଵା॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ହୁ॒ତାଦ୍ଯା॑ଯ॒ ଯଜ॑ମାନ॒ସ୍ଯା-ଽପ॑ରାଭାଵାଯ ॥ 8 ॥
(ପ୍ର॒ଜା॒ପ॒ତ୍ଯାଂ - ଁଲୋ॒କାଯ॑ - ଦେଵାଃ - ପିତୋ - ଦଧ୍ଯାଦାଗ୍ରଯ॒ଣଂ - ପଞ୍ଚ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 2)
ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ॒ ଵଜ୍ରୋ॑-ଽସି॒ ଵାର୍ତ୍ର॑ଘ୍ନସ୍ତନୂ॒ପା ନଃ॑ ପ୍ରତିସ୍ପ॒ଶଃ । ଯୋ ନଃ॑ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ଦ୍ଦକ୍ଷିଣ॒ତଃ ପ॒ଶ୍ଚା-ଦୁ॑ତ୍ତର॒ତୋ॑-ଽଘା॒ଯୁର॑ଭି॒ଦାସ॑ତ୍ଯେ॒ତଗ୍ଂ ସୋ-ଽଶ୍ମା॑ନମୃଚ୍ଛତୁ ॥ ଦେ॒ଵା॒ସୁ॒ରା-ସ୍ସଂଯଁ॑ତ୍ତା ଆସ॒-ନ୍ତେ-ଽସୁ॑ରା ଦି॒ଗ୍ଭ୍ଯ ଆ-ଽବା॑ଧନ୍ତ॒ ତା-ନ୍ଦେ॒ଵା ଇଷ୍ଵା॑ ଚ॒ ଵଜ୍ରେ॑ଣ॒ ଚାପା॑ନୁଦନ୍ତ॒ ଯ-ଦ୍ଵ॒ଜ୍ରିଣୀ॑ରୁପ॒ଦଧା॒ତୀଷ୍ଵା॑ ଚୈ॒ଵ ତ-ଦ୍ଵଜ୍ରେ॑ଣ ଚ॒ ଯଜ॑ମାନୋ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯା॒ନପ॑ ନୁଦତେ ଦି॒କ୍ଷୂପ॑ [ଦି॒କ୍ଷୂପ॑, ଦ॒ଧା॒ତି॒ ଦେ॒ଵ॒ପୁ॒ରା] 9
ଦଧାତି ଦେଵପୁ॒ରା ଏ॒ଵୈତାସ୍ତ॑ନୂ॒ପାନୀଃ॒ ପର୍ଯୂ॑ହ॒ତେ ଽଗ୍ନା॑ଵିଷ୍ଣୂ ସ॒ଜୋଷ॑ସେ॒ମା ଵ॑ର୍ଧନ୍ତୁ ଵା॒ଗିଂରଃ॑ । ଦ୍ଯୁ॒ମ୍ନୈର୍ଵାଜେ॑ଭି॒ରା ଗ॑ତମ୍ ॥ ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି॒ ଯନ୍ନ ଦେ॒ଵତା॑ଯୈ॒ ଜୁହ୍ଵ॒ତ୍ଯଥ॑ କି-ନ୍ଦେଵ॒ତ୍ଯା॑ ଵସୋ॒ର୍ଧାରେତ୍ଯ॒ଗ୍ନି-ର୍ଵସୁ॒ସ୍ତସ୍ଯୈ॒ଷା ଧାରା॒ ଵିଷ୍ଣୁ॒-ର୍ଵସୁ॒ସ୍ତସ୍ଯୈ॒ଷା ଧାରା᳚ ଽଽଗ୍ନାଵୈଷ୍ଣ॒ଵ୍ଯର୍ଚା ଵସୋ॒ର୍ଧାରା᳚-ଞ୍ଜୁହୋତି ଭାଗ॒ଧେଯେ॑ନୈ॒ଵୈନୌ॒ ସମ॑ର୍ଧଯ॒ତ୍ଯଥୋ॑ ଏ॒ତା- [ଏ॒ତାମ୍, ଏ॒ଵା-ଽଽହୁ॑ତି-] 10
-ମେ॒ଵା-ଽଽହୁ॑ତି-ମା॒ଯତ॑ନଵତୀ-ଙ୍କରୋତି॒ ଯତ୍କା॑ମ ଏନା-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॒ ତଦେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଵା ଏ॒ଷ ଯଦ॒ଗ୍ନିସ୍ତସ୍ଯୈ॒ତେ ତ॒ନୁଵୌ॑ ଘୋ॒ରା-ଽନ୍ଯା ଶି॒ଵା-ଽନ୍ଯା ଯଚ୍ଛ॑ତରୁ॒ଦ୍ରୀଯ॑-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॒ ଯୈଵାସ୍ଯ॑ ଘୋ॒ରା ତ॒ନୂସ୍ତା-ନ୍ତେନ॑ ଶମଯତି॒ ଯ-ଦ୍ଵସୋ॒ର୍ଧାରା᳚-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॒ ଯୈଵାସ୍ଯ॑ ଶି॒ଵା ତ॒ନୂସ୍ତା-ନ୍ତେନ॑ ପ୍ରୀଣାତି॒ ଯୋ ଵୈ ଵସୋ॒ର୍ଧାରା॑ଯୈ [ଵସୋ॒ର୍ଧାରା॑ଯୈ, ପ୍ର॒ତି॒ଷ୍ଠାଂ-ଵେଁଦ॒] 11
ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠାଂ-ଵେଁଦ॒ ପ୍ରତ୍ଯେ॒ଵ ତି॑ଷ୍ଠତି॒ ଯଦାଜ୍ଯ॑ମୁ॒ଚ୍ଛିଷ୍ଯେ॑ତ॒ ତସ୍ମି॑-ନ୍ବ୍ରହ୍ମୌଦ॒ନ-ମ୍ପ॑ଚେ॒-ତ୍ତ-ମ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣାଶ୍ଚ॒ତ୍ଵାରଃ॒ ପ୍ରା-ଽଶ୍ଞୀ॑ଯୁରେ॒ଷ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରୋ ଯଦ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣ ଏ॒ଷା ଖଲୁ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନେଃ ପ୍ରି॒ଯା ତ॒ନୂର୍ଯ-ଦ୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରଃ ପ୍ରି॒ଯାଯା॑ମେ॒ଵୈନା᳚-ନ୍ତ॒ନୁଵା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ ଷ୍ଠାପଯତି॒ ଚତ॑ସ୍ରୋ ଧେ॒ନୂର୍ଦ॑ଦ୍ଯା॒-ତ୍ତାଭି॑ରେ॒ଵ ଯଜ॑ମାନୋ॒-ଽମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ᳚-ଽଗ୍ନି-ନ୍ଦୁ॑ହେ ॥ 12 ॥
(ଉପୈ॒ - ତାଂ - ଧାରା॑ଯୈ॒ - ଷଟ୍ଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 3)
ଚିତ୍ତି॑-ଞ୍ଜୁହୋମି॒ ମନ॑ସା ଘୃ॒ତେନେତ୍ଯା॒ହାଦା᳚ଭ୍ଯା॒ ଵୈ ନାମୈ॒ଷା-ଽଽହୁ॑ତିର୍ଵୈଶ୍ଵକର୍ମ॒ଣୀ ନୈନ॑-ଞ୍ଚିକ୍ଯା॒ନ-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯୋ ଦଭ୍ନୋ॒ତ୍ଯଥୋ॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ଵାଵ॑ ରୁ॒ନ୍ଧେ ଽଗ୍ନେ॒ ତମ॒ଦ୍ଯେତି॑ ପ॒ଙ୍କ୍ତ୍ଯା ଜୁ॑ହୋତି ପ॒ଙ୍କ୍ତ୍ଯା-ଽଽହୁ॑ତ୍ଯା ଯଜ୍ଞମୁ॒ଖମା ର॑ଭତେ ସ॒ପ୍ତ ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ସ॒ମିଧଃ॑ ସ॒ପ୍ତଜି॒ହ୍ଵା ଇତ୍ଯା॑ହ॒ ହୋତ୍ରା॑ ଏ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ଽଗ୍ନିର୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ-ଽପା᳚କ୍ରା-ଽମ-ଦ୍ଭାଗ॒ଧେଯ॑- [-ଽପା᳚କ୍ରା-ଽମ-ଦ୍ଭାଗ॒ଧେଯ᳚ମ୍, ଇ॒ଚ୍ଛମା॑ନ॒ସ୍ତସ୍ମା॑] 13
-ମି॒ଚ୍ଛମା॑ନ॒ସ୍ତସ୍ମା॑ ଏ॒ତ-ଦ୍ଭା॑ଗ॒ଧେଯ॒-ମ୍ପ୍ରାଯ॑ଚ୍ଛନ୍ନେ॒ତଦ୍ଵା ଅ॒ଗ୍ନେର॑ଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରମେ॒ତର୍ହି॒ ଖଲୁ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଜା॒ତୋ ଯର୍ହି॒ ସର୍ଵ॑ଶ୍ଚି॒ତୋ ଜା॒ତାଯୈ॒ଵାସ୍ମା॒ ଅନ୍ନ॒ମପି॑ ଦଧାତି॒ ସ ଏ॑ନ-ମ୍ପ୍ରୀ॒ତଃ ପ୍ରୀ॑ଣାତି॒ ଵସୀ॑ଯା-ନ୍ଭଵତି ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି॒ ଯଦେ॒ଷ ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯଶ୍ଚୀ॒ଯତେ-ଽଥ॒ କ୍ଵା᳚ସ୍ଯା-ଽଽହଵ॒ନୀଯ॒ ଇତ୍ଯ॒ସାଵା॑ଦି॒ତ୍ଯ ଇତି॑ ବ୍ରୂଯାଦେ॒ତସ୍ମି॒ନ୍॒ଃଇ ସର୍ଵା᳚ଭ୍ଯୋ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯୋ॒ ଜୁହ୍ଵ॑ତି॒ [ଜୁହ୍ଵ॑ତି, ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ॒ଗ୍ନି-] 14
ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ ସା॒କ୍ଷାଦେ॒ଵ ଦେ॒ଵତା॑ ଋଦ୍ଧ୍ନୋ॒ତ୍ଯଗ୍ନେ॑ ଯଶସ୍ଵି॒ନ୍॒ ଯଶ॑ସେ॒ ମମ॑ର୍ପ॒ଯେନ୍ଦ୍ରା॑ଵତୀ॒ ମପ॑ଚିତୀ ମି॒ହା-ଽଽଵ॑ହ । ଅ॒ଯ-ମ୍ମୂ॒ର୍ଧା ପ॑ରମେ॒ଷ୍ଠୀ ସୁ॒ଵର୍ଚା᳚-ସ୍ସମା॒ନାନା॑ମୁତ୍ତ॒ମ ଶ୍ଲୋ॑କୋ ଅସ୍ତୁ ॥ ଭ॒ଦ୍ର-ମ୍ପଶ୍ଯ॑ନ୍ତ॒ ଉପ॑ ସେଦୁ॒ରଗ୍ରେ॒ ତପୋ॑ ଦୀ॒କ୍ଷାମୃଷ॑ଯ-ସ୍ସୁଵ॒ର୍ଵିଦଃ॑ । ତତଃ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ବଲ॒ମୋଜ॑ଶ୍ଚ ଜା॒ତ-ନ୍ତଦ॒ସ୍ମୈ ଦେ॒ଵା ଅ॒ଭି ସ-ନ୍ନ॑ମନ୍ତୁ ॥ ଧା॒ତା ଵି॑ଧା॒ତା ପ॑ର॒ମୋ- [ପ॑ର॒ମା, ଉ॒ତ ସ॒ନ୍ଦୃ-କ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ] 15
-ତ ସ॒ନ୍ଦୃ-କ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପରମେ॒ଷ୍ଠୀ ଵି॒ରାଜା᳚ । ସ୍ତୋମା॒-ଶ୍ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି ନି॒ଵିଦୋ॑ ମ ଆହୁରେ॒ତସ୍ମୈ॑ ରା॒ଷ୍ଟ୍ରମ॒ଭି ସ-ନ୍ନ॑ମାମ ॥ ଅ॒ଭ୍ଯାଵ॑ର୍ତଦ୍ଧ୍ଵ॒ମୁପ॒ ମେତ॑ ସା॒କମ॒ଯଗ୍ଂ ଶା॒ସ୍ତା-ଽଧି॑ପତିର୍ଵୋ ଅସ୍ତୁ । ଅ॒ସ୍ଯ ଵି॒ଜ୍ଞାନ॒ମନୁ॒ ସଗ୍ଂ ର॑ଭଦ୍ଧ୍ଵମି॒ମ-ମ୍ପ॒ଶ୍ଚାଦନୁ॑ ଜୀଵାଥ॒ ସର୍ଵେ᳚ ॥ ରା॒ଷ୍ଟ୍ର॒ଭୃତ॑ ଏ॒ତା ଉପ॑ ଦଧାତ୍ଯେ॒ଷା ଵା ଅ॒ଗ୍ନେଶ୍ଚିତୀ॑ ରାଷ୍ଟ୍ର॒ଭୃ-ତ୍ତଯୈ॒ଵାସ୍ମି॑-ନ୍ରା॒ଷ୍ଟ୍ର-ନ୍ଦ॑ଧାତି ରା॒ଷ୍ଟ୍ରମେ॒ଵ ଭ॑ଵତି॒ ନାସ୍ମା᳚-ଦ୍ରା॒ଷ୍ଟ୍ର-ମ୍ଭ୍ରଗ୍ଂ॑ଶତେ ॥ 16 ॥
(ଭା॒ଗ॒ଧେଯଂ॒ - ଜୁହ୍ଵ॑ତି - ପର॒ମା - ରା॒ଷ୍ଟ୍ର-ନ୍ଦ॑ଧାତି - ସ॒ପ୍ତ ଚ॑) (ଅ. 4)
ଯଥା॒ ଵୈ ପୁ॒ତ୍ରୋ ଜା॒ତୋ ମ୍ରି॒ଯତ॑ ଏ॒ଵଂ-ଵାଁ ଏ॒ଷ ମ୍ରି॑ଯତେ॒ ଯସ୍ଯା॒ଗ୍ନିରୁଖ୍ଯ॑ ଉ॒ଦ୍ଵାଯ॑ତି॒ ଯନ୍ନି॑ର୍ମ॒ନ୍ଥ୍ଯ॑-ଙ୍କୁ॒ର୍ଯା-ଦ୍ଵିଚ୍ଛି॑ନ୍ଦ୍ଯା॒-ଦ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯମସ୍ମୈ ଜନଯେ॒-ଥ୍ସ ଏ॒ଵ ପୁନଃ॑ ପ॒ରୀଦ୍ଧ୍ଯ॒-ସ୍ସ୍ଵାଦେ॒ଵୈନଂ॒-ଯୋଁନେ᳚ର୍ଜନଯତି॒ ନାସ୍ମୈ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯ-ଞ୍ଜନଯତି॒ ତମୋ॒ ଵା ଏ॒ତ-ଙ୍ଗୃ॑ହ୍ଣାତି॒ ଯସ୍ଯା॒ଗ୍ନିରୁଖ୍ଯ॑ ଉ॒ଦ୍ଵାଯ॑ତି ମୃ॒ତ୍ଯୁସ୍ତମଃ॑ କୃ॒ଷ୍ଣଂ-ଵାଁସଃ॑ କୃ॒ଷ୍ଣା ଧେ॒ନୁର୍ଦକ୍ଷି॑ଣା॒ ତମ॑ସୈ॒- [ତମ॑ସା, ଏ॒ଵ ତମୋ॑] 17
-ଵ ତମୋ॑ ମୃ॒ତ୍ଯୁମପ॑ ହତେ॒ ହିର॑ଣ୍ଯ-ନ୍ଦଦାତି॒ ଜ୍ଯୋତି॒ର୍ଵୈ ହିର॑ଣ୍ଯ॒-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॑ଷୈ॒ଵ ତମୋ-ଽପ॑ ହ॒ତେ-ଽଥୋ॒ ତେଜୋ॒ ଵୈ ହିର॑ଣ୍ଯ॒-ନ୍ତେଜ॑ ଏ॒ଵା-ଽଽତ୍ମ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତେ॒ ସୁଵ॒ର୍ନ ଘ॒ର୍ମ-ସ୍ସ୍ଵାହା॒ ସୁଵ॒ର୍ନା-ଽର୍କ-ସ୍ସ୍ଵାହା॒ ସୁଵ॒ର୍ନ ଶୁ॒କ୍ର-ସ୍ସ୍ଵାହା॒ ସୁଵ॒ର୍ନ ଜ୍ଯୋତି॒-ସ୍ସ୍ଵାହା॒ ସୁଵ॒ର୍ନ ସୂର୍ଯ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା॒ ଽର୍କୋ ଵା ଏ॒ଷ ଯଦ॒ଗ୍ନି-ର॒ସା-ଵା॑ଦି॒ତ୍ଯୋ᳚- [ଯଦ॒ଗ୍ନି-ର॒ସା-ଵା॑ଦି॒ତ୍ଯଃ, ଆ॒ଶ୍ଵ॒ମେ॒ଧୋ ଯଦେ॒ତା] 18
-ଽଶ୍ଵମେ॒ଧୋ ଯଦେ॒ତା ଆହୁ॑ତୀ ର୍ଜୁ॒ହୋତ୍ଯ॑ର୍କା-ଶ୍ଵମେ॒ଧଯୋ॑ରେ॒ଵ ଜ୍ଯୋତୀଗ୍ଂ॑ଷି॒ ସ-ନ୍ଦ॑ଧାତ୍ଯେ॒ଷ ହ॒ ତ୍ଵା ଅ॑ର୍କାଶ୍ଵମେ॒ଧୀ ଯସ୍ଯୈ॒ତଦ॒ଗ୍ନୌ କ୍ରି॒ଯତ॒ ଆପୋ॒ ଵା ଇ॒ଦମଗ୍ରେ॑ ସଲି॒ଲମା॑ସୀ॒-ଥ୍ସ ଏ॒ତା-ମ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ରଥ॒ମା-ଞ୍ଚିତି॑ମପଶ୍ଯ॒-ତ୍ତାମୁପା॑ଧତ୍ତ॒ ତଦି॒ଯମ॑ଭଵ॒-ତ୍ତଂ-ଵିଁ॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମା-ଽବ୍ରଵୀ॒ଦୁପ॒ ତ୍ଵା-ଽଽଯା॒ନୀତି॒ ନେହ ଲୋ॒କୋ᳚-ଽସ୍ତୀତ୍ଯ॑- [ଲୋ॒କୋ᳚-ଽସ୍ତୀତି॑, ଅ॒ବ୍ର॒ଵୀ॒-ଥ୍ସ] 19
-ତ୍ଯବ୍ରଵୀ॒-ଥ୍ସ ଏ॒ତା-ନ୍ଦ୍ଵି॒ତୀଯା॒-ଞ୍ଚିତି॑ମପଶ୍ଯ॒-ତ୍ତାମୁପା॑ଧତ୍ତ॒ ତଦ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମଭଵ॒-ଥ୍ସ ଯ॒ଜ୍ଞଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିମବ୍ରଵୀ॒ଦୁପ॒ ତ୍ଵା-ଽଽଯା॒ନୀତି॒ ନେହ ଲୋ॒କୋ᳚-ଽସ୍ତୀତ୍ଯ॑ବ୍ରଵୀ॒-ଥ୍ସ ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମାଣ-ମବ୍ରଵୀ॒ଦୁପ॒ ତ୍ଵା-ଽଽଯା॒ନୀତି॒ କେନ॑ ମୋ॒ପୈଷ୍ଯ॒ସୀତି॒ ଦିଶ୍ଯା॑ଭି॒ରିତ୍ଯ॑ବ୍ରଵୀ॒-ତ୍ତ-ନ୍ଦିଶ୍ଯା॑ଭିରୁ॒ପୈ-ତ୍ତା ଉପା॑ଧତ୍ତ॒ ତା ଦିଶୋ॑- [ତା ଦିଶଃ॑, ଅ॒ଭ॒ଵ॒ନ୍-ଥ୍ସ] 20
-ଽଭଵ॒ନ୍-ଥ୍ସ ପ॑ରମେ॒ଷ୍ଠୀ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିମବ୍ରଵୀ॒ଦୁପ॒ ତ୍ଵା-ଽଽଯା॒ନୀତି॒ ନେହ ଲୋ॒କୋ᳚-ଽସ୍ତୀତ୍ଯ॑ବ୍ରଵୀ॒-ଥ୍ସ ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମାଣ-ଞ୍ଚ ଯ॒ଜ୍ଞ-ଞ୍ଚା᳚ବ୍ରଵୀ॒ଦୁପ॑ ଵା॒ମା ଽଯା॒ନୀତି॒ ନେହ ଲୋ॒କୋ᳚-ଽସ୍ତୀତ୍ଯ॑ବ୍ରୂତା॒ଗ୍ଂ॒ ସ ଏ॒ତା-ନ୍ତୃ॒ତୀଯା॒-ଞ୍ଚିତି॑ମପଶ୍ଯ॒-ତ୍ତାମୁପା॑ଧତ୍ତ॒ ତଦ॒ସାଵ॑ଭଵ॒-ଥ୍ସ ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ମବ୍ରଵୀ॒ଦୁପ॒ ତ୍ଵା- [-ମବ୍ରଵୀ॒ଦୁପ॒ ତ୍ଵା, ଆଯା॒ନୀତି॒] 21
-ଽଽଯା॒ନୀତି॒ ନେହ ଲୋ॒କୋ᳚-ଽସ୍ତୀତ୍ଯ॑ବ୍ରଵୀ॒-ଥ୍ସ ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମାଣ-ଞ୍ଚ ଯ॒ଜ୍ଞ-ଞ୍ଚା᳚ବ୍ରଵୀ॒ଦୁପ॑ ଵା॒ମା-ଽଯା॒ନୀତି॒ ନେହ ଲୋ॒କୋ᳚-ଽସ୍ତୀତ୍ଯ॑ବ୍ରୂତା॒ଗ୍ଂ॒ ସ ପ॑ରମେ॒ଷ୍ଠିନ॑ମବ୍ରଵୀ॒ଦୁପ॒ ତ୍ଵା-ଽଽଯା॒ନୀତି॒ କେନ॑ ମୋ॒ପୈଷ୍ଯ॒ସୀତି॑ ଲୋକ-ମ୍ପୃ॒ଣଯେତ୍ଯ॑ବ୍ରଵୀ॒-ତ୍ତଂ-ଲୋଁ॑କ-ମ୍ପୃ॒ଣଯୋ॒ପୈ-ତ୍ତସ୍ମା॒ଦଯା॑ତଯାମ୍ନୀ ଲୋକ-ମ୍ପୃ॒ଣା-ଽଯା॑ତଯାମା॒ ହ୍ଯ॑ସା- [ହ୍ଯ॑ସୌ, ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯସ୍ତାନୃଷ॑ଯୋ] 22
-ଵା॑ଦି॒ତ୍ଯସ୍ତାନୃଷ॑ଯୋ ଽବ୍ରୁଵ॒ନ୍ନୁପ॑ ଵ॒ ଆ-ଽଯା॒ମେତି॒ କେନ॑ ନ ଉ॒ପୈଷ୍ଯ॒ଥେତି॑ ଭୂ॒ମ୍ନେତ୍ଯ॑ବ୍ରୁଵ॒-ନ୍ତା-ନ୍ଦ୍ଵାଭ୍ଯା॒-ଞ୍ଚିତୀ᳚ଭ୍ଯାମୁ॒ପାଯ॒ନ୍-ଥ୍ସ ପଞ୍ଚ॑ଚିତୀକ॒-ସ୍ସମ॑ପଦ୍ଯତ॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ ଭୂଯା॑ନେ॒ଵ ଭ॑ଵତ୍ଯ॒ଭୀମାନ୍ ଁଲୋ॒କାଞ୍ଜ॑ଯତି ଵି॒ଦୁରେ॑ନ-ନ୍ଦେ॒ଵା ଅଥୋ॑ ଏ॒ତାସା॑ମେ॒ଵ ଦେ॒ଵତା॑ନା॒ଗ୍ଂ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି ॥ 23 ॥
(ତମ॑ସା - ଽଽଦି॒ତ୍ଯୋ᳚ - ଽସ୍ତୀତି॒ - ଦିଶ॑ - ଆଦି॒ତ୍ଯଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିମବ୍ରଵୀ॒ଦୁପ॑ ତ୍ଵା॒ - ଽସୌ - ପଞ୍ଚ॑ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 5)
ଵଯୋ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଯଦ॑ଗ୍ନି॒ଚି-ତ୍ପ॒କ୍ଷିଣୋ᳚-ଽଶ୍ଞୀ॒ଯା-ତ୍ତମେ॒ଵାଗ୍ନିମ॑ଦ୍ଯା॒ଦା-ର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛେ᳚-ଥ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରଂ-ଵ୍ରଁ॒ତ-ଞ୍ଚ॑ରେ-ଥ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରଗ୍ଂ ହି ଵ୍ର॒ତ-ନ୍ନାତି॑ ପ॒ଶୁର୍ଵା ଏ॒ଷ ଯଦ॒ଗ୍ନିର୍ହି॒ନସ୍ତି॒ ଖଲୁ॒ ଵୈ ତ-ମ୍ପ॒ଶୁର୍ଯ ଏ॑ନ-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ତ୍ପ୍ର॒ତ୍ଯଞ୍ଚ॑ମୁପ॒ଚର॑ତି॒ ତସ୍ମା᳚-ତ୍ପ॒ଶ୍ଚା-ତ୍ପ୍ରାଂଉ॑ପ॒ଚର୍ଯ॑ ଆ॒ତ୍ମନୋ-ଽହିଗ୍ଂ॑ସାଯୈ॒ ତେଜୋ॑-ଽସି॒ ତେଜୋ॑ ମେ ଯଚ୍ଛ ପୃଥି॒ଵୀଂ-ଯଁ॑ଚ୍ଛ [ପୃଥି॒ଵୀଂ-ଯଁ॑ଚ୍ଛ, ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ଯୈ ମା॑ ପାହି॒] 24
ପୃଥି॒ଵ୍ଯୈ ମା॑ ପାହି॒ ଜ୍ଯୋତି॑ରସି॒ ଜ୍ଯୋତି॑ର୍ମେ ଯଚ୍ଛା॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷଂ-ଯଁଚ୍ଛା॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷାନ୍ମା ପାହି॒ ସୁଵ॑ରସି॒ ସୁଵ॑ର୍ମେ ଯଚ୍ଛ॒ ଦିଵଂ॑-ଯଁଚ୍ଛ ଦି॒ଵୋ ମା॑ ପା॒ହୀତ୍ଯା॑ହୈ॒ତାଭି॒ର୍ଵା ଇ॒ମେ ଲୋ॒କା ଵିଧୃ॑ତା॒ ଯଦେ॒ତା ଉ॑ପ॒ଦଧା᳚ତ୍ଯେ॒ଷାଂ-ଲୋଁ॒କାନାଂ॒-ଵିଁଧୃ॑ତ୍ଯୈ ସ୍ଵଯମାତୃ॒ଣ୍ଣା ଉ॑ପ॒ଧାଯ॑ ହିରଣ୍ଯେଷ୍ଟ॒କା ଉପ॑ଦଧାତୀ॒ମେ ଵୈ ଲୋ॒କା-ସ୍ସ୍ଵ॑ଯମାତୃ॒ଣ୍ଣା ଜ୍ଯୋତି॒ର୍॒ହିର॑ଣ୍ଯଂ॒-ଯଁ-ଥ୍ସ୍ଵ॑ଯମାତୃ॒ଣ୍ଣା ଉ॑ପ॒ଧାଯ॑ [ଉ॑ପ॒ଧାଯ॑, ହି॒ର॒ଣ୍ଯେ॒ଷ୍ଟ॒କା ଉ॑ପ॒ଦଧା॑ତୀ॒-] 25
ହିରଣ୍ଯେଷ୍ଟ॒କା ଉ॑ପ॒ଦଧା॑ତୀ॒ମା-ନେ॒ଵୈତାଭି॑-ର୍ଲୋ॒କା-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମତଃ କୁରୁ॒ତେ-ଽଥୋ॑ ଏ॒ତାଭି॑ରେ॒ଵାସ୍ମା॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ ପ୍ର ଭା᳚ନ୍ତି॒ ଯାସ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ସୂର୍ଯେ॒ ରୁଚ॑ ଉଦ୍ଯ॒ତୋ ଦିଵ॑ମାତ॒ନ୍ଵନ୍ତି॑ ର॒ଶ୍ମିଭିଃ॑ । ତାଭି॒-ସ୍ସର୍ଵା॑ଭୀ ରୁ॒ଚେ ଜନା॑ଯ ନସ୍କୃଧି ॥ ଯା ଵୋ॑ ଦେଵା॒-ସ୍ସୂର୍ଯେ॒ ରୁଚୋ॒ ଗୋଷ୍ଵଶ୍ଵେ॑ଷୁ॒ ଯା ରୁଚଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ରା᳚ଗ୍ନୀ॒ ତାଭି॒-ସ୍ସର୍ଵା॑ଭୀ॒ ରୁଚ॑-ନ୍ନୋ ଧତ୍ତ ବୃହସ୍ପତେ ॥ ରୁଚ॑ନ୍ନୋ ଧେହି [ଧେହି, ବ୍ରା॒ହ୍ମ॒ଣେଷୁ॒ ରୁଚ॒ଗ୍ଂ॒] 26
ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣେଷୁ॒ ରୁଚ॒ଗ୍ଂ॒ ରାଜ॑ସୁ ନସ୍କୃଧି । ରୁଚଂ॑-ଵିଁ॒ଶ୍ଯେ॑ଷୁ ଶୂ॒ଦ୍ରେଷୁ॒ ମଯି॑ ଧେହି ରୁ॒ଚା ରୁଚ᳚ମ୍ ॥ ଦ୍ଵେ॒ଧା ଵା ଅ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑କ୍ଯା॒ନସ୍ଯ॒ ଯଶ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛତ୍ଯ॒ଗ୍ନିଂ-ଵାଁ॑ ଚି॒ତମୀ॑ଜା॒ନଂ-ଵାଁ॒ ଯଦେ॒ତା ଆହୁ॑ତୀର୍ଜୁ॒ହୋତ୍ଯା॒ତ୍ମନ୍ନେ॒ଵ ଯଶ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତ ଈଶ୍ଵ॒ରୋ ଵା ଏ॒ଷ ଆର୍ତି॒ମାର୍ତୋ॒ର୍ଯୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॒ନ୍ଵନ୍ନ॑ଧି॒ କ୍ରାମ॑ତି॒ ତତ୍ତ୍ଵା॑ ଯାମି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ଵନ୍ଦ॑ମାନ॒ ଇତି॑ ଵାରୁ॒ଣ୍ଯର୍ଚା [ଇତି॑ ଵାରୁ॒ଣ୍ଯର୍ଚା, ଜୁ॒ହୁ॒ଯା॒ଚ୍ଛାନ୍ତି॑-] 27
ଜୁ॑ହୁଯା॒ଚ୍ଛାନ୍ତି॑-ରେ॒ଵୈଷା ଽଗ୍ନେର୍ଗୁପ୍ତି॑ରା॒ତ୍ମନୋ॑ ହ॒ଵିଷ୍କୃ॑ତୋ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଯୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ ଯଥା॒ ଵୈ ହ॒ଵି-ସ୍ସ୍କନ୍ଦ॑ତ୍ଯେ॒ଵଂ-ଵାଁ ଏ॒ଷ ସ୍କ॑ନ୍ଦତି॒ ଯୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॒ତ୍ଵା ସ୍ତ୍ରିଯ॑ମୁ॒ପୈତି॑ ମୈତ୍ରାଵରୁ॒ଣ୍ଯା-ଽଽମିକ୍ଷ॑ଯା ଯଜେତ ମୈତ୍ରାଵରୁ॒ଣତା॑-ମେ॒ଵୋପୈ᳚ତ୍ଯା॒ତ୍ମନୋ ଽସ୍କ॑ନ୍ଦାଯ॒ ଯୋ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିମୃ॑ତୁ॒ସ୍ଥାଂ-ଵେଁଦ॒ର୍ତୁର୍-ଋ॑ତୁରସ୍ମୈ॒ କଲ୍ପ॑ମାନ ଏତି॒ ପ୍ରତ୍ଯେ॒ଵ ତି॑ଷ୍ଠତି ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରୋ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିର୍- [ଵା ଅ॒ଗ୍ନିଃ, ଋ॒ତୁ॒ସ୍ଥା-ସ୍ତସ୍ଯ॑] 28
-ଋ॑ତୁ॒ସ୍ଥା-ସ୍ତସ୍ଯ॑ ଵସ॒ନ୍ତ-ଶ୍ଶିରୋ᳚ ଗ୍ରୀ॒ଷ୍ମୋ ଦକ୍ଷି॑ଣଃ ପ॒କ୍ଷୋ ଵ॒ର୍॒ଷାଃ ପୁଚ୍ଛଗ୍ଂ॑ ଶ॒ରଦୁତ୍ତ॑ରଃ ପ॒କ୍ଷୋ ହେ॑ମ॒ନ୍ତୋ ମଦ୍ଧ୍ଯ॑-ମ୍ପୂର୍ଵପ॒କ୍ଷା-ଶ୍ଚିତ॑ଯୋ¶ପ॒କ୍ଷାଃ ପୁରୀ॑ଷ-ମହୋରା॒ତ୍ରାଣୀଷ୍ଟ॑କା ଏ॒ଷ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିର୍-ଋ॑ତୁ॒ସ୍ଥା ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॒ର୍ତୁର୍-ଋ॑ତୁରସ୍ମୈ॒ କଲ୍ପ॑ମାନ ଏତି॒ ପ୍ରତ୍ଯେ॒ଵ ତି॑ଷ୍ଠତି ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ଵା ଏ॒ତ-ଞ୍ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯ॑କାମୋ॒ ନ୍ଯ॑ଧତ୍ତ॒ ତତୋ॒ ଵୈ ସ ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯ॑ମଗଚ୍ଛ॒ଦ୍ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯ॑ମେ॒ଵ ଗ॑ଚ୍ଛତି ॥ 29 ॥
(ପୃ॒ଥି॒ଵୀଂ-ଯଁ॑ଚ୍ଛ॒ - ଯ-ଥ୍ସ୍ଵ॑ଯମାତୃ॒ଣ୍ଣା ଉ॑ପ॒ଧାଯ॑ - ଧେହ୍ଯୃ॒ - ଚା - ଗ୍ନି - ଶ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ - ତ୍ରୀଣି॑ ଚ) (ଅ. 6)
ଯଦାକୂ॑ତା-ଥ୍ସ॒ମସୁ॑ସ୍ରୋଦ୍ଧୃ॒ଦୋ ଵା॒ ମନ॑ସୋ ଵା॒ ସମ୍ଭୃ॑ତ॒-ଞ୍ଚକ୍ଷୁ॑ଷୋ ଵା । ତମନୁ॒ ପ୍ରେହି॑ ସୁକୃ॒ତସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କଂ-ଯଁତ୍ରର୍ଷ॑ଯଃ ପ୍ରଥମ॒ଜା ଯେ ପୁ॑ରା॒ଣାଃ ॥ ଏ॒ତଗ୍ଂ ସ॑ଧସ୍ଥ॒ ପରି॑ ତେ ଦଦାମି॒ ଯମା॒ଵହା᳚ଚ୍ଛେଵ॒ଧି-ଞ୍ଜା॒ତଵେ॑ଦାଃ । ଅ॒ନ୍ଵା॒ଗ॒ନ୍ତା ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତିର୍ଵୋ॒ ଅତ୍ର॒ ତଗ୍ଗ୍ ସ୍ମ॑ ଜାନୀତ ପର॒ମେ ଵ୍ଯୋ॑ମନ୍ନ୍ ॥ ଜା॒ନୀ॒ତାଦେ॑ନ-ମ୍ପର॒ମେ ଵ୍ଯୋ॑ମ॒-ନ୍ଦେଵା᳚-ସ୍ସଧସ୍ଥା ଵି॒ଦ ରୂ॒ପମ॑ସ୍ଯ । ଯଦା॒ଗଚ୍ଛା᳚- [ଯଦା॒ଗଚ୍ଛା᳚ତ୍, ପ॒ଥିଭି॑-ର୍ଦେଵ॒ଯାନୈ॑] 30
-ତ୍ପ॒ଥିଭି॑-ର୍ଦେଵ॒ଯାନୈ॑-ରିଷ୍ଟାପୂ॒ର୍ତେ କୃ॑ଣୁତା-ଦା॒ଵି-ର॑ସ୍ମୈ ॥ ସ-ମ୍ପ୍ର ଚ୍ଯ॑ଵଦ୍ଧ୍ଵ॒-ମନୁ॒ ସ-ମ୍ପ୍ର ଯା॒ତାଗ୍ନେ॑ ପ॒ଥୋ ଦେ॑ଵ॒ଯାନା᳚ନ୍ କୃଣୁଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଅ॒ସ୍ମିନ୍-ଥ୍ସ॒ଧସ୍ଥେ॒ ଅଦ୍ଧ୍ଯୁତ୍ତ॑ରସ୍ମି॒ନ୍ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେଵା॒ ଯଜ॑ମାନଶ୍ଚ ସୀଦତ ॥ ପ୍ର॒ସ୍ତ॒ରେଣ॑ ପରି॒ଧିନା᳚ ସ୍ରୁ॒ଚା ଵେଦ୍ଯା॑ ଚ ବ॒ର୍॒ହିଷା᳚ । ଋ॒ଚେମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନୋ॑ ଵହ॒ ସୁଵ॑ର୍ଦେ॒ଵେଷୁ॒ ଗନ୍ତ॑ଵେ ॥ ଯଦି॒ଷ୍ଟଂ-ଯଁ-ତ୍ପ॑ରା॒ଦାନଂ॒-ଯଁଦ୍ଦ॒ତ୍ତଂ-ଯାଁ ଚ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା । ତ- [ତତ୍, ଅ॒ଗ୍ନି-] 31
-ଦ॒ଗ୍ନି-ର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵକର୍ମ॒ଣ-ସ୍ସୁଵ॑ର୍ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ନୋ ଦଧତ୍ ॥ ଯେନା॑ ସ॒ହସ୍ରଂ॒-ଵଁହ॑ସି॒ ଯେନା᳚ଗ୍ନେ ସର୍ଵଵେଦ॒ସମ୍ । ତେନେ॒ମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନୋ॑ ଵହ॒ ସୁଵ॑ର୍ଦେ॒ଵେଷୁ॒ ଗନ୍ତ॑ଵେ ॥ ଯେନା᳚ଗ୍ନେ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା ଯୁ॒କ୍ତା ଯ॒ଜ୍ଞଂ-ଵଁହ॑ନ୍ତ୍ଯୃ॒ତ୍ଵିଜଃ॑ । ତେନେ॒ମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନୋ॑ ଵହ॒ ସୁଵ॑ର୍ଦେ॒ଵେଷୁ॒ ଗନ୍ତ॑ଵେ ॥ ଯେନା᳚-ଽଗ୍ନେ ସୁ॒କୃତଃ॑ ପ॒ଥା ମଧୋ॒ର୍ଧାରା᳚ ଵ୍ଯାନ॒ଶୁଃ । ତେନେ॒ମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନୋ॑ ଵହ॒ ସୁଵ॑ର୍ଦେ॒ଵେଷୁ॒ ଗନ୍ତ॑ଵେ ॥ ଯତ୍ର॒ ଧାରା॒ ଅନ॑ପେତା॒ ମଧୋ᳚ର୍ଘୃ॒ତସ୍ଯ॑ ଚ॒ ଯାଃ । ତଦ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵକର୍ମ॒ଣ-ସ୍ସୁଵ॑ର୍ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ନୋ ଦଧତ୍ ॥ 32 ॥
(ଆ॒ଗଚ୍ଛା॒ତ୍ - ତ - ଦ୍ଵଯା॑ନ॒ଶୁ ସ୍ତେନେ॒ମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନୋ॑ ଵହ॒ ସୁଵ॑ର୍ଦେ॒ଵେଷୁ॒ ଗନ୍ତ॑ଵେ॒ - ଚତୁ॑ର୍ଦଶ ଚ) (ଅ. 7)
ଯାସ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ସ॒ମିଧୋ॒ ଯାନି॒ ଧାମ॒ ଯା ଜି॒ହ୍ଵା ଜା॑ତଵେଦୋ॒ ଯୋ ଅ॒ର୍ଚିଃ । ଯେ ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ମେ॒ଡଯୋ॒ ଯ ଇନ୍ଦ॑ଵ॒ସ୍ତେଭି॑ରା॒ତ୍ମାନ॑-ଞ୍ଚିନୁହି ପ୍ରଜା॒ନନ୍ନ୍ ॥ ଉ॒ଥ୍ସ॒ନ୍ନ॒ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵା ଏ॒ଷ ଯଦ॒ଗ୍ନିଃ କିଂ-ଵାଁ-ଽହୈ॒ତସ୍ଯ॑ କ୍ରି॒ଯତେ॒ କିଂ-ଵାଁ॒ ନ ଯଦ୍ଵା ଅ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁ-ର॒ଗ୍ନେଶ୍ଚି॒ନ୍ଵନ୍ନ॑-ନ୍ତ॒ରେତ୍ଯା॒ତ୍ମନୋ॒ ଵୈ ତଦ॒ନ୍ତରେ॑ତି॒ ଯାସ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ସ॒ମିଧୋ॒ ଯାନି॒ [ସ॒ମିଧୋ॒ ଯାନି॑, ଧାମେତ୍ଯା॑ହୈ॒ଷା] 33
ଧାମେତ୍ଯା॑ହୈ॒ଷା ଵା ଅ॒ଗ୍ନେ-ସ୍ସ୍ଵ॑ଯ-ଞ୍ଚି॒ତିର॒ଗ୍ନିରେ॒ଵ ତଦ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୋତି॒ ନାଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁରା॒ତ୍ମନୋ॒-ଽନ୍ତରେ॑ତି॒ ଚତ॑ସ୍ର॒ ଆଶାଃ॒ ପ୍ରଚ॑ରନ୍ତ୍ଵ॒ଗ୍ନଯ॑ ଇ॒ମ-ନ୍ନୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନ॑ଯତୁ ପ୍ରଜା॒ନନ୍ନ୍ । ଘୃ॒ତ-ମ୍ପିନ୍ଵ॑ନ୍ନ॒ଜରଗ୍ଂ॑ ସୁ॒ଵୀର॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ ସ॒ମି-ଦ୍ଭ॑ଵ॒ତ୍ଯାହୁ॑ତୀନାମ୍ ॥ ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗାଯ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଲୋ॒କାଯୋପ॑ ଧୀଯତେ॒ ଯ-ତ୍କୂ॒ର୍ମଶ୍ଚତ॑ସ୍ର॒ ଆଶାଃ॒ ପ୍ର ଚ॑ରନ୍ତ୍ଵ॒ଗ୍ନଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ [ଇତ୍ଯା॑ହ, ଦିଶ॑ ଏ॒ଵୈତେନ॒] 34
ଦିଶ॑ ଏ॒ଵୈତେନ॒ ପ୍ର ଜା॑ନାତୀ॒ମ-ନ୍ନୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନ॑ଯତୁ ପ୍ରଜା॒ନନ୍ନିତ୍ଯା॑ହ ସୁଵ॒ର୍ଗସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କସ୍ଯା॒ଭିନୀ᳚ତ୍ଯୈ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ ସ॒ମି-ଦ୍ଭ॑ଵ॒ତ୍ଯାହୁ॑ତୀନା॒-ମିତ୍ଯା॑ହ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ଵୈ ଦେ॒ଵା-ସ୍ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମା॑ଯ॒ନ୍॒ ଯ-ଦ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ୍ଵତ୍ଯୋପ॒ଦଧା॑ତି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୈ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନ-ସ୍ସୁଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମେ॑ତି ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ଵା ଏ॒ଷ ଯଦ॒ଗ୍ନିସ୍ତସ୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ॒ଶଵ॒-ଶ୍ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି ରୂ॒ପଗ୍ଂ ସର୍ଵା॒ନ୍॒ ଵର୍ଣା॒ନିଷ୍ଟ॑କାନା-ଙ୍କୁର୍ଯା-ଦ୍ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂନ୍ ଛନ୍ଦା॒ଗ୍॒ସ୍ଯଵ॑ ରୁ॒ନ୍ଧେ-ଽଥୋ᳚ ପ୍ର॒ଜାଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଵୈନ॑-ମ୍ପ॒ଶୁଭ୍ଯ॒-ଶ୍ଛନ୍ଦୋ᳚ଭ୍ଯୋ ଽଵ॒ରୁଦ୍ଧ୍ଯ॑ ଚିନୁତେ ॥ 35 ॥
(ଯାନ୍ଯ॒ - ଗ୍ନଯ॒ ଇତ୍ଯା॒ହେ - ଷ୍ଟ॑କାନା॒ଗ୍ଂ॒ - ଷୋଡ॑ଶ ଚ) (ଅ. 8)
ମଯି॑ ଗୃହ୍ଣା॒ମ୍ଯଗ୍ରେ॑ ଅ॒ଗ୍ନିଗ୍ଂ ରା॒ଯସ୍ପୋଷା॑ଯ ସୁପ୍ରଜା॒ସ୍ତ୍ଵାଯ॑ ସୁ॒ଵୀର୍ଯା॑ଯ । ମଯି॑ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ମଯି॒ ଵର୍ଚୋ॑ ଦଧା॒ମ୍ଯରି॑ଷ୍ଟା-ସ୍ସ୍ଯାମ ତ॒ନୁଵା॑ ସୁ॒ଵୀରାଃ᳚ ॥ ଯୋ ନୋ॑ ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପି॑ତରୋ ହୃ॒ଥ୍ସ୍ଵ॑ନ୍ତରମ॑ର୍ତ୍ଯୋ॒ ମର୍ତ୍ଯାଗ୍ଂ॑ ଆଵି॒ଵେଶ॑ । ତମା॒ତ୍ମ-ନ୍ପରି॑ ଗୃହ୍ଣୀମହେ ଵ॒ଯ-ମ୍ମା ସୋ ଅ॒ସ୍ମାଗ୍ଂ ଅ॑ଵ॒ହାଯ॒ ପରା॑ ଗାତ୍ ॥ ଯଦ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁରା॒ତ୍ମନ୍ନ॒ଗ୍ନିମ-ଗୃ॑ହୀତ୍ଵା॒-ଽଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ଯାଦ୍ଯୋ᳚-ଽସ୍ଯ॒ ସ୍ଵୋ᳚-ଽଗ୍ନିସ୍ତମପି॒ [ସ୍ଵୋ᳚-ଽଗ୍ନିସ୍ତମପି॑, ଯଜ॑ମାନାଯ] 36
ଯଜ॑ମାନାଯ ଚିନୁଯାଦ॒ଗ୍ନି-ଙ୍ଖଲୁ॒ ଵୈ ପ॒ଶଵୋ-ଽନୂପ॑ ତିଷ୍ଠନ୍ତେ-ଽପ॒କ୍ରାମୁ॑କା ଅସ୍ମା-ତ୍ପ॒ଶଵଃ॑ ସ୍ଯୁ॒ର୍ମଯି॑ ଗୃହ୍ଣା॒ମ୍ଯଗ୍ରେ॑ ଅ॒ଗ୍ନିମିତ୍ଯା॑ହା॒-ଽଽତ୍ମନ୍ନେ॒ଵ ସ୍ଵମ॒ଗ୍ନି-ନ୍ଦା॑ଧାର॒ ନାସ୍ମା᳚-ତ୍ପ॒ଶଵୋ-ଽପ॑ କ୍ରାମନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି॒ ଯନ୍ମୃଚ୍ଚା-ଽଽପ॑ଶ୍ଚା॒ଗ୍ନେ-ର॑ନା॒ଦ୍ଯ-ମଥ॒ କସ୍ମା᳚ନ୍ମୃ॒ଦା ଚା॒ଦ୍ଭିଶ୍ଚା॒-ଽଗ୍ନିଶ୍ଚୀ॑ଯତ॒ ଇତି॒ ଯଦ॒ଦ୍ଭି-ସ୍ସଂ॒-ଯୌଁ- [ଯଦ॒ଦ୍ଭି-ସ୍ସଂ॒-ଯୌଁତି॑, ଆପୋ॒ ଵୈ] 37
-ତ୍ଯାପୋ॒ ଵୈ ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଦେ॒ଵତା॑ଭିରେ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ସଗ୍ଂ ସୃ॑ଜତି॒ ଯନ୍ମୃ॒ଦା ଚି॒ନୋତୀ॒ଯଂ-ଵାଁ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରୋ᳚-ଽଗ୍ନିନୈ॒ଵ ତଦ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚି॑ନୋତି ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି॒ ଯନ୍ମୃ॒ଦା ଚା॒ଦ୍ଭିଶ୍ଚା॒ଗ୍ନିଶ୍ଚୀ॒ଯତେ-ଽଥ॒ କସ୍ମା॑ଦ॒ଗ୍ନିରୁ॑ଚ୍ଯତ॒ ଇତି॒ ଯଚ୍ଛନ୍ଦୋ॑ଭି-ଶ୍ଚି॒ନୋତ୍ଯ॒ଗ୍ନଯୋ॒ ଵୈ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି॒ ତସ୍ମା॑ଦ॒ଗ୍ନିରୁ॑ଚ୍ଯ॒ତେ-ଽଥୋ॑ ଇ॒ଯଂ-ଵାଁ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରୋ ଯ- [ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରୋ ଯତ୍, ମୃ॒ଦା ଚି॒ନୋତି॒] 38
-ନ୍ମୃ॒ଦା ଚି॒ନୋତି॒ ତସ୍ମା॑ଦ॒ଗ୍ନିରୁ॑ଚ୍ଯତେ ହିରଣ୍ଯେଷ୍ଟ॒କା ଉପ॑ ଦଧାତି॒ ଜ୍ଯୋତି॒ର୍ଵୈ ହିର॑ଣ୍ଯ॒-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॑ରେ॒ଵା-ଽସ୍ମି॑-ନ୍ଦଧା॒ତ୍ଯଥୋ॒ ତେଜୋ॒ ଵୈ ହିର॑ଣ୍ଯ॒-ନ୍ତେଜ॑ ଏ॒ଵା-ଽଽତ୍ମ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତେ॒ ଯୋ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିଗ୍ଂ ସ॒ର୍ଵତୋ॑ମୁଖ-ଞ୍ଚିନୁ॒ତେ ସର୍ଵା॑ସୁ ପ୍ର॒ଜାସ୍ଵନ୍ନ॑ମତ୍ତି॒ ସର୍ଵା॒ ଦିଶୋ॒-ଽଭି ଜ॑ଯତି ଗାଯ॒ତ୍ରୀ-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦୁପ॑ ଦଧାତି ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଭ॑-ନ୍ଦକ୍ଷିଣ॒ତୋ ଜଗ॑ତୀ-ମ୍ପ॒ଶ୍ଚାଦ॑ନୁ॒ଷ୍ଟୁଭ॑ମୁତ୍ତର॒ତଃ ପ॒ଙ୍କ୍ତି-ମ୍ମଦ୍ଧ୍ଯ॑ ଏ॒ଷ ଵା ଅ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ॒ର୍ଵତୋ॑ମୁଖ॒ସ୍ତଂ-ଯଁ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାଗ୍ଶ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ ସର୍ଵା॑ସୁ ପ୍ର॒ଜାସ୍ଵନ୍ନ॑ମତ୍ତି॒ ସର୍ଵା॒ ଦିଶୋ॒-ଽଭି ଜ॑ଯ॒ତ୍ଯଥୋ॑ ଦି॒ଶ୍ଯେ॑ଵ ଦିଶ॒-ମ୍ପ୍ର ଵ॑ଯତି॒ ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଦି॒ଶି ଦି-କ୍ପ୍ରୋତା᳚ ॥ 39 ॥
(ଅପି॑-ସଂ॒ଯୌଁତି॑-ଵୈଶ୍ଵାନ॒ରୋ ଯ-ଦେ॒ଷ ଵୈ-ପଞ୍ଚ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 9)
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର॒ଗ୍ନି-ମ॑ସୃଜତ॒ ସୋ᳚-ଽସ୍ମା-ଥ୍ସୃ॒ଷ୍ଟଃ ପ୍ରା-ମ୍ପ୍ରା-ଽଦ୍ର॑ଵ॒-ତ୍ତସ୍ମା॒ ଅଶ୍ଵ॒-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯା᳚ସ୍ଯ॒-ଥ୍ସ ଦ॑କ୍ଷି॒ଣା-ଽଽଵ॑ର୍ତତ॒ ତସ୍ମୈ॑ ଵୃ॒ଷ୍ଣି-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯା᳚ସ୍ଯ॒-ଥ୍ସ ପ୍ର॒ତ୍ଯଙ୍ଙା-ଽଵ॑ର୍ତତ॒ ତସ୍ମା॑ ଋଷ॒ଭ-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯା᳚ସ୍ଯ॒-ଥ୍ସ ଉଦ॒ଙ୍ଙା-ଽଵ॑ର୍ତତ॒ ତସ୍ମୈ॑ ବ॒ସ୍ତ-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯା᳚ସ୍ଯ॒-ଥ୍ସ ଊ॒ର୍ଧ୍ଵୋ᳚-ଽଦ୍ରଵ॒-ତ୍ତସ୍ମୈ॒ ପୁରୁ॑ଷ॒-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯା᳚ସ୍ଯ॒ଦ୍ଯ-ତ୍ପ॑ଶୁଶୀ॒ର୍॒ଷାଣ୍ଯୁ॑ପ॒ଦଧା॑ତି ସ॒ର୍ଵତ॑ ଏ॒ଵୈନ॑- [ଏ॒ଵୈନ᳚ମ୍, ଅ॒ଵ॒ରୁଦ୍ଧ୍ଯ॑ ଚିନୁତ] 40
-ମଵ॒ରୁଦ୍ଧ୍ଯ॑ ଚିନୁତ ଏ॒ତା ଵୈ ପ୍ରା॑ଣ॒ଭୃତ॒-ଶ୍ଚକ୍ଷୁ॑ଷ୍ମତୀ॒ରିଷ୍ଟ॑କା॒ ଯ-ତ୍ପ॑ଶୁଶୀ॒ର୍॒ଷାଣି॒ ଯ-ତ୍ପ॑ଶୁଶୀ॒ର୍॒ଷାଣ୍ଯୁ॑ପ॒ଦଧା॑ତି॒ ତାଭି॑ରେ॒ଵ ଯଜ॑ମାନୋ॒-ଽମୁଷ୍ମି॑ଁଲ୍ଲୋ॒କେ ପ୍ରାଣି॒ତ୍ଯଥୋ॒ ତାଭି॑ରେ॒ଵାସ୍ମା॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ ପ୍ର ଭା᳚ନ୍ତି ମୃ॒ଦା-ଽଭି॒ଲିପ୍ଯୋପ॑ ଦଧାତି ମେଦ୍ଧ୍ଯ॒ତ୍ଵାଯ॑ ପ॒ଶୁର୍ଵା ଏ॒ଷ ଯଦ॒ଗ୍ନିରନ୍ନ॑-ମ୍ପ॒ଶଵ॑ ଏ ॒ଷ ଖଲୁ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଯ-ତ୍ପ॑ଶୁଶୀ॒ର୍॒ଷାଣି॒ ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତ॒ କନୀ॑ଯୋ॒-ଽସ୍ଯା-ଽନ୍ନଗ୍ଗ୍॑ - [କନୀ॑ଯୋ॒-ଽସ୍ଯା-ଽନ୍ନ᳚ମ୍, ସ୍ଯା॒ଦିତି॑] 41
ସ୍ଯା॒ଦିତି॑ ସନ୍ତ॒ରା-ନ୍ତସ୍ଯ॑ ପଶୁଶୀ॒ର୍॒ଷାଣ୍ଯୁପ॑ ଦଦ୍ଧ୍ଯା॒-ତ୍କନୀ॑ଯ ଏ॒ଵାସ୍ଯାନ୍ନ॑-ମ୍ଭଵତି॒ ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତ ସ॒ମାଵ॑ଦ॒ସ୍ଯାନ୍ନଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଯା॒ଦିତି॑ ମଦ୍ଧ୍ଯ॒ତସ୍ତସ୍ଯୋପ॑ ଦଦ୍ଧ୍ଯା-ଥ୍ସ॒ମାଵ॑-ଦେ॒ଵାସ୍ଯାନ୍ନ॑-ମ୍ଭଵତି॒ ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତ॒ ଭୂଯୋ॒-ଽସ୍ଯା-ଽନ୍ନଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଯା॒ଦିତ୍ଯନ୍ତେ॑ଷୁ॒ ତସ୍ଯ॑ ଵ୍ଯୁ॒ଦୂହ୍ଯୋପ॑ ଦଦ୍ଧ୍ଯାଦନ୍ତ॒ତ ଏ॒ଵାସ୍ମା॒ ଅନ୍ନ॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ଭୂଯୋ॒-ଽସ୍ଯାନ୍ନ॑-ମ୍ଭଵତି ॥ 42 ॥
(ଏ॒ନ॒- ମ॒ସ୍ଯାନ୍ନଂ॒ - ଭୂଯୋ॒-ଽସ୍ଯା-ଽନ୍ନ॑-ମ୍ଭଵତି) (ଅ. 10)
ସ୍ତେ॒ଗା-ନ୍ଦଗ୍ଗ୍ଷ୍ଟ୍ରା᳚ଭ୍ଯା-ମ୍ମ॒ଣ୍ଡୂକା॒ନ୍ ଜମ୍ଭ୍ଯେ॑ଭି॒ରାଦ॑କାଂ-ଖା॒ଦେନୋର୍ଜଗ୍ଂ॑ ସଗ୍ଂ ସୂ॒ଦେନା-ଽର॑ଣ୍ଯ॒-ଞ୍ଜାମ୍ବୀ॑ଲେନ॒ ମୃଦ॑-ମ୍ବ॒ର୍ସ୍ଵେ॑ଭି॒-ଶ୍ଶର୍କ॑ରାଭି॒ରଵ॑କା॒ମଵ॑କାଭି॒-ଶ୍ଶର୍କ॑ରାମୁଥ୍ସା॒ଦେନ॑ ଜି॒ହ୍ଵାମ॑ଵକ୍ର॒ନ୍ଦେନ॒ ତାଲୁ॒ଗ୍ଂ॒ ସର॑ସ୍ଵତୀ-ଞ୍ଜିହ୍ଵା॒ଗ୍ରେଣ॑ ॥ 43 ॥
(ସ୍ତେ॒ଗାନ୍ - ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ) (ଅ. 11)
ଵାଜ॒ଗ୍ଂ॒ ହନୂ᳚ଭ୍ଯାମ॒ପ ଆ॒ସ୍ଯେ॑ନା-ଽଽଦି॒ତ୍ଯା-ଞ୍ଛ୍ମଶ୍ରୁ॑ଭି-ରୁପଯା॒ମ-ମଧ॑ରେ॒ଣୋଷ୍ଠେ॑ନ॒ ସଦୁତ୍ତ॑ରେ॒ଣାନ୍ତ॑ରେଣା-ନୂକା॒ଶ-ମ୍ପ୍ର॑କା॒ଶେନ॒ ବାହ୍ଯଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ତନଯି॒ତ୍ନୁ-ନ୍ନି॑ର୍ବା॒ଧେନ॑ ସୂର୍ଯା॒ଗ୍ନୀ ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ଭ୍ଯାଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଯୁତୌ॑ କ॒ନାନ॑କାଭ୍ଯାମ॒ଶନି॑-ମ୍ମ॒ସ୍ତିଷ୍କେ॑ଣ॒ ବଲ॑-ମ୍ମ॒ଜ୍ଜଭିଃ॑ ॥ 44 ॥
(ଵାଜ॒-ମ୍ପଞ୍ଚ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 12)
କୂ॒ର୍ମା-ଞ୍ଛ॒ଫୈର॒ଚ୍ଛଲା॑ଭିଃ କ॒ପିଞ୍ଜ॑ଲା॒ନ୍ଥ୍ସାମ॒ କୁଷ୍ଠି॑କାଭିର୍ଜ॒ଵ-ଞ୍ଜଙ୍ଘା॑ଭିରଗ॒ଦ-ଞ୍ଜାନୁ॑ଭ୍ଯାଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ॑-ଙ୍କୁ॒ହାଭ୍ଯା᳚-ମ୍ଭ॒ଯ-ମ୍ପ୍ର॑ଚା॒ଲାଭ୍ଯା॒-ଙ୍ଗୁହୋ॑ପପ॒କ୍ଷାଭ୍ଯା॑-ମ॒ଶ୍ଵିନା॒ଵଗ୍ଂ ସା᳚ଭ୍ଯା॒ମଦି॑ତିଗ୍ଂ ଶୀ॒ର୍ଷ୍ଣା ନିର୍-ଋ॑ତି॒-ନ୍ନିର୍ଜା᳚ଲ୍ମକେନ ଶୀ॒ର୍ଷ୍ଣା ॥ 45 ॥
(କୂ॒ର୍ମାନ୍-ତ୍ରଯୋ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 13)
ଯୋକ୍ତ୍ର॒-ଙ୍ଗୃଦ୍ଧ୍ରା॑ଭିର୍ଯୁ॒ଗମାନ॑ତେନ ଚି॒ତ୍ତ-ମ୍ମନ୍ଯା॑ଭି-ସ୍ସଙ୍କ୍ରୋ॒ଶା-ନ୍ପ୍ରା॒ଣୈଃ ପ୍ର॑କା॒ଶେନ॒ ତ୍ଵଚ॑-ମ୍ପରାକା॒ଶେନାନ୍ତ॑ରା-ମ୍ମ॒ଶକା॒ନ୍ କେଶୈ॒ରିନ୍ଦ୍ର॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵପ॑ସା॒ ଵହେ॑ନ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତିଗ୍ଂ॑ ଶକୁନିସା॒ଦେନ॒ ରଥ॑ମୁ॒ଷ୍ଣିହା॑ଭିଃ ॥ 46 ॥
(ଯୋକ୍ତ୍ର॒ - ମେକ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 14)
ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣୌ॒ ଶ୍ରୋଣୀ᳚ଭ୍ଯାମିନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ଶି॑ଖ॒ଣ୍ଡାଭ୍ଯା॒-ମିନ୍ଦ୍ରା॒ବୃହ॒ସ୍ପତୀ॑ ଊ॒ରୁଭ୍ଯା॒ମିନ୍ଦ୍ରା॒ଵିଷ୍ଣୂ॑ ଅଷ୍ଠୀ॒ଵଦ୍ଭ୍ଯାଗ୍ଂ॑ ସଵି॒ତାର॒-ମ୍ପୁଚ୍ଛେ॑ନ ଗନ୍ଧ॒ର୍ଵାଞ୍ଛେପେ॑ନା-ଫ୍ସ॒ରସୋ॑ ମୁ॒ଷ୍କାଭ୍ଯା॒-ମ୍ପଵ॑ମାନ-ମ୍ପା॒ଯୁନା॑ ପ॒ଵିତ୍ର॒-ମ୍ପୋତ୍ରା᳚ଭ୍ଯାମା॒କ୍ରମ॑ଣଗ୍ଗ୍ ସ୍ଥୂ॒ରାଭ୍ଯା᳚-ମ୍ପ୍ରତି॒କ୍ରମ॑ଣ॒-ଙ୍କୁଷ୍ଠା᳚ଭ୍ଯାମ୍ ॥ 47 ॥
(ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣୌ॒ - ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ) (ଅ. 15)
ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ କ୍ରୋ॒ଡୋ ଽଦି॑ତ୍ଯୈ ପାଜ॒ସ୍ଯ॑-ନ୍ଦି॒ଶା-ଞ୍ଜ॒ତ୍ରଵୋ॑ ଜୀ॒ମୂତା᳚ନ୍ ହୃଦଯୌପ॒ଶାଭ୍ଯା॑-ମ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମ୍ପୁରି॒ତତା॒ ନଭ॑ ଉଦ॒ର୍ଯେ॑ଣେନ୍ଦ୍ରା॒ଣୀ-ମ୍ପ୍ଲୀ॒ହ୍ନା ଵ॒ଲ୍ମୀକା᳚ନ୍ କ୍ଲୋ॒ମ୍ନା ଗି॒ରୀ-ନ୍ପ୍ଲା॒ଶିଭିଃ॑ ସମୁ॒ଦ୍ରମୁ॒ଦରେ॑ଣ ଵୈଶ୍ଵାନ॒ର-ମ୍ଭସ୍ମ॑ନା ॥ 48 ॥
(ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ॒ - ଦ୍ଵାଵି॑ଶତିଃ॒) (ଅ. 16)
ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ଵ॑ନି॒ଷ୍ଠୁର॑ନ୍ଧା॒ହେ-ସ୍ସ୍ଥୂ॑ରଗୁ॒ଦା ସ॒ର୍ପା-ନ୍ଗୁଦା॑ଭିର୍-ଋ॒ତୂ-ନ୍ପୃ॒ଷ୍ଟୀଭି॒ର୍ଦିଵ॑-ମ୍ପୃ॒ଷ୍ଠେନ॒ ଵସୂ॑ନା-ମ୍ପ୍ରଥ॒ମା କୀକ॑ସା ରୁ॒ଦ୍ରାଣା᳚-ନ୍ଦ୍ଵି॒ତୀଯା॑ ଽଽଦି॒ତ୍ଯାନା᳚-ନ୍ତୃ॒ତୀଯା ଽଙ୍ଗି॑ରସା-ଞ୍ଚତୁ॒ର୍ଥୀ ସା॒ଦ୍ଧ୍ଯାନା᳚-ମ୍ପଞ୍ଚ॒ମୀ ଵିଶ୍ଵେ॑ଷା-ନ୍ଦେ॒ଵାନାଗ୍ଂ॑ ଷ॒ଷ୍ଠୀ ॥ 49 ॥
(ପୂ॒ଷ୍ଣ - ଶ୍ଚତୁ॑ର୍ଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 17)
ଓଜୋ᳚ ଗ୍ରୀ॒ଵାଭି॒-ର୍ନିର୍-ଋ॑ତିମ॒ସ୍ଥଭି॒ରିନ୍ଦ୍ର॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵପ॑ସା॒ ଵହେ॑ନ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॑ ଵିଚ॒ଲ-ସ୍ସ୍କ॒ନ୍ଧୋ॑ ଽହୋରା॒ତ୍ରଯୋ᳚ର୍ଦ୍ଵି॒ତୀଯୋ᳚ ଽର୍ଧମା॒ସାନା᳚-ନ୍ତୃ॒ତୀଯୋ॑ ମା॒ସା-ଞ୍ଚ॑ତୁ॒ର୍ଥ ଋ॑ତୂ॒ନା-ମ୍ପ॑ଞ୍ଚ॒ମ-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରସ୍ଯ॑ ଷ॒ଷ୍ଠଃ ॥ 50 ॥
(ଓଜୋ॑ - ଵିଗ୍ଂଶ॒ତିଃ) (ଅ. 18)
ଆ॒ନ॒ନ୍ଦ-ନ୍ନ॒ନ୍ଦଥୁ॑ନା॒ କାମ॑-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯା॒ସାଭ୍ଯା᳚-ମ୍ଭ॒ଯଗ୍ଂ ଶି॑ତୀ॒ମଭ୍ଯା᳚-ମ୍ପ୍ର॒ଶିଷ॑-ମ୍ପ୍ରଶା॒ସାଭ୍ଯାଗ୍ଂ॑ ସୂର୍ଯାଚନ୍ଦ୍ର॒ମସୌ॒ ଵୃକ୍ଯା᳚ଭ୍ଯାଗ୍ ଶ୍ଯାମଶବ॒ଲୌ ମତ॑ସ୍ନାଭ୍ଯାଂ॒-ଵ୍ଯୁଁ॑ଷ୍ଟିଗ୍ଂ ରୂ॒ପେଣ॒ ନିମ୍ରୁ॑କ୍ତି॒ମରୂ॑ପେଣ ॥ 51 ॥
(ଆ॒ନ॒ନ୍ଦଗ୍ଂ - ଷୋଡ॑ଶ) (ଅ. 19)
ଅହ॑ର୍ମା॒ଗ୍ଂ॒ସେନ॒ ରାତ୍ରି॒-ମ୍ପୀଵ॑ସା॒-ଽପୋ ଯୂ॒ଷେଣ॑ ଘୃ॒ତଗ୍ଂ ରସେ॑ନ॒ ଶ୍ଯାଂ-ଵଁସ॑ଯା ଦୂ॒ଷୀକା॑ଭିର୍-ହ୍ରା॒ଦୁନି॒-ମଶ୍ରୁ॑ଭିଃ॒ ପୃଷ୍ଵା॒-ନ୍ଦିଵଗ୍ଂ॑ ରୂ॒ପେଣ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣି॒ ପ୍ରତି॑ରୂପେଣ ପୃଥି॒ଵୀ-ଞ୍ଚର୍ମ॑ଣା ଛ॒ଵୀ-ଞ୍ଛ॒ଵ୍ଯୋ॑ ପାକୃ॑ତାଯ॒ ସ୍ଵାହା ଽଽଲ॑ବ୍ଧାଯ॒ ସ୍ଵାହା॑ ହୁ॒ତାଯ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 52 ॥
(ଅହ॑ର॒ - ଷ୍ଟାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ) (ଅ. 20)
ଅ॒ଗ୍ନେଃ ପ॑କ୍ଷ॒ତି-ସ୍ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯୈ॒ ନିପ॑କ୍ଷତି॒-ସ୍ସୋମ॑ସ୍ଯ ତୃ॒ତୀଯା॒-ଽପା-ଞ୍ଚ॑ତୁ॒ର୍ଥ୍ଯୋଷ॑ଧୀନା-ମ୍ପଞ୍ଚ॒ମୀ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରସ୍ଯ॑ ଷ॒ଷ୍ଠୀ ମ॒ରୁତାଗ୍ଂ॑ ସପ୍ତ॒ମୀ ବୃହ॒ସ୍ପତେ॑ରଷ୍ଟ॒ମୀ ମି॒ତ୍ରସ୍ଯ॑ ନଵ॒ମୀ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ ଦଶ॒ମୀନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯୈକାଦ॒ଶୀ ଵିଶ୍ଵେ॑ଷା-ନ୍ଦେ॒ଵାନା᳚-ନ୍ଦ୍ଵାଦ॒ଶୀ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵ୍ଯୋଃ ପା॒ର୍ଶ୍ଵଂ-ଯଁ॒ମସ୍ଯ॑ ପାଟୂ॒ରଃ ॥ 53 ॥
(ଅ॒ଗ୍ନେ-ରେକା॒ନ୍ନ ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶତ୍) (ଅ. 21)
ଵା॒ଯୋଃ ପ॑କ୍ଷ॒ତି-ସ୍ସର॑ସ୍ଵତୋ॒ ନିପ॑କ୍ଷତି-ଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସ-ସ୍ତୃ॒ତୀଯା॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣା-ଞ୍ଚତୁ॒ର୍ଥୀ ସ॑ଵି॒ତୁଃ ପ॑ଞ୍ଚ॒ମୀ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॑ ଷ॒ଷ୍ଠୀ ସ॒ର୍ପାଣାଗ୍ଂ॑ ସପ୍ତ॒ମ୍ଯ॑ର୍ଯ॒ମ୍ଣୋ᳚-ଽଷ୍ଟ॒ମୀ ତ୍ଵଷ୍ଟୁ॑ର୍ନଵ॒ମୀ ଧା॒ତୁର୍ଦ॑ଶ॒ମୀନ୍ଦ୍ରା॒ଣ୍ଯା ଏ॑କାଦଶ୍ଯଦି॑ତ୍ଯୈ ଦ୍ଵାଦ॒ଶୀ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵ୍ଯୋଃ ପା॒ର୍ଶ୍ଵଂ-ଯଁ॒ମ୍ଯୈ॑ ପାଟୂ॒ରଃ ॥ 54 ॥
(ଵା॒ଯୋ - ର॒ଷ୍ଟାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ) (ଅ. 22)
ପନ୍ଥା॑ମନୂ॒ଵୃଗ୍ଭ୍ଯା॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ॑ତିଗ୍ଗ୍ ସ୍ନାଵ॒ନ୍ଯା᳚ଭ୍ଯା॒ଗ୍ଂ॒ ଶୁକା᳚-ନ୍ପି॒ତ୍ତେନ॑ ହରି॒ମାଣଂ॑-ଯଁ॒କ୍ନା ହଲୀ᳚କ୍ଷ୍ଣା-ନ୍ପାପଵା॒ତେନ॑ କୂ॒ଶ୍ମାଞ୍ଛକ॑ଭି-ଶ୍ଶଵ॒ର୍ତାନୂଵ॑ଦ୍ଧ୍ଯେନ॒ ଶୁନୋ॑ ଵି॒ଶସ॑ନେନ ସ॒ର୍ପାନ୍ ଁଲୋ॑ହିତଗ॒ନ୍ଧେନ॒ ଵଯାଗ୍ଂ॑ସି ପକ୍ଵଗ॒ନ୍ଧେନ॑ ପି॒ପୀଲି॑କାଃ ପ୍ରଶା॒ଦେନ॑ ॥ 55 ॥
(ପନ୍ଥାଂ॒ - ଦ୍ଵାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ) (ଅ. 23)
କ୍ରମୈ॒ରତ୍ଯ॑କ୍ରମୀ-ଦ୍ଵା॒ଜୀ ଵିଶ୍ଵୈ᳚ର୍ଦେ॒ଵୈର୍ଯ॒ଜ୍ଞିଯୈ᳚-ସ୍ସଂଵିଁଦା॒ନଃ । ସ ନୋ॑ ନଯ ସୁକୃ॒ତସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କ-ନ୍ତସ୍ଯ॑ ତେ ଵ॒ଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵ॒ଧଯା॑ ମଦେମ ॥ 56 ॥
(କ୍ରମୈ॑ - ର॒ଷ୍ଟାଦ॑ଶ) (ଅ. 24)
ଦ୍ଯୌସ୍ତେ॑ ପୃ॒ଷ୍ଠ-ମ୍ପୃ॑ଥି॒ଵୀ ସ॒ଧସ୍ଥ॑ମା॒ତ୍ମାନ୍ତରି॑କ୍ଷଗ୍ଂ ସମୁ॒ଦ୍ରୋ ଯୋନି॒-ସ୍ସୂର୍ଯ॑ସ୍ତେ॒ ଚକ୍ଷୁ॒ର୍ଵାତଃ॑ ପ୍ରା॒ଣଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॒-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ର॒-ମ୍ମାସା᳚ଶ୍ଚାର୍ଧମା॒ସାଶ୍ଚ॒ ପର୍ଵା᳚ଣ୍ଯୃ॒ତଵୋଙ୍ଗା॑ନି ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରୋ ମ॑ହି॒ମା ॥ 57 ॥
(ଦ୍ଯୌ - ପଞ୍ଚ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଃ) (ଅ. 25)
ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପ॒ଶୁରା॑ସୀ॒-ତ୍ତେନା॑ଯଜନ୍ତ॒ ସ ଏ॒ତଂ-ଲୋଁ॒କମ॑ଜଯ॒-ଦ୍ଯସ୍ମି॑ନ୍ନ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ ତେ॑ ଲୋ॒କସ୍ତ-ଞ୍ଜେ᳚ଷ୍ଯ॒ସ୍ଯଥାଵ॑ ଜିଘ୍ର ଵା॒ଯୁଃ ପ॒ଶୁରା॑ସୀ॒-ତ୍ତେନା॑ଯଜନ୍ତ॒ ସ ଏ॒ତଂ-ଲୋଁ॒କମ॑ଜଯ॒-ଦ୍ଯସ୍ମି॑ନ୍ ଵା॒ଯୁ-ସ୍ସ ତେ॑ ଲୋ॒କସ୍ତସ୍ମା᳚-ତ୍ତ୍ଵା॒-ଽନ୍ତରେ᳚ଷ୍ଯାମି॒ ଯଦି॒ ନାଵ॒ଜିଘ୍ର॑ସ୍ଯାଦି॒ତ୍ଯଃ ପ॒ଶୁରା॑ସୀ॒-ତ୍ତେନା॑ଯଜନ୍ତ॒ ସ ଏ॒ତଂ-ଲୋଁ॒କମ॑ଜଯ॒-ଦ୍ଯସ୍ମି॑-ନ୍ନାଦି॒ତ୍ଯ-ସ୍ସ ତେ॑ ଲୋ॒କସ୍ତ-ଞ୍ଜେ᳚ଷ୍ଯସି॒ ଯଦ୍ଯ॑ଵ॒ଜିଘ୍ର॑ସି ॥ 58 ॥
(ଯସ୍ମି॑ - ନ୍ନ॒ଷ୍ଟୌ ଚ॑) (ଅ. 26)
(ଯୋ ଵା ଅଯ॑ଥାଦେଵତ॒ - ନ୍ତ୍ଵାମ॑ଗ୍ନ॒ - ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ॒ - ଚିତ୍ତିଂ॒ - ଁଯଥା॒ ଵୈ - ଵଯୋ॒ ଵୈ - ଯଦାକୂ॑ତା॒--ଦ୍ଯାସ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ॒ - ମଯି॑ ଗୃହ୍ଣାମି - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ସ୍ସୋ᳚-ଽସ୍ମାଥ୍ - ସ୍ତେ॒ଗାନ୍ - ଵାଜଂ॑ - କୂ॒ର୍ମାନ୍ - ଯୋକ୍ତ୍ରଂ॑ - ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣା॒ - ଵିନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ - ପୂ॒ଷ୍ଣ - ଓଜ॑ - ଆନ॒ନ୍ଦ - ମହ॑ - ର॒ଗ୍ନେ - ର୍ଵା॒ଯୋଃ - ପନ୍ଥାଂ॒ - କ୍ରମୈ॒ - ର୍ଦ୍ଯୌସ୍ତେ॒ - ଽଗ୍ନିଃ ପ॒ଶୁରା॑ସୀ॒ଥ୍ - ଷଡ୍ଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଃ)
(ଯୋ ଵା - ଏ॒ଵା-ଽଽହୁ॑ତି - ମଭଵନ୍ - ପ॒ଥିଭି॑ - ରଵ॒ରୁଧ୍ଯା॑ - ଽଽନ॒ନ୍ଦ - ମ॒ଷ୍ଟୌ ପ॑ଞ୍ଚ॒ଶତ୍ )
(ଯୋ ଵା ଅଯ॑ଥାଦେଵତ॒ମ୍, ଁଯଦ୍ଯ॑ଵ॒ଜିଘ୍ର॑ସି)
( ସା॒ଵି॒ତ୍ରାଣି॒ - ଵିଷ୍ଣୁ॑ମୁଖା - ଉଥ୍ସନ୍ନଯ॒ଜ୍ଞୋ - ଦେ॑ଵାସୁ॒ରା - ଯଦେକେ॑ନ॒ - ହିର॑ଣ୍ଯଵର୍ଣା॒ - ଯୋ ଵା॑- ସ॒ପ୍ତ ) (7)
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପଞ୍ଚମକାଣ୍ଡେ ସପ୍ତମଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥