କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ନ୍ତୃତୀଯକାଣ୍ଡେ ତୃତୀଯଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - ଵୈକୃତଵିଧୀନାମଭିଧାନଂ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଅଗ୍ନେ॑ ତେଜସ୍ଵି-ନ୍ତେଜ॒ସ୍ଵୀ ତ୍ଵ-ନ୍ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ଭୂଯା॒ସ୍ତେଜ॑ସ୍ଵନ୍ତ॒-ମ୍ମାମାଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତଂ॒-ଵଁର୍ଚ॑ସ୍ଵନ୍ତ-ମ୍ମନୁ॒ଷ୍ଯେ॑ଷୁ କୁରୁ ଦୀ॒କ୍ଷାଯୈ॑ ଚ ତ୍ଵା॒ ତପ॑ସଶ୍ଚ॒ ତେଜ॑ସେ ଜୁହୋମି ତେଜୋ॒ଵିଦ॑ସି॒ ତେଜୋ॑ ମା॒ ମା ହା॑ସୀ॒ନ୍ମା-ଽହ-ନ୍ତେଜୋ॑ ହାସିଷ॒-ମ୍ମା ମା-ନ୍ତେଜୋ॑ ହାସୀ॒ଦିନ୍ଦ୍ରୌ॑ଜସ୍ଵିନ୍ନୋଜ॒ସ୍ଵୀ ତ୍ଵ-ନ୍ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ଭୂଯା॒ ଓଜ॑ସ୍ଵନ୍ତ॒-ମ୍ମାମାଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତଂ॒-ଵଁର୍ଚ॑ସ୍ଵନ୍ତ-ମ୍ମନୁ॒ଷ୍ଯେ॑ଷୁ କୁରୁ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣଶ୍ଚ ତ୍ଵା କ୍ଷ॒ତ୍ରସ୍ଯ॒ ଚୌ- [କ୍ଷ॒ତ୍ରସ୍ଯ॒ ଚ, ଓଜ॑ସେ ଜୁହୋମ୍ଯୋଜୋ॒ଵି-] 1
-ଜ॑ସେ ଜୁହୋମ୍ଯୋଜୋ॒ଵି-ଦ॒ସ୍ଯୋଜୋ॑ ମା॒ ମା ହା॑ସୀ॒ନ୍ମା-ଽହମୋଜୋ॑ ହାସିଷ॒-ମ୍ମା ମାମୋଜୋ॑ ହାସୀ॒-ଥ୍ସୂର୍ଯ॑ ଭ୍ରାଜସ୍ଵି-ନ୍ଭ୍ରାଜ॒ସ୍ଵୀ ତ୍ଵ-ନ୍ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ଭୂଯା॒ ଭ୍ରାଜ॑ସ୍ଵନ୍ତ॒-ମ୍ମାମାଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତଂ॒-ଵଁର୍ଚ॑ସ୍ଵନ୍ତ-ମ୍ମନୁ॒ଷ୍ଯେ॑ଷୁ କୁରୁ ଵା॒ଯୋଶ୍ଚ॑ ତ୍ଵା॒-ଽପାଞ୍ଚ॒ ଭ୍ରାଜ॑ସେ ଜୁହୋମିସୁଵ॒ର୍ଵିଦ॑ସି॒ ସୁଵ॑ର୍ମା॒ ମା ହା॑ସୀ॒ନ୍ମା-ଽହଗ୍ଂ ସୁଵ॑ର୍ହାସିଷ॒-ମ୍ମା ମାଗ୍ଂ ସୁଵ॑ର୍ହାସୀ॒-ନ୍ମଯି॑ ମେ॒ଧା-ମ୍ମଯି॑ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ମଯ୍ଯ॒ଗ୍ନିସ୍ତେଜୋ॑ ଦଧାତୁ॒ ମଯି॑ ମେ॒ଧା-ମ୍ମଯି॑ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ମଯୀନ୍ଦ୍ର॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଦ॑ଧାତୁ॒ ମଯି॑ ମେ॒ଧା-ମ୍ମଯି॑ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ମଯି॒ ସୂର୍ଯୋ॒ ଭ୍ରାଜୋ॑ ଦଧାତୁ ॥ 2 ॥
ଅଗ୍ନେ॑ ତେଜସ୍ଵି-ନ୍ତେଜ॒ସ୍ଵୀ ତ୍ଵ-ନ୍ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ଭୂଯା॒ସ୍ତେଜ॑ସ୍ଵନ୍ତ॒-ମ୍ମାମାଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତଂ॒-ଵଁର୍ଚ॑ସ୍ଵନ୍ତ-ମ୍ମନୁ॒ଷ୍ଯେ॑ଷୁ କୁରୁ ଦୀ॒କ୍ଷାଯୈ॑ ଚ ତ୍ଵା॒ ତପ॑ସଶ୍ଚ॒ ତେଜ॑ସେ ଜୁହୋମି ତେଜୋ॒ଵିଦ॑ସି॒ ତେଜୋ॑ ମା॒ ମା ହା॑ସୀ॒ନ୍ମା-ଽହ-ନ୍ତେଜୋ॑ ହାସିଷ॒-ମ୍ମା ମା-ନ୍ତେଜୋ॑ ହାସୀ॒ଦିନ୍ଦ୍ରୌ॑ଜସ୍ଵିନ୍ନୋଜ॒ସ୍ଵୀ ତ୍ଵ-ନ୍ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ଭୂଯା॒ ଓଜ॑ସ୍ଵନ୍ତ॒-ମ୍ମାମାଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତଂ॒-ଵଁର୍ଚ॑ସ୍ଵନ୍ତ-ମ୍ମନୁ॒ଷ୍ଯେ॑ଷୁ କୁରୁ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣଶ୍ଚ ତ୍ଵା କ୍ଷ॒ତ୍ରସ୍ଯ॒ ଚୌ- [କ୍ଷ॒ତ୍ରସ୍ଯ॒ ଚ, ଓଜ॑ସେ ଜୁହୋମ୍ଯୋଜୋ॒ଵି-] 1
-ଜ॑ସେ ଜୁହୋମ୍ଯୋଜୋ॒ଵି-ଦ॒ସ୍ଯୋଜୋ॑ ମା॒ ମା ହା॑ସୀ॒ନ୍ମା-ଽହମୋଜୋ॑ ହାସିଷ॒-ମ୍ମା ମାମୋଜୋ॑ ହାସୀ॒-ଥ୍ସୂର୍ଯ॑ ଭ୍ରାଜସ୍ଵି-ନ୍ଭ୍ରାଜ॒ସ୍ଵୀ ତ୍ଵ-ନ୍ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ଭୂଯା॒ ଭ୍ରାଜ॑ସ୍ଵନ୍ତ॒-ମ୍ମାମାଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତଂ॒-ଵଁର୍ଚ॑ସ୍ଵନ୍ତ-ମ୍ମନୁ॒ଷ୍ଯେ॑ଷୁ କୁରୁ ଵା॒ଯୋଶ୍ଚ॑ ତ୍ଵା॒-ଽପାଞ୍ଚ॒ ଭ୍ରାଜ॑ସେ ଜୁହୋମିସୁଵ॒ର୍ଵିଦ॑ସି॒ ସୁଵ॑ର୍ମା॒ ମା ହା॑ସୀ॒ନ୍ମା-ଽହଗ୍ଂ ସୁଵ॑ର୍ହାସିଷ॒-ମ୍ମା ମାଗ୍ଂ ସୁଵ॑ର୍ହାସୀ॒-ନ୍ମଯି॑ ମେ॒ଧା-ମ୍ମଯି॑ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ମଯ୍ଯ॒ଗ୍ନିସ୍ତେଜୋ॑ ଦଧାତୁ॒ ମଯି॑ ମେ॒ଧା-ମ୍ମଯି॑ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ମଯୀନ୍ଦ୍ର॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଦ॑ଧାତୁ॒ ମଯି॑ ମେ॒ଧା-ମ୍ମଯି॑ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ମଯି॒ ସୂର୍ଯୋ॒ ଭ୍ରାଜୋ॑ ଦଧାତୁ ॥ 2 ॥
(କ୍ଷ॒ତ୍ରସ୍ଯ॑ ଚ॒ - ମଯି॒ - ତ୍ରଯୋ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 1)
ଵା॒ଯୁର୍ହି॑କଂ॒ର୍ତା-ଽଗ୍ନିଃ ପ୍ର॑ସ୍ତୋ॒ତା ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ସ୍ସାମ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ରୁଦ୍ଗା॒ତା ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵା ଉ॑ପଗା॒ତାରୋ॑ ମ॒ରୁତଃ॑ ପ୍ରତିହ॒ର୍ତାର॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ନି॒ଧନ॒ନ୍ତେ ଦେ॒ଵାଃ ପ୍ରା॑ଣ॒ଭୃତଃ॑ ପ୍ରା॒ଣ-ମ୍ମଯି॑ ଦଧତ୍ଵେ॒ତଦ୍ଵୈ ସର୍ଵ॑ମଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁ-ରୁ॑ପାକୁ॒ର୍ଵନ୍ନୁ॑ଦ୍ଗା॒ତୃଭ୍ଯ॑ ଉ॒ପାକ॑ରୋତି॒ ତେ ଦେ॒ଵାଃ ପ୍ରା॑ଣ॒ଭୃତଃ॑ ପ୍ରା॒ଣ-ମ୍ମଯି॑ ଦଧ॒ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହୈ॒ତଦେ॒ଵ ସଵ॑ର୍ମା॒ତ୍ମ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒ ଇଡା॑ ଦେଵ॒ହୂ ର୍ମନୁ॑-ର୍ଯଜ୍ଞ॒ନୀ-ର୍ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ରୁକ୍ଥାମ॒ଦାନି॑ ଶଗ୍ଂସିଷ॒-ଦ୍ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵା- [ଦେ॒ଵାଃ, ସୂ॒କ୍ତ॒ଵାଚଃ॒ ପୃଥି॑ଵି] 3
-ସ୍ସୂ᳚କ୍ତ॒ଵାଚଃ॒ ପୃଥି॑ଵି ମାତ॒ର୍ମା ମା॑ହିଗ୍ଂସୀ॒ ର୍ମଧୁ॑ ମନିଷ୍ଯେ॒ ମଧୁ॑ ଜନିଷ୍ଯେ॒ ମଧୁ॑ଵକ୍ଷ୍ଯାମି॒ ମଧୁ॑ଵଦିଷ୍ଯାମି॒ ମଧୁ॑ମତୀ-ନ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ଵାଚ॑ମୁଦ୍ଯାସଗ୍ଂ ଶୁଶ୍ରୂ॒ଷେଣ୍ଯା᳚-ମ୍ମନୁ॒ଷ୍ଯେ᳚ଭ୍ଯ॒ସ୍ତ-ମ୍ମା॑ ଦେ॒ଵା ଅ॑ଵନ୍ତୁ ଶୋ॒ଭାଯୈ॑ ପି॒ତରୋ-ଽନୁ॑ ମଦନ୍ତୁ ॥ 4 ॥
ଵା॒ଯୁର୍ହି॑କଂ॒ର୍ତା-ଽଗ୍ନିଃ ପ୍ର॑ସ୍ତୋ॒ତା ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ସ୍ସାମ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ରୁଦ୍ଗା॒ତା ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵା ଉ॑ପଗା॒ତାରୋ॑ ମ॒ରୁତଃ॑ ପ୍ରତିହ॒ର୍ତାର॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ନି॒ଧନ॒ନ୍ତେ ଦେ॒ଵାଃ ପ୍ରା॑ଣ॒ଭୃତଃ॑ ପ୍ରା॒ଣ-ମ୍ମଯି॑ ଦଧତ୍ଵେ॒ତଦ୍ଵୈ ସର୍ଵ॑ମଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁ-ରୁ॑ପାକୁ॒ର୍ଵନ୍ନୁ॑ଦ୍ଗା॒ତୃଭ୍ଯ॑ ଉ॒ପାକ॑ରୋତି॒ ତେ ଦେ॒ଵାଃ ପ୍ରା॑ଣ॒ଭୃତଃ॑ ପ୍ରା॒ଣ-ମ୍ମଯି॑ ଦଧ॒ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହୈ॒ତଦେ॒ଵ ସଵ॑ର୍ମା॒ତ୍ମ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒ ଇଡା॑ ଦେଵ॒ହୂ ର୍ମନୁ॑-ର୍ଯଜ୍ଞ॒ନୀ-ର୍ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ରୁକ୍ଥାମ॒ଦାନି॑ ଶଗ୍ଂସିଷ॒-ଦ୍ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵା- [ଦେ॒ଵାଃ, ସୂ॒କ୍ତ॒ଵାଚଃ॒ ପୃଥି॑ଵି] 3
-ସ୍ସୂ᳚କ୍ତ॒ଵାଚଃ॒ ପୃଥି॑ଵି ମାତ॒ର୍ମା ମା॑ହିଗ୍ଂସୀ॒ ର୍ମଧୁ॑ ମନିଷ୍ଯେ॒ ମଧୁ॑ ଜନିଷ୍ଯେ॒ ମଧୁ॑ଵକ୍ଷ୍ଯାମି॒ ମଧୁ॑ଵଦିଷ୍ଯାମି॒ ମଧୁ॑ମତୀ-ନ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ଵାଚ॑ମୁଦ୍ଯାସଗ୍ଂ ଶୁଶ୍ରୂ॒ଷେଣ୍ଯା᳚-ମ୍ମନୁ॒ଷ୍ଯେ᳚ଭ୍ଯ॒ସ୍ତ-ମ୍ମା॑ ଦେ॒ଵା ଅ॑ଵନ୍ତୁ ଶୋ॒ଭାଯୈ॑ ପି॒ତରୋ-ଽନୁ॑ ମଦନ୍ତୁ ॥ 4 ॥
(ଶ॒ଗ୍ଂ॒ସି॒ଷ॒-ଦ୍ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵା - ଅ॒ଷ୍ଟାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 2)
ଵସ॑ଵସ୍ତ୍ଵା॒ ପ୍ରଵ॑ହନ୍ତୁ ଗାଯ॒ତ୍ରେଣ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା॒-ଽଗ୍ନେଃ ପ୍ରି॒ଯ-ମ୍ପାଥ॒ ଉପେ॑ହି ରୁ॒ଦ୍ରାସ୍ତ୍ଵା॒ ପ୍ରଵୃ॑ହନ୍ତୁ॒ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭେନ॒ ଛନ୍ଦ॒ସେନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ପ୍ରି॒ଯ-ମ୍ପାଥ॒ ଉପେ᳚ହ୍ଯାଦି॒ତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵା॒ ପ୍ରଵୃ॑ହନ୍ତୁ॒ ଜାଗ॑ତେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ଷା-ନ୍ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ପ୍ରି॒ଯ-ମ୍ପାଥ॒ ଉପେ॑ହି॒ ମାନ୍ଦା॑ସୁ ତେ ଶୁକ୍ର ଶୁ॒କ୍ରମା ଧୂ॑ନୋମି ଭ॒ନ୍ଦନା॑ସୁ॒ କୋତ॑ନାସୁ॒ ନୂତ॑ନାସୁ॒ ରେଶୀ॑ଷୁ॒ ମେଷୀ॑ଷୁ॒ ଵାଶୀ॑ଷୁ ଵିଶ୍ଵ॒ଭୃଥ୍ସୁ॒ ମାଦ୍ଧ୍ଵୀ॑ଷୁ କକୁ॒ହାସୁ॒ ଶକ୍ଵ॑ରୀଷୁ [ ] 5
ଶୁ॒କ୍ରାସୁ॑ ତେ ଶୁକ୍ର ଶୁ॒କ୍ରମା ଧୂ॑ନୋମି ଶୁ॒କ୍ର-ନ୍ତେ॑ ଶୁ॒କ୍ରେଣ॑ ଗୃହ୍ଣା॒ମ୍ଯହ୍ନୋ॑ ରୂ॒ପେଣ॒ ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ ର॒ଶ୍ମିଭିଃ॑ ॥ ଆ-ଽସ୍ମି॑ନ୍ନୁ॒ଗ୍ରା ଅ॑ଚୁଚ୍ଯଵୁର୍ଦି॒ଵୋ ଧାରା॑ ଅସଶ୍ଚତ ॥ କ॒କୁ॒ହଗ୍ଂ ରୂ॒ପଂ-ଵୃଁ॑ଷ॒ଭସ୍ଯ॑ ରୋଚତେ ବୃ॒ହ-ଥ୍ସୋମ॒-ସ୍ସୋମ॑ସ୍ଯ ପୁରୋ॒ଗା-ଶ୍ଶୁ॒କ୍ର-ଶ୍ଶୁ॒କ୍ରସ୍ଯ॑ ପୁରୋ॒ଗାଃ ॥ ଯ-ତ୍ତେ॑ ସୋ॒ମାଦା᳚ଭ୍ଯ॒-ନ୍ନାମ॒ ଜାଗୃ॑ଵି॒ ତସ୍ମୈ॑ ତେ ସୋମ॒ ସୋମା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହୋ॒ଶି-କ୍ତ୍ଵ-ନ୍ଦେ॑ଵ ସୋମ ଗାଯ॒ତ୍ରେଣ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା॒-ଽଗ୍ନେଃ [ଛନ୍ଦ॑ସା॒-ଽଗ୍ନେଃ, ପ୍ରି॒ଯ-ମ୍ପାଥୋ॒] 6
ପ୍ରି॒ଯ-ମ୍ପାଥୋ॒ ଅପୀ॑ହି ଵ॒ଶୀ ତ୍ଵ-ନ୍ଦେ॑ଵ ସୋମ॒ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭେନ॒ ଛନ୍ଦ॒ସେନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ପ୍ରି॒ଯ-ମ୍ପାଥୋ॒ ଅପୀ᳚ହ୍ଯ॒ସ୍ମଥ୍ସ॑ଖା॒ ତ୍ଵ-ନ୍ଦେ॑ଵ ସୋମ॒ ଜାଗ॑ତେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ଷା-ନ୍ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ପ୍ରି॒ଯ-ମ୍ପାଥୋ॒ ଅପୀ॒ହ୍ଯା ନଃ॑ ପ୍ରା॒ଣ ଏ॑ତୁ ପରା॒ଵତ॒ ଆ-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷାଦ୍ଦି॒ଵସ୍ପରି॑ । ଆଯୁଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଅଦ୍ଧ୍ଯ॒ମୃତ॑ମସି ପ୍ରା॒ଣାଯ॑ ତ୍ଵା ॥ ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ମେ॒ ଵର୍ଚଃ॑ କୃଣୁତାଂ॒-ଵଁର୍ଚ॒-ସ୍ସୋମୋ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॑ । ଵର୍ଚୋ॑ ମେ॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ଦେ॒ଵା ଵର୍ଚୋ॑ ମେ ଧତ୍ତମଶ୍ଵିନା ॥ ଦ॒ଧ॒ନ୍ଵେ ଵା॒ ଯଦୀ॒ମନୁ॒ ଵୋଚ॒ଦ୍ବ୍ରହ୍ମା॑ଣି॒ ଵେରୁ॒ ତତ୍ । ପରି॒ ଵିଶ୍ଵା॑ନି॒ କାଵ୍ଯା॑ ନେ॒ମିଶ୍ଚ॒କ୍ରମି॑ଵା ଭଵତ୍ ॥ 7 ॥
ଵସ॑ଵସ୍ତ୍ଵା॒ ପ୍ରଵ॑ହନ୍ତୁ ଗାଯ॒ତ୍ରେଣ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା॒-ଽଗ୍ନେଃ ପ୍ରି॒ଯ-ମ୍ପାଥ॒ ଉପେ॑ହି ରୁ॒ଦ୍ରାସ୍ତ୍ଵା॒ ପ୍ରଵୃ॑ହନ୍ତୁ॒ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭେନ॒ ଛନ୍ଦ॒ସେନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ପ୍ରି॒ଯ-ମ୍ପାଥ॒ ଉପେ᳚ହ୍ଯାଦି॒ତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵା॒ ପ୍ରଵୃ॑ହନ୍ତୁ॒ ଜାଗ॑ତେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ଷା-ନ୍ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ପ୍ରି॒ଯ-ମ୍ପାଥ॒ ଉପେ॑ହି॒ ମାନ୍ଦା॑ସୁ ତେ ଶୁକ୍ର ଶୁ॒କ୍ରମା ଧୂ॑ନୋମି ଭ॒ନ୍ଦନା॑ସୁ॒ କୋତ॑ନାସୁ॒ ନୂତ॑ନାସୁ॒ ରେଶୀ॑ଷୁ॒ ମେଷୀ॑ଷୁ॒ ଵାଶୀ॑ଷୁ ଵିଶ୍ଵ॒ଭୃଥ୍ସୁ॒ ମାଦ୍ଧ୍ଵୀ॑ଷୁ କକୁ॒ହାସୁ॒ ଶକ୍ଵ॑ରୀଷୁ [ ] 5
ଶୁ॒କ୍ରାସୁ॑ ତେ ଶୁକ୍ର ଶୁ॒କ୍ରମା ଧୂ॑ନୋମି ଶୁ॒କ୍ର-ନ୍ତେ॑ ଶୁ॒କ୍ରେଣ॑ ଗୃହ୍ଣା॒ମ୍ଯହ୍ନୋ॑ ରୂ॒ପେଣ॒ ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ ର॒ଶ୍ମିଭିଃ॑ ॥ ଆ-ଽସ୍ମି॑ନ୍ନୁ॒ଗ୍ରା ଅ॑ଚୁଚ୍ଯଵୁର୍ଦି॒ଵୋ ଧାରା॑ ଅସଶ୍ଚତ ॥ କ॒କୁ॒ହଗ୍ଂ ରୂ॒ପଂ-ଵୃଁ॑ଷ॒ଭସ୍ଯ॑ ରୋଚତେ ବୃ॒ହ-ଥ୍ସୋମ॒-ସ୍ସୋମ॑ସ୍ଯ ପୁରୋ॒ଗା-ଶ୍ଶୁ॒କ୍ର-ଶ୍ଶୁ॒କ୍ରସ୍ଯ॑ ପୁରୋ॒ଗାଃ ॥ ଯ-ତ୍ତେ॑ ସୋ॒ମାଦା᳚ଭ୍ଯ॒-ନ୍ନାମ॒ ଜାଗୃ॑ଵି॒ ତସ୍ମୈ॑ ତେ ସୋମ॒ ସୋମା॑ଯ॒ ସ୍ଵାହୋ॒ଶି-କ୍ତ୍ଵ-ନ୍ଦେ॑ଵ ସୋମ ଗାଯ॒ତ୍ରେଣ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା॒-ଽଗ୍ନେଃ [ଛନ୍ଦ॑ସା॒-ଽଗ୍ନେଃ, ପ୍ରି॒ଯ-ମ୍ପାଥୋ॒] 6
ପ୍ରି॒ଯ-ମ୍ପାଥୋ॒ ଅପୀ॑ହି ଵ॒ଶୀ ତ୍ଵ-ନ୍ଦେ॑ଵ ସୋମ॒ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭେନ॒ ଛନ୍ଦ॒ସେନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ପ୍ରି॒ଯ-ମ୍ପାଥୋ॒ ଅପୀ᳚ହ୍ଯ॒ସ୍ମଥ୍ସ॑ଖା॒ ତ୍ଵ-ନ୍ଦେ॑ଵ ସୋମ॒ ଜାଗ॑ତେନ॒ ଛନ୍ଦ॑ସା॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ଷା-ନ୍ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ପ୍ରି॒ଯ-ମ୍ପାଥୋ॒ ଅପୀ॒ହ୍ଯା ନଃ॑ ପ୍ରା॒ଣ ଏ॑ତୁ ପରା॒ଵତ॒ ଆ-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷାଦ୍ଦି॒ଵସ୍ପରି॑ । ଆଯୁଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଅଦ୍ଧ୍ଯ॒ମୃତ॑ମସି ପ୍ରା॒ଣାଯ॑ ତ୍ଵା ॥ ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ମେ॒ ଵର୍ଚଃ॑ କୃଣୁତାଂ॒-ଵଁର୍ଚ॒-ସ୍ସୋମୋ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॑ । ଵର୍ଚୋ॑ ମେ॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ଦେ॒ଵା ଵର୍ଚୋ॑ ମେ ଧତ୍ତମଶ୍ଵିନା ॥ ଦ॒ଧ॒ନ୍ଵେ ଵା॒ ଯଦୀ॒ମନୁ॒ ଵୋଚ॒ଦ୍ବ୍ରହ୍ମା॑ଣି॒ ଵେରୁ॒ ତତ୍ । ପରି॒ ଵିଶ୍ଵା॑ନି॒ କାଵ୍ଯା॑ ନେ॒ମିଶ୍ଚ॒କ୍ରମି॑ଵା ଭଵତ୍ ॥ 7 ॥
(ଶକ୍ଵ॑ରୀଷ୍ଵ॒ - ଗ୍ନେ - ର୍ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॒ - ପଞ୍ଚ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 3)
ଏ॒ତଦ୍ଵା ଅ॒ପା-ନ୍ନା॑ମ॒ଧେଯ॒-ଙ୍ଗୁହ୍ଯଂ॒-ଯଁଦା॑ଧା॒ଵା ମାନ୍ଦା॑ସୁ ତେ ଶୁକ୍ର ଶୁ॒କ୍ରମା ଧୂ॑ନୋ॒ମୀତ୍ଯା॑ହା॒ପାମେ॒ଵ ନା॑ମ॒ଧେଯେ॑ନ॒ ଗୁହ୍ଯେ॑ନ ଦି॒ଵୋ ଵୃଷ୍ଟି॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ଶୁ॒କ୍ର-ନ୍ତେ॑ ଶୁ॒କ୍ରେଣ॑ ଗୃହ୍ଣା॒ମୀତ୍ଯା॑ହୈ॒ତଦ୍ଵା ଅହ୍ନୋ॑ ରୂ॒ପଂ-ଯଁଦ୍ରାତ୍ରି॒-ସ୍ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ ର॒ଶ୍ମଯୋ॒ ଵୃଷ୍ଟ୍ଯା॑ ଈଶ॒ତେ-ଽହ୍ନ॑ ଏ॒ଵ ରୂ॒ପେଣ॒ ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ ର॒ଶ୍ମିଭି॑ର୍ଦି॒ଵୋ ଵୃଷ୍ଟି॑-ଞ୍ଚ୍ଯାଵଯ॒ତ୍ଯା-ଽସ୍ମି॑ନ୍ନୁ॒ଗ୍ରା [-ଽସ୍ମି॑ନ୍ନୁ॒ଗ୍ରାଃ, ଅ॒ଚୁ॒ଚ୍ଯ॒ଵୁ॒ରିତ୍ଯା॑ହ] 8
ଅ॑ଚୁଚ୍ଯଵୁ॒ରିତ୍ଯା॑ହ ଯଥାଯ॒ଜୁରେ॒ଵୈତ-ତ୍କ॑କୁ॒ହଗ୍ଂ ରୂ॒ପଂ-ଵୃଁ॑ଷ॒ଭସ୍ଯ॑ ରୋଚତେ ବୃ॒ହଦିତ୍ଯା॑ହୈ॒ତଦ୍ଵା ଅ॑ସ୍ଯ କକୁ॒ହଗ୍ଂ ରୂ॒ପଂ-ଯଁ-ଦ୍ଵୃଷ୍ଟୀ॑ ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵ ଵୃଷ୍ଟି॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ଯତ୍ତେ॑ ସୋ॒ମାଦା᳚ଭ୍ଯ॒-ନ୍ନାମ॒ ଜାଗୃ॒ଵୀତ୍ଯା॑ହୈ॒ଷ ହ॒ ଵୈ ହ॒ଵିଷା॑ ହ॒ଵିର୍ଯ॑ଜତି॒ ଯୋ-ଽଦା᳚ଭ୍ଯ-ଙ୍ଗୃହୀ॒ତ୍ଵା ସୋମା॑ଯ ଜୁ॒ହୋତି॒ପରା॒ ଵା ଏ॒ତସ୍ଯା-ଽଽଯୁଃ॑ ପ୍ରା॒ଣ ଏ॑ତି॒ [ପ୍ରା॒ଣ ଏ॑ତି, ଯୋ-ଽଗ୍ଂ॑ଶୁ-] 9
ଯୋ-ଽଗ୍ଂ॑ଶୁ-ଙ୍ଗୃ॒ହ୍ଣାତ୍ଯା ନଃ॑ ପ୍ରା॒ଣ ଏ॑ତୁ ପରା॒ଵତ॒ ଇତ୍ଯା॒ହା-ଽଽଯୁ॑ରେ॒ଵ ପ୍ରା॒ଣମା॒ତ୍ମ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତେ॒ ଽମୃତ॑ମସି ପ୍ରା॒ଣାଯ॒ ତ୍ଵେତି॒ ହିର॑ଣ୍ଯମ॒ଭି ଵ୍ଯ॑ନିତ୍ଯ॒ମୃତଂ॒-ଵୈଁ ହିର॑ଣ୍ଯ॒ମାଯୁଃ॑ ପ୍ରା॒ଣୋ॑-ଽମୃତେ॑ନୈ॒ଵା-ଽଽଯୁ॑ରା॒ତ୍ମ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତେ ଶ॒ତମା॑ନ-ମ୍ଭଵତି ଶ॒ତାଯୁଃ॒ ପୁରୁ॑ଷ-ଶ୍ଶ॒ତେନ୍ଦ୍ରି॑ଯ॒ ଆଯୁ॑ଷ୍ଯେ॒ଵେନ୍ଦ୍ରି॒ଯେ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତ୍ଯ॒ପ ଉପ॑ ସ୍ପୃଶତି ଭେଷ॒ଜଂ-ଵାଁ ଆପୋ॑ ଭେଷ॒ଜମେ॒ଵ କୁ॑ରୁତେ ॥ 10 ॥
ଏ॒ତଦ୍ଵା ଅ॒ପା-ନ୍ନା॑ମ॒ଧେଯ॒-ଙ୍ଗୁହ୍ଯଂ॒-ଯଁଦା॑ଧା॒ଵା ମାନ୍ଦା॑ସୁ ତେ ଶୁକ୍ର ଶୁ॒କ୍ରମା ଧୂ॑ନୋ॒ମୀତ୍ଯା॑ହା॒ପାମେ॒ଵ ନା॑ମ॒ଧେଯେ॑ନ॒ ଗୁହ୍ଯେ॑ନ ଦି॒ଵୋ ଵୃଷ୍ଟି॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ଶୁ॒କ୍ର-ନ୍ତେ॑ ଶୁ॒କ୍ରେଣ॑ ଗୃହ୍ଣା॒ମୀତ୍ଯା॑ହୈ॒ତଦ୍ଵା ଅହ୍ନୋ॑ ରୂ॒ପଂ-ଯଁଦ୍ରାତ୍ରି॒-ସ୍ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ ର॒ଶ୍ମଯୋ॒ ଵୃଷ୍ଟ୍ଯା॑ ଈଶ॒ତେ-ଽହ୍ନ॑ ଏ॒ଵ ରୂ॒ପେଣ॒ ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ ର॒ଶ୍ମିଭି॑ର୍ଦି॒ଵୋ ଵୃଷ୍ଟି॑-ଞ୍ଚ୍ଯାଵଯ॒ତ୍ଯା-ଽସ୍ମି॑ନ୍ନୁ॒ଗ୍ରା [-ଽସ୍ମି॑ନ୍ନୁ॒ଗ୍ରାଃ, ଅ॒ଚୁ॒ଚ୍ଯ॒ଵୁ॒ରିତ୍ଯା॑ହ] 8
ଅ॑ଚୁଚ୍ଯଵୁ॒ରିତ୍ଯା॑ହ ଯଥାଯ॒ଜୁରେ॒ଵୈତ-ତ୍କ॑କୁ॒ହଗ୍ଂ ରୂ॒ପଂ-ଵୃଁ॑ଷ॒ଭସ୍ଯ॑ ରୋଚତେ ବୃ॒ହଦିତ୍ଯା॑ହୈ॒ତଦ୍ଵା ଅ॑ସ୍ଯ କକୁ॒ହଗ୍ଂ ରୂ॒ପଂ-ଯଁ-ଦ୍ଵୃଷ୍ଟୀ॑ ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵ ଵୃଷ୍ଟି॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ଯତ୍ତେ॑ ସୋ॒ମାଦା᳚ଭ୍ଯ॒-ନ୍ନାମ॒ ଜାଗୃ॒ଵୀତ୍ଯା॑ହୈ॒ଷ ହ॒ ଵୈ ହ॒ଵିଷା॑ ହ॒ଵିର୍ଯ॑ଜତି॒ ଯୋ-ଽଦା᳚ଭ୍ଯ-ଙ୍ଗୃହୀ॒ତ୍ଵା ସୋମା॑ଯ ଜୁ॒ହୋତି॒ପରା॒ ଵା ଏ॒ତସ୍ଯା-ଽଽଯୁଃ॑ ପ୍ରା॒ଣ ଏ॑ତି॒ [ପ୍ରା॒ଣ ଏ॑ତି, ଯୋ-ଽଗ୍ଂ॑ଶୁ-] 9
ଯୋ-ଽଗ୍ଂ॑ଶୁ-ଙ୍ଗୃ॒ହ୍ଣାତ୍ଯା ନଃ॑ ପ୍ରା॒ଣ ଏ॑ତୁ ପରା॒ଵତ॒ ଇତ୍ଯା॒ହା-ଽଽଯୁ॑ରେ॒ଵ ପ୍ରା॒ଣମା॒ତ୍ମ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତେ॒ ଽମୃତ॑ମସି ପ୍ରା॒ଣାଯ॒ ତ୍ଵେତି॒ ହିର॑ଣ୍ଯମ॒ଭି ଵ୍ଯ॑ନିତ୍ଯ॒ମୃତଂ॒-ଵୈଁ ହିର॑ଣ୍ଯ॒ମାଯୁଃ॑ ପ୍ରା॒ଣୋ॑-ଽମୃତେ॑ନୈ॒ଵା-ଽଽଯୁ॑ରା॒ତ୍ମ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତେ ଶ॒ତମା॑ନ-ମ୍ଭଵତି ଶ॒ତାଯୁଃ॒ ପୁରୁ॑ଷ-ଶ୍ଶ॒ତେନ୍ଦ୍ରି॑ଯ॒ ଆଯୁ॑ଷ୍ଯେ॒ଵେନ୍ଦ୍ରି॒ଯେ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତ୍ଯ॒ପ ଉପ॑ ସ୍ପୃଶତି ଭେଷ॒ଜଂ-ଵାଁ ଆପୋ॑ ଭେଷ॒ଜମେ॒ଵ କୁ॑ରୁତେ ॥ 10 ॥
(ଉ॒ଗ୍ରା - ଏ॒ତ୍ଯା - ପ॒ - ସ୍ତ୍ରୀଣି॑ ଚ) (ଅ. 4)
ଵା॒ଯୁର॑ସି ପ୍ରା॒ଣୋ ନାମ॑ ସଵି॒ତୁରାଧି॑ପତ୍ଯେ-ଽପା॒ନ-ମ୍ମେ॑ ଦା॒ଶ୍ଚକ୍ଷୁ॑ରସି॒ ଶ୍ରୋତ୍ର॒-ନ୍ନାମ॑ ଧା॒ତୁରାଧି॑ପତ୍ଯ॒ ଆଯୁ॑ର୍ମେ ଦା ରୂ॒ପମ॑ସି॒ ଵର୍ଣୋ॒ ନାମ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତେ॒ରାଧି॑ପତ୍ଯେ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ମେ॑ ଦା ଋ॒ତମ॑ସି ସ॒ତ୍ଯ-ନ୍ନାମେନ୍ଦ୍ର॒ସ୍ଯା-ଽଽଧି॑ପତ୍ଯେ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ମେ॑ ଦା ଭୂ॒ତମ॑ସି॒ ଭଵ୍ଯ॒-ନ୍ନାମ॑ ପିତୃ॒ଣାମାଧି॑ପତ୍ଯେ॒-ଽପା-ମୋଷ॑ଧୀନା॒-ଙ୍ଗର୍ଭ॑-ନ୍ଧା ଋ॒ତସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା॒ ଵ୍ଯୋ॑ମନ ଋ॒ତସ୍ଯ॑ [ ] 11
ତ୍ଵା॒ ଵିଭୂ॑ମନ ଋ॒ତସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା॒ ଵିଧ॑ର୍ମଣ ଋ॒ତସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ସ॒ତ୍ଯାଯ॒ର୍ତସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷେ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି ର୍ଵି॒ରାଜ॑ମପଶ୍ଯ॒-ତ୍ତଯା॑ ଭୂ॒ତ-ଞ୍ଚ॒ ଭଵ୍ଯ॑-ଞ୍ଚା ସୃଜତ॒ ତାମୃଷି॑ଭ୍ଯସ୍ତି॒ରୋ॑-ଽଦଧା॒-ତ୍ତା-ଞ୍ଜ॒ମଦ॑ଗ୍ନି॒ସ୍ତପ॑ସା-ଽ ପଶ୍ଯ॒-ତ୍ତଯା॒ ଵୈ ସ ପୃଶ୍ଞୀ॒ନ୍ କାମା॑ନସୃଜତ॒ ତ-ତ୍ପୃଶ୍ଞୀ॑ନା-ମ୍ପୃଶ୍ଞି॒ତ୍ଵଂ-ଯଁ-ତ୍ପୃଶ୍ଞ॑ଯୋ ଗୃ॒ହ୍ଯନ୍ତେ॒ ପୃଶ୍ଞୀ॑ନେ॒ଵ ତୈଃ କାମା॒ନ୍॒. ଯଜ॑ମା॒ନୋ-ଽଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ଵା॒ଯୁର॑ସି ପ୍ରା॒ଣୋ [ଵା॒ଯୁର॑ସି ପ୍ରା॒ଣଃ, ନାମେତ୍ଯା॑ହ] 12
ନାମେତ୍ଯା॑ହ ପ୍ରାଣାପା॒ନାଵେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ଚକ୍ଷୁ॑ରସି॒ ଶ୍ରୋତ୍ର॒-ନ୍ନାମେତ୍ଯା॒ହା-ଽଽଯୁ॑ରେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ରୂ॒ପମ॑ସି॒ ଵର୍ଣୋ॒ ନାମେତ୍ଯା॑ହ ପ୍ର॒ଜାମେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧଋ॒ତମ॑ସି ସ॒ତ୍ଯ-ନ୍ନାମେତ୍ଯା॑ହ କ୍ଷ॒ତ୍ରମେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ଭୂ॒ତମ॑ସି॒ ଭଵ୍ଯ॒-ନ୍ନାମେତ୍ଯା॑ହ ପ॒ଶଵୋ॒ ଵା ଅ॒ପାମୋଷ॑ଧୀନା॒-ଙ୍ଗର୍ଭଃ॑ ପ॒ଶୂନେ॒ଵା- [ପ॒ଶୂନେ॒ଵ, ଅଵ॑ ରୁନ୍ଧ] 13
-ଵ॑ ରୁନ୍ଧ ଏ॒ତାଵ॒ଦ୍ଵୈ ପୁରୁ॑ଷ-ମ୍ପ॒ରିତ॒ସ୍ତଦେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧ ଋ॒ତସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା॒ ଵ୍ଯୋ॑ମନ॒ ଇତ୍ଯା॑ହେ॒ଯଂ-ଵାଁ ଋ॒ତସ୍ଯ॒ ଵ୍ଯୋ॑ମେ॒ମାମେ॒ଵାଭି ଜ॑ଯତ୍ଯୃ॒ତସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା॒ ଵିଭୂ॑ମନ॒ ଇତ୍ଯା॑ହା॒-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷଂ॒-ଵାଁ ଋ॒ତସ୍ଯ॒ ଵିଭୂ॑ମା॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମେ॒ଵାଭି ଜ॑ଯତ୍ଯୃ॒ତସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା॒ ଵିଧ॑ର୍ମଣ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ ଦ୍ଯୌର୍ଵା ଋ॒ତସ୍ଯ॒ ଵିଧ॑ର୍ମ॒ ଦିଵ॑ମେ॒ଵାଭି ଜ॑ଯତ୍ଯୃ॒ତସ୍ଯ॑ [ଜ॑ଯତ୍ଯୃ॒ତସ୍ଯ॑, ତ୍ଵା॒ ସ॒ତ୍ଯାଯେତ୍ଯା॑ହ॒] 14
ତ୍ଵା ସ॒ତ୍ଯାଯେତ୍ଯା॑ହ॒ ଦିଶୋ॒ ଵା ଋ॒ତସ୍ଯ॑ ସ॒ତ୍ଯ-ନ୍ଦିଶ॑ ଏ॒ଵାଭି ଜ॑ଯତ୍ଯୃ॒ତସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ସୁଵ॒ର୍ଗୋ ଵୈ ଲୋ॒କ ଋ॒ତସ୍ଯ॒ ଜ୍ଯୋତିଃ॑ ସୁଵ॒ର୍ଗମେ॒ଵ ଲୋ॒କମ॒ଭି ଜ॑ଯତ୍ଯେ॒ତାଵ॑ନ୍ତୋ॒ ଵୈ ଦେ॑ଵଲୋ॒କାସ୍ତାନେ॒ଵାଭି ଜ॑ଯତି॒ ଦଶ॒ ସମ୍ପ॑ଦ୍ଯନ୍ତେ॒ ଦଶା᳚କ୍ଷରା ଵି॒ରାଡନ୍ନଂ॑-ଵିଁ॒ରା-ଡ୍ଵି॒ରାଜ୍ଯେ॒ଵାନ୍ନାଦ୍ଯେ॒ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ॥ 15 ॥
ଵା॒ଯୁର॑ସି ପ୍ରା॒ଣୋ ନାମ॑ ସଵି॒ତୁରାଧି॑ପତ୍ଯେ-ଽପା॒ନ-ମ୍ମେ॑ ଦା॒ଶ୍ଚକ୍ଷୁ॑ରସି॒ ଶ୍ରୋତ୍ର॒-ନ୍ନାମ॑ ଧା॒ତୁରାଧି॑ପତ୍ଯ॒ ଆଯୁ॑ର୍ମେ ଦା ରୂ॒ପମ॑ସି॒ ଵର୍ଣୋ॒ ନାମ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତେ॒ରାଧି॑ପତ୍ଯେ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ମେ॑ ଦା ଋ॒ତମ॑ସି ସ॒ତ୍ଯ-ନ୍ନାମେନ୍ଦ୍ର॒ସ୍ଯା-ଽଽଧି॑ପତ୍ଯେ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ମେ॑ ଦା ଭୂ॒ତମ॑ସି॒ ଭଵ୍ଯ॒-ନ୍ନାମ॑ ପିତୃ॒ଣାମାଧି॑ପତ୍ଯେ॒-ଽପା-ମୋଷ॑ଧୀନା॒-ଙ୍ଗର୍ଭ॑-ନ୍ଧା ଋ॒ତସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା॒ ଵ୍ଯୋ॑ମନ ଋ॒ତସ୍ଯ॑ [ ] 11
ତ୍ଵା॒ ଵିଭୂ॑ମନ ଋ॒ତସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା॒ ଵିଧ॑ର୍ମଣ ଋ॒ତସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ସ॒ତ୍ଯାଯ॒ର୍ତସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷେ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି ର୍ଵି॒ରାଜ॑ମପଶ୍ଯ॒-ତ୍ତଯା॑ ଭୂ॒ତ-ଞ୍ଚ॒ ଭଵ୍ଯ॑-ଞ୍ଚା ସୃଜତ॒ ତାମୃଷି॑ଭ୍ଯସ୍ତି॒ରୋ॑-ଽଦଧା॒-ତ୍ତା-ଞ୍ଜ॒ମଦ॑ଗ୍ନି॒ସ୍ତପ॑ସା-ଽ ପଶ୍ଯ॒-ତ୍ତଯା॒ ଵୈ ସ ପୃଶ୍ଞୀ॒ନ୍ କାମା॑ନସୃଜତ॒ ତ-ତ୍ପୃଶ୍ଞୀ॑ନା-ମ୍ପୃଶ୍ଞି॒ତ୍ଵଂ-ଯଁ-ତ୍ପୃଶ୍ଞ॑ଯୋ ଗୃ॒ହ୍ଯନ୍ତେ॒ ପୃଶ୍ଞୀ॑ନେ॒ଵ ତୈଃ କାମା॒ନ୍॒. ଯଜ॑ମା॒ନୋ-ଽଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ଵା॒ଯୁର॑ସି ପ୍ରା॒ଣୋ [ଵା॒ଯୁର॑ସି ପ୍ରା॒ଣଃ, ନାମେତ୍ଯା॑ହ] 12
ନାମେତ୍ଯା॑ହ ପ୍ରାଣାପା॒ନାଵେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ॒ ଚକ୍ଷୁ॑ରସି॒ ଶ୍ରୋତ୍ର॒-ନ୍ନାମେତ୍ଯା॒ହା-ଽଽଯୁ॑ରେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ରୂ॒ପମ॑ସି॒ ଵର୍ଣୋ॒ ନାମେତ୍ଯା॑ହ ପ୍ର॒ଜାମେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧଋ॒ତମ॑ସି ସ॒ତ୍ଯ-ନ୍ନାମେତ୍ଯା॑ହ କ୍ଷ॒ତ୍ରମେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ଭୂ॒ତମ॑ସି॒ ଭଵ୍ଯ॒-ନ୍ନାମେତ୍ଯା॑ହ ପ॒ଶଵୋ॒ ଵା ଅ॒ପାମୋଷ॑ଧୀନା॒-ଙ୍ଗର୍ଭଃ॑ ପ॒ଶୂନେ॒ଵା- [ପ॒ଶୂନେ॒ଵ, ଅଵ॑ ରୁନ୍ଧ] 13
-ଵ॑ ରୁନ୍ଧ ଏ॒ତାଵ॒ଦ୍ଵୈ ପୁରୁ॑ଷ-ମ୍ପ॒ରିତ॒ସ୍ତଦେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧ ଋ॒ତସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା॒ ଵ୍ଯୋ॑ମନ॒ ଇତ୍ଯା॑ହେ॒ଯଂ-ଵାଁ ଋ॒ତସ୍ଯ॒ ଵ୍ଯୋ॑ମେ॒ମାମେ॒ଵାଭି ଜ॑ଯତ୍ଯୃ॒ତସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା॒ ଵିଭୂ॑ମନ॒ ଇତ୍ଯା॑ହା॒-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷଂ॒-ଵାଁ ଋ॒ତସ୍ଯ॒ ଵିଭୂ॑ମା॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମେ॒ଵାଭି ଜ॑ଯତ୍ଯୃ॒ତସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା॒ ଵିଧ॑ର୍ମଣ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ ଦ୍ଯୌର୍ଵା ଋ॒ତସ୍ଯ॒ ଵିଧ॑ର୍ମ॒ ଦିଵ॑ମେ॒ଵାଭି ଜ॑ଯତ୍ଯୃ॒ତସ୍ଯ॑ [ଜ॑ଯତ୍ଯୃ॒ତସ୍ଯ॑, ତ୍ଵା॒ ସ॒ତ୍ଯାଯେତ୍ଯା॑ହ॒] 14
ତ୍ଵା ସ॒ତ୍ଯାଯେତ୍ଯା॑ହ॒ ଦିଶୋ॒ ଵା ଋ॒ତସ୍ଯ॑ ସ॒ତ୍ଯ-ନ୍ଦିଶ॑ ଏ॒ଵାଭି ଜ॑ଯତ୍ଯୃ॒ତସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ସୁଵ॒ର୍ଗୋ ଵୈ ଲୋ॒କ ଋ॒ତସ୍ଯ॒ ଜ୍ଯୋତିଃ॑ ସୁଵ॒ର୍ଗମେ॒ଵ ଲୋ॒କମ॒ଭି ଜ॑ଯତ୍ଯେ॒ତାଵ॑ନ୍ତୋ॒ ଵୈ ଦେ॑ଵଲୋ॒କାସ୍ତାନେ॒ଵାଭି ଜ॑ଯତି॒ ଦଶ॒ ସମ୍ପ॑ଦ୍ଯନ୍ତେ॒ ଦଶା᳚କ୍ଷରା ଵି॒ରାଡନ୍ନଂ॑-ଵିଁ॒ରା-ଡ୍ଵି॒ରାଜ୍ଯେ॒ଵାନ୍ନାଦ୍ଯେ॒ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ॥ 15 ॥
(ଵ୍ଯୋ॑ମନ ଋ॒ତସ୍ଯ॑ - ପ୍ରା॒ଣଃ - ପ॒ଶୁନେ॒ଵ - ଵିଧ॑ର୍ମ॒ ଦିଵ॑ମେ॒ଵାଭି ଜ॑ଯତ୍ଯୃ॒ତସ୍ଯ॒ -ଷଟ୍ଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 5)
ଦେ॒ଵା ଵୈ ଯ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ନାଵାରୁ॑ନ୍ଧତ॒ ତ-ତ୍ପରୈ॒ରଵା॑ରୁନ୍ଧତ॒ ତ-ତ୍ପରା॑ଣା-ମ୍ପର॒ତ୍ଵଂ-ଯଁ-ତ୍ପରେ॑ ଗୃ॒ହ୍ଯନ୍ତେ॒ ଯଦେ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ନାଵ॑ରୁ॒ନ୍ଧେ ତସ୍ଯାଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ॒ ଯ-ମ୍ପ୍ର॑ଥ॒ମ-ଙ୍ଗୃ॒ହ୍ଣାତୀ॒ମମେ॒ଵ ତେନ॑ ଲୋ॒କମ॒ଭି ଜ॑ଯତି॒ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ତୀଯ॑ମ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ନ୍ତେନ॒ ଯ-ନ୍ତୃ॒ତୀଯ॑ମ॒ମୁମେ॒ଵ ତେନ॑ ଲୋ॒କମ॒ଭି ଜ॑ଯତି॒ ଯଦେ॒ତେ ଗୃ॒ହ୍ଯନ୍ତ॑ ଏ॒ଷାଂ ଁଲୋ॒କାନା॑-ମ॒ଭିଜି॑ତ୍ଯା॒ [-ମ॒ଭିଜି॑ତ୍ଯା, ଉତ୍ତ॑ରେ॒ଷ୍ଵହ-] 16
ଉତ୍ତ॑ରେ॒ଷ୍ଵହଃ॑ ସ୍ଵ॒ମୁତୋ॒-ଽର୍ଵାଞ୍ଚୋ॑ ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ ଽଭି॒ଜିତ୍ଯୈ॒ଵେମାଂ-ଲୋଁ॒କା-ନ୍ପୁନ॑ରି॒ମଂ-ଲୋଁ॒କ-ମ୍ପ୍ର॒ତ୍ଯଵ॑ରୋହନ୍ତି॒ ଯ-ତ୍ପୂର୍ଵେ॒ଷ୍ଵହଃ॑ ସ୍ଵି॒ତଃ ପରା᳚ଞ୍ଚୋ ଗୃ॒ହ୍ଯନ୍ତେ॒ ତସ୍ମା॑ଦି॒ତଃ ପରା᳚ଞ୍ଚ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କା ଯଦୁତ୍ତ॑ରେ॒ଷ୍ଵହଃ॑ ସ୍ଵ॒ମୁତୋ॒-ଽର୍ଵାଞ୍ଚୋ॑ ଗୃ॒ହ୍ଯନ୍ତେ॒ ତସ୍ମା॑ଦ॒ମୁତୋ॒ ଽର୍ଵାଞ୍ଚ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାସ୍ତସ୍ମା॒ଦଯା॑ତଯାମ୍ନୋ ଲୋ॒କା-ନ୍ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯା॑ ଉପ॑ ଜୀଵନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି॒ କସ୍ମା᳚-ଥ୍ସ॒ତ୍ଯାଦ॒ଦ୍ଭ୍ଯ ଓଷ॑ଧଯ॒-ସ୍ସ-ମ୍ଭ॑ଵ॒ନ୍ତ୍ଯୋଷ॑ଧଯୋ [ଓଷ॑ଧଯ॒-ସ୍ସ-ମ୍ଭ॑ଵ॒ନ୍ତ୍ଯୋଷ॑ଧଯଃ, ମ॒ନୁ॒ଷ୍ଯା॑ଣା॒ମନ୍ନ॑-] 17
ମନୁ॒ଷ୍ଯା॑ଣା॒ମନ୍ନ॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ମ୍ପ୍ର॒ଜା ଅନୁ॒ ପ୍ରଜା॑ଯନ୍ତ॒ ଇତି॒ ପରା॒ନନ୍ଵିତି॑ ବ୍ରୂଯା॒-ଦ୍ଯ-ଦ୍ଗୃ॒ହ୍ଣାତ୍ଯ॒ଦ୍ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵୌଷ॑ଧୀଭ୍ଯୋ ଗୃହ୍ଣା॒ମୀତି॒ ତସ୍ମା॑ଦ॒ଦ୍ଭ୍ଯ ଓଷ॑ଧଯ॒-ସ୍ସମ୍ଭ॑ଵନ୍ତି॒ ଯ-ଦ୍ଗୃ॒ହ୍ଣାତ୍ଯୋଷ॑ଧୀଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ପ୍ର॒ଜାଭ୍ଯୋ॑ ଗୃହ୍ଣା॒ମୀତି॒ ତସ୍ମା॒ଦୋଷ॑ଧଯୋ ମନୁ॒ଷ୍ଯା॑ଣା॒ମନ୍ନଂ॒-ଯଁ-ଦ୍ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ ପ୍ର॒ଜାଭ୍ଯ॑ସ୍ତ୍ଵା ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ ଗୃହ୍ଣା॒ମୀତି॒ ତସ୍ମା᳚-ତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ମ୍ପ୍ର॒ଜା ଅନୁ॒ ପ୍ରଜା॑ଯନ୍ତେ ॥ 18 ॥
ଦେ॒ଵା ଵୈ ଯ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ନାଵାରୁ॑ନ୍ଧତ॒ ତ-ତ୍ପରୈ॒ରଵା॑ରୁନ୍ଧତ॒ ତ-ତ୍ପରା॑ଣା-ମ୍ପର॒ତ୍ଵଂ-ଯଁ-ତ୍ପରେ॑ ଗୃ॒ହ୍ଯନ୍ତେ॒ ଯଦେ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ନାଵ॑ରୁ॒ନ୍ଧେ ତସ୍ଯାଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ॒ ଯ-ମ୍ପ୍ର॑ଥ॒ମ-ଙ୍ଗୃ॒ହ୍ଣାତୀ॒ମମେ॒ଵ ତେନ॑ ଲୋ॒କମ॒ଭି ଜ॑ଯତି॒ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ତୀଯ॑ମ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ନ୍ତେନ॒ ଯ-ନ୍ତୃ॒ତୀଯ॑ମ॒ମୁମେ॒ଵ ତେନ॑ ଲୋ॒କମ॒ଭି ଜ॑ଯତି॒ ଯଦେ॒ତେ ଗୃ॒ହ୍ଯନ୍ତ॑ ଏ॒ଷାଂ ଁଲୋ॒କାନା॑-ମ॒ଭିଜି॑ତ୍ଯା॒ [-ମ॒ଭିଜି॑ତ୍ଯା, ଉତ୍ତ॑ରେ॒ଷ୍ଵହ-] 16
ଉତ୍ତ॑ରେ॒ଷ୍ଵହଃ॑ ସ୍ଵ॒ମୁତୋ॒-ଽର୍ଵାଞ୍ଚୋ॑ ଗୃହ୍ଯନ୍ତେ ଽଭି॒ଜିତ୍ଯୈ॒ଵେମାଂ-ଲୋଁ॒କା-ନ୍ପୁନ॑ରି॒ମଂ-ଲୋଁ॒କ-ମ୍ପ୍ର॒ତ୍ଯଵ॑ରୋହନ୍ତି॒ ଯ-ତ୍ପୂର୍ଵେ॒ଷ୍ଵହଃ॑ ସ୍ଵି॒ତଃ ପରା᳚ଞ୍ଚୋ ଗୃ॒ହ୍ଯନ୍ତେ॒ ତସ୍ମା॑ଦି॒ତଃ ପରା᳚ଞ୍ଚ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କା ଯଦୁତ୍ତ॑ରେ॒ଷ୍ଵହଃ॑ ସ୍ଵ॒ମୁତୋ॒-ଽର୍ଵାଞ୍ଚୋ॑ ଗୃ॒ହ୍ଯନ୍ତେ॒ ତସ୍ମା॑ଦ॒ମୁତୋ॒ ଽର୍ଵାଞ୍ଚ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାସ୍ତସ୍ମା॒ଦଯା॑ତଯାମ୍ନୋ ଲୋ॒କା-ନ୍ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯା॑ ଉପ॑ ଜୀଵନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି॒ କସ୍ମା᳚-ଥ୍ସ॒ତ୍ଯାଦ॒ଦ୍ଭ୍ଯ ଓଷ॑ଧଯ॒-ସ୍ସ-ମ୍ଭ॑ଵ॒ନ୍ତ୍ଯୋଷ॑ଧଯୋ [ଓଷ॑ଧଯ॒-ସ୍ସ-ମ୍ଭ॑ଵ॒ନ୍ତ୍ଯୋଷ॑ଧଯଃ, ମ॒ନୁ॒ଷ୍ଯା॑ଣା॒ମନ୍ନ॑-] 17
ମନୁ॒ଷ୍ଯା॑ଣା॒ମନ୍ନ॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ମ୍ପ୍ର॒ଜା ଅନୁ॒ ପ୍ରଜା॑ଯନ୍ତ॒ ଇତି॒ ପରା॒ନନ୍ଵିତି॑ ବ୍ରୂଯା॒-ଦ୍ଯ-ଦ୍ଗୃ॒ହ୍ଣାତ୍ଯ॒ଦ୍ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵୌଷ॑ଧୀଭ୍ଯୋ ଗୃହ୍ଣା॒ମୀତି॒ ତସ୍ମା॑ଦ॒ଦ୍ଭ୍ଯ ଓଷ॑ଧଯ॒-ସ୍ସମ୍ଭ॑ଵନ୍ତି॒ ଯ-ଦ୍ଗୃ॒ହ୍ଣାତ୍ଯୋଷ॑ଧୀଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ପ୍ର॒ଜାଭ୍ଯୋ॑ ଗୃହ୍ଣା॒ମୀତି॒ ତସ୍ମା॒ଦୋଷ॑ଧଯୋ ମନୁ॒ଷ୍ଯା॑ଣା॒ମନ୍ନଂ॒-ଯଁ-ଦ୍ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ ପ୍ର॒ଜାଭ୍ଯ॑ସ୍ତ୍ଵା ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ ଗୃହ୍ଣା॒ମୀତି॒ ତସ୍ମା᳚-ତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ମ୍ପ୍ର॒ଜା ଅନୁ॒ ପ୍ରଜା॑ଯନ୍ତେ ॥ 18 ॥
(ଅ॒ଭିଜି॑ତ୍ଯୈ - ଭଵ॒ନ୍ତ୍ଯୋଷ॑ଧଯୋ॒ - ଽଷ୍ଟା ଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 6)
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିର୍ଦେଵାସୁ॒ରାନ॑ ସୃଜତ॒ ତଦନୁ॑ ଯ॒ଜ୍ଞୋ॑-ଽସୃଜ୍ଯତ ଯ॒ଜ୍ଞ-ଞ୍ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି॒ ତେ ଵିଷ୍ଵ॑ଞ୍ଚୋ॒ ଵ୍ଯ॑କ୍ରାମ॒ନ୍-ଥ୍ସୋ-ଽସୁ॑ରା॒ନନୁ॑ ଯ॒ଜ୍ଞୋ-ଽପା᳚କ୍ରାମ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞ-ଞ୍ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି॒ ତେ ଦେ॒ଵା ଅ॑ମନ୍ଯନ୍ତା॒ମୀ ଵା ଇ॒ଦମ॑ଭୂଵ॒ନ୍॒. ଯ-ଦ୍ଵ॒ଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ମ ଇତି॒ ତେ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ମୁପା॑-ଽଧାଵ॒ନ୍-ଥ୍ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀତ୍-ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ଶ୍ଛନ୍ଦ॑ସାଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ॑ମା॒ଦାଯ॒ ତଦ୍ଵଃ॒ ପ୍ର ଦା᳚ସ୍ଯା॒ମୀତି॒ ସ ଛନ୍ଦ॑ସାଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ॑- [ଛନ୍ଦ॑ସାଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ᳚ମ୍, ଆ॒ଦାଯ॒ ତଦେ᳚ଭ୍ଯଃ॒] 19
-ମା॒ଦାଯ॒ ତଦେ᳚ଭ୍ଯଃ॒ ପ୍ରାଯ॑ଚ୍ଛ॒-ତ୍ତଦନୁ॒ ଛନ୍ଦା॒ଗ୍॒ସ୍ଯପା᳚-ଽକ୍ରାମ॒ନ୍ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ତତୋ॑ ଦେ॒ଵା ଅଭ॑ଵ॒-ନ୍ପରା-ଽସୁ॑ରା॒ ଯ ଏ॒ଵ-ଞ୍ଛନ୍ଦ॑ସାଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯଂ॑-ଵେଁଦା-ଽଽ ଶ୍ରା॑ଵ॒ଯା-ଽସ୍ତୁ॒ ଶ୍ରୌଷ॒ଡ୍ ଯଜ॒ ଯେ ଯଜା॑ମହେ ଵଷଟ୍କା॒ରୋ ଭଵ॑ତ୍ଯା॒ତ୍ମନା॒ ପରା᳚-ଽସ୍ଯ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯୋ ଭଵତି ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି॒ କସ୍ମୈ॒ କମ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁରା ଶ୍ରା॑ଵଯ॒ତୀତି॒ ଛନ୍ଦ॑ସାଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯା॑ଯେତି॑ ବ୍ରୂଯାଦେ॒ ତ-ଦ୍ଵୈ [ ] 20
ଛନ୍ଦ॑ସାଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ॑ମା ଶ୍ରା॑ଵ॒ଯା-ଽସ୍ତୁ॒ ଶ୍ରୌଷ॒ଡ୍ ଯଜ॒ ଯେ ଯଜା॑ମହେ ଵଷଟ୍କା॒ରୋ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॒ ସଵୀ᳚ର୍ଯୈରେ॒ଵ ଛନ୍ଦୋ॑ଭିରର୍ଚତି॒ ଯ-ତ୍କି-ଞ୍ଚାର୍ଚ॑ତି॒ ଯଦିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵୃ॒ତ୍ରମହ॑ନ୍ନ-ମେ॒ଦ୍ଧ୍ଯ-ନ୍ତ-ଦ୍ଯ-ଦ୍ଯତୀ॑ନ॒ପାଵ॑ପଦ-ମେ॒ଦ୍ଧ୍ଯ-ନ୍ତଦଥ॒ କସ୍ମା॑ଦୈ॒ନ୍ଦ୍ରୋ ଯ॒ଜ୍ଞ ଆ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଥା॑ତୋ॒ରିତ୍ଯା॑ହୁ॒ରିନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ॒ ଵା ଏ॒ଷା ଯ॒ଜ୍ଞିଯା॑ ତ॒ନୂର୍ଯ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ତାମେ॒ଵ ତ ଦ୍ଯ॑ଜନ୍ତି॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦୋପୈ॑ନଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞୋ ନ॑ମତି ॥ 21 ॥
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିର୍ଦେଵାସୁ॒ରାନ॑ ସୃଜତ॒ ତଦନୁ॑ ଯ॒ଜ୍ଞୋ॑-ଽସୃଜ୍ଯତ ଯ॒ଜ୍ଞ-ଞ୍ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି॒ ତେ ଵିଷ୍ଵ॑ଞ୍ଚୋ॒ ଵ୍ଯ॑କ୍ରାମ॒ନ୍-ଥ୍ସୋ-ଽସୁ॑ରା॒ନନୁ॑ ଯ॒ଜ୍ଞୋ-ଽପା᳚କ୍ରାମ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞ-ଞ୍ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି॒ ତେ ଦେ॒ଵା ଅ॑ମନ୍ଯନ୍ତା॒ମୀ ଵା ଇ॒ଦମ॑ଭୂଵ॒ନ୍॒. ଯ-ଦ୍ଵ॒ଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ମ ଇତି॒ ତେ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ମୁପା॑-ଽଧାଵ॒ନ୍-ଥ୍ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀତ୍-ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ଶ୍ଛନ୍ଦ॑ସାଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ॑ମା॒ଦାଯ॒ ତଦ୍ଵଃ॒ ପ୍ର ଦା᳚ସ୍ଯା॒ମୀତି॒ ସ ଛନ୍ଦ॑ସାଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ॑- [ଛନ୍ଦ॑ସାଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ᳚ମ୍, ଆ॒ଦାଯ॒ ତଦେ᳚ଭ୍ଯଃ॒] 19
-ମା॒ଦାଯ॒ ତଦେ᳚ଭ୍ଯଃ॒ ପ୍ରାଯ॑ଚ୍ଛ॒-ତ୍ତଦନୁ॒ ଛନ୍ଦା॒ଗ୍॒ସ୍ଯପା᳚-ଽକ୍ରାମ॒ନ୍ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ତତୋ॑ ଦେ॒ଵା ଅଭ॑ଵ॒-ନ୍ପରା-ଽସୁ॑ରା॒ ଯ ଏ॒ଵ-ଞ୍ଛନ୍ଦ॑ସାଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯଂ॑-ଵେଁଦା-ଽଽ ଶ୍ରା॑ଵ॒ଯା-ଽସ୍ତୁ॒ ଶ୍ରୌଷ॒ଡ୍ ଯଜ॒ ଯେ ଯଜା॑ମହେ ଵଷଟ୍କା॒ରୋ ଭଵ॑ତ୍ଯା॒ତ୍ମନା॒ ପରା᳚-ଽସ୍ଯ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯୋ ଭଵତି ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି॒ କସ୍ମୈ॒ କମ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁରା ଶ୍ରା॑ଵଯ॒ତୀତି॒ ଛନ୍ଦ॑ସାଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯା॑ଯେତି॑ ବ୍ରୂଯାଦେ॒ ତ-ଦ୍ଵୈ [ ] 20
ଛନ୍ଦ॑ସାଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ॑ମା ଶ୍ରା॑ଵ॒ଯା-ଽସ୍ତୁ॒ ଶ୍ରୌଷ॒ଡ୍ ଯଜ॒ ଯେ ଯଜା॑ମହେ ଵଷଟ୍କା॒ରୋ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॒ ସଵୀ᳚ର୍ଯୈରେ॒ଵ ଛନ୍ଦୋ॑ଭିରର୍ଚତି॒ ଯ-ତ୍କି-ଞ୍ଚାର୍ଚ॑ତି॒ ଯଦିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵୃ॒ତ୍ରମହ॑ନ୍ନ-ମେ॒ଦ୍ଧ୍ଯ-ନ୍ତ-ଦ୍ଯ-ଦ୍ଯତୀ॑ନ॒ପାଵ॑ପଦ-ମେ॒ଦ୍ଧ୍ଯ-ନ୍ତଦଥ॒ କସ୍ମା॑ଦୈ॒ନ୍ଦ୍ରୋ ଯ॒ଜ୍ଞ ଆ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଥା॑ତୋ॒ରିତ୍ଯା॑ହୁ॒ରିନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ॒ ଵା ଏ॒ଷା ଯ॒ଜ୍ଞିଯା॑ ତ॒ନୂର୍ଯ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ତାମେ॒ଵ ତ ଦ୍ଯ॑ଜନ୍ତି॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦୋପୈ॑ନଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞୋ ନ॑ମତି ॥ 21 ॥
(ଛନ୍ଦ॑ସାଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯଂ॑ - ଁଵା - ଏ॒ଵ ତ - ଦ॒ଷ୍ଟୌ ଚ॑) (ଅ. 7)
ଆଯୁ॒ର୍ଦା ଅ॑ଗ୍ନେ ହ॒ଵିଷୋ॑ ଜୁଷା॒ଣୋ ଘୃ॒ତପ୍ର॑ତୀକୋ ଘୃ॒ତଯୋ॑ନିରେଧି । ଘୃ॒ତ-ମ୍ପୀ॒ତ୍ଵା ମଧୁ॒ଚାରୁ॒ ଗଵ୍ଯ॑-ମ୍ପି॒ତେଵ॑ପୁ॒ତ୍ରମ॒ଭି ର॑କ୍ଷତାଦି॒ମମ୍ ॥ ଆ ଵୃ॑ଶ୍ଚ୍ଯତେ॒ ଵା ଏ॒ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନୋ॒-ଽଗ୍ନିଭ୍ଯାଂ॒-ଯଁଦେ॑ନଯୋ-ଶ୍ଶୃତ॒-ଙ୍କୃତ୍ଯାଥା॒-ଽନ୍ଯତ୍ରା॑-ଵଭୃ॒ଥମ॒ଵୈତ୍ଯା॑ଯୁ॒ର୍ଦା ଅ॑ଗ୍ନେ ହ॒ଵିଷୋ॑ ଜୁଷା॒ଣ ଇତ୍ଯ॑ଵଭୃ॒ଥମ॑ଵୈ॒ଷ୍ଯନ୍ ଜୁ॑ହୁଯା॒ଦାହୁ॑ତ୍ଯୈ॒ଵୈନୌ॑ ଶମଯତି॒ ନା-ଽଽର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॑ତି॒ ଯଜ॑ମାନୋ॒ ଯ-ତ୍କୁସୀ॑ଦ॒- [ଯ-ତ୍କୁସୀ॑ଦମ୍, ଅପ୍ର॑ତୀତ୍ତ॒-ମ୍ମଯି॒ ଯେନ॑] 22
-ମପ୍ର॑ତୀତ୍ତ॒-ମ୍ମଯି॒ ଯେନ॑ ଯ॒ମସ୍ଯ॑ ବ॒ଲିନା॒ ଚରା॑ମି । ଇ॒ହୈଵ ସ-ନ୍ନି॒ରଵ॑ଦଯେ॒ ତଦେ॒ତ-ତ୍ତଦ॑ଗ୍ନେ ଅନୃ॒ଣୋ ଭ॑ଵାମି । ଵିଶ୍ଵ॑ଲୋପ ଵିଶ୍ଵଦା॒ଵସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା॒ ଽଽସଞ୍ଜୁ॑ହୋମ୍ଯ॒ଗ୍ଧାଦେକୋ॑ ଽହୁ॒ତାଦେକଃ॑ ସମସ॒ନାଦେକଃ॑ । ତେନଃ॑ କୃଣ୍ଵନ୍ତୁ ଭେଷ॒ଜଗ୍ଂ ସଦ॒-ସ୍ସହୋ॒ ଵରେ᳚ଣ୍ଯମ୍ ॥ ଅ॒ଯ-ନ୍ନୋ॒ ନଭ॑ସା ପୁ॒ର-ସ୍ସ॒ଗ୍ଗ୍॒ସ୍ଫାନୋ॑ ଅ॒ଭି ର॑କ୍ଷତୁ । ଗୃ॒ହାଣା॒ମସ॑ମର୍ତ୍ଯୈ ବ॒ହଵୋ॑ ନୋ ଗୃ॒ହା ଅ॑ସନ୍ନ୍ ॥ ସ ତ୍ଵନ୍ନୋ॑ [ସ ତ୍ଵନ୍ନଃ॑, ନ॒ଭ॒ସ॒ସ୍ପ॒ତ॒ ଊର୍ଜ॑-ନ୍ନୋ] 23
ନଭସସ୍ପତ॒ ଊର୍ଜ॑-ନ୍ନୋ ଧେହି ଭ॒ଦ୍ରଯା᳚ । ପୁନ॑ର୍ନୋ ନ॒ଷ୍ଟମା କୃ॑ଧି॒ ପୁନ॑ର୍ନୋ ର॒ଯିମା କୃ॑ଧି ॥ ଦେଵ॑ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଫାନ ସହସ୍ରପୋ॒ଷସ୍ଯେ॑ଶିଷେ॒ ସ ନୋ॑ ରା॒ସ୍ଵା-ଽଜ୍ଯା॑ନିଗ୍ଂ ରା॒ଯସ୍ପୋଷଗ୍ଂ॑ ସୁ॒ଵୀର୍ଯଗ୍ଂ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରୀଣାଗ୍॑ ସ୍ଵ॒ସ୍ତିମ୍ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵାଵ ଯ॒ମ ଇ॒ଯଂ-ଯଁ॒ମୀ କୁସୀ॑ଦଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତ-ଦ୍ଯ॒ମସ୍ଯ॒ ଯଜ॑ମାନ॒ ଆ ଦ॑ତ୍ତେ॒ ଯଦୋଷ॑ଧୀଭି॒ର୍ଵେଦିଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ତୃ॒ଣାତି॒ ଯଦନୁ॑ପୌଷ୍ଯ ପ୍ରଯା॒ଯା-ଦ୍ଗ୍ରୀ॑ଵବ॒ଦ୍ଧମେ॑ନ- [-ଦ୍ଗ୍ରୀ॑ଵବ॒ଦ୍ଧମେ॑ନମ୍, ଅ॒ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ] 24
-ମ॒ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ ନେ॑ନୀଯେର॒ନ୍॒. ଯ-ତ୍କୁସୀ॑ଦ॒ମପ୍ର॑ତୀତ୍ତ॒-ମ୍ମଯୀତ୍ଯୁପୌ॑ଷତୀ॒ହୈଵ ସନ୍. ଯ॒ମ-ଙ୍କୁସୀ॑ଦ-ନ୍ନିରଵ॒ଦାଯା॑ନୃ॒ଣ-ସ୍ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମେ॑ତି॒ଯଦି॑ ମି॒ଶ୍ରମି॑ଵ॒ ଚରେ॑ଦଞ୍ଜ॒ଲିନା॒ ସକ୍ତୂ᳚-ନ୍ପ୍ରଦା॒ଵ୍ଯେ॑ ଜୁହୁଯାଦେ॒ଷ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରୋ ଯ-ତ୍ପ୍ର॑ଦା॒ଵ୍ଯଃ॑ ସ ଏ॒ଵୈନଗ୍ଗ୍॑ସ୍ଵଦଯ॒ତ୍ଯହ୍ନାଂ᳚-ଵିଁ॒ଧାନ୍ଯା॑-ମେକାଷ୍ଟ॒କାଯା॑ମପୂ॒ପ-ଞ୍ଚତୁଃ॑ ଶରାଵ-ମ୍ପ॒କ୍ତ୍ଵା ପ୍ରା॒ତରେ॒ତେନ॒ କକ୍ଷ॒-ମୁପୌ॑ଷେ॒ଦ୍ଯଦି॒ [-ମୁପୌ॑ଷେ॒ଦ୍ଯଦି॑, ଦହ॑ତି] 25
ଦହ॑ତି ପୁଣ୍ଯ॒ସମ॑-ମ୍ଭଵତି॒ ଯଦି॒ ନ ଦହ॑ତି ପାପ॒ସମ॑ମେ॒ତେନ॑ ହସ୍ମ॒ ଵା ଋଷ॑ଯଃ ପୁ॒ରା ଵି॒ଜ୍ଞାନେ॑ନ ଦୀର୍ଘସ॒ତ୍ରମୁପ॑ ଯନ୍ତି॒ ଯୋ ଵା ଉ॑ପଦ୍ର॒ଷ୍ଟାର॑ମୁପ-ଶ୍ରୋ॒ତାର॑ମନୁଖ୍ଯା॒ତାରଂ॑-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍. ଯଜ॑ତେ॒ ସମ॒ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କ ଇ॑ଷ୍ଟାପୂ॒ର୍ତେନ॑ ଗଚ୍ଛତେ॒-ଽଗ୍ନିର୍ଵା ଉ॑ପଦ୍ର॒ଷ୍ଟା ଵା॒ଯୁରୁ॑ପଶ୍ରୋ॒ତା ଽଽଦି॒ତ୍ଯୋ॑-ଽନୁଖ୍ଯା॒ତା ତାନ୍. ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍. ଯଜ॑ତେ॒ ସମ॒ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କ ଇ॑ଷ୍ଟାପୂ॒ର୍ତେନ॑ ଗଚ୍ଛତେ॒ ଽଯ-ନ୍ନୋ॒ ନଭ॑ସା ପୁ॒ର [ପୁ॒ରଃ, ଇତ୍ଯା॑ହା॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ] 26
ଇତ୍ଯା॑ହା॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ ନଭ॑ସା ପୁ॒ରୋ᳚-ଽଗ୍ନିମେ॒ଵ ତଦା॑ହୈ॒ତନ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ଯେତି॒ ସ ତ୍ଵ-ନ୍ନୋ॑ ନଭସସ୍ପତ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ଵା॒ଯୁର୍ଵୈ ନଭ॑ସ॒ସ୍ପତି॑ର୍ଵା॒ଯୁମେ॒ଵ ତଦା॑ହୈ॒ତନ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ଯେତି॒ ଦେଵ॑ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଫା॒ନେତ୍ଯା॑ହା॒-ଽସୌ ଵା ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯୋ ଦେ॒ଵ-ସ୍ସ॒ଗ୍ଗ୍॒ସ୍ଫାନ॑ ଆଦି॒ତ୍ଯମେ॒ଵ ତଦା॑ହୈ॒ତନ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ଯେତି॑ ॥ 27 ॥
ଆଯୁ॒ର୍ଦା ଅ॑ଗ୍ନେ ହ॒ଵିଷୋ॑ ଜୁଷା॒ଣୋ ଘୃ॒ତପ୍ର॑ତୀକୋ ଘୃ॒ତଯୋ॑ନିରେଧି । ଘୃ॒ତ-ମ୍ପୀ॒ତ୍ଵା ମଧୁ॒ଚାରୁ॒ ଗଵ୍ଯ॑-ମ୍ପି॒ତେଵ॑ପୁ॒ତ୍ରମ॒ଭି ର॑କ୍ଷତାଦି॒ମମ୍ ॥ ଆ ଵୃ॑ଶ୍ଚ୍ଯତେ॒ ଵା ଏ॒ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନୋ॒-ଽଗ୍ନିଭ୍ଯାଂ॒-ଯଁଦେ॑ନଯୋ-ଶ୍ଶୃତ॒-ଙ୍କୃତ୍ଯାଥା॒-ଽନ୍ଯତ୍ରା॑-ଵଭୃ॒ଥମ॒ଵୈତ୍ଯା॑ଯୁ॒ର୍ଦା ଅ॑ଗ୍ନେ ହ॒ଵିଷୋ॑ ଜୁଷା॒ଣ ଇତ୍ଯ॑ଵଭୃ॒ଥମ॑ଵୈ॒ଷ୍ଯନ୍ ଜୁ॑ହୁଯା॒ଦାହୁ॑ତ୍ଯୈ॒ଵୈନୌ॑ ଶମଯତି॒ ନା-ଽଽର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॑ତି॒ ଯଜ॑ମାନୋ॒ ଯ-ତ୍କୁସୀ॑ଦ॒- [ଯ-ତ୍କୁସୀ॑ଦମ୍, ଅପ୍ର॑ତୀତ୍ତ॒-ମ୍ମଯି॒ ଯେନ॑] 22
-ମପ୍ର॑ତୀତ୍ତ॒-ମ୍ମଯି॒ ଯେନ॑ ଯ॒ମସ୍ଯ॑ ବ॒ଲିନା॒ ଚରା॑ମି । ଇ॒ହୈଵ ସ-ନ୍ନି॒ରଵ॑ଦଯେ॒ ତଦେ॒ତ-ତ୍ତଦ॑ଗ୍ନେ ଅନୃ॒ଣୋ ଭ॑ଵାମି । ଵିଶ୍ଵ॑ଲୋପ ଵିଶ୍ଵଦା॒ଵସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା॒ ଽଽସଞ୍ଜୁ॑ହୋମ୍ଯ॒ଗ୍ଧାଦେକୋ॑ ଽହୁ॒ତାଦେକଃ॑ ସମସ॒ନାଦେକଃ॑ । ତେନଃ॑ କୃଣ୍ଵନ୍ତୁ ଭେଷ॒ଜଗ୍ଂ ସଦ॒-ସ୍ସହୋ॒ ଵରେ᳚ଣ୍ଯମ୍ ॥ ଅ॒ଯ-ନ୍ନୋ॒ ନଭ॑ସା ପୁ॒ର-ସ୍ସ॒ଗ୍ଗ୍॒ସ୍ଫାନୋ॑ ଅ॒ଭି ର॑କ୍ଷତୁ । ଗୃ॒ହାଣା॒ମସ॑ମର୍ତ୍ଯୈ ବ॒ହଵୋ॑ ନୋ ଗୃ॒ହା ଅ॑ସନ୍ନ୍ ॥ ସ ତ୍ଵନ୍ନୋ॑ [ସ ତ୍ଵନ୍ନଃ॑, ନ॒ଭ॒ସ॒ସ୍ପ॒ତ॒ ଊର୍ଜ॑-ନ୍ନୋ] 23
ନଭସସ୍ପତ॒ ଊର୍ଜ॑-ନ୍ନୋ ଧେହି ଭ॒ଦ୍ରଯା᳚ । ପୁନ॑ର୍ନୋ ନ॒ଷ୍ଟମା କୃ॑ଧି॒ ପୁନ॑ର୍ନୋ ର॒ଯିମା କୃ॑ଧି ॥ ଦେଵ॑ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଫାନ ସହସ୍ରପୋ॒ଷସ୍ଯେ॑ଶିଷେ॒ ସ ନୋ॑ ରା॒ସ୍ଵା-ଽଜ୍ଯା॑ନିଗ୍ଂ ରା॒ଯସ୍ପୋଷଗ୍ଂ॑ ସୁ॒ଵୀର୍ଯଗ୍ଂ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରୀଣାଗ୍॑ ସ୍ଵ॒ସ୍ତିମ୍ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵାଵ ଯ॒ମ ଇ॒ଯଂ-ଯଁ॒ମୀ କୁସୀ॑ଦଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତ-ଦ୍ଯ॒ମସ୍ଯ॒ ଯଜ॑ମାନ॒ ଆ ଦ॑ତ୍ତେ॒ ଯଦୋଷ॑ଧୀଭି॒ର୍ଵେଦିଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ତୃ॒ଣାତି॒ ଯଦନୁ॑ପୌଷ୍ଯ ପ୍ରଯା॒ଯା-ଦ୍ଗ୍ରୀ॑ଵବ॒ଦ୍ଧମେ॑ନ- [-ଦ୍ଗ୍ରୀ॑ଵବ॒ଦ୍ଧମେ॑ନମ୍, ଅ॒ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ] 24
-ମ॒ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ ନେ॑ନୀଯେର॒ନ୍॒. ଯ-ତ୍କୁସୀ॑ଦ॒ମପ୍ର॑ତୀତ୍ତ॒-ମ୍ମଯୀତ୍ଯୁପୌ॑ଷତୀ॒ହୈଵ ସନ୍. ଯ॒ମ-ଙ୍କୁସୀ॑ଦ-ନ୍ନିରଵ॒ଦାଯା॑ନୃ॒ଣ-ସ୍ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମେ॑ତି॒ଯଦି॑ ମି॒ଶ୍ରମି॑ଵ॒ ଚରେ॑ଦଞ୍ଜ॒ଲିନା॒ ସକ୍ତୂ᳚-ନ୍ପ୍ରଦା॒ଵ୍ଯେ॑ ଜୁହୁଯାଦେ॒ଷ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରୋ ଯ-ତ୍ପ୍ର॑ଦା॒ଵ୍ଯଃ॑ ସ ଏ॒ଵୈନଗ୍ଗ୍॑ସ୍ଵଦଯ॒ତ୍ଯହ୍ନାଂ᳚-ଵିଁ॒ଧାନ୍ଯା॑-ମେକାଷ୍ଟ॒କାଯା॑ମପୂ॒ପ-ଞ୍ଚତୁଃ॑ ଶରାଵ-ମ୍ପ॒କ୍ତ୍ଵା ପ୍ରା॒ତରେ॒ତେନ॒ କକ୍ଷ॒-ମୁପୌ॑ଷେ॒ଦ୍ଯଦି॒ [-ମୁପୌ॑ଷେ॒ଦ୍ଯଦି॑, ଦହ॑ତି] 25
ଦହ॑ତି ପୁଣ୍ଯ॒ସମ॑-ମ୍ଭଵତି॒ ଯଦି॒ ନ ଦହ॑ତି ପାପ॒ସମ॑ମେ॒ତେନ॑ ହସ୍ମ॒ ଵା ଋଷ॑ଯଃ ପୁ॒ରା ଵି॒ଜ୍ଞାନେ॑ନ ଦୀର୍ଘସ॒ତ୍ରମୁପ॑ ଯନ୍ତି॒ ଯୋ ଵା ଉ॑ପଦ୍ର॒ଷ୍ଟାର॑ମୁପ-ଶ୍ରୋ॒ତାର॑ମନୁଖ୍ଯା॒ତାରଂ॑-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍. ଯଜ॑ତେ॒ ସମ॒ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କ ଇ॑ଷ୍ଟାପୂ॒ର୍ତେନ॑ ଗଚ୍ଛତେ॒-ଽଗ୍ନିର୍ଵା ଉ॑ପଦ୍ର॒ଷ୍ଟା ଵା॒ଯୁରୁ॑ପଶ୍ରୋ॒ତା ଽଽଦି॒ତ୍ଯୋ॑-ଽନୁଖ୍ଯା॒ତା ତାନ୍. ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍. ଯଜ॑ତେ॒ ସମ॒ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କ ଇ॑ଷ୍ଟାପୂ॒ର୍ତେନ॑ ଗଚ୍ଛତେ॒ ଽଯ-ନ୍ନୋ॒ ନଭ॑ସା ପୁ॒ର [ପୁ॒ରଃ, ଇତ୍ଯା॑ହା॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ] 26
ଇତ୍ଯା॑ହା॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ ନଭ॑ସା ପୁ॒ରୋ᳚-ଽଗ୍ନିମେ॒ଵ ତଦା॑ହୈ॒ତନ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ଯେତି॒ ସ ତ୍ଵ-ନ୍ନୋ॑ ନଭସସ୍ପତ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ଵା॒ଯୁର୍ଵୈ ନଭ॑ସ॒ସ୍ପତି॑ର୍ଵା॒ଯୁମେ॒ଵ ତଦା॑ହୈ॒ତନ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ଯେତି॒ ଦେଵ॑ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଫା॒ନେତ୍ଯା॑ହା॒-ଽସୌ ଵା ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯୋ ଦେ॒ଵ-ସ୍ସ॒ଗ୍ଗ୍॒ସ୍ଫାନ॑ ଆଦି॒ତ୍ଯମେ॒ଵ ତଦା॑ହୈ॒ତନ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ଯେତି॑ ॥ 27 ॥
(କୁସୀ॑ଦଂ॒ - ତ୍ଵ-ନ୍ନ॑ - ଏନ - ମୋଷେ॒ଦ୍ଯଦି॑ - ପୁ॒ର - ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯମେ॒ଵ ତଦା॑ହୈ॒ତନ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ଯେତି॑) (ଅ. 8)
ଏ॒ତଂ-ଯୁଁଵା॑ନ॒-ମ୍ପରି॑ ଵୋ ଦଦାମି॒ ତେନ॒ କ୍ରୀଡ॑ନ୍ତୀଶ୍ଚରତ ପ୍ରି॒ଯେଣ॑ । ମା ନଃ॑ ଶାପ୍ତ ଜ॒ନୁଷା॑ ସୁଭାଗା ରା॒ଯସ୍ପୋଷେ॑ଣ॒ ସମି॒ଷା ମ॑ଦେମ ॥ ନମୋ॑ ମହି॒ମ୍ନ ଉ॒ତ ଚକ୍ଷୁ॑ଷେ ତେ॒ ମରୁ॑ତା-ମ୍ପିତ॒ସ୍ତଦ॒ହ-ଙ୍ଗୃ॑ଣାମି । ଅନୁ॑ ମନ୍ଯସ୍ଵ ସୁ॒ଯଜା॑ ଯଜାମ॒ ଜୁଷ୍ଟ॑-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॑ମି॒ଦମ॑ସ୍ତୁ ହ॒ଵ୍ଯମ୍ ॥ ଦେ॒ଵାନା॑ମେ॒ଷ ଉ॑ପନା॒ହ ଆ॑ସୀଦ॒ପା-ଙ୍ଗର୍ଭ॒ ଓଷ॑ଧୀଷୁ॒ ନ୍ଯ॑କ୍ତଃ । ସୋମ॑ସ୍ଯ ଦ୍ର॒ଫ୍ସମ॑ଵୃଣୀତ ପୂ॒ଷା [ ] 28
ବୃ॒ହନ୍ନଦ୍ରି॑ରଭଵ॒-ତ୍ତଦେ॑ଷାମ୍ ॥ ପି॒ତା ଵ॒ଥ୍ସାନା॒-ମ୍ପତି॑ରଘ୍ନି॒ଯାନା॒ମଥୋ॑ ପି॒ତା ମ॑ହ॒ତା-ଙ୍ଗର୍ଗ॑ରାଣାମ୍ । ଵ॒ଥ୍ସୋ ଜ॒ରାଯୁ॑ ପ୍ରତି॒ଧୁ-କ୍ପୀ॒ଯୂଷ॑ ଆ॒ମିକ୍ଷା॒ ମସ୍ତୁ॑ ଘୃ॒ତମ॑ସ୍ଯ॒ ରେତଃ॑ ॥ ତ୍ଵା-ଙ୍ଗାଵୋ॑-ଽଵୃଣତ ରା॒ଜ୍ଯାଯ॒ ତ୍ଵାଗ୍ଂ ହ॑ଵନ୍ତ ମ॒ରୁତଃ॑ ସ୍ଵ॒ର୍କାଃ । ଵର୍ଷ୍ମ॑ନ୍ କ୍ଷ॒ତ୍ରସ୍ଯ॑ କ॒କୁଭି॑ ଶିଶ୍ରିଯା॒ଣସ୍ତତୋ॑ ନ ଉ॒ଗ୍ରୋ ଵି ଭ॑ଜା॒ ଵସୂ॑ନି ॥ ଵ୍ଯୃ॑ଦ୍ଧେନ॒ ଵା ଏ॒ଷ ପ॒ଶୁନା॑ ଯଜତେ॒ ଯସ୍ଯୈ॒ତାନି॒ ନ କ୍ରି॒ଯନ୍ତ॑ ଏ॒ଷ ହ॒ ତ୍ଵୈ ସମୃ॑ଦ୍ଧେନ ଯଜତେ॒ ଯସ୍ଯୈ॒ତାନି॑ କ୍ରି॒ଯନ୍ତେ᳚ ॥ 29 ॥
ଏ॒ତଂ-ଯୁଁଵା॑ନ॒-ମ୍ପରି॑ ଵୋ ଦଦାମି॒ ତେନ॒ କ୍ରୀଡ॑ନ୍ତୀଶ୍ଚରତ ପ୍ରି॒ଯେଣ॑ । ମା ନଃ॑ ଶାପ୍ତ ଜ॒ନୁଷା॑ ସୁଭାଗା ରା॒ଯସ୍ପୋଷେ॑ଣ॒ ସମି॒ଷା ମ॑ଦେମ ॥ ନମୋ॑ ମହି॒ମ୍ନ ଉ॒ତ ଚକ୍ଷୁ॑ଷେ ତେ॒ ମରୁ॑ତା-ମ୍ପିତ॒ସ୍ତଦ॒ହ-ଙ୍ଗୃ॑ଣାମି । ଅନୁ॑ ମନ୍ଯସ୍ଵ ସୁ॒ଯଜା॑ ଯଜାମ॒ ଜୁଷ୍ଟ॑-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॑ମି॒ଦମ॑ସ୍ତୁ ହ॒ଵ୍ଯମ୍ ॥ ଦେ॒ଵାନା॑ମେ॒ଷ ଉ॑ପନା॒ହ ଆ॑ସୀଦ॒ପା-ଙ୍ଗର୍ଭ॒ ଓଷ॑ଧୀଷୁ॒ ନ୍ଯ॑କ୍ତଃ । ସୋମ॑ସ୍ଯ ଦ୍ର॒ଫ୍ସମ॑ଵୃଣୀତ ପୂ॒ଷା [ ] 28
ବୃ॒ହନ୍ନଦ୍ରି॑ରଭଵ॒-ତ୍ତଦେ॑ଷାମ୍ ॥ ପି॒ତା ଵ॒ଥ୍ସାନା॒-ମ୍ପତି॑ରଘ୍ନି॒ଯାନା॒ମଥୋ॑ ପି॒ତା ମ॑ହ॒ତା-ଙ୍ଗର୍ଗ॑ରାଣାମ୍ । ଵ॒ଥ୍ସୋ ଜ॒ରାଯୁ॑ ପ୍ରତି॒ଧୁ-କ୍ପୀ॒ଯୂଷ॑ ଆ॒ମିକ୍ଷା॒ ମସ୍ତୁ॑ ଘୃ॒ତମ॑ସ୍ଯ॒ ରେତଃ॑ ॥ ତ୍ଵା-ଙ୍ଗାଵୋ॑-ଽଵୃଣତ ରା॒ଜ୍ଯାଯ॒ ତ୍ଵାଗ୍ଂ ହ॑ଵନ୍ତ ମ॒ରୁତଃ॑ ସ୍ଵ॒ର୍କାଃ । ଵର୍ଷ୍ମ॑ନ୍ କ୍ଷ॒ତ୍ରସ୍ଯ॑ କ॒କୁଭି॑ ଶିଶ୍ରିଯା॒ଣସ୍ତତୋ॑ ନ ଉ॒ଗ୍ରୋ ଵି ଭ॑ଜା॒ ଵସୂ॑ନି ॥ ଵ୍ଯୃ॑ଦ୍ଧେନ॒ ଵା ଏ॒ଷ ପ॒ଶୁନା॑ ଯଜତେ॒ ଯସ୍ଯୈ॒ତାନି॒ ନ କ୍ରି॒ଯନ୍ତ॑ ଏ॒ଷ ହ॒ ତ୍ଵୈ ସମୃ॑ଦ୍ଧେନ ଯଜତେ॒ ଯସ୍ଯୈ॒ତାନି॑ କ୍ରି॒ଯନ୍ତେ᳚ ॥ 29 ॥
(ପୂ॒ଷା - କ୍ରି॒ଯନ୍ତ॑ ଏ॒ଷୋ᳚ - ଽଷ୍ଟୌ ଚ॑) (ଅ. 9)
ସୂର୍ଯୋ॑ ଦେ॒ଵୋ ଦି॑ଵି॒ଷଦ୍ଭ୍ଯୋ॑ ଧା॒ତା କ୍ଷ॒ତ୍ରାଯ॑ ଵା॒ଯୁଃ ପ୍ର॒ଜାଭ୍ଯଃ॑ । ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ସ୍ତ୍ଵା ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମତୀ-ଞ୍ଜୁହୋତୁ ॥ ଯସ୍ଯା᳚ସ୍ତେ॒ ହରି॑ତୋ॒ ଗର୍ଭୋ-ଽଥୋ॒ ଯୋନି॑ର୍ହିର॒ଣ୍ଯଯୀ᳚ । ଅଙ୍ଗା॒ନ୍ଯହ୍ରୁ॑ତା॒ ଯସ୍ଯୈ॒ ତା-ନ୍ଦେ॒ଵୈ-ସ୍ସମ॑ଜୀଗମମ୍ ॥ ଆ ଵ॑ର୍ତନ ଵର୍ତଯ॒ ନି ନି॑ଵର୍ତନ ଵର୍ତ॒ଯେନ୍ଦ୍ର॑ ନର୍ଦବୁଦ । ଭୂମ୍ଯା॒ଶ୍ଚତ॑ସ୍ରଃ ପ୍ର॒ଦିଶ॒ସ୍ତାଭି॒ରା ଵ॑ର୍ତଯା॒ ପୁନଃ॑ ॥ ଵି ତେ॑ ଭିନଦ୍ମି ତକ॒ରୀଂ-ଵିଁଯୋନିଂ॒-ଵିଁ ଗ॑ଵୀ॒ନ୍ଯୌ᳚ । ଵି [ ] 30
ମା॒ତର॑ଞ୍ଚ ପୁ॒ତ୍ର-ଞ୍ଚ॒ ଵି ଗର୍ଭ॑-ଞ୍ଚ ଜ॒ରାଯୁ॑ ଚ ॥ ବ॒ହିସ୍ତେ॑ ଅସ୍ତୁ॒ ବାଲିତି॑ ॥ ଉ॒ରୁ॒ଦ୍ର॒ଫ୍ସୋ ଵି॒ଶ୍ଵରୂ॑ପ॒ ଇନ୍ଦୁଃ॒ ପଵ॑ମାନୋ॒ ଧୀର॑ ଆନଞ୍ଜ॒ ଗର୍ଭ᳚ମ୍ ॥ ଏକ॑ପଦୀ ଦ୍ଵି॒ପଦୀ᳚ ତ୍ରି॒ପଦୀ॒ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦୀ॒ ପଞ୍ଚ॑ପଦୀ॒ ଷଟ୍ପ॑ଦୀ ସ॒ପ୍ତପ॑ଦ୍ଯ॒ଷ୍ଟାପ॑ଦୀ॒ ଭୁଵ॒ନା-ଽନୁ॑ ପ୍ରଥତା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ ମ॒ହୀ ଦ୍ଯୌଃ ପୃ॑ଥି॒ଵୀ ଚ॑ ନ ଇ॒ମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ମି॑ମିକ୍ଷତାମ୍ । ପି॒ପୃ॒ତାନ୍ନୋ॒ ଭରୀ॑ମଭିଃ ॥ 31 ॥
ସୂର୍ଯୋ॑ ଦେ॒ଵୋ ଦି॑ଵି॒ଷଦ୍ଭ୍ଯୋ॑ ଧା॒ତା କ୍ଷ॒ତ୍ରାଯ॑ ଵା॒ଯୁଃ ପ୍ର॒ଜାଭ୍ଯଃ॑ । ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ସ୍ତ୍ଵା ପ୍ର॒ଜାପ॑ତଯେ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମତୀ-ଞ୍ଜୁହୋତୁ ॥ ଯସ୍ଯା᳚ସ୍ତେ॒ ହରି॑ତୋ॒ ଗର୍ଭୋ-ଽଥୋ॒ ଯୋନି॑ର୍ହିର॒ଣ୍ଯଯୀ᳚ । ଅଙ୍ଗା॒ନ୍ଯହ୍ରୁ॑ତା॒ ଯସ୍ଯୈ॒ ତା-ନ୍ଦେ॒ଵୈ-ସ୍ସମ॑ଜୀଗମମ୍ ॥ ଆ ଵ॑ର୍ତନ ଵର୍ତଯ॒ ନି ନି॑ଵର୍ତନ ଵର୍ତ॒ଯେନ୍ଦ୍ର॑ ନର୍ଦବୁଦ । ଭୂମ୍ଯା॒ଶ୍ଚତ॑ସ୍ରଃ ପ୍ର॒ଦିଶ॒ସ୍ତାଭି॒ରା ଵ॑ର୍ତଯା॒ ପୁନଃ॑ ॥ ଵି ତେ॑ ଭିନଦ୍ମି ତକ॒ରୀଂ-ଵିଁଯୋନିଂ॒-ଵିଁ ଗ॑ଵୀ॒ନ୍ଯୌ᳚ । ଵି [ ] 30
ମା॒ତର॑ଞ୍ଚ ପୁ॒ତ୍ର-ଞ୍ଚ॒ ଵି ଗର୍ଭ॑-ଞ୍ଚ ଜ॒ରାଯୁ॑ ଚ ॥ ବ॒ହିସ୍ତେ॑ ଅସ୍ତୁ॒ ବାଲିତି॑ ॥ ଉ॒ରୁ॒ଦ୍ର॒ଫ୍ସୋ ଵି॒ଶ୍ଵରୂ॑ପ॒ ଇନ୍ଦୁଃ॒ ପଵ॑ମାନୋ॒ ଧୀର॑ ଆନଞ୍ଜ॒ ଗର୍ଭ᳚ମ୍ ॥ ଏକ॑ପଦୀ ଦ୍ଵି॒ପଦୀ᳚ ତ୍ରି॒ପଦୀ॒ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦୀ॒ ପଞ୍ଚ॑ପଦୀ॒ ଷଟ୍ପ॑ଦୀ ସ॒ପ୍ତପ॑ଦ୍ଯ॒ଷ୍ଟାପ॑ଦୀ॒ ଭୁଵ॒ନା-ଽନୁ॑ ପ୍ରଥତା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ ମ॒ହୀ ଦ୍ଯୌଃ ପୃ॑ଥି॒ଵୀ ଚ॑ ନ ଇ॒ମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ମି॑ମିକ୍ଷତାମ୍ । ପି॒ପୃ॒ତାନ୍ନୋ॒ ଭରୀ॑ମଭିଃ ॥ 31 ॥
(ଗ॒ଵି॒ନ୍ଯୌ॑ ଵି - ଚତୁ॑ଶ୍ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 10)
ଇ॒ଦଂ-ଵାଁ॑ମା॒ସ୍ଯେ॑ ହ॒ଵିଃ ପ୍ରି॒ଯମି॑ନ୍ଦ୍ରାବୃହସ୍ପତୀ । ଉ॒କ୍ଥ-ମ୍ମଦ॑ଶ୍ଚ ଶସ୍ଯତେ ॥ ଅ॒ଯଂ-ଵାଁ॒-ମ୍ପରି॑ ଷିଚ୍ଯତେ॒ ସୋମ॑ଇନ୍ଦ୍ରାବୃହସ୍ପତୀ । ଚାରୁ॒ର୍ମଦା॑ଯ ପୀ॒ତଯେ᳚ ॥ ଅ॒ସ୍ମେ ଇ॑ନ୍ଦ୍ରାବୃହସ୍ପତୀ ର॒ଯି-ନ୍ଧ॑ତ୍ତଗ୍ଂ ଶତ॒ଗ୍ଵିନ᳚ମ୍ । ଅଶ୍ଵା॑ଵନ୍ତଗ୍ଂ ସହ॒ସ୍ରିଣ᳚ମ୍ ॥ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ର୍ନଃ॒ ପରି॑ପାତୁ ପ॒ଶ୍ଚାଦୁ॒ତୋତ୍ତ॑ରସ୍ମା॒ଦଧ॑ରାଦଘା॒ଯୋଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ॑ ପୁ॒ରସ୍ତା॑ଦୁ॒ତ ମ॑ଦ୍ଧ୍ଯ॒ତୋ ନ॒-ସ୍ସଖା॒ ସଖି॑ଭ୍ଯୋ॒ ଵରି॑ଵଃ କୃଣୋତୁ ॥ ଵି ତେ॒ ଵିଷ୍ଵ॒ଗ୍ଵାତ॑ଜୂତାସୋ ଅଗ୍ନେ॒ ଭାମା॑ସ- [ଅଗ୍ନେ॒ ଭାମା॑ସଃ, ଶୁ॒ଚେ॒ ଶୁଚ॑ଯଶ୍ଚରନ୍ତି ।] 32
-ଶ୍ଶୁଚେ॒ ଶୁଚ॑ଯଶ୍ଚରନ୍ତି । ତୁ॒ଵି॒ମ୍ର॒କ୍ଷାସୋ॑ ଦି॒ଵ୍ଯା ନଵ॑ଗ୍ଵା॒ ଵନା॑ ଵନନ୍ତି ଧୃଷ॒ତା ରୁ॒ଜନ୍ତଃ॑ ॥ ତ୍ଵାମ॑ଗ୍ନେ॒ ମାନୁ॑ଷୀରୀଡତେ॒ ଵିଶୋ॑ ହୋତ୍ରା॒ଵିଦଂ॒-ଵିଁଵି॑ଚିଗ୍ଂ ରତ୍ନ॒ଧାତ॑ମମ୍ । ଗୁହା॒ ସନ୍ତଗ୍ଂ॑ ସୁଭଗ ଵି॒ଶ୍ଵଦ॑ର୍ଶତ-ନ୍ତୁ ଵିଷ୍ମ॒ଣସଗ୍ଂ॑ ସୁ॒ଯଜ॑-ଙ୍ଘୃତ॒ଶ୍ରିଯ᳚ମ୍ ॥ ଧା॒ତା ଦ॑ଦାତୁ ନୋ ର॒ଯିମୀଶା॑ନୋ॒ ଜଗ॑ତ॒ସ୍ପତିଃ॑ । ସ ନଃ॑ ପୂ॒ର୍ଣେନ॑ ଵାଵନତ୍ ॥ ଧା॒ତା ପ୍ର॒ଜାଯା॑ ଉ॒ତ ରା॒ଯ ଈ॑ଶେ ଧା॒ତେଦଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॒-ମ୍ଭୁଵ॑ନ-ଞ୍ଜଜାନ । ଧା॒ତା ପୁ॒ତ୍ରଂ-ଯଁଜ॑ମାନାଯ॒ ଦାତା॒ [ଦାତା᳚, ତସ୍ମା॑] 33
ତସ୍ମା॑ ଉ ହ॒ଵ୍ଯ-ଙ୍ଘୃ॒ତଵ॑ଦ୍ଵିଧେମ ॥ ଧା॒ତା ଦ॑ଦାତୁ ନୋ ର॒ଯି-ମ୍ପ୍ରାଚୀ᳚-ଞ୍ଜୀ॒ଵାତୁ॒ମକ୍ଷି॑ତାମ୍ । ଵ॒ଯ-ନ୍ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ଧୀମହି ସୁମ॒ତିଗ୍ଂ ସ॒ତ୍ଯରା॑ଧସଃ ॥ ଧା॒ତା ଦ॑ଦାତୁ ଦା॒ଶୁଷେ॒ ଵସୂ॑ନି ପ୍ର॒ଜାକା॑ମାଯ ମୀ॒ଢୁଷେ॑ ଦୁରୋ॒ଣେ । ତସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ଵା ଅ॒ମୃତା॒-ସ୍ସଂଵ୍ଯଁ॑ଯନ୍ତାଂ॒-ଵିଁଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵାସୋ॒ ଅଦି॑ତି-ସ୍ସ॒ଜୋଷାଃ᳚ ॥ ଅନୁ॑ ନୋ॒-ଽଦ୍ଯା-ଽନୁ॑ମତିର୍ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ମନ୍ଯତାମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିଶ୍ଚ॑ ହଵ୍ଯ॒ଵାହ॑ନୋ॒ ଭଵ॑ତା-ନ୍ଦା॒ଶୁଷେ॒ ମଯଃ॑ ॥ ଅନ୍ଵିଦ॑ନୁମତେ॒ ତ୍ଵ- [ଅନ୍ଵିଦ॑ନୁମତେ॒ ତ୍ଵମ୍, ମନ୍ଯା॑ସୈ॒ ଶଞ୍ଚ॑ନଃ କୃଧି ।] 34
-ମ୍ମନ୍ଯା॑ସୈ॒ ଶଞ୍ଚ॑ନଃ କୃଧି । କ୍ରତ୍ଵେ॒ ଦକ୍ଷା॑ଯ ନୋ ହିନୁ॒ ପ୍ରଣ॒ ଆଯୂଗ୍ଂ॑ଷି ତାରିଷଃ ॥ ଅନୁ॑ ମନ୍ଯତା-ମନୁ॒ମନ୍ଯ॑ମାନା ପ୍ର॒ଜାଵ॑ନ୍ତଗ୍ଂ ର॒ଯିମକ୍ଷୀ॑ଯମାଣମ୍ । ତସ୍ଯୈ॑ ଵ॒ଯଗ୍ଂ ହେଡ॑ସି॒ ମା-ଽପି॑ ଭୂମ॒ ସା ନୋ॑ ଦେ॒ଵୀ ସୁ॒ହଵା॒ ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛତୁ ॥ ଯସ୍ଯା॑ମି॒ଦ-ମ୍ପ୍ର॒ଦିଶି॒ ଯଦ୍ଵି॒ରୋଚ॒ତେ-ଽନୁ॑ମତି॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ ଭୂଷନ୍ତ୍ଯା॒ଯଵଃ॑ । ଯସ୍ଯା॑ ଉ॒ପସ୍ଥ॑ ଉ॒ର୍ଵ॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ଗ୍ଂ॒ ସା ନୋ॑ ଦେ॒ଵୀ ସୁ॒ହଵା॒ ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛତୁ ॥ 35 ॥
ରା॒କାମ॒ହଗ୍ଂ ସୁ॒ହଵାଗ୍ଂ॑ ସୁଷ୍ଟୁ॒ତୀ ହୁ॑ଵେ ଶୃ॒ଣୋତୁ॑ ନ-ସ୍ସୁ॒ଭଗା॒ ବୋଧ॑ତୁ॒ ତ୍ମନା᳚ । ସୀଵ୍ଯ॒ତ୍ଵପଃ॑ ସୂ॒ଚ୍ଯା-ଽଚ୍ଛି॑ଦ୍ଯମାନଯା॒ ଦଦା॑ତୁ ଵୀ॒ରଗ୍ଂ ଶ॒ତଦା॑ଯମୁ॒କ୍ଥ୍ଯ᳚ମ୍ ॥ ଯାସ୍ତେ॑ ରାକେ ସୁମ॒ତଯଃ॑ ସୁ॒ପେଶ॑ସୋ॒ ଯାଭି॒ର୍ଦଦା॑ସି ଦା॒ଶୁଷେ॒ ଵସୂ॑ନି । ତାଭି॑ର୍ନୋ ଅ॒ଦ୍ଯ ସୁ॒ମନା॑ ଉ॒ପାଗ॑ହି ସହସ୍ରପୋ॒ଷଗ୍ଂ ସୁ॑ଭଗେ॒ ରରା॑ଣା ॥ ସିନୀ॑ଵାଲି॒, ଯା ସୁ॑ପା॒ଣିଃ ॥ କୁ॒ହୂମ॒ହଗ୍ଂ ସୁ॒ଭଗାଂ᳚-ଵିଁଦ୍ମ॒ନାପ॑ସମ॒ସ୍ମିନ୍. ଯ॒ଜ୍ଞେ ସୁ॒ହଵା᳚-ଞ୍ଜୋହଵୀମି । ସା ନୋ॑ ଦଦାତୁ॒ ଶ୍ରଵ॑ଣ-ମ୍ପିତୃ॒ଣା-ନ୍ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତେ ଦେଵି ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ ॥ କୁ॒ହୂ-ର୍ଦେ॒ଵାନା॑ମ॒ମୃତ॑ସ୍ଯ॒ ପତ୍ନୀ॒ ହଵ୍ଯା॑ ନୋ ଅ॒ସ୍ଯ ହ॒ଵିଷ॑ଶ୍ଚିକେତୁ । ସ-ନ୍ଦା॒ଶୁଷେ॑ କି॒ରତୁ॒ ଭୂରି॑ ଵା॒ମଗ୍ଂ ରା॒ଯସ୍ପୋଷ॑-ଞ୍ଚିକି॒ତୁଷେ॑ ଦଧାତୁ ॥ 36 ॥
ଇ॒ଦଂ-ଵାଁ॑ମା॒ସ୍ଯେ॑ ହ॒ଵିଃ ପ୍ରି॒ଯମି॑ନ୍ଦ୍ରାବୃହସ୍ପତୀ । ଉ॒କ୍ଥ-ମ୍ମଦ॑ଶ୍ଚ ଶସ୍ଯତେ ॥ ଅ॒ଯଂ-ଵାଁ॒-ମ୍ପରି॑ ଷିଚ୍ଯତେ॒ ସୋମ॑ଇନ୍ଦ୍ରାବୃହସ୍ପତୀ । ଚାରୁ॒ର୍ମଦା॑ଯ ପୀ॒ତଯେ᳚ ॥ ଅ॒ସ୍ମେ ଇ॑ନ୍ଦ୍ରାବୃହସ୍ପତୀ ର॒ଯି-ନ୍ଧ॑ତ୍ତଗ୍ଂ ଶତ॒ଗ୍ଵିନ᳚ମ୍ । ଅଶ୍ଵା॑ଵନ୍ତଗ୍ଂ ସହ॒ସ୍ରିଣ᳚ମ୍ ॥ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ର୍ନଃ॒ ପରି॑ପାତୁ ପ॒ଶ୍ଚାଦୁ॒ତୋତ୍ତ॑ରସ୍ମା॒ଦଧ॑ରାଦଘା॒ଯୋଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଃ॑ ପୁ॒ରସ୍ତା॑ଦୁ॒ତ ମ॑ଦ୍ଧ୍ଯ॒ତୋ ନ॒-ସ୍ସଖା॒ ସଖି॑ଭ୍ଯୋ॒ ଵରି॑ଵଃ କୃଣୋତୁ ॥ ଵି ତେ॒ ଵିଷ୍ଵ॒ଗ୍ଵାତ॑ଜୂତାସୋ ଅଗ୍ନେ॒ ଭାମା॑ସ- [ଅଗ୍ନେ॒ ଭାମା॑ସଃ, ଶୁ॒ଚେ॒ ଶୁଚ॑ଯଶ୍ଚରନ୍ତି ।] 32
-ଶ୍ଶୁଚେ॒ ଶୁଚ॑ଯଶ୍ଚରନ୍ତି । ତୁ॒ଵି॒ମ୍ର॒କ୍ଷାସୋ॑ ଦି॒ଵ୍ଯା ନଵ॑ଗ୍ଵା॒ ଵନା॑ ଵନନ୍ତି ଧୃଷ॒ତା ରୁ॒ଜନ୍ତଃ॑ ॥ ତ୍ଵାମ॑ଗ୍ନେ॒ ମାନୁ॑ଷୀରୀଡତେ॒ ଵିଶୋ॑ ହୋତ୍ରା॒ଵିଦଂ॒-ଵିଁଵି॑ଚିଗ୍ଂ ରତ୍ନ॒ଧାତ॑ମମ୍ । ଗୁହା॒ ସନ୍ତଗ୍ଂ॑ ସୁଭଗ ଵି॒ଶ୍ଵଦ॑ର୍ଶତ-ନ୍ତୁ ଵିଷ୍ମ॒ଣସଗ୍ଂ॑ ସୁ॒ଯଜ॑-ଙ୍ଘୃତ॒ଶ୍ରିଯ᳚ମ୍ ॥ ଧା॒ତା ଦ॑ଦାତୁ ନୋ ର॒ଯିମୀଶା॑ନୋ॒ ଜଗ॑ତ॒ସ୍ପତିଃ॑ । ସ ନଃ॑ ପୂ॒ର୍ଣେନ॑ ଵାଵନତ୍ ॥ ଧା॒ତା ପ୍ର॒ଜାଯା॑ ଉ॒ତ ରା॒ଯ ଈ॑ଶେ ଧା॒ତେଦଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॒-ମ୍ଭୁଵ॑ନ-ଞ୍ଜଜାନ । ଧା॒ତା ପୁ॒ତ୍ରଂ-ଯଁଜ॑ମାନାଯ॒ ଦାତା॒ [ଦାତା᳚, ତସ୍ମା॑] 33
ତସ୍ମା॑ ଉ ହ॒ଵ୍ଯ-ଙ୍ଘୃ॒ତଵ॑ଦ୍ଵିଧେମ ॥ ଧା॒ତା ଦ॑ଦାତୁ ନୋ ର॒ଯି-ମ୍ପ୍ରାଚୀ᳚-ଞ୍ଜୀ॒ଵାତୁ॒ମକ୍ଷି॑ତାମ୍ । ଵ॒ଯ-ନ୍ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ଧୀମହି ସୁମ॒ତିଗ୍ଂ ସ॒ତ୍ଯରା॑ଧସଃ ॥ ଧା॒ତା ଦ॑ଦାତୁ ଦା॒ଶୁଷେ॒ ଵସୂ॑ନି ପ୍ର॒ଜାକା॑ମାଯ ମୀ॒ଢୁଷେ॑ ଦୁରୋ॒ଣେ । ତସ୍ମୈ॑ ଦେ॒ଵା ଅ॒ମୃତା॒-ସ୍ସଂଵ୍ଯଁ॑ଯନ୍ତାଂ॒-ଵିଁଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵାସୋ॒ ଅଦି॑ତି-ସ୍ସ॒ଜୋଷାଃ᳚ ॥ ଅନୁ॑ ନୋ॒-ଽଦ୍ଯା-ଽନୁ॑ମତିର୍ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ମନ୍ଯତାମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିଶ୍ଚ॑ ହଵ୍ଯ॒ଵାହ॑ନୋ॒ ଭଵ॑ତା-ନ୍ଦା॒ଶୁଷେ॒ ମଯଃ॑ ॥ ଅନ୍ଵିଦ॑ନୁମତେ॒ ତ୍ଵ- [ଅନ୍ଵିଦ॑ନୁମତେ॒ ତ୍ଵମ୍, ମନ୍ଯା॑ସୈ॒ ଶଞ୍ଚ॑ନଃ କୃଧି ।] 34
-ମ୍ମନ୍ଯା॑ସୈ॒ ଶଞ୍ଚ॑ନଃ କୃଧି । କ୍ରତ୍ଵେ॒ ଦକ୍ଷା॑ଯ ନୋ ହିନୁ॒ ପ୍ରଣ॒ ଆଯୂଗ୍ଂ॑ଷି ତାରିଷଃ ॥ ଅନୁ॑ ମନ୍ଯତା-ମନୁ॒ମନ୍ଯ॑ମାନା ପ୍ର॒ଜାଵ॑ନ୍ତଗ୍ଂ ର॒ଯିମକ୍ଷୀ॑ଯମାଣମ୍ । ତସ୍ଯୈ॑ ଵ॒ଯଗ୍ଂ ହେଡ॑ସି॒ ମା-ଽପି॑ ଭୂମ॒ ସା ନୋ॑ ଦେ॒ଵୀ ସୁ॒ହଵା॒ ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛତୁ ॥ ଯସ୍ଯା॑ମି॒ଦ-ମ୍ପ୍ର॒ଦିଶି॒ ଯଦ୍ଵି॒ରୋଚ॒ତେ-ଽନୁ॑ମତି॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ ଭୂଷନ୍ତ୍ଯା॒ଯଵଃ॑ । ଯସ୍ଯା॑ ଉ॒ପସ୍ଥ॑ ଉ॒ର୍ଵ॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ଗ୍ଂ॒ ସା ନୋ॑ ଦେ॒ଵୀ ସୁ॒ହଵା॒ ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛତୁ ॥ 35 ॥
ରା॒କାମ॒ହଗ୍ଂ ସୁ॒ହଵାଗ୍ଂ॑ ସୁଷ୍ଟୁ॒ତୀ ହୁ॑ଵେ ଶୃ॒ଣୋତୁ॑ ନ-ସ୍ସୁ॒ଭଗା॒ ବୋଧ॑ତୁ॒ ତ୍ମନା᳚ । ସୀଵ୍ଯ॒ତ୍ଵପଃ॑ ସୂ॒ଚ୍ଯା-ଽଚ୍ଛି॑ଦ୍ଯମାନଯା॒ ଦଦା॑ତୁ ଵୀ॒ରଗ୍ଂ ଶ॒ତଦା॑ଯମୁ॒କ୍ଥ୍ଯ᳚ମ୍ ॥ ଯାସ୍ତେ॑ ରାକେ ସୁମ॒ତଯଃ॑ ସୁ॒ପେଶ॑ସୋ॒ ଯାଭି॒ର୍ଦଦା॑ସି ଦା॒ଶୁଷେ॒ ଵସୂ॑ନି । ତାଭି॑ର୍ନୋ ଅ॒ଦ୍ଯ ସୁ॒ମନା॑ ଉ॒ପାଗ॑ହି ସହସ୍ରପୋ॒ଷଗ୍ଂ ସୁ॑ଭଗେ॒ ରରା॑ଣା ॥ ସିନୀ॑ଵାଲି॒, ଯା ସୁ॑ପା॒ଣିଃ ॥ କୁ॒ହୂମ॒ହଗ୍ଂ ସୁ॒ଭଗାଂ᳚-ଵିଁଦ୍ମ॒ନାପ॑ସମ॒ସ୍ମିନ୍. ଯ॒ଜ୍ଞେ ସୁ॒ହଵା᳚-ଞ୍ଜୋହଵୀମି । ସା ନୋ॑ ଦଦାତୁ॒ ଶ୍ରଵ॑ଣ-ମ୍ପିତୃ॒ଣା-ନ୍ତସ୍ଯା᳚ସ୍ତେ ଦେଵି ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ ॥ କୁ॒ହୂ-ର୍ଦେ॒ଵାନା॑ମ॒ମୃତ॑ସ୍ଯ॒ ପତ୍ନୀ॒ ହଵ୍ଯା॑ ନୋ ଅ॒ସ୍ଯ ହ॒ଵିଷ॑ଶ୍ଚିକେତୁ । ସ-ନ୍ଦା॒ଶୁଷେ॑ କି॒ରତୁ॒ ଭୂରି॑ ଵା॒ମଗ୍ଂ ରା॒ଯସ୍ପୋଷ॑-ଞ୍ଚିକି॒ତୁଷେ॑ ଦଧାତୁ ॥ 36 ॥
(ଭାମା॑ସୋ॒ - ଦାତା॒ - ତ୍ଵ - ମ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ଗ୍ଂ॒ ସା ନୋ॑ ଦେ॒ଵୀ ସୁ॒ହଵା॒ ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛତୁ॒ -ଶ୍ରଵ॑ଣଂ॒ - ଚତୁ॑ର୍ଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 11)
(ଅଗ୍ନେ॑ ତେଜସ୍ଵିନ୍ - ଵା॒ଯୁ - ର୍ଵସ॑ଵସ୍ତ୍ - ଵୈ॒ତଦ୍ଵା ଅ॒ପାଂ - ଁଵା॒ଯୁର॑ସି ପ୍ରା॒ଣୋ ନାମ॑ - ଦେ॒ଵା ଵୈ ଯଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ନ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି ର୍ଦେଵାସୁ॒ରା - ନା॑ଯୁ॒ର୍ଦା - ଏ॒ତଂ-ଯୁଁଵା॑ନ॒ଗ୍ଂ॒ - ସୂର୍ଯୋ॑ ଦେ॒ଵ - ଇ॒ଦଂ-ଵାଁ॒ - ମେକା॑ଦଶ)
(ଅଗ୍ନେ॑ ତେଜସ୍ଵିନ୍ - ଵା॒ଯୁର॑ସି॒ - ଛନ୍ଦ॑ସାଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯଂ॑ - ମା॒ତର॑ଞ୍ଚ॒ - ଷଟ୍ତ୍ରିଗ୍ଂ॑ଶତ୍ )
(ଅଗ୍ନେ॑ ତେଜସ୍ଵିଗ୍ଗ୍, ଶ୍ଚିକି॒ତୁଷେ॑ ଦଧାତୁ )
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ନ୍ତୃତୀଯକାଣ୍ଡେ ତୃତୀଯଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥