Lord Prajapati

3.1 - ପ୍ରଜାପତିରକାମଯତ - କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତା ପାଠଃ

(Prajapatirakamayata - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Patha in Odia)

From Krishna Yajurveda

This text originates from the Taittiriya Samhita of the Krishna Yajurveda, specifically the first section of the third kanda. It narrates the cosmic creation process initiated by Prajapati, the Lord of Progeny, who performs intense penance (tapas) to manifest diverse life forms and ritual knowledge. As a foundational Vedic mantra, it holds immense spiritual significance, representing the power of austerity and creative will. Chanting this portion of the Samhita is believed to bestow clarity of purpose, spiritual potency, and alignment with the creative order of the universe, facilitating the realization of one's goals through dedicated focused effort.

କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ନ୍ତୃତୀଯକାଣ୍ଡେ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - ନ୍ଯୂନକର୍ମାଭିଧାନଂ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରକାମଯତ ପ୍ର॒ଜା-ସ୍ସୃ॑ଜେ॒ଯେତି॒ ସ ତପୋ॑-ଽତପ୍ଯତ॒ ସ ସ॒ର୍ପାନ॑ସୃଜତ॒ ସୋ॑-ଽକାମଯତ ପ୍ର॒ଜା-ସ୍ସୃ॑ଜେ॒ଯେତି॒ ସଦ୍ଵି॒ତୀଯ॑ମତପ୍ଯତ॒ ସ ଵଯାଗ୍॑ସ୍ଯ ସୃଜତ॒ ସୋ॑-ଽକାମଯତ ପ୍ର॒ଜା-ସ୍ସୃ॑ଜେ॒ଯେତି॒ ସ ତୃ॒ତୀଯ॑ମତପ୍ଯତ॒ ସ ଏ॒ତ-ନ୍ଦୀ᳚କ୍ଷିତଵା॒ଦ-ମ॑ପଶ୍ଯ॒-ତ୍ତମ॑ଵଦ॒-ତ୍ତତୋ॒ ଵୈ ସ ପ୍ର॒ଜା ଅ॑ସୃଜତ॒ ଯ-ତ୍ତପ॑ସ୍ତ॒ପ୍ତ୍ଵା ଦୀ᳚କ୍ଷିତଵା॒ଦଂ-ଵଁଦ॑ତି ପ୍ର॒ଜା ଏ॒ଵ ତଦ୍ଯଜ॑ମାନ- [ତଦ୍ଯଜ॑ମାନଃ, ସୃ॒ଜ॒ତେ॒ ଯଦ୍ଵୈ] 1
-ସ୍ସୃଜତେ॒ ଯଦ୍ଵୈ ଦୀ᳚କ୍ଷି॒ତୋ॑-ଽମେ॒ଦ୍ଧ୍ଯ-ମ୍ପଶ୍ଯ॒ତ୍ଯପା᳚ସ୍ମାଦ୍ଦୀ॒କ୍ଷାକ୍ରା॑ମତି॒ ନୀଲ॑ମସ୍ଯ॒ ହରୋ॒ ଵ୍ଯେ᳚ତ୍ଯବ॑ଦ୍ଧ॒-ମ୍ମନୋ॑ ଦ॒ରିଦ୍ର॒-ଞ୍ଚକ୍ଷୁ॒-ସ୍ସୂର୍ଯୋ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷା॒ଗ୍॒ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ॒ ଦୀକ୍ଷେ॒ ମା ମା॑ହାସୀ॒ରିତ୍ଯା॑ହ॒ ନାସ୍ମା᳚ଦ୍ଦୀ॒କ୍ଷା-ଽପ॑କ୍ରାମତି॒ ନାସ୍ଯ॒ ନୀଲ॒-ନ୍ନ ହରୋ॒ ଵ୍ଯେ॑ତି॒ ଯଦ୍ଵୈ ଦୀ᳚କ୍ଷି॒ତମ॑ଭି॒ଵର୍​ଷ॑ତିଦି॒ଵ୍ଯା ଆପୋ-ଽଶା᳚ନ୍ତା॒ ଓଜୋ॒ ବଲ॑-ନ୍ଦୀ॒କ୍ଷା- [ବଲ॑-ନ୍ଦୀ॒କ୍ଷାମ୍, ତପୋ᳚-ଽସ୍ଯ॒-] 2
-ନ୍ତପୋ᳚-ଽସ୍ଯ॒-ନିର୍ଘ୍ନ॑ନ୍ତ୍ଯୁନ୍ଦ॒ତୀ-ର୍ବଲ॑-ନ୍ଧ॒ତ୍ତୌଜୋ॑ ଧତ୍ତ॒ ବଲ॑-ନ୍ଧତ୍ତ॒ ମା ମେ॑ ଦୀ॒କ୍ଷା-ମ୍ମା ତପୋ॒ନିର୍ଵ॑ଧି॒ଷ୍ଟେତ୍ଯା॑ହୈ॒ ତଦେ॒ଵ ସର୍ଵ॑ମା॒ତ୍ମ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତେ॒ ନାସ୍ଯୌଜୋ॒ ବଲ॒-ନ୍ନ ଦୀ॒କ୍ଷା-ନ୍ନ ତପୋ॒ନିର୍ଘ୍ନ॑ନ୍ତ୍ଯ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ ଦୀ᳚କ୍ଷି॒ତସ୍ଯ॑ ଦେ॒ଵତା॒ ସୋ᳚-ଽସ୍ମାଦେ॒ତର୍​ହି॑ତି॒ର ଇ॑ଵ॒ ଯର୍​ହି॒ ଯାତି॒ ତମୀ᳚ଶ୍ଵ॒ରଗ୍ଂ ରକ୍ଷାଗ୍ଂ॑ସି॒ ହନ୍ତୋ᳚- [ହନ୍ତୋଃ᳚, ଭ॒ଦ୍ରାଦ॒ଭି-] 3
-ର୍ଭ॒ଦ୍ରାଦ॒ଭି-ଶ୍ରେଯଃ॒ ପ୍ରେହି॒ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॑ ପୁର ଏ॒ତା ତେ॑ ଅ॒ସ୍ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହ॒ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵାନା॒-ମ୍ବୃହ॒ସ୍ପତି॒ସ୍ତମେ॒ଵାନ୍ଵା ର॑ଭତେ॒ ସ ଏ॑ନ॒ଗ୍ଂ॒ ସ-ମ୍ପା॑ରଯ॒ତ୍ଯେ ଦମ॑ଗନ୍ମ ଦେଵ॒ଯଜ॑ନ-ମ୍ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଇତ୍ଯା॑ହ ଦେଵ॒ଯଜ॑ନ॒ଗ୍ଗ୍॒ ହ୍ଯେ॑ଷ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯା ଆ॒ଗଚ୍ଛ॑ତି॒ ଯୋ ଯଜ॑ତେ॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵା ଯଦଜୁ॑ଷନ୍ତ॒ ପୂର୍ଵ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ ଵିଶ୍ଵେ॒ ହ୍ଯେ॑ତଦ୍ଦେ॒ଵା ଜୋ॒ଷଯ॑ନ୍ତେ॒ ଯଦ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣା ଋ॑ଖ୍ସା॒ମାଭ୍ଯାଂ॒-ଯଁଜୁ॑ଷା ସ॒ନ୍ତର॑ନ୍ତ॒ ଇତ୍ଯା॑ହର୍ଖ୍ସା॒ମାଭ୍ଯା॒ଗ୍॒ ହ୍ଯେ॑ଷ ଯଜୁ॑ଷା ସ॒ନ୍ତର॑ତି॒ ଯୋ ଯଜ॑ତେ ରା॒ଯସ୍ପୋଷେ॑ଣ॒ ସମି॒ଷା-ମ॑ଦେ॒ମେତ୍ଯା॑-ହା॒-ଽଶିଷ॑ମେ॒ଵୈ ତାମା ଶା᳚ସ୍ତେ ॥ 4 ॥
(ଯଜ॑ମାନୋ - ଦୀ॒କ୍ଷାଗ୍ଂ - ହନ୍ତୋ᳚ - ର୍ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣା -ଶ୍ଚତୁ॑ର୍ଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 1)
ଏ॒ଷ ତେ॑ ଗାଯ॒ତ୍ରୋ ଭା॒ଗ ଇତି॑ ମେ॒ ସୋମା॑ଯ ବ୍ରୂତାଦେ॒ଷ ତେ॒ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭୋ॒ ଜାଗ॑ତୋ ଭା॒ଗ ଇତି॑ ମେ॒ ସୋମା॑ଯ ବ୍ରୂତାଚ୍ଛନ୍ଦୋ॒ମାନା॒ଗ୍ଂ॒ ସାମ୍ରା᳚ଜ୍ଯ-ଙ୍ଗ॒ଚ୍ଛେତି॑ ମେ॒ ସୋମା॑ଯ ବ୍ରୂତା॒-ଦ୍ଯୋ ଵୈ ସୋମ॒ଗ୍ଂ॒ ରାଜା॑ନ॒ଗ୍ଂ॒ ସାମ୍ରା᳚ଜ୍ଯଂ-ଲୋଁ॒କ-ଙ୍ଗ॑ମଯି॒ତ୍ଵା କ୍ରୀ॒ଣାତି॒ ଗଚ୍ଛ॑ତି॒ ସ୍ଵାନା॒ଗ୍ଂ॒ ସାମ୍ରା᳚ଜ୍ଯ॒-ଞ୍ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି॒ ଖଲୁ॒ ଵୈ ସୋମ॑ସ୍ଯ॒ ରାଜ୍ଞ॒-ସ୍ସାମ୍ରା᳚ଜ୍ଯୋ ଲୋ॒କଃ ପୁ॒ରସ୍ତା॒-ଥ୍ସୋମ॑ସ୍ଯ କ୍ର॒ଯାଦେ॒ଵମ॒ଭି ମ॑ନ୍ତ୍ରଯେତ॒ ସାମ୍ରା᳚ଜ୍ଯମେ॒ଵୈ- [ସାମ୍ରା᳚ଜ୍ଯମେ॒ଵ, ଏ॒ନଂ॒-ଲୋଁ॒କ-ଙ୍ଗ॑ମଯି॒ତ୍ଵା] 5
ନଂ॑-ଲୋଁ॒କ-ଙ୍ଗ॑ମଯି॒ତ୍ଵା କ୍ରୀ॑ଣାତି॒ ଗଚ୍ଛ॑ତି॒ ସ୍ଵାନା॒ଗ୍ଂ॒ ସାମ୍ରା᳚ଜ୍ଯଂ॒-ଯୋଁ ଵୈ ତା॑ନୂନ॒ପ୍ତ୍ରସ୍ଯ॑ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠାଂ-ଵେଁଦ॒ ପ୍ରତ୍ଯେ॒ଵ ତି॑ଷ୍ଠତି ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି॒ ନ ପ୍ରା॒ଶ୍ଞନ୍ତି॒ ନ ଜୁ॑ହ୍ଵ॒ତ୍ଯଥ॒ କ୍ଵ॑ ତାନୂନ॒ପ୍ତ୍ର-ମ୍ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠ॒ତୀତି॑ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତୌ॒ ମନ॒ସୀତି॑ ବ୍ରୂଯା॒-ତ୍ତ୍ରିରଵ॑ ଜିଘ୍ରେ-ତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତୌ ତ୍ଵା॒ ମନ॑ସି ଜୁହୋ॒ମୀତ୍ଯେ॒ଷା ଵୈ ତା॑ନୂନ॒ପ୍ତ୍ରସ୍ଯ॑ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠା ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॒ ପ୍ରତ୍ଯେ॒ଵ ତି॑ଷ୍ଠତି॒ ଯୋ [ପ୍ରତ୍ଯେ॒ଵ ତି॑ଷ୍ଠତି॒ ଯଃ, ଵା ଅ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୋଃ] 6
ଵା ଅ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୋଃ ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠାଂ-ଵେଁଦ॒ ପ୍ରତ୍ଯେ॒ଵ ତି॑ଷ୍ଠତି॒ ଯତୋ॒ ମନ୍ଯେ॒ତାନ॑ଭିକ୍ରମ୍ଯ ହୋଷ୍ଯା॒ମୀତି॒ ତ-ତ୍ତିଷ୍ଠ॒ନ୍ନା ଶ୍ରା॑ଵଯେଦେ॒ଷା ଵା ଅ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୋଃ ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠା ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॒ ପ୍ରତ୍ଯେ॒ଵ ତି॑ଷ୍ଠତି॒ ଯଦ॑ଭି॒କ୍ରମ୍ଯ॑ ଜୁହୁ॒ଯା-ତ୍ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠାଯା॑ ଇଯା॒-ତ୍ତସ୍ମା᳚-ଥ୍ସମା॒ନତ୍ର॒ ତିଷ୍ଠ॑ତା ହୋତ॒ଵ୍ଯ॑-ମ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯୈ॒ ଯୋ ଵା ଅ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୋ-ସ୍ସ୍ଵଂ-ଵେଁଦ॒ ସ୍ଵଵା॑ନେ॒ଵ ଭ॑ଵତି॒ ସ୍ରୁଗ୍ଵା ଅ॑ସ୍ଯ॒ ସ୍ଵଂ-ଵାଁ॑ଯ॒ଵ୍ଯ॑ମସ୍ଯ॒ [ଵା॑ଯ॒ଵ୍ଯ॑ମସ୍ଯ, ସ୍ଵ-ଞ୍ଚ॑ମ॒ସୋ᳚-ଽସ୍ଯ॒] 7
ସ୍ଵ-ଞ୍ଚ॑ମ॒ସୋ᳚-ଽସ୍ଯ॒ ସ୍ଵଂ-ଯଁଦ୍ଵା॑ଯ॒ଵ୍ଯଂ॑-ଵାଁ ଚମ॒ସଂ-ଵାଁ-ଽନ॑ନ୍ଵାରଭ୍ଯା-ଽଽଶ୍ରା॒ଵଯେ॒-ଥ୍ସ୍ଵାଦି॑ଯା॒-ତ୍ତସ୍ମା॑ ଦନ୍ଵା॒ରଭ୍ଯା॒ ଽଽଶ୍ରାଵ୍ଯ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାଦେ॒ଵ ନୈତି॒ ଯୋ ଵୈ ସୋମ॒ମ- ପ୍ର॑ତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ସ୍ତୋ॒ତ୍ର-ମୁ॑ପାକ॒ରୋତ୍ଯ ପ୍ର॑ତିଷ୍ଠିତ॒-ସ୍ସୋମୋ॒ ଭଵ॒ତ୍ଯପ୍ର॑ତିଷ୍ଠିତ॒-ସ୍ସ୍ତୋମୋ- ଽପ୍ର॑ତିଷ୍ଠିତା-ନ୍ଯୁ॒କ୍ଥାନ୍ଯପ୍ର॑ତିଷ୍ଠିତୋ॒ ଯଜ॑ମା॒ନୋ ଽପ୍ର॑ତିଷ୍ଠିତୋ ଽଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁର୍ଵା॑ ଯ॒ଵ୍ଯଂ॑-ଵୈଁ ସୋମ॑ସ୍ଯ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠା ଚ॑ମ॒ସୋ᳚-ଽସ୍ଯ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠା ସୋମ॒-ସ୍ସ୍ତୋମ॑ସ୍ଯ॒ ସ୍ତୋମ॑ ଉ॒କ୍ଥାନା॒-ଙ୍ଗ୍ରହଂ॑-ଵାଁ ଗୃହୀ॒ତ୍ଵା ଚ॑ମ॒ସଂ-ଵୋଁ॒ନ୍ନୀଯ॑ ସ୍ତୋ॒ତ୍ରମୁ॒ପା କୁ॑ର୍ଯା॒-ତ୍ପ୍ରତ୍ଯେ॒ଵ ସୋମଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଥା॒ପଯ॑ତି॒ ପ୍ରତି॒ସ୍ତୋମ॒-ମ୍ପ୍ରତ୍ଯୁ॒କ୍ଥାନି॒ ପ୍ରତି॒ ଯଜ॑ମାନ॒ସ୍ତିଷ୍ଠ॑ତି॒ ପ୍ରତ୍ଯ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁଃ ॥ 8 ॥
(ଏ॒ଵ - ତି॑ଷ୍ଠତି॒ ଯୋ - ଵା॑ଯ॒ଵ୍ଯ॑ମସ୍ଯ॒ - ଗ୍ରହଂ॒-ଵୈଁ - କା॒ନ୍ନ - ଵିଗ୍ଂ॑ଶ॒ତିଶ୍ଚ॑) (ଅ. 2)
ଯ॒ଜ୍ଞଂ-ଵାଁ ଏ॒ତ-ଥ୍ସ-ମ୍ଭ॑ରନ୍ତି॒ ଯ-ଥ୍ସୋ॑ମ॒କ୍ରଯ॑ଣ୍ଯୈ ପ॒ଦଂ-ଯଁ॑ଜ୍ଞମୁ॒ଖଗ୍ଂ ହ॑ଵି॒ର୍ଧାନେ॒ ଯର୍​ହି॑ ହଵି॒ର୍ଧାନେ॒ ପ୍ରାଚୀ᳚ ପ୍ରଵ॒ର୍ତଯେ॑ଯୁ॒ସ୍ତର୍​ହି॒ ତେନାକ୍ଷ॒ମୁପା᳚-ଞ୍ଜ୍ଯା-ଦ୍ଯଜ୍ଞମୁ॒ଖ ଏ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞମନୁ॒ ସନ୍ତ॑ନୋତି॒ ପ୍ରାଞ୍ଚ॑ମ॒ଗ୍ନି-ମ୍ପ୍ର ହ॑ର॒ନ୍ତ୍ଯୁ-ତ୍ପତ୍ନୀ॒ମା ନ॑ଯ॒ନ୍ତ୍ଯନ୍ଵନାଗ୍ଂ॑ସି॒ ପ୍ର ଵ॑ର୍ତଯ॒ନ୍ତ୍ଯଥ॒ ଵା ଅ॑ସ୍ଯୈ॒ଷ ଧିଷ୍ଣି॑ଯୋ ହୀଯତେ॒ ସୋ-ଽନୁ॑ ଧ୍ଯାଯତି॒ ସ ଈ᳚ଶ୍ଵ॒ରୋ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଭୂ॒ତ୍ଵା [ ] 9
ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂନ୍. ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ॒ ଶମ॑ଯିତୋ॒ର୍ଯର୍​ହି॑ ପ॒ଶୁମା ପ୍ରୀ॑ତ॒ମୁଦ॑ଞ୍ଚ॒-ନ୍ନଯ॑ନ୍ତି॒ ତର୍​ହି॒ ତସ୍ଯ॑ ପଶୁ॒ଶ୍ରପ॑ଣଗ୍ଂ ହରେ॒-ତ୍ତେନୈ॒ଵୈନ॑-ମ୍ଭା॒ଗିନ॑-ଙ୍କରୋତି॒ ଯଜ॑ମାନୋ॒ ଵା ଆ॑ହଵ॒ନୀଯୋ॒ ଯଜ॑ମାନଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତଦ୍ଵି କ॑ର୍​ଷନ୍ତେ॒ ଯଦା॑ହଵ॒ନୀଯା᳚-ତ୍ପଶୁ॒ଶ୍ରପ॑ଣ॒ଗ୍ଂ॒ ହର॑ନ୍ତି॒ ସ ଵୈ॒ଵ ସ୍ଯାନ୍ନି॑ର୍ମ॒ନ୍ଥ୍ଯଂ॑-ଵାଁ କୁର୍ଯା॒-ଦ୍ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ ସାତ୍ମ॒ତ୍ଵାଯ॒ ଯଦି॑ ପ॒ଶୋର॑ଵ॒ଦାନ॒-ନ୍ନଶ୍ଯେ॒ଦାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ ପ୍ରତ୍ଯା॒ଖ୍ଯାଯ॒ମଵ॑ ଦ୍ଯେ॒-ଥ୍ସୈଵ ତତଃ॒ ପ୍ରାଯ॑ଶ୍ଚିତ୍ତି॒ର୍ଯେ ପ॒ଶୁଂ-ଵିଁ॑ମଥ୍ନୀ॒ରନ୍. ଯସ୍ତାନ୍ କା॒ମଯେ॒ତା ଽଽର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛେ॑ଯୁ॒ରିତି॑ କୁ॒ଵିଦ॒ଙ୍ଗେତି॒ ନମୋ॑ ଵୃକ୍ତିଵତ୍ଯ॒ର୍ଚା-ଽଽଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ରେ ଜୁହୁଯା॒ନ୍ନମୋ॑ ଵୃକ୍ତିମେ॒ଵୈଷାଂ᳚-ଵୃଁଙ୍କ୍ତେ ତା॒ଜଗାର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॑ନ୍ତି ॥ 10 ॥
(ଭୂ॒ତ୍ଵା - ତତଃ॒ - ଷଡ୍ଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 3)
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ॒ର୍ଜାଯ॑ମାନାଃ ପ୍ର॒ଜା ଜା॒ତାଶ୍ଚ॒ ଯା ଇ॒ମାଃ । ତସ୍ମୈ॒ ପ୍ରତି॒ ପ୍ର ଵେ॑ଦଯଚିକି॒ତ୍ଵାଗ୍ଂ ଅନୁ॑ ମନ୍ଯତାମ୍ ॥ ଇ॒ମ-ମ୍ପ॒ଶୁ-ମ୍ପ॑ଶୁପତେ ତେ ଅ॒ଦ୍ଯ ବ॒ଦ୍ଧ୍ନାମ୍ଯ॑ଗ୍ନେ ସୁକୃ॒ତସ୍ଯ॒ ମଦ୍ଧ୍ଯେ᳚ । ଅନୁ॑ ମନ୍ଯସ୍ଵ ସୁ॒ଯଜା॑ ଯଜାମ॒ ଜୁଷ୍ଟ॑-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॑ମି॒ଦମ॑ସ୍ତୁ ହ॒ଵ୍ଯମ୍ ॥ ପ୍ର॒ଜା॒ନନ୍ତଃ॒ ପ୍ରତି॑ଗୃହ୍ଣନ୍ତି॒ ପୂର୍ଵେ᳚ ପ୍ରା॒ଣମଙ୍ଗେ᳚ଭ୍ଯଃ॒ ପର୍ଯା॒ଚର॑ନ୍ତମ୍ । ସୁ॒ଵର୍ଗଂ-ଯାଁ॑ହି ପ॒ଥିଭି॑ ର୍ଦେଵ॒ଯାନୈ॒-ରୋଷ॑ଧୀଷୁ॒ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠା॒ ଶରୀ॑ରୈଃ ॥ ଯେଷା॒ମୀଶେ॑ [ଯେଷା॒ମୀଶେ॑, ପ॒ଶୁ॒ପତିଃ॑] 11
ପଶୁ॒ପତିଃ॑ ପଶୂ॒ନା-ଞ୍ଚତୁ॑ଷ୍ପଦାମୁ॒ତ ଚ॑ ଦ୍ଵି॒ପଦା᳚ମ୍ । ନିଷ୍କ୍ରୀ॑ତୋ॒-ଽଯଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞିଯ॑-ମ୍ଭା॒ଗମେ॑ତୁ ରା॒ଯସ୍ପୋଷା॒ ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ ସନ୍ତୁ ॥ ଯେ ବ॒ଦ୍ଧ୍ଯମା॑ନ॒ମନୁ॑ ବ॒ଦ୍ଧ୍ଯମା॑ନା ଅ॒ଭ୍ଯୈକ୍ଷ॑ନ୍ତ॒ ମନ॑ସା॒ ଚକ୍ଷୁ॑ଷା ଚ । ଅ॒ଗ୍ନିସ୍ତାଗ୍ଂ ଅଗ୍ରେ॒ ପ୍ରମୁ॑ମୋକ୍ତୁ ଦେ॒ଵଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜଯା॑ ସଂ​ଵିଁଦା॒ନଃ ॥ ଯ ଆ॑ର॒ଣ୍ଯାଃ ପ॒ଶଵୋ॑ ଵି॒ଶ୍ଵରୂ॑ପା॒ ଵିରୂ॑ପା॒-ସ୍ସନ୍ତୋ॑ ବହୁ॒ଧୈକ॑ରୂପାଃ । ଵା॒ଯୁସ୍ତାଗ୍ଂ ଅଗ୍ରେ॒ ପ୍ରମୁ॑ମୋକ୍ତୁ ଦେ॒ଵଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜଯା॑ ସଂ​ଵିଁଦା॒ନଃ ॥ ପ୍ର॒ମୁ॒ଞ୍ଚମା॑ନା॒ [ପ୍ର॒ମୁ॒ଞ୍ଚମା॑ନାଃ, ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ॒ ରେତୋ॑] 12
ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ॒ ରେତୋ॑ ଗା॒ତୁ-ନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒ ଯଜ॑ମାନାଯ ଦେଵାଃ । ଉ॒ପାକୃ॑ତଗ୍ଂ ଶଶମା॒ନଂ-ଯଁଦସ୍ଥା᳚ଜ୍ଜୀ॒ଵ-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॒ମପ୍ଯେ॑ତୁ॒ ପାଥଃ॑ ॥ ନାନା᳚ ପ୍ରା॒ଣୋ ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ ପ॒ଶୁନା॑ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଦେ॒ଵେଭିଃ॑ ସ॒ହ ଦେ॑ଵ॒ଯାନଃ॑ । ଜୀ॒ଵ-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॒ମପ୍ଯେ॑ତୁ॒ ପାଥଃ॑ ସ॒ତ୍ଯା-ସ୍ସ॑ନ୍ତୁ॒ ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ॒ କାମାଃ᳚ ॥ ଯ-ତ୍ପ॒ଶୁର୍ମା॒ଯୁମକୃ॒ତୋରୋ॑ ଵା ପ॒ଦ୍ଭିରା॑ହ॒ତେ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ମା॒ ତସ୍ମା॒ଦେନ॑ସୋ॒ଵିଶ୍ଵା᳚-ନ୍ମୁଞ୍ଚ॒ତ୍ଵଗ୍ଂହ॑ସଃ ॥ ଶମି॑ତାର ଉ॒ପେତ॑ନ ଯ॒ଜ୍ଞ- [ଯ॒ଜ୍ଞମ୍, ଦେ॒ଵେଭି॑ରିନ୍ଵି॒ତମ୍ ।] 13
-ନ୍ଦେ॒ଵେଭି॑ରିନ୍ଵି॒ତମ୍ । ପାଶା᳚-ତ୍ପ॒ଶୁ-ମ୍ପ୍ରମୁ॑ଞ୍ଚତ ବ॒ନ୍ଧାଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତି॒-ମ୍ପରି॑ ॥ ଅଦି॑ତିଃ॒ ପାଶ॒-ମ୍ପ୍ରମୁ॑ମୋକ୍ତ୍ଵେ॒ତ-ନ୍ନମଃ॑ ପ॒ଶୁଭ୍ଯଃ॑ ପଶୁ॒ପତ॑ଯେ କରୋମି ॥ ଅ॒ରା॒ତୀ॒ଯନ୍ତ॒-ମଧ॑ର-ଙ୍କୃଣୋମି॒ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମସ୍ତସ୍ମି॒-ନ୍ପ୍ରତି॑ ମୁଞ୍ଚାମି॒ ପାଶ᳚ମ୍ ॥ ତ୍ଵାମୁ॒ ତେ ଦ॑ଧିରେ ହଵ୍ଯ॒ଵାହଗ୍ଂ॑ ଶୃତଙ୍କ॒ର୍ତାର॑ମୁ॒ତ ଯ॒ଜ୍ଞିଯ॑-ଞ୍ଚ । ଅଗ୍ନେ॒ ସଦ॑କ୍ଷ॒-ସ୍ସତ॑ନୁ॒ର୍॒ହି ଭୂ॒ତ୍ଵା-ଽଥ॑ ହ॒ଵ୍ଯା ଜା॑ତଵେଦୋ ଜୁଷସ୍ଵ ॥ ଜାତ॑ଵେଦୋ ଵ॒ପଯା॑ ଗଚ୍ଛ ଦେ॒ଵାନ୍ତ୍ଵଗ୍ଂ ହି ହୋତା᳚ ପ୍ରଥ॒ମୋ ବ॒ଭୂଥ॑ । ଘୃ॒ତେନ॒ ତ୍ଵ-ନ୍ତ॒ନୁଵୋ॑ ଵର୍ଧଯସ୍ଵ॒ ସ୍ଵାହା॑କୃତଗ୍ଂ ହ॒ଵିର॑ଦନ୍ତୁ ଦେ॒ଵାଃ ॥ ସ୍ଵାହା॑ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॑ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 14 ॥
(ଈଶେ᳚ - ପ୍ରମୁ॒ଞ୍ଚମା॑ନା - ଯ॒ଜ୍ଞଂ - ତ୍ଵଗ୍ଂ - ଷୋଡ॑ଶ ଚ) (ଅ. 4)
ପ୍ରା॒ଜା॒ପ॒ତ୍ଯା ଵୈ ପ॒ଶଵ॒ସ୍ତେଷାଗ୍ଂ॑ ରୁ॒ଦ୍ରୋ-ଽଧି॑ପତି॒ର୍ଯ-ଦେ॒ତାଭ୍ଯା॑-ମୁପା କ॒ରୋତି॒ ତାଭ୍ଯା॑ମେ॒ଵୈନ॑-ମ୍ପ୍ରତି॒ପ୍ରୋଚ୍ଯା-ଽଽଲ॑ଭତ ଆ॒ତ୍ମନୋ-ଽନା᳚ଵ୍ରସ୍କାଯ॒ ଦ୍ଵାଭ୍ଯା॑ମୁ॒ପାକ॑ରୋତି ଦ୍ଵି॒ପାଦ୍ଯଜ॑ମାନଃ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯା ଉପା॒କୃତ୍ଯ॒ ପଞ୍ଚ॑ ଜୁହୋତି॒ ପାଙ୍କ୍ତାଃ᳚ ପ॒ଶଵଃ॑ ପ॒ଶୂନେ॒ଵା ଵ॑ରୁନ୍ଧେମୃ॒ତ୍ଯଵେ॒ ଵା ଏ॒ଷ ନୀ॑ଯତେ॒ ଯ-ତ୍ପ॒ଶୁସ୍ତଂ-ଯଁଦ॑ନ୍ଵା॒ରଭେ॑ତ ପ୍ର॒ମାଯୁ॑କୋ॒ ଯଜ॑ମାନ-ସ୍ସ୍ଯା॒ନ୍ନାନା᳚ ପ୍ରା॒ଣୋ ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ ପ॒ଶୁନେତ୍ଯା॑ହ॒ ଵ୍ଯାଵୃ॑ତ୍ତ୍ଯୈ॒ [ଵ୍ଯାଵୃ॑ତ୍ତ୍ଯୈ, ଯ-ତ୍ପ॒ଶୁର୍ମା॒ଯୁ-] 15
ଯ-ତ୍ପ॒ଶୁର୍ମା॒ଯୁ-ମକୃ॒ତେତି॑ ଜୁହୋତି॒ ଶାନ୍ତ୍ଯୈ॒ ଶମି॑ତାର ଉ॒ପେତ॒ନେତ୍ଯା॑ହ ଯଥାଯ॒ଜୁରେ॒ଵୈତଦ୍ଵ॒ପାଯାଂ॒-ଵାଁ ଆ᳚ହ୍ରି॒ଯମା॑ଣାଯା-ମ॒ଗ୍ନେର୍ମେଧୋ-ଽପ॑ କ୍ରାମତି॒ ତ୍ଵାମୁ॒ ତେ ଦ॑ଧିରେ ହଵ୍ଯ॒ଵାହ॒ମିତି॑ ଵ॒ପାମ॒ଭି ଜୁ॑ହୋତ୍ଯ॒ଗ୍ନେରେ॒ଵ ମେଧ॒ମଵ॑ ରୁ॒ନ୍ଧେ-ଽଥୋ॑ ଶୃତ॒ତ୍ଵାଯ॑ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ଥ୍ସ୍ଵାହା କୃତଯୋ॒ ଵା ଅ॒ନ୍ଯେ ଦେ॒ଵା ଉ॒ପରି॑ଷ୍ଟା-ଥ୍ସ୍ଵାହାକୃତଯୋ॒-ଽନ୍ଯେ ସ୍ଵାହା॑ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॑ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॒-ସ୍ସ୍ଵାହେତ୍ଯ॒ଭିତୋ॑ ଵ॒ପା-ଞ୍ଜୁ॑ହୋତି॒ ତାନେ॒ଵୋଭଯା᳚-ନ୍ପ୍ରୀଣାତି ॥ 16 ॥
(ଵ୍ଯାଵୃ॑ତ୍ତ୍ଯା - ଅ॒ଭିତୋ॑ ଵ॒ପାଂ - ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 5)
ଯୋ ଵା ଅଯ॑ଥାଦେଵତଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞମୁ॑ପ॒ଚର॒ତ୍ଯା ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯୋ ଵୃଶ୍ଚ୍ଯତେ॒ ପାପୀ॑ଯା-ନ୍ଭଵତି॒ ଯୋ ଯ॑ଥାଦେଵ॒ତନ୍ନ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ॒ ଆ ଵୃ॑ଶ୍ଚ୍ଯତେ॒ ଵସୀ॑ଯା-ନ୍ଭଵତ୍ଯାଗ୍ନେ॒ଯ୍ଯର୍ଚା ଽଽଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ରମ॒ଭି ମୃ॑ଶେ-ଦ୍ଵୈଷ୍ଣ॒ଵ୍ଯା ହ॑ଵି॒ର୍ଧାନ॑ମାଗ୍ନେ॒ଯ୍ଯା ସ୍ରୁଚୋ॑ ଵାଯ॒ଵ୍ଯ॑ଯା ଵାଯ॒ଵ୍ଯା᳚ନ୍ଯୈନ୍ଦ୍ରି॒ଯା ସଦୋ॑ ଯଥାଦେଵ॒ତମେ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞମୁପ॑ ଚରତି॒ ନ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ଯ॒ ଆ ଵୃ॑ଶ୍ଚ୍ଯତେ॒ ଵସୀ॑ଯା-ନ୍ଭଵତି ଯୁ॒ନଜ୍ମି॑ ତେ ପୃଥି॒ଵୀ-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॑ଷା ସ॒ହ ଯୁ॒ନଜ୍ମି॑ ଵା॒ଯୁମ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେଣ [ଵା॒ଯୁମ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେଣ, ତେ ସ॒ହ] 17
ତେ ସ॒ହ ଯୁ॒ନଜ୍ମି॒ ଵାଚଗ୍ଂ॑ ସ॒ହ ସୂର୍ଯେ॑ଣ ତେ ଯୁ॒ନଜ୍ମି॑ ତି॒ସ୍ରୋ ଵି॒ପୃଚ॒-ସ୍ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ ତେ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଦେ॒ଵତା॑ ଗାଯ॒ତ୍ରୀ ଛନ୍ଦ॑ ଉପା॒ଗ୍ଂ॒ଶୋଃ ପାତ୍ର॑ମସି॒ ସୋମୋ॑ ଦେ॒ଵତା᳚ ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁ-ପ୍ଛନ୍ଦୋ᳚-ଽନ୍ତର୍ଯା॒ମସ୍ଯ॒ ପାତ୍ର॑ମ॒ସୀନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଦେ॒ଵତା॒ ଜଗ॑ତୀ॒ ଛନ୍ଦ॑ ଇନ୍ଦ୍ରଵାଯୁ॒ଵୋଃ ପାତ୍ର॑ମସି॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑-ର୍ଦେ॒ଵତା॑-ଽନୁ॒ଷ୍ଟୁ-ପ୍ଛନ୍ଦୋ॑ ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣଯୋଃ॒ ପାତ୍ର॑ମସ୍ଯ॒ଶ୍ଵିନୌ॑ ଦେ॒ଵତା॑ ପ॒ଙ୍କ୍ତିଶ୍ଛନ୍ଦୋ॒-ଽଶ୍ଵିନୋଃ॒ ପାତ୍ର॑ମସି॒ ସୂର୍ଯୋ॑ ଦେ॒ଵତା॑ ବୃହ॒ତୀ [ ] 18
ଛନ୍ଦଃ॑ ଶୁ॒କ୍ରସ୍ଯ॒ ପାତ୍ର॑ମସି ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॑ ଦେ॒ଵତା॑ ସ॒ତୋ ବୃ॑ହତୀ॒ ଛନ୍ଦୋ॑ ମ॒ନ୍ଥିନଃ॒ ପାତ୍ର॑ମସି॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ଦେ॒ଵା ଦେ॒ଵତୋ॒ଷ୍ଣିହା॒ ଛନ୍ଦ॑ ଆଗ୍ରଯ॒ଣସ୍ଯ॒ ପାତ୍ର॑ମ॒ସୀନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଦେ॒ଵତା॑ କ॒କୁଚ୍ଛନ୍ଦ॑ ଉ॒କ୍ଥାନା॒-ମ୍ପାତ୍ର॑ମସି ପୃଥି॒ଵୀ ଦେ॒ଵତା॑ ଵି॒ରାଟ୍ ଛନ୍ଦୋ᳚ ଧ୍ରୁ॒ଵସ୍ଯ॒ ପାତ୍ର॑ମସି ॥ 19 ॥
(ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେଣ - ବୃହ॒ତୀ - ତ୍ରଯ॑ସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 6)
ଇ॒ଷ୍ଟର୍ଗୋ॒ ଵା ଅ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁର୍ଯଜ॑ମାନସ୍ଯେ॒ଷ୍ଟର୍ଗଃ॒ ଖଲୁ॒ ଵୈ ପୂର୍ଵୋ॒-ଽର୍​ଷ୍ଟୁଃ, କ୍ଷୀ॑ଯତ ଆସ॒ନ୍ଯା᳚ନ୍ମା॒ ମନ୍ତ୍ରା᳚-ତ୍ପାହି॒ କସ୍ଯା᳚ଶ୍ଚିଦ॒ଭିଶ॑ସ୍ତ୍ଯା॒ ଇତି॑ ପୁ॒ରା ପ୍ରା॑ତରନୁଵା॒କାଜ୍ଜୁ॑ହୁଯାଦା॒ତ୍ମନ॑ ଏ॒ଵ ତଦ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁଃ ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଚ୍ଛର୍ମ॑ ନହ୍ଯ॒ତେ-ଽନା᳚ର୍ତ୍ଯୈ ସଂ​ଵେଁ॒ଶାଯ॑ ତ୍ଵୋପଵେ॒ଶାଯ॑ ତ୍ଵା ଗାଯତ୍ରି॒ଯା ସ୍ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଭୋ॒ ଜଗ॑ତ୍ଯା ଅ॒ଭିଭୂ᳚ତ୍ଯୈ॒ ସ୍ଵାହା॒ ପ୍ରାଣା॑ପାନୌ ମୃ॒ତ୍ଯୋର୍ମା॑ ପାତ॒-ମ୍ପ୍ରାଣା॑ପାନୌ॒ ମା ମା॑ ହାସିଷ୍ଟ-ନ୍ଦେ॒ଵତା॑ସୁ॒ ଵା ଏ॒ତେ ପ୍ରା॑ଣାପା॒ନଯୋ॒- [ଏ॒ତେ ପ୍ରା॑ଣାପା॒ନଯୋଃ᳚, ଵ୍ଯାଯ॑ଚ୍ଛନ୍ତେ॒] 20
-ର୍ଵ୍ଯାଯ॑ଚ୍ଛନ୍ତେ॒ ଯେଷା॒ଗ୍ଂ॒ ସୋମଃ॑ ସମୃ॒ଚ୍ଛତେ॑ ସଂ​ଵେଁ॒ଶାଯ॑ ତ୍ଵୋପଵେ॒ଶାଯ॒ ତ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ॒ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି॒ ଵୈ ସଂ॑​ଵେଁ॒ଶ ଉ॑ପଵେ॒ଶଶ୍ଛନ୍ଦୋ॑ଭିରେ॒ଵାସ୍ଯ॒ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି ଵୃଙ୍କ୍ତେ॒ ପ୍ରେତି॑ଵ॒ନ୍ତ୍ଯାଜ୍ଯା॑ନି ଭଵନ୍ତ୍ଯ॒ଭିଜି॑ତ୍ଯୈ ମ॒ରୁତ୍ଵ॑ତୀଃ ପ୍ରତି॒ପଦୋ॒ ଵିଜି॑ତ୍ଯା ଉ॒ଭେ ବୃ॑ହଦ୍ରଥନ୍ତ॒ରେ ଭ॑ଵତ ଇ॒ଯଂ-ଵାଁଵ ର॑ଥନ୍ତ॒ରମ॒ସୌ ବୃ॒ହଦା॒ଭ୍ଯାମେ॒ଵୈନ॑ମ॒ନ୍ତରେ᳚ତ୍ଯ॒ଦ୍ଯ ଵାଵ ର॑ଥନ୍ତ॒ରଗ୍ଗ୍​ ଶ୍ଵୋ ବୃ॒ହଦ॑ଦ୍ଯା॒ଶ୍ଵା ଦେ॒ଵୈନ॑ମ॒ନ୍ତରେ॑ତି ଭୂ॒ତଂ- [ଭୂ॒ତମ୍, ଵାଵ ର॑ଥନ୍ତ॒ର-] 21
-ଁଵାଵ ର॑ଥନ୍ତ॒ର-ମ୍ଭ॑ଵି॒ଷ୍ଯ-ଦ୍ବୃ॒ହ-ଦ୍ଭୂ॒ତାଚ୍ଚୈ॒ଵୈନ॑-ମ୍ଭଵିଷ୍ଯ॒ତଶ୍ଚା॒ନ୍ତରେ॑ତି॒, ପରି॑ମିତଂ॒-ଵାଁଵ ର॑ଥନ୍ତ॒ରମପ॑ରିମିତ-ମ୍ବୃ॒ହ-ତ୍ପରି॑ମିତାଚ୍ଚୈ॒ଵୈନ॒-ମପ॑ରିମିତାଚ୍ଚା॒-ଽନ୍ତରେ॑ତି ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଜମଦ॒ଗ୍ନୀ ଵସି॑ଷ୍ଠେନାସ୍ପର୍ଧେତା॒ଗ୍ଂ॒ସ ଏ॒ତଜ୍ଜ॒ମଦ॑ଗ୍ନି ର୍ଵିହ॒ଵ୍ଯ॑ମ ପଶ୍ଯ॒-ତ୍ତେନ॒ ଵୈ ସ ଵସି॑ଷ୍ଠସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ॑ମଵୃଙ୍କ୍ତ॒ ଯଦ୍ଵି॑ହ॒ଵ୍ଯଗ୍ଂ॑ ଶ॒ସ୍ଯତ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯମେ॒ଵ ତଦ୍ଵୀ॒ର୍ଯଂ॑-ଯଁଜ॑ମାନୋ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯସ୍ଯ ଵୃଙ୍କ୍ତେ॒ ଯସ୍ଯ॒ ଭୂଯାଗ୍ଂ॑ସୋ ଯଜ୍ଞକ୍ର॒ତଵ॒ ଇତ୍ଯା॑ହୁ॒-ସ୍ସ ଦେ॒ଵତା॑ ଵୃଙ୍କ୍ତ॒ ଇତି॒ ଯଦ୍ଯ॑ଗ୍ନିଷ୍ଟୋ॒ମ-ସ୍ସୋମଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା॒-ଥ୍ସ୍ଯା-ଦୁ॒କ୍ଥ୍ଯ॑-ଙ୍କୁର୍ଵୀତ॒ ଯଦ୍ଯୁ॒କ୍ଥ୍ଯଃ॑ ସ୍ଯାଦ॑ତିରା॒ତ୍ର-ଙ୍କୁ॑ର୍ଵୀତ ଯଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁଭି॑ରେ॒ଵାସ୍ଯ॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଵୃଙ୍କ୍ତେ॒ ଵସୀ॑ଯା-ନ୍ଭଵତି ॥ 22 ॥
(ପ୍ରା॒ଣା॒ପା॒ନଯୋ᳚ - ର୍ଭୂ॒ତଂ - ଁଵୃ॑ଙ୍କ୍ତେ॒ - ଽଷ୍ଟାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 7)
ନି॒ଗ୍ରା॒ଭ୍ଯା᳚-ସ୍ସ୍ଥ ଦେଵ॒ଶ୍ରୁତ॒ ଆଯୁ॑ର୍ମେ ତର୍ପଯତ ପ୍ରା॒ଣ-ମ୍ମେ॑ ତର୍ପଯତାପା॒ନ-ମ୍ମେ॑ ତର୍ପଯତ ଵ୍ଯା॒ନ-ମ୍ମେ॑ ତର୍ପଯତ॒ ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ମେ ତର୍ପଯତ॒ ଶ୍ରୋତ୍ର॑-ମ୍ମେ ତର୍ପଯତ॒ ମନୋ॑ମେ ତର୍ପଯତ॒ ଵାଚ॑-ମ୍ମେ ତର୍ପଯତା॒-ଽଽତ୍ମାନ॑-ମ୍ମେ ତର୍ପଯ॒ତାଙ୍ଗା॑ନି ମେ ତର୍ପଯତ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ମେ॑ ତର୍ପଯତ ପ॒ଶୂ-ନ୍ମେ॑ ତର୍ପଯତ ଗୃ॒ହା-ନ୍ମେ॑ ତର୍ପଯତ ଗ॒ଣା-ନ୍ମେ॑ ତର୍ପଯତ ସ॒ର୍ଵଗ॑ଣ-ମ୍ମା ତର୍ପଯତ ତ॒ର୍ପଯ॑ତ ମା [ ] 23
ଗ॒ଣା ମେ॒ ମା ଵି ତୃ॑ଷ॒ନ୍ନୋଷ॑ଧଯୋ॒ ଵୈ ସୋମ॑ସ୍ଯ॒ ଵିଶୋ॒ ଵିଶଃ॒ ଖଲୁ॒ ଵୈ ରାଜ୍ଞଃ॒ ପ୍ରଦା॑ତୋରୀଶ୍ଵ॒ରା ଐ॒ନ୍ଦ୍ର-ସ୍ସୋମୋ-ଽଵୀ॑ଵୃଧଂ-ଵୋଁ॒ ମନ॑ସା ସୁଜାତା॒ ଋତ॑ପ୍ରଜାତା॒ ଭଗ॒ ଇଦ୍ଵଃ॑ ସ୍ଯାମ । ଇନ୍ଦ୍ରେ॑ଣ ଦେ॒ଵୀର୍ଵୀ॒ରୁଧଃ॑ ସଂ​ଵିଁଦା॒ନା ଅନୁ॑ ମନ୍ଯନ୍ତା॒ଗ୍ଂ॒ ସଵ॑ନାଯ॒ ସୋମ॒ମିତ୍ଯା॒ହୌଷ॑ଧୀଭ୍ଯ ଏ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାଯୈ॑ ଵି॒ଶ-ସ୍ସ୍ଵାଯୈ॑ ଦେ॒ଵତା॑ଯୈ ନି॒ର୍ଯାଚ୍ଯା॒ଭି ଷୁ॑ଣୋତି॒ ଯୋ ଵୈ ସୋମ॑ସ୍ଯାଭିଷୂ॒ଯମା॑ଣସ୍ଯ [ସୋମ॑ସ୍ଯାଭିଷୂ॒ଯମା॑ଣସ୍ଯ, ପ୍ର॒ଥ॒ମୋ-ଽଗ୍ଂ॑ଶୁ-] 24
ପ୍ରଥ॒ମୋ-ଽଗ୍ଂ॑ଶୁ-ସ୍ସ୍କନ୍ଦ॑ତି॒ ସ ଈ᳚ଶ୍ଵ॒ର ଇ॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂନ୍. ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ॒ ନିର୍​ହ॑ନ୍ତୋ॒ସ୍ତମ॒ଭି ମ॑ନ୍ତ୍ରଯେ॒ତା-ଽଽ ମା᳚-ଽସ୍କାନ୍​ଥ୍ସ॒ହ ପ୍ର॒ଜଯା॑ ସ॒ହ ରା॒ଯସ୍ପୋଷେ॑ଣେନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ମ୍ମେ॑ ଵୀ॒ର୍ଯ॑-ମ୍ମା ନିଵ॑ର୍ଧୀ॒ରିତ୍ଯା॒ଶିଷ॑ମେ॒ଵୈତାମା ଶା᳚ସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯସ୍ଯ॑ ଵୀ॒ଯ॑ର୍​ସ୍ଯ ପ୍ର॒ଜାଯୈ॑ ପଶୂ॒ନାମନି॑ର୍ଘାତାଯ ଦ୍ର॒ଫ୍ସଶ୍ଚ॑ସ୍କନ୍ଦ ପୃଥି॒ଵୀମନୁ॒ ଦ୍ଯାମି॒ମଞ୍ଚ॒ ଯୋନି॒ମନୁ॒ ଯଶ୍ଚ॒ ପୂର୍ଵଃ॑ । ତୃ॒ତୀଯଂ॒-ଯୋଁନି॒ମନୁ॑ ସ॒ଞ୍ଚର॑ନ୍ତ-ନ୍ଦ୍ର॒ଫ୍ସ-ଞ୍ଜୁ॑ହୋ॒ମ୍ଯନୁ॑ ସ॒ପ୍ତ ହୋତ୍ରାଃ᳚ ॥ 25 ॥
(ତ॒ର୍ପଯ॑ତ ମା - ଽଭିଷୂ॒ଯମା॑ଣସ୍ଯ॒ - ଯଶ୍ଚ॒ - ଦଶ॑ ଚ) (ଅ. 8)
ଯୋ ଵୈ ଦେ॒ଵା-ନ୍ଦେ॑ଵଯଶ॒ସେନା॒ର୍ପଯ॑ତି ମନୁ॒ଷ୍ଯା᳚-ନ୍ମନୁଷ୍ଯଯଶ॒ସେନ॑ ଦେଵଯଶ॒ସ୍ଯେ॑ଵ ଦେ॒ଵେଷୁ॒ ଭଵ॑ତି ମନୁଷ୍ଯଯଶ॒ସୀ ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯେ॑ଷୁ॒ ଯା-ନ୍ପ୍ରା॒ଚୀନ॑-ମାଗ୍ରଯ॒ଣା-ଦ୍ଗ୍ରହା᳚-ନ୍ଗୃହ୍ଣୀ॒ଯା-ତ୍ତାନୁ॑ପା॒ଗ୍ଂ॒ଶୁ ଗୃ॑ହ୍ଣୀଯା॒ଦ୍ଯାନୂ॒ର୍ଧ୍ଵାଗ୍​ସ୍ତାନୁ॑ପବ୍ଦି॒ମତୋ॑ ଦେ॒ଵାନେ॒ଵ ତଦ୍ଦେ॑ଵଯଶ॒ସେନା᳚ର୍ପଯତି ମନୁ॒ଷ୍ଯା᳚-ନ୍ମନୁଷ୍ଯଯଶ॒ସେନ॑ ଦେଵଯଶ॒ସ୍ଯେ॑ଵ ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ଭଵତି ମନୁଷ୍ଯଯଶ॒ସୀ ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯେ᳚ଷ୍ଵ॒ଗ୍ନିଃ ପ୍ରା॑ତସ୍ସଵ॒ନେ ପା᳚ତ୍ଵ॒ସ୍ମାନ୍. ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରୋ ମ॑ହି॒ନା ଵି॒ଶ୍ଵଶ॑ମ୍ଭୂଃ । ସ ନଃ॑ ପାଵ॒କୋ ଦ୍ରଵି॑ଣ-ନ୍ଦଧା॒- [ଦ୍ରଵି॑ଣ-ନ୍ଦଧାତୁ, ଆଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତ-] 26
-ତ୍ଵାଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତ-ସ୍ସ॒ହଭ॑କ୍ଷା-ସ୍ସ୍ଯାମ ॥ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵା ମ॒ରୁତ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଅ॒ସ୍ମାନ॒ସ୍ମି-ନ୍ଦ୍ଵି॒ତୀଯେ॒ ସଵ॑ନେ॒ ନ ଜ॑ହ୍ଯୁଃ । ଆଯୁ॑ଷ୍ମନ୍ତଃ ପ୍ରି॒ଯମେ॑ଷାଂ॒-ଵଁଦ॑ନ୍ତୋ ଵ॒ଯ-ନ୍ଦେ॒ଵାନାଗ୍ଂ॑ ସୁମ॒ତୌ ସ୍ଯା॑ମ ॥ ଇ॒ଦ-ନ୍ତୃ॒ତୀଯ॒ଗ୍ଂ॒ ସଵ॑ନ-ଙ୍କଵୀ॒ନାମୃ॒ତେନ॒ ଯେ ଚ॑ମ॒ସମୈର॑ଯନ୍ତ । ତେ ସୌ॑ଧନ୍ଵ॒ନା-ସ୍ସୁଵ॑ରାନଶା॒ନା-ସ୍ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟି-ନ୍ନୋ ଅ॒ଭି ଵସୀ॑ଯୋ ନଯନ୍ତୁ ॥ ଆ॒ଯତ॑ନଵତୀ॒ର୍ଵା ଅ॒ନ୍ଯା ଆହୁ॑ତଯୋ ହୂ॒ଯନ୍ତେ॑-ଽନାଯତ॒ନା ଅ॒ନ୍ଯା ଯା ଆ॑ଘା॒ରଵ॑ତୀ॒ସ୍ତା ଆ॒ଯତ॑ନଵତୀ॒ର୍ଯା- [ଆ॒ଯତ॑ନଵତୀ॒ର୍ଯାଃ, ସୌ॒ମ୍ଯାସ୍ତା] 27
-ସ୍ସୌ॒ମ୍ଯାସ୍ତା ଅ॑ନାଯତ॒ନା ଐ᳚ନ୍ଦ୍ରଵାଯ॒ଵ-ମା॒ଦାଯା॑-ଽଽଘା॒ରମା ଘା॑ରଯେଦଦ୍ଧ୍ଵ॒ରୋ ଯ॒ଜ୍ଞୋ॑-ଽଯମ॑ସ୍ତୁ ଦେଵା॒ ଓଷ॑ଧୀଭ୍ଯଃ ପ॒ଶଵେ॑ ନୋ॒ ଜନା॑ଯ॒ ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ମୈ ଭୂ॒ତାଯା᳚-ଽଦ୍ଧ୍ଵ॒ରୋ॑-ଽସି॒ ସ ପି॑ନ୍ଵସ୍ଵ ଘୃ॒ତଵ॑ଦ୍ଦେଵ ସୋ॒ମେତି॑ ସୌ॒ମ୍ଯା ଏ॒ଵ ତଦାହୁ॑ତୀରା॒ଯତ॑ନଵତୀଃ କରୋତ୍ଯା॒ଯତ॑ନଵା-ନ୍ଭଵତି॒ ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦାଥୋ॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଏ॒ଵ ଘୃ॒ତେନ॒ ଵ୍ଯୁ॑ନତ୍ତି॒ ତେ ଵ୍ଯୁ॑ତ୍ତେ ଉପଜୀଵ॒ନୀଯେ॑ ଭଵତ ଉପଜୀଵ॒ନୀଯୋ॑ ଭଵତି॒ [ଭଵତି, ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦୈ॒ଷ] 28
ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦୈ॒ଷ ତେ॑ ରୁଦ୍ରଭା॒ଗୋ ଯ-ନ୍ନି॒ରଯା॑ଚଥା॒ସ୍ତ-ଞ୍ଜୁ॑ଷସ୍ଵ ଵି॒ଦେର୍ଗୌ॑ପ॒ତ୍ଯଗ୍ଂ ରା॒ଯସ୍ପୋଷଗ୍ଂ॑ ସୁ॒ଵୀର୍ଯଗ୍ଂ॑ ସଂ​ଵଁଥ୍ସ॒ରୀଣାଗ୍॑ ସ୍ଵ॒ସ୍ତିମ୍ ॥ ମନୁଃ॑ ପୁ॒ତ୍ରେଭ୍ଯୋ॑ ଦା॒ଯଂ-ଵ୍ଯଁ॑ଭଜ॒-ଥ୍ସ ନାଭା॒ନେଦି॑ଷ୍ଠ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॒ଚର୍ଯଂ॒-ଵଁସ॑ନ୍ତ॒-ନ୍ନିର॑ଭଜ॒-ଥ୍ସ ଆ-ଽଗ॑ଚ୍ଛ॒-ଥ୍ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀ-ତ୍କ॒ଥା ମା॒ ନିର॑ଭା॒ଗିତି॒ ନ ତ୍ଵା॒ ନିର॑ଭାକ୍ଷ॒ମିତ୍ଯ॑-ବ୍ରଵୀ॒ଦଙ୍ଗି॑ରସ ଇ॒ମେ ସ॒ତ୍ରମା॑ସତେ॒ ତେ [ସ॒ତ୍ରମା॑ସତେ॒ ତେ, ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ନ୍ନ] 29
ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ନ୍ନ ପ୍ରଜା॑ନନ୍ତି॒ ତେଭ୍ଯ॑ ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରାହ୍ମ॑ଣ-ମ୍ବ୍ରୂହି॒ ତେ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଯଁନ୍ତୋ॒ ଯ ଏ॑ଷା-ମ୍ପ॒ଶଵ॒ସ୍ତାଗ୍​ସ୍ତେ॑ ଦାସ୍ଯ॒ନ୍ତୀତି॒ ତଦେ᳚ଭ୍ଯୋ-ଽବ୍ରଵୀ॒-ତ୍ତେ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ଯଁନ୍ତୋ॒ ଯ ଏ॑ଷା-ମ୍ପ॒ଶଵ॒ ଆସ॒-ନ୍ତାନ॑ସ୍ମା ଅଦଦୁ॒ସ୍ତ-ମ୍ପ॒ଶୁଭି॒ଶ୍ଚର॑ନ୍ତଂ-ଯଁଜ୍ଞଵା॒ସ୍ତୌ ରୁ॒ଦ୍ର ଆ-ଽଗ॑ଚ୍ଛ॒-ଥ୍ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀ॒ନ୍ମମ॒ ଵା ଇ॒ମେ ପ॒ଶଵ॒ ଇତ୍ଯଦୁ॒ର୍ଵୈ - [ ] 30
ମହ୍ଯ॑ମି॒ମାନିତ୍ଯ॑ବ୍ରଵୀ॒ନ୍ନ ଵୈ ତସ୍ଯ॒ ତ ଈ॑ଶତ॒ ଇତ୍ଯ॑ବ୍ରଵୀ॒-ଦ୍ଯ-ଦ୍ଯ॑ଜ୍ଞଵା॒ସ୍ତୌ ହୀଯ॑ତେ॒ ମମ॒ ଵୈ ତଦିତି॒ ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଯଜ୍ଞଵା॒ସ୍ତୁ ନାଭ୍ଯ॒ଵେତ୍ଯ॒ଗ୍ଂ॒ ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞେ ମା ଽଽଭ॒ଜାଥ॑ ତେ ପ॒ଶୂ-ନ୍ନାଭି ମଗ୍ଗ୍॑ସ୍ଯ॒ ଇତି॒ ତସ୍ମା॑ ଏ॒ତ-ମ୍ମ॒ନ୍ଥିନଃ॑ ସଗ୍ଗ୍​ ସ୍ରା॒ଵମ॑ଜୁହୋ॒-ତ୍ତତୋ॒ ଵୈ ତସ୍ଯ॑ ରୁ॒ଦ୍ରଃ ପ॒ଶୂ-ନ୍ନାଭ୍ଯ॑ମନ୍ଯତ॒ ଯତ୍ରୈ॒ତ ମେ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵା-ନ୍ମ॒ନ୍ଥିନଃ॑ ସଗ୍ଗ୍​ ସ୍ରା॒ଵ-ଞ୍ଜୁ॒ହୋତି॒ ନ ତତ୍ର॑ ରୁ॒ଦ୍ରଃ ପ॒ଶୂନ॒ଭି ମ॑ନ୍ଯତେ ॥ 31 ॥
(ଦ॒ଧା॒ତ୍ଵା॒ - ଯତ॑ନଵତୀ॒ର୍ଯା - ଉ॑ପଜୀଵ॒ନୀଯୋ॑ ଭଵତି॒ - ତେ-ଽ - ଦୁ॒ର୍ଵୈ - ଯତ୍ରୈ॒ତ - ମେକା॑ଦଶ ଚ) (ଅ. 9)
ଜୁଷ୍ଟୋ॑ ଵା॒ଚୋ ଭୂ॑ଯାସ॒-ଞ୍ଜୁଷ୍ଟୋ॑ ଵା॒ଚସ୍ପତ॑ଯେ॒ ଦେଵି॑ ଵାକ୍ । ଯଦ୍ଵା॒ଚୋ ମଧୁ॑ମ॒-ତ୍ତସ୍ମି॑-ନ୍ମା ଧା॒-ସ୍ସ୍ଵାହା॒ ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯୈ ॥ ଋ॒ଚା ସ୍ତୋମ॒ଗ୍ଂ॒ ସମ॑ର୍ଧଯ ଗାଯ॒ତ୍ରେଣ॑ ରଥନ୍ତ॒ରମ୍ । ବୃ॒ହ-ଦ୍ଗା॑ଯ॒ତ୍ରଵ॑ର୍ତନି ॥ଯସ୍ତେ᳚ ଦ୍ର॒ଫ୍ସ-ସ୍ସ୍କନ୍ଦ॑ତି॒ ଯସ୍ତେ॑ ଅ॒ଗ୍ଂ॒ଶୁର୍ବା॒ହୁଚ୍ଯୁ॑ତୋ ଧି॒ଷଣ॑ଯୋରୁ॒ପସ୍ଥା᳚ତ୍ । ଅ॒ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୋର୍ଵା॒ ପରି॒ ଯସ୍ତେ॑ ପ॒ଵିତ୍ରା॒-ଥ୍ସ୍ଵାହା॑କୃତ॒ମିନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ତ-ଞ୍ଜୁ॑ହୋମି ॥ ଯୋ ଦ୍ର॒ଫ୍ସୋ ଅ॒ଗ୍ଂ॒ଶୁଃ ପ॑ତି॒ତଃ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯା-ମ୍ପ॑ରିଵା॒ପା- [ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯା-ମ୍ପ॑ରିଵା॒ପାତ୍, ପୁ॒ରୋ॒ଡାଶା᳚-ତ୍କର॒ମ୍ଭାତ୍ ।] 32
-ତ୍ପୁ॑ରୋ॒ଡାଶା᳚-ତ୍କର॒ମ୍ଭାତ୍ । ଧା॒ନା॒ସୋ॒ମାନ୍ମ॒ନ୍ଥିନ॑ ଇନ୍ଦ୍ର ଶୁ॒କ୍ରା-ଥ୍ସ୍ଵାହା॑କୃତ॒ମିନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ତ-ଞ୍ଜୁ॑ହୋମି ॥ ଯସ୍ତେ᳚ ଦ୍ର॒ଫ୍ସୋ ମଧୁ॑ମାଗ୍ଂ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯାଵା॒ନ୍-ଥ୍ସ୍ଵାହା॑କୃତଃ॒ ପୁନ॑ର॒ପ୍ଯେତି॑ ଦେ॒ଵାନ୍ । ଦି॒ଵଃ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯାଃ ପର୍ଯ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷା॒-ଥ୍ସ୍ଵାହା॑ କୃତ॒ମିନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ତ-ଞ୍ଜୁ॑ହୋମି ॥ ଅ॒ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁର୍ଵା ଋ॒ତ୍ଵିଜା᳚-ମ୍ପ୍ରଥ॒ମୋ ଯୁ॑ଜ୍ଯତେ॒ ତେନ॒ ସ୍ତୋମୋ॑ ଯୋକ୍ତ॒ଵ୍ଯ॑ ଇତ୍ଯା॑ହୁ॒ର୍ଵାଗ॑ଗ୍ରେ॒ଗା ଅଗ୍ର॑ ଏତ୍ଵୃଜୁ॒ଗା ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ଯଶୋ॒ ମଯି॒ ଦଧ॑ତୀ ପ୍ରା॒ଣା-ନ୍ପ॒ଶୁଷୁ॑ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ମଯି॑ [ ] 33
ଚ॒ ଯଜ॑ମାନେ॒ ଚେତ୍ଯା॑ହ॒ ଵାଚ॑ମେ॒ଵ ତଦ୍ଯ॑ଜ୍ଞମୁ॒ଖେ ଯୁ॑ନକ୍ତି॒ ଵାସ୍ତୁ॒ ଵା ଏ॒ତଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ କ୍ରିଯତେ॒ ଯଦ୍ଗ୍ରହା᳚-ନ୍ଗୃହୀ॒ତ୍ଵା ବ॑ହିଷ୍ପଵମା॒ନଗ୍ଂ ସର୍ପ॑ନ୍ତି॒ପରା᳚ଞ୍ଚୋ॒ ହି ଯନ୍ତି॒ ପରା॑ଚୀଭି-ସ୍ସ୍ତୁ॒ଵତେ॑ ଵୈଷ୍ଣ॒ଵ୍ଯର୍ଚା ପୁନ॒ରେତ୍ଯୋପ॑ ତିଷ୍ଠତେ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵୈ ଵିଷ୍ଣୁ॑ ର୍ଯ॒ଜ୍ଞମେ॒ଵାକ॒ର୍ଵିଷ୍ଣୋ॒ ତ୍ଵନ୍ନୋ॒ ଅନ୍ତ॑ମ॒-ଶ୍ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛ ସହନ୍ତ୍ଯ । ପ୍ର ତେ॒ ଧାରା॑ ମଧୁ॒ଶ୍ଚୁତ॒ ଉଥ୍ସ॑-ନ୍ଦୁହ୍ରତେ॒ ଅକ୍ଷି॑ତ॒ମିତ୍ଯା॑ହ॒ ଯଦେ॒ଵାସ୍ଯ॒ ଶଯା॑ନସ୍ଯୋପ॒ଶୁଷ୍ଯ॑ତି॒ ତଦେ॒ଵାସ୍ଯୈ॒ତେନା ଽଽପ୍ଯା॑ଯଯତି ॥ 34 ॥
(ପ॒ରି॒ଵା॒ପାତ୍ - ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ମଯି॑ - ଦୁହ୍ରତେ॒ - ଚତୁ॑ର୍ଦଶ ଚ) (ଅ. 10)
ଅ॒ଗ୍ନିନା॑ ର॒ଯିମ॑ଶ୍ଞଵ॒-ତ୍ପୋଷ॑ମେ॒ଵ ଦି॒ଵେଦି॑ଵେ । ଯ॒ଶସଂ॑-ଵୀଁ॒ରଵ॑ତ୍ତମମ୍ ॥ ଗୋମାଗ୍ଂ॑ ଅ॒ଗ୍ନେ-ଽଵି॑ମାଗ୍ଂ ଅ॒ଶ୍ଵୀ ଯ॒ଜ୍ଞୋ ନୃ॒ଵଥ୍ସ॑ଖା॒ ସଦ॒ମିଦ॑ପ୍ରମୃ॒ଷ୍ଯଃ । ଇଡା॑ଵାଗ୍ଂ ଏ॒ଷୋ ଅ॑ସୁର ପ୍ର॒ଜାଵା᳚-ନ୍ଦୀ॒ର୍ଘୋ ର॒ଯିଃ ପୃ॑ଥୁବୁ॒ଧ୍ନ-ସ୍ସ॒ଭାଵାନ୍॑ ॥ ଆପ୍ଯା॑ଯସ୍ଵ॒, ସନ୍ତେ᳚ ॥ ଇ॒ହ ତ୍ଵଷ୍ଟା॑ରମଗ୍ରି॒ଯଂ-ଵିଁ॒ଶ୍ଵରୂ॑ପ॒ମୁପ॑ ହ୍ଵଯେ । ଅ॒ସ୍ମାକ॑ମସ୍ତୁ॒ କେଵ॑ଲଃ ॥ ତନ୍ନ॑ସ୍ତୁ॒ରୀପ॒ମଧ॑ ପୋଷଯି॒ତ୍ନୁ ଦେଵ॑ ତ୍ଵଷ୍ଟ॒ର୍ଵି ର॑ରା॒ଣ-ସ୍ସ୍ଯ॑ସ୍ଵ । ଯତୋ॑ ଵୀ॒ରଃ [ଯତୋ॑ ଵୀ॒ରଃ, କ॒ର୍ମ॒ଣ୍ଯଃ॑ ସୁ॒ଦକ୍ଷୋ॑] 35
କ॑ର୍ମ॒ଣ୍ଯଃ॑ ସୁ॒ଦକ୍ଷୋ॑ ଯୁ॒କ୍ତଗ୍ରା॑ଵା॒ ଜାଯ॑ତେ ଦେ॒ଵକା॑ମଃ ॥ଶି॒ଵସ୍ତ୍ଵ॑ଷ୍ଟରି॒ହା-ଽଽ ଗ॑ହି ଵି॒ଭୁଃ ପୋଷ॑ ଉ॒ତତ୍ମନା᳚ । ଯ॒ଜ୍ଞେଯ॑ଜ୍ଞେ ନ॒ ଉଦ॑ଵ ॥ ପି॒ଶଙ୍ଗ॑ରୂପ-ସ୍ସୁ॒ଭରୋ॑ ଵଯୋ॒ଧା-ଶ୍ଶ୍ରୁ॒ଷ୍ଟୀ ଵୀ॒ରୋ ଜା॑ଯତେ ଦେ॒ଵକା॑ମଃ । ପ୍ର॒ଜା-ନ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା॒ ଵିଷ୍ଯ॑ତୁ॒ ନାଭି॑ମ॒ସ୍ମେ ଅଥା॑ ଦେ॒ଵାନା॒ମପ୍ଯେ॑ତୁ॒ ପାଥଃ॑ ॥ ପ୍ରଣୋ॑ଦେ॒ ଵ୍ଯା, ନୋ॑ ଦି॒ଵଃ ॥ ପୀ॒ପି॒ଵାଗ୍ଂ ସ॒ଗ୍ଂ॒ ସର॑ସ୍ଵତ॒-ସ୍ସ୍ତନଂ॒-ଯୋଁ ଵି॒ଶ୍ଵଦ॑ର୍​ଶତଃ । ଧୁ॒କ୍ଷୀମହି॑ ପ୍ର॒ଜାମିଷ᳚ମ୍ ॥ 36 ॥
ଯେ ତେ॑ ସରସ୍ଵ ଊ॒ର୍ମଯୋ॒ ମଧୁ॑ମନ୍ତୋ ଘୃତ॒ଶ୍ଚୁତଃ॑ । ତେଷା᳚-ନ୍ତେ ସୁ॒ମ୍ନମୀ॑ମହେ ॥ ଯସ୍ଯ॑ ଵ୍ର॒ତ-ମ୍ପ॒ଶଵୋ॒ ଯନ୍ତି॒ ସର୍ଵେ॒ ଯସ୍ଯ॑ ଵ୍ର॒ତମୁ॑ପ॒ତିଷ୍ଠ॑ନ୍ତ॒ ଆପଃ॑ । ଯସ୍ଯ॑ ଵ୍ର॒ତେ ପୁ॑ଷ୍ଟି॒ପତି॒ର୍ନିଵି॑ଷ୍ଟ॒ସ୍ତଗ୍ଂ ସର॑ସ୍ଵନ୍ତ॒ମଵ॑ସେ ହୁଵେମ ॥ ଦି॒ଵ୍ଯଗ୍ଂ ସୁ॑ପ॒ର୍ଣଂ-ଵଁ॑ଯ॒ସ-ମ୍ବୃ॒ହନ୍ତ॑ମ॒ପା-ଙ୍ଗର୍ଭଂ॑-ଵୃଁଷ॒ଭମୋଷ॑ଧୀନାମ୍ । ଅ॒ଭୀ॒ପ॒ତୋ ଵୃ॒ଷ୍ଟ୍ଯା ତ॒ର୍ପଯ॑ନ୍ତ॒-ନ୍ତଗ୍ଂ ସର॑ସ୍ଵନ୍ତ॒ମଵ॑ସେ ହୁଵେମ ॥ ସିନୀ॑ଵାଲି॒ ପୃଥୁ॑ଷ୍ଟୁକେ॒ ଯା ଦେ॒ଵାନା॒ମସି॒ ସ୍ଵସା᳚ । ଜୁ॒ଷସ୍ଵ॑ ହ॒ଵ୍ଯ- [ହ॒ଵ୍ଯମ୍, ଆହୁ॑ତ-ମ୍ପ୍ର॒ଜା-ନ୍ଦେ॑ଵି] 37
-ମାହୁ॑ତ-ମ୍ପ୍ର॒ଜା-ନ୍ଦେ॑ଵି ଦିଦିଡ୍ଢି ନଃ ॥ ଯା ସୁ॑ପା॒ଣି-ସ୍ସ୍ଵ॑ଙ୍ଗୁ॒ରି-ସ୍ସୁ॒ଷୂମା॑ ବହୁ॒ସୂଵ॑ରୀ । ତସ୍ଯୈ॑ ଵି॒ଶ୍ପତ୍ନି॑ଯୈ ହ॒ଵି-ସ୍ସି॑ନୀଵା॒ଲ୍ଯୈ ଜୁ॑ହୋତନ ॥ ଇନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵୋଁ ଵି॒ଶ୍ଵତ॒ସ୍ପରୀ, ନ୍ଦ୍ର॒-ନ୍ନରଃ॑ ॥ ଅସି॑ତଵର୍ଣା॒ ହର॑ଯ-ସ୍ସୁପ॒ର୍ଣା ମିହୋ॒ ଵସା॑ନା॒ ଦିଵ॒ମୁ-ତ୍ପ॑ତନ୍ତି ॥ ତ ଆ-ଽଵ॑ଵୃତ୍ର॒ନ୍-ଥ୍ସଦ॑ନାନି କୃ॒ତ୍ଵା-ଽଽଦି-ତ୍ପୃ॑ଥି॒ଵୀ ଘୃ॒ତୈର୍ଵ୍ଯୁ॑ଦ୍ଯତେ ॥ ହିର॑ଣ୍ଯକେଶୋ॒ ରଜ॑ସୋ ଵିସା॒ରେ-ଽହି॒ର୍ଧୁନି॒ର୍ଵାତ॑ ଇଵ॒ ଧ୍ରଜୀ॑ମାନ୍ । ଶୁଚି॑ଭ୍ରାଜା ଉ॒ଷସୋ॒ [ଉ॒ଷସଃ॑, ନଵେ॑ଦା॒ ଯଶ॑ସ୍ଵତୀ-] 38
ନଵେ॑ଦା॒ ଯଶ॑ସ୍ଵତୀ-ରପ॒ସ୍ଯୁଵୋ॒ ନ ସ॒ତ୍ଯାଃ ॥ ଆ ତେ॑ ସୁପ॒ର୍ଣା ଅ॑ମିନନ୍ତ॒ ଏଵୈଃ᳚ କୃ॒ଷ୍ଣୋ ନୋ॑ନାଵ ଵୃଷ॒ଭୋ ଯଦୀ॒ଦମ୍ । ଶି॒ଵାଭି॒ର୍ନ ସ୍ମଯ॑ମାନାଭି॒ରା-ଽଗା॒-ତ୍ପତ॑ନ୍ତି॒ ମିହଃ॑ ସ୍ତ॒ନଯ॑ନ୍ତ୍ଯ॒ଭ୍ରା ॥ ଵା॒ଶ୍ରେଵ॑ ଵି॒ଦ୍ଯୁନ୍ମି॑ମାତି ଵ॒ଥ୍ସ-ନ୍ନ ମା॒ତା ସି॑ଷକ୍ତି । ଯଦେ॑ଷାଂ-ଵୃଁ॒ଷ୍ଟିରସ॑ର୍ଜି ॥ ପର୍ଵ॑ତଶ୍ଚି॒ନ୍ମହି॑ ଵୃ॒ଦ୍ଧୋ ବି॑ଭାଯ ଦି॒ଵଶ୍ଚି॒-ଥ୍ସାନୁ॑ ରେଜତ ସ୍ଵ॒ନେ ଵଃ॑ । ଯ-ତ୍କ୍ରୀଡ॑ଥ ମରୁତ [ମରୁତଃ, ଋ॒ଷ୍ଟି॒ମନ୍ତ॒] 39
ଋଷ୍ଟି॒ମନ୍ତ॒ ଆପ॑ ଇଵ ସ॒ଦ୍ଧ୍ରିଯ॑ଞ୍ଚୋ ଧଵଦ୍ଧ୍ଵେ ॥ ଅ॒ଭି କ୍ର॑ନ୍ଦ ସ୍ତ॒ନଯ॒ ଗର୍ଭ॒ମା ଧା॑ ଉଦ॒ନ୍ଵତା॒ ପରି॑ ଦୀଯା॒ ରଥେ॑ନ । ଦୃତି॒ଗ୍ଂ॒ ସୁ କ॑ର୍​ଷ॒ ଵିଷି॑ତ॒-ନ୍ନ୍ଯ॑ଞ୍ଚଗ୍ଂ ସ॒ମା ଭ॑ଵନ୍ତୂ॒ଦ୍ଵତା॑ ନିପା॒ଦାଃ ॥ ତ୍ଵ-ନ୍ତ୍ଯା ଚି॒ଦଚ୍ଯୁ॒ତା-ଽଗ୍ନେ॑ ପ॒ଶୁର୍ନ ଯଵ॑ସେ । ଧାମା॑ ହ॒ ଯ-ତ୍ତେ॑ ଅଜର॒ ଵନା॑ ଵୃ॒ଶ୍ଚନ୍ତି॒ ଶିକ୍ଵ॑ସଃ ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ଭୂରୀ॑ଣି॒ ତଵ॑ ଜାତଵେଦୋ॒ ଦେଵ॑ ସ୍ଵଧାଵୋ॒-ଽମୃତ॑ସ୍ଯ॒ ଧାମ॑ । ଯାଶ୍ଚ॑ [ ] 40
ମା॒ଯା ମା॒ଯିନାଂ᳚-ଵିଁଶ୍ଵମିନ୍ଵ॒ ତ୍ଵେ ପୂ॒ର୍ଵୀ-ସ୍ସ॑ନ୍ଦ॒ଧୁଃ ପୃ॑ଷ୍ଟବନ୍ଧୋ ॥ ଦି॒ଵୋ ନୋ॑ ଵୃ॒ଷ୍ଟି-ମ୍ମ॑ରୁତୋ ରରୀଦ୍ଧ୍ଵ॒-ମ୍ପ୍ରପି॑ନ୍ଵତ॒ ଵୃଷ୍ଣୋ॒ ଅଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ଧାରାଃ᳚ । ଅ॒ର୍ଵାଂଏ॒ତେନ॑ ସ୍ତନଯି॒ତ୍ନୁନେହ୍ଯ॒ପୋ ନି॑ଷି॒ଞ୍ଚନ୍ନସୁ॑ରଃ ପି॒ତା ନଃ॑ ॥ ପିନ୍ଵ॑ନ୍ତ୍ଯ॒ପୋ ମ॒ରୁତଃ॑ ସୁ॒ଦାନ॑ଵଃ॒ ପଯୋ॑ ଘୃ॒ତଵ॑ଦ୍ଵି॒ଦଥେ᳚ଷ୍ଵା॒ ଭୁଵଃ॑ । ଅତ୍ଯ॒-ନ୍ନ ମି॒ହେ ଵି ନ॑ଯନ୍ତି ଵା॒ଜିନ॒ମୁଥ୍ସ॑-ନ୍ଦୁହନ୍ତି ସ୍ତ॒ନଯ॑ନ୍ତ॒ମକ୍ଷି॑ତମ୍ ॥ ଉ॒ଦ॒ପ୍ରୁତୋ॑ ମରୁତ॒ସ୍ତାଗ୍ଂ ଇ॑ଯର୍ତ॒ ଵୃଷ୍ଟିଂ॒- [ଵୃଷ୍ଟି᳚ମ୍, ଯେ ଵିଶ୍ଵେ॑] 41
-ଁଯେ ଵିଶ୍ଵେ॑ ମ॒ରୁତୋ॑ ଜୁ॒ନନ୍ତି॑ । କ୍ରୋଶା॑ତି॒ ଗର୍ଦା॑ କ॒ନ୍ଯେ॑ଵ ତୁ॒ନ୍ନା ପେରୁ॑-ନ୍ତୁଞ୍ଜା॒ନା ପତ୍ଯେ॑ଵ ଜା॒ଯା ॥ ଘୃ॒ତେନ॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ମଧୁ॑ନା॒ ସମୁ॑କ୍ଷତ॒ ପଯ॑ସ୍ଵତୀଃ କୃଣ॒ତା-ଽଽପ॒ ଓଷ॑ଧୀଃ । ଊର୍ଜ॑-ଞ୍ଚ॒ ତତ୍ର॑ ସୁମ॒ତି-ଞ୍ଚ॑ ପିନ୍ଵଥ॒ ଯତ୍ରା॑ ନରୋ ମରୁତ-ସ୍ସି॒ଞ୍ଚଥା॒ ମଧୁ॑ ॥ ଉଦୁ॒ତ୍ଯମ୍, ଚି॒ତ୍ରମ୍ ॥ ଔ॒ର୍ଵ॒-ଭୃ॒ଗୁ॒ଵଚ୍ଛୁଚି॑ମପ୍ନଵାନ॒ଵଦା ହୁ॑ଵେ । ଅ॒ଗ୍ନିଗ୍ଂ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରଵା॑ସସମ୍ ॥ ଆ ସ॒ଵଗ୍ଂ ସ॑ଵି॒ତୁର୍ଯ॑ଥା॒ ଭଗ॑ସ୍ଯେ ଵ ଭୁ॒ଜିଗ୍ଂ ହୁ॑ଵେ । ଅ॒ଗ୍ନିଗ୍ଂ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରଵା॑ସସମ୍ ॥ ହୁ॒ଵେ ଵାତ॑ସ୍ଵନ-ଙ୍କ॒ଵି-ମ୍ପ॒ର୍ଜନ୍ଯ॑କ୍ରନ୍ଦ୍ଯ॒ଗ୍ଂ॒ ସହଃ॑ । ଅ॒ଗ୍ନିଗ୍ଂ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରଵା॑ସସମ୍ ॥ 42 ॥
(ଵୀ॒ର - ଇଷଗ୍ଂ॑ - ହ॒ଵ୍ଯ - ମୁ॒ଷସୋ॑ - ମରୁତ - ଶ୍ଚ॒ - ଵୃଷ୍ଟିଂ॒ - ଭଗ॑ସ୍ଯ॒ - ଦ୍ଵାଦ॑ଶ ଚ) (ଅ. 11) (ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରକାମଯତୈ॒ - ଷ ତେ॑ ଗାଯ॒ତ୍ରୋ - ଯ॒ଜ୍ଞଂ-ଵୈଁ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ॒ର୍ଜାଯ॑ମାନାଃ - ପ୍ରାଜାପ॒ତ୍ଯା - ଯୋ ଵା ଅଯ॑ଥାଦେଵତ - ମି॒ଷ୍ଟର୍ଗୋ॑ - ନିଗ୍ରା॒ଭ୍ଯା᳚-ସ୍ସ୍ଥ॒ - ଯୋ ଵୈ ଦେ॒ଵା - ଞ୍ଜୁଷ୍ଟୋ॒ - ଽଗ୍ନିନା॑ ର॒ଯି - ମେକା॑ଦଶ ) (ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରକାମଯତ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ॒ର୍ଜାଯ॑ମାନା॒ - ଵ୍ଯାଯ॑ଚ୍ଛନ୍ତେ॒ - ମହ୍ଯ॑ମି॒ମା - ନ୍ମା॒ଯା ମା॒ଯିନା॒ନ୍ - ଦ୍ଵିଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶତ୍) (ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରକାମଯତା॒, ଅ॒ଗ୍ନିଗ୍ଂ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରଵା॑ସସଂ ) ॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥ ॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ନ୍ତୃତୀଯକାଣ୍ଡେ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥

Explore More