Lord Vayu

2.1 - vāyavyagg śveta mā labheta - kṛṣṇa yajurveda taittirīya saṃhitā pāṭhaḥ

(Vayavyam Shvetam Alabheta - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita in English (IAST))

From Krishna Yajurveda

This text originates from the Taittiriya Samhita of the Krishna Yajurveda, specifically within the Pashubandha sacrifice rituals. It describes a specific ritual offering dedicated to Lord Vayu, the deity of wind and speed. Vayu is revered for his swiftness and his role in delivering divine grace to the devotee. According to the Vedic tradition, performing this offering with sincerity is believed to bestow prosperity and material success, known as Bhuti. The text emphasizes that by honoring Vayu with his appropriate share, the devotee secures divine support, ensuring rapid growth, prosperity, and the removal of obstacles.

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe prathamaḥ praśnaḥ - paśuvidhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
vā॒ya॒vyagg̭ śve॒tamā la̭bheta॒ bhūti̭kāmo vā॒yurvai kṣepi̭ṣṭhā de॒vatā̭vā॒yume॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayati॒ bhava̭tye॒vā-ti̭kṣiprā de॒vatetyā̭hu॒-ssaina̭mīśva॒rā pra॒daha॒ itye॒tame॒va santaṃ̭-vā~॒yavḙ ni॒yutva̭ta॒ ā la̭bheta ni॒yudvā a̭sya॒ dhṛti̭rdhṛ॒ta e॒va bhūti॒mupai॒tya pra̭dāhāya॒ bhava̭tye॒va [ ] 1
vā॒yavḙ ni॒yutva̭ta॒ ā la̭bheta॒ grāma̭kāmo vā॒yurvā i॒māḥ pra॒jā na̭syo॒tā nḙnīyate vā॒yume॒va ni॒yutva̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai᳚ pra॒jā na̭syo॒tā niya̭cchati grā॒myḙva bha̭vati ni॒yutva̭te bhavati dhru॒vā e॒vāsmā॒ ana̭pagāḥ karoti vā॒yavḙ ni॒yutva̭ta॒ ā la̭bheta pra॒jākā̭maḥ prā॒ṇo vai vā॒yura̭pā॒no ni॒yu-tprā̭ṇāpā॒nau khalu॒ vā e॒tasya̭ pra॒jāyā॒ [pra॒jāyāḥ᳚, apa̭] 2
apa̭ krāmato॒ yo-'la̭-mpra॒jāyai॒ sa-npra॒jā-nna vi॒ndatḙ vā॒yume॒va ni॒yutva̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai᳚ prāṇāpā॒nābhyā᳚-mpra॒jā-mpra ja̭nayati vi॒ndate᳚ pra॒jāṃ-vā~॒yavḙ ni॒yutva̭ta॒ ā la̭bheta॒ jyogā̭mayāvī prā॒ṇo vai vā॒yura̭pā॒no ni॒yu-tprā̭ṇāpā॒nau khalu॒ vā e॒tasmā॒ dapa̭krāmato॒ yasya॒ jyogā॒maya̭ti vā॒yume॒va ni॒yutva̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ - [bhāga॒dheye॒nopa̭, dhā॒va॒ti॒ sa] 3
dhāvati॒ sa e॒vā-'smi̭-nprāṇāpā॒nau da̭dhātyu॒ta yadī॒tāsu॒rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va pra॒jāpa̭ti॒rvā i॒dameka̭ āsī॒-thso̭-'kāmayata pra॒jāḥ pa॒śūn-thsṛ̭je॒yeti॒ sa ā॒tmano̭ va॒pāmuda̭kkhida॒-ttāma॒gnau prāgṛ̭hṇā॒-ttato॒-'jastṷ̄pa॒ra-ssama̭bhava॒-ttagg​ svāyai̭ de॒vatā̭yā॒ ā 'la̭bhata॒ tato॒ vai sa pra॒jāḥ pa॒śūna̭sṛjata॒ yaḥ pra॒jākā̭maḥ [ ] 4
pa॒śukā̭ma॒-ssyā-thsa e॒ta-mprā̭jāpa॒tyama॒ja-ntṷ̄pa॒ramā la̭bheta pra॒jāpa̭time॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai᳚ pra॒jā-mpa॒śū-npraja̭nayati॒ yacch​ma̭śru॒ṇasta-tpurṷṣāṇāgṃ rū॒paṃ-ya~-ttṷ̄pa॒rastadaśvā̭nāṃ॒-ya~da॒nyato̭da॒-nta-dgavāṃ॒-ya~davyā̭ iva śa॒phāstadavī̭nāṃ॒-ya~da॒jasta-da॒jānā̭-me॒tāva̭nto॒ vai grā॒myāḥ pa॒śava॒stā- [pa॒śava॒stān, rū॒peṇai॒vāva̭ rundhe] 5
-nrū॒peṇai॒vāva̭ rundhe somāpau॒ṣṇa-ntrai॒tamā la̭bheta pa॒śukā̭mo॒dvau vā a॒jāyai॒ stanau॒ nānai॒va dvāva॒bhi jāyḙte॒ ūrja॒-mpuṣṭi̭-ntṛ॒tīyaḥ̭somāpū॒ṣaṇā̭ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmai̭ pa॒śū-npraja̭nayata॒-ssomo॒ vai rḙto॒dhāḥ pū॒ṣā pa̭śū॒nā-mpra̭janayi॒tā soma̭ e॒vāsmai॒ reto॒ dadhā̭ti pū॒ṣā pa॒śū-npra ja̭naya॒tyaudṷmbaro॒ yūpo̭ bhava॒tyūrgvā ṷdu॒mbara॒ ūrkpa॒śava̭ ū॒rjaivāsmā॒ ūrja̭-mpa॒śūnava̭ rundhe || 6 ||
(apra̭dāhāya॒ bhava̭tye॒va - pra॒jāyā̭ - ā॒maya̭ti vā॒yume॒va ni॒yutva̭ta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ - pra॒jāka̭ma॒ - stān - yūpa॒ - strayo̭daśa ca ) (a. 1)
pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ tā a̭smā-thsṛ॒ṣṭāḥ parā̭cīrāya॒-ntā varṷṇamagaccha॒-ntā anvai॒-ttāḥ puna̭rayācata॒ tā a̭smai॒ na puna̭radadā॒-thso᳚-'bravī॒-dvaraṃ̭-vṛ~ṇī॒ṣvātha̭ me॒ puna̭rde॒hīti॒ tāsāṃ॒-va~ra॒mā 'la̭bhata॒ sa kṛ॒ṣṇa eka̭śitipāda-bhava॒dyo varṷṇa gṛhīta॒-ssyā-thsa e॒taṃ-vā~̭ru॒ṇa-ṅkṛ॒ṣṇa-meka̭śitipāda॒mā-la̭bheta॒ varṷṇa- [varṷṇam, e॒va svena̭] 7
-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati kṛ॒ṣṇa eka̭śitipā-dbhavati vāru॒ṇo hyḙṣa de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai॒ suva̭rbhānurāsu॒ra-ssūrya॒-ntama̭sā-'viddhya॒ta tasmai̭de॒vāḥ prāya̭ścitti-maiccha॒-ntasya॒ ya-tpra̭tha॒ma-ntamo॒-'pāghna॒n-thsā kṛ॒ṣṇā-'vi̭rabhava॒-dya-ddvi॒tīya॒gṃ॒ sā phalgṷnī॒ yata tṛ॒tīya॒gṃ॒ sā ba̭la॒kṣī yada̭ddhya॒sthā-da॒pākṛ̭nta॒n-thsā 'vi̭rva॒śā [ ] 8
sama̭bhava॒-tte de॒vā a̭bruva-ndevapa॒śurvā a॒yagṃ sama̭bhū॒-tkasmā̭ i॒mamā la̭phsyāmaha॒ ityatha॒ vai tar​hyalpā̭ pṛthi॒vyāsī॒-dajā̭tā॒ oṣa̭dhaya॒stāmaviṃ̭-va~॒śāmā̭di॒tyebhyaḥ॒ kāmā॒yā-'la̭bhanta॒ tato॒ vā apra̭thata pṛthi॒vya-jā̭ya॒ntauṣa̭dhayo॒ yaḥ kā॒mayḙta॒ prathḙya pa॒śubhiḥ॒ pra pra॒jayā̭ jāye॒yeti॒ sa e॒tāmaviṃ̭-va~॒śāmā̭di॒tyebhyaḥ॒ kāmā॒yā- [kāmā̭ya, āla̭bhetā ''di॒tyāne॒va] 9
-''la̭bhetā ''di॒tyāne॒va kāma॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vaina̭-mpra॒thaya̭nti pa॒śubhiḥ॒ pra pra॒jayā̭ janayantya॒-sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścittimaiccha॒-ntasmā̭ e॒tā ma॒l॒​hā āla̭bhantā-''gne॒yī-ṅkṛ̭ṣṇagrī॒vīgṃ sagṃ̭hi॒tāmai॒ndrīg​ śve॒tā-mbā̭r​haspa॒tyā-ntābhi̭re॒vāsmi॒-nruca̭madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sa-kā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tā ma॒l॒​hā ā la̭bhetā- [ā la̭bheta, ā॒gne॒yī-ṅkṛ̭ṣṇagrī॒vīgṃ] 10
(śikhaṇḍi pañcati)
-''gne॒yī-ṅkṛ̭ṣṇagrī॒vīgṃ sagṃ̭hi॒tāmai॒ndrīg​ śve॒tā-mbā̭r​haspa॒tyāme॒tā e॒va de॒vatā॒-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tā e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhati brahmavarca॒syḙva bha̭vati va॒santā᳚ prā॒tarā᳚gne॒yī-ṅkṛ̭ṣṇa grī॒vīmā la̭bheta grī॒ṣme ma॒ddhyandi̭ne sagṃhi॒tāmai॒ndrīgṃ śa॒radya̭parā॒hṇe śve॒tā-mbā̭r​haspa॒tyā-ntrīṇi॒ vā ā̭di॒tyasya॒ tejāgṃ̭si va॒santā᳚ prā॒targrī॒ṣme ma॒ddhyandi̭ne śa॒radya̭parā॒hṇe yāva̭ntye॒va tejāgṃ̭si॒ tānye॒vā- [tānye॒va, ava̭ rundhe] 11
-'va̭ rundhe saṃ​va~thsa॒ra-mpa॒ryāla̭bhyante saṃ​va~thsa॒ro vai bra̭hmavarca॒sasya̭ pradā॒tā saṃ̭​va~thsa॒ra e॒vāsmai᳚ brahmavarca॒sa-mpra ya̭cchati brahmavarca॒syḙva bha̭vati ga॒rbhiṇa̭yo bhavantīndri॒yaṃ-vai~ garbha̭ indri॒yame॒vāsmi̭-ndadhati sārasva॒tī-mme॒ṣīmā la̭bheta॒ ya ī᳚śva॒ro vā॒co vadi̭to॒-ssan vāca॒-nna vade॒-dvāgvai sara̭svatī॒ sara̭svatīme॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ saivāsmi॒- [saivāsminṋ, vāca̭-ndadhāti] 12
-nvāca̭-ndadhāti pravadi॒tā vā॒co bha̭va॒tyapa̭nnadatī bhavati॒ tasmā᳚-nmanu॒ṣyā᳚-ssarvāṃ॒-vā~caṃ̭-va~dantyāgne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va॒mā la̭bheta sau॒mya-mba॒bhru-ñjyogā̭mayāvya॒gniṃ-vā~ e॒tasya॒ śarī̭ra-ṅgacchati॒ soma॒gṃ॒ raso॒ yasya॒ jyogā॒maya̭tya॒gnere॒vāsya॒ śarī̭ra-nniṣkrī॒ṇāti॒ somā॒-drasa̭mu॒ta yadī॒tāsu॒rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va sau॒mya-mba॒bhrumā la̭bhetā-''gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va-mpra॒jākā̭ma॒-ssomo॒ [somaḥ̭, vai rḙto॒dhā] 13
vai rḙto॒dhā a॒gniḥ pra॒jānā᳚-mprajanayi॒tā soma̭ e॒vāsmai॒ reto॒ dadhā᳚tya॒gniḥ pra॒jā-mpraja̭nayati vi॒ndate᳚ pra॒jāmā᳚gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va॒mā la̭bheta sau॒mya-mba॒bhruṃ-yo~ brā᳚hma॒ṇo vi॒dyāma॒nūcya॒ na vi॒rocḙta॒ yadā᳚gne॒yo bhava̭ti॒ teja̭ e॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ ya-thsau॒myo bra̭hmavarca॒sa-ntena̭ kṛ॒ṣṇagrī̭va āgne॒yo bha̭vati॒ tama̭ e॒vāsmā॒dapa̭ hanti śve॒to bha̭vati॒ [bha̭vati, ruca̭me॒vāsmi̭-ndadhāti] 14
ruca̭me॒vāsmi̭-ndadhāti ba॒bhru-ssau॒myo bha̭vati brahmavarca॒same॒vāsmi॒-ntviṣi̭-ndadhātyā-gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va॒mā la̭bheta sau॒mya-mba॒bhrumā᳚gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va-mpuro॒dhāyā॒g॒ spardha̭māna āgne॒yo vai brā᳚hma॒ṇa-ssau॒myo rā̭ja॒nyo̭-'bhitaḥ̭ sau॒myamā᳚gne॒yau bha̭vata॒-steja̭sai॒va brahma̭ṇobha॒yato̭ rā॒ṣṭra-mpari̭ gṛhṇātyeka॒dhā sa॒mā vṛ̭ṅkte pu॒ra ḙna-ndadhate || 15 ||
(la॒bhe॒ta॒ varṷṇaṃ - ~va॒śai - tāmaviṃ̭-va~॒śāmā̭di॒tyebhyaḥ॒ kāmā̭ya - ma॒l​hā ā la̭bheta॒ - tānye॒va - saivāsmi॒nth - somaḥ̭ - sve॒to bha̭vati॒ - trica̭tvārigṃśacca ) (a. 2)
de॒vā॒su॒rā e॒ṣu lo॒keṣva̭spardhanta॒ sa e॒taṃ-vi~ṣṇṷ-rvāma॒nama̭paśya॒-ttagg​ svāyai̭ de॒vatā̭yā॒ ā-'la̭bhata॒ tato॒ vai sa i॒māṃ-lo~॒kāna॒bhya̭jayad- vaiṣṇa॒vaṃ-vā~̭ma॒namā la̭bheta॒ spardha̭māno॒ viṣṇṷre॒va bhū॒tvemān ~lo॒kāna॒bhi ja̭yati॒ viṣa̭ma॒ ā la̭bheta॒ viṣa̭mā iva॒ hīme lo॒kā-ssamṛ̭ddhyā॒ indrā̭ya manyu॒mate॒ mana̭svate la॒lāma̭-mprāśṛ॒ṅgamā la̭bheta saṅgrā॒me [ ] 16
saṃ​ya~̭tta indri॒yeṇa॒ vai ma॒nyunā॒ mana̭sā saṅgrā॒ma-ñja̭ya॒tīndra̭me॒va ma̭nyu॒manta॒-mmana̭svanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭nnindri॒ya-mma॒nyu-mmano̭ dadhāti॒ jaya̭ti॒ tagṃ sa̭grā॒mmamindrā̭ya ma॒rutva̭te pṛśñisa॒kthamā la̭bheta॒ grāma̭kāma॒ indra̭me॒va ma॒rutva̭nta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ sa jā॒tā-npraya̭cchati grā॒myḙva bha̭vati॒ yadṛ̭ṣa॒bhastenai॒- [yadṛ̭ṣa॒bhastena̭, ai॒ndro ya-tpṛśñi॒stena̭] 17
-ndro ya-tpṛśñi॒stena̭ māru॒ta-ssamṛ̭ddhyai pa॒ścā-tpṛ̭śñisa॒ktho bha̭vati paścādanva-vasā॒yinī̭me॒vāsmai॒ viśa̭-ṅkaroti sau॒mya-mba॒bhrumā la̭bhe॒tānna̭kāma-ssau॒myaṃ-vā~ anna॒gṃ॒ soma̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭̭cchatyannā॒da e॒va bha̭vati ba॒bhrurbha̭vatye॒tadvā anna̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai sau॒mya-mba॒bhrumā la̭bheta॒ yamalagṃ̭ [yamala᳚m, rā॒jyāya॒] 18
rā॒jyāya॒ santagṃ̭ rā॒jya-nnopa॒name᳚-thsau॒myaṃ-vai~ rā॒jyagṃ soma̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ rā॒jya-mpraya̭ccha॒tyupai̭nagṃ rā॒jya-nna̭mati ba॒bhrurbha̭vatye॒ta-dvai soma̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyā॒ indrā̭ya vṛtra॒turḙ la॒lāma̭-mprāśṛ॒ṅgamā la̭bheta ga॒taśrīḥ᳚ prati॒ṣṭhākā̭maḥ pā॒pmāna̭me॒va vṛ॒tra-ntī॒rtvā pra̭ti॒ṣṭhā-ṅga̭ccha॒tīndrā̭yābhimāti॒ghne la॒lāma̭-mprāśṛ॒ṅgamā [la॒lāma̭-mprāśṛ॒ṅgamā, la॒bhe॒ta॒ yaḥ pā॒pmanā̭] 19
la̭bheta॒ yaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒ta-ssyā-tpā॒pmā vā a॒bhimā̭ti॒rindra̭me॒vā- bhi̭māti॒hana॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā᳚-tpā॒pmāna̭ma॒bhimā̭ti॒-mpraṇṷdata॒ indrā̭ya va॒jriṇḙ la॒lāma̭-mprāśṛ॒ṅgamā la̭bheta॒ yamalagṃ̭ rā॒jyāya॒ santagṃ̭ rā॒jya-nnopa॒name॒dindra̭me॒va va॒jriṇa॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai॒ vajra॒-mpra ya̭cchati॒ sa ḙnaṃ॒ ~vajro॒ bhūtyā̭ indha॒ upai̭nagṃ rā॒jya-nna̭mati la॒lāmaḥ̭ prāśṛ॒ṅgo bha̭vatye॒tadvai vajra̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai || 20
(sa॒grā॒mme - tenā - la̭ - mabhimāti॒ghne la॒lāma̭-mprāśṛ॒ṅgamai - naṃ॒ - pañca̭daśa ca ) (a. 3)
a॒sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścittimaiccha॒-ntasmā̭ e॒tā-ndaśa̭r​ṣabhā॒mā-'la̭bhanta॒ tayai॒vāsmi॒-nruca̭madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sakā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tā-ndaśa̭r​ṣabhā॒mā la̭bhetā॒-mume॒vā-''di॒tyagg​ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭vati va॒santā᳚ prā॒tastrīn ~la॒lāmā॒nā la̭bheta grī॒ṣme ma॒ddhyandi̭ne॒ - [ma॒ddhyandi̭ne, trīñchi̭ti pṛ॒ṣṭhāñcha॒radya̭parā॒hṇe] 21
trīñchi̭ti pṛ॒ṣṭhāñcha॒radya̭parā॒hṇe trīñchi̭ti॒vārā॒-ntrīṇi॒ vā ā̭di॒tyasya॒ tejāgṃ̭si va॒santā᳚ prā॒targrī॒ṣme ma॒ddhyandi̭ne śa॒radya̭parā॒hṇe yāva̭ntye॒va tejāgṃ̭si॒ tānye॒vāva̭ rundhe॒ traya̭straya॒ ā la̭bhyante-'bhi pū॒rvame॒vāsmi॒-ntejo̭ dadhāti saṃ​va~thsa॒ra-mpa॒ryāla̭bhyante saṃ​va~thsa॒ro vai bra̭hmavarca॒sasya̭ pradā॒tā saṃ̭​va~thsa॒ra e॒vāsmai᳚ brahmavarca॒sa-mpra ya̭cchati brahmavarca॒syḙva bha̭vati saṃ​va~thsa॒rasya̭ pa॒rastā᳚-tprājāpa॒tya-ṅkadru॒- [ prājāpa॒tya-ṅkadru᳚m, ā la̭bheta] 22
-mā la̭bheta pra॒jāpa̭ti॒-ssarvā̭ de॒vatā̭ de॒vatā᳚sve॒va prati̭tiṣṭhati॒ yadi̭ bibhī॒yā-ddu॒ścarmā̭ bhaviṣyā॒mīti̭ somāpau॒ṣṇagg​ śyā॒mamā la̭bheta sau॒myo vai de॒vata̭yā॒ purṷṣaḥ pau॒ṣṇāḥ pa॒śava॒-ssvayai॒vāsmai̭ de॒vata̭yā pa॒śubhi॒stvaca̭-ṅkaroti॒ na du॒ścarmā̭ bhavati de॒vāśca॒ vai ya॒maścā॒smin ~lo॒ke᳚-'spardhanta॒ sa ya॒mo de॒vānā̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭mayuvata॒ tadya॒masya̭ [tadya॒masya̭, ya॒ma॒tva-nte] 23
yama॒tva-nte de॒vā a̭manyanta ya॒mo vā i॒dama̭bhū॒-dya-dva॒yagg​ sma iti॒ te pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒n-thsa e॒tau pra॒jāpa̭tirā॒tmana̭ ukṣava॒śau nira̭mimīta॒ te de॒vā vai᳚ṣṇāvaru॒ṇīṃ-va~॒śāmā-'la̭bhantai॒ndramu॒kṣāṇa॒ntaṃ-va~rṷṇenai॒va grā̭hayi॒tvā viṣṇṷnā ya॒jñena॒ prāṇṷdantai॒ndreṇai॒-vāsye᳚ndri॒yama̭-vṛñjata॒ yo bhrātṛ̭vyavā॒n-thsyā-thsa spardha̭māno vaiṣṇāvaru॒ṇīṃ- [vaiṣṇāvaru॒ṇīm, va॒śāmā] 24
-~va॒śāmā la̭bhetai॒ndramu॒kṣāṇaṃ॒-va~rṷṇenai॒va bhrātṛ̭vya-ṅgrāhayi॒tvā viṣṇṷnā ya॒jñena॒ praṇṷdata ai॒ndreṇai॒vāsye᳚ndri॒yaṃ-vṛ~̭ṅkte॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚sya॒ bhrātṛ̭vyo bhava॒tīndro̭ vṛ॒trama̭ha॒-ntaṃ-vṛ~॒tro ha॒ta-ṣṣo̭ḍa॒śabhi̭-rbho॒gaira̭sinā॒-ttasya̭ vṛ॒trasya̭ śīr​ṣa॒to gāva॒ udā̭ya॒-ntā vai̭de॒hyo̭-'bhava॒-ntāsā̭mṛṣa॒bho ja॒ghane-'nūdai॒-ttamindro̭- [ja॒ghane-'nūdai॒-ttamindraḥ̭, a॒cā॒ya॒thso̭-'manyata॒] 25
-'cāya॒thso̭-'manyata॒ yo vā i॒mamā॒labhḙta॒ mucyḙtā॒smā-tpā॒pmana॒ iti॒ sa ā᳚gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va॒mā la̭bhatai॒ndramṛ̭ṣa॒bha-ntasyā॒gnire॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ sṛta-ṣṣoḍaśa॒dhā vṛ॒trasya̭ bho॒gānapya̭dahadai॒ndreṇe᳚ndri॒ya- mā॒tmanna̭dhatta॒ yaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒ta-ssyā-thsa ā᳚gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va॒mā la̭bhetai॒ndramṛ̭ṣa॒bha-ma॒gnire॒vāsya॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭sṛtaḥ [ ] 26
pā॒pmāna॒mapi̭ dahatyai॒ndreṇe᳚ndri॒yamā॒tma-ndha̭tte॒ mucya̭te pā॒pmano॒ bhava̭tye॒va dyā̭vāpṛthi॒vyā᳚-ndhe॒numā la̭bheta॒ jyoga̭paruddho॒ 'nayo॒r॒hi vā e॒ṣo-'pra̭tiṣṭhi॒to-'thai॒ṣa jyogapa̭ruddho॒ dyāvā̭pṛthi॒vī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ te e॒vaina̭-mprati॒ṣṭhā-ṅga̭mayataḥ॒ pratye॒va ti̭ṣṭhati paryā॒riṇī̭ bhavati paryā॒rīva॒ hyḙtasya̭ rā॒ṣṭraṃ-yo~ jyoga̭paruddha॒-ssamṛ̭ddhyai vāya॒vyaṃ̭- [vāya॒vya᳚m, va॒thsamā] 27
-~va॒thsamā la̭bheta vā॒yurvā a॒nayo᳚rva॒thsa i॒me vā e॒tasmai̭ lo॒kā apa̭śuṣkā॒ viḍapa̭śu॒ṣkā-'thai॒ṣa jyogapa̭ruddho vā॒yume॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā̭ i॒māṃ-lo~॒kān. viśa॒-mpradā̭payati॒ prāsmā̭ i॒me lo॒kā-ssnṷvantibhuñja॒tyḙnaṃ॒-vi~ḍupa̭tiṣṭhate || 28 ||
(ma॒dhyandi̭ne॒ - kadruṃ̭ - ~ya॒masya॒ - spardha̭māno vaiṣṇāvaru॒ṇīṃ -tamindro᳚ - 'sya॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭sṛto - vāya॒vyaṃ̭ - dvica̭tvārigṃśacca) (a. 4)
indro̭ va॒lasya॒ bila॒mapau᳚rṇo॒-thsa ya ṷtta॒maḥ pa॒śurāsī॒-tta-mpṛ॒ṣṭha-mprati̭ sa॒gṛṃhyoda̭kkhida॒-ttagṃ sa॒hasra̭-mpa॒śavo-'nūdā̭ya॒n-thsa ṷnna॒to̭-'bhava॒dyaḥ pa॒śukā̭ma॒-ssyā-thsa e॒tamai॒ndramṷnna॒tamā la̭bhe॒tendra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ pa॒śū-npraya̭cchati paśu॒māne॒va bha̭vatyunna॒to [bha̭vatyunna॒taḥ, bha॒va॒ti॒ sā॒ha॒srī] 29
bha̭vati sāha॒srī vā e॒ṣā la॒kṣmī yadṷnna॒to la॒kṣmiyai॒ va pa॒śūnava̭ rundhe ya॒dā sa॒hasra̭-mpa॒śū-nprā᳚pnu॒yādatha̭ vaiṣṇa॒vaṃ-vā~̭ ma॒namā la̭bhetai॒tasmi॒n. vai ta-thsa॒hasra॒maddhya̭tiṣṭha॒-ttasmā̭de॒ṣa vā̭ma॒na-ssamī̭ṣitaḥ pa॒śubhya̭ e॒va prajā̭tebhyaḥ prati॒ṣṭhā-nda̭dhāti॒ ko̭-'r​hati sa॒hasra̭-mpa॒śū-nprāptu॒mityā̭hu-rahorā॒trāṇye॒va sa॒hasragṃ̭ sa॒mpādyā-''la̭bheta pa॒śavo॒ [pa॒śavaḥ̭, vā a̭horā॒trāṇi̭] 30
vā a̭horā॒trāṇi̭ pa॒śūne॒va prajā̭tā-nprati॒ṣṭhā-ṅga̭maya॒-tyoṣa̭dhībhyo ve॒hata॒mā la̭bheta pra॒jākā̭ma॒ oṣa̭dhayo॒ vā e॒ta-mpra॒jāyai॒ pari̭bādhante॒ yo-'la̭-mpra॒jāyai॒ sa-npra॒jā-nna vi॒ndata॒ oṣa̭dhayaḥ॒ khalu॒ vā e॒tasyai॒ sūtu॒mapi̭ ghnanti॒ yā ve॒ha-dbhava॒tyoṣa̭dhīre॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tā e॒vāsmai॒ svādyoneḥ᳚ pra॒jā-mpra ja̭nayanti vi॒ndate᳚ [ ] 31
pra॒jāmāpo॒ vā oṣa̭dha॒yo-'sa॒-tpurṷṣa॒ āpa̭ e॒vāsmā॒ asa̭ta॒-ssadda̭dati॒ tasmā̭dāhu॒ryaścai॒vaṃ-ve~da॒ yaśca॒ nāpa॒stvāvāsa̭ta॒-ssadda̭da॒tī-tyai॒ndrīgṃ sū॒tava̭śā॒mā la̭bheta॒ bhūti̭kā॒mo-'jā̭to॒ vā e॒ṣa yo-'la॒-mbhūtyai॒ sa-nbhūti॒-nna prā॒pnotīndra॒-ṅkhalu॒ vā e॒ṣā sū॒tvā va॒śā-'bha̭va॒- [va॒śā-'bha̭vat, indra̭me॒va] 32
-dindra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayati॒ bhava̭tye॒va yagṃ sū॒tvā va॒śā syā-ttamai॒ndrame॒vā-'' la̭bhetai॒tadvāva tadi̭ndri॒yagṃ sā॒kṣāde॒vendri॒yamava̭ rundha aindrā॒gna-mpṷnaru-thsṛ॒ṣṭamā la̭bheta॒ ya ā tṛ॒tīyā॒-tpurṷṣā॒-thsoma॒-nna pibe॒-dvicchi̭nno॒ vā e॒tasya̭ somapī॒tho yo brā᳚hma॒ṇa-ssannā [ ] 33
tṛ॒tīyā॒-tpurṷṣā॒-thsoma॒-nna piba̭tīndrā॒gnī e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmai̭ somapī॒tha-mpraya̭cchata॒ upai̭nagṃ somapī॒tho na̭mati॒ yadai॒ndro bhava̭tīndri॒yaṃ-vai~ so̭mapī॒tha i̭ndri॒yame॒va so̭mapī॒thamava̭ rundhe॒ yadā᳚gne॒yo bhava̭tyāgne॒yo vai brā᳚hma॒ṇa-ssvāme॒va de॒vatā॒manu॒ santa̭noti punaruth​sṛ॒ṣṭo bha̭vati punaruth​sṛ॒ṣṭa i̭va॒ hyḙtasya̭ [hyḙtasya̭, so॒ma॒pī॒tha-ssamṛ̭ddhyai] 34
somapī॒tha-ssamṛ̭ddhyai brāhmaṇaspa॒tya-ntṷ̄pa॒ramā la̭bhetā-bhi॒cara॒-nbrahma̭ṇa॒spati̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tasmā̭ e॒vaina॒mā vṛ̭ścati tā॒jagārti॒-mārccha̭ti tūpa॒ro bha̭vati kṣu॒rapa̭vi॒rvā e॒ṣā la॒kṣmī ya-ttṷ̄pa॒ra-ssamṛ̭ddhyai॒ sphyo yūpo̭ bhavati॒ vajro॒ vai sphyo vajra̭me॒vāsmai॒ praha̭rati śara॒maya̭-mba॒r॒hi-śśṛ॒ṇātye॒vainaṃ॒-vai~bhī̭daka i॒ddhmo bhi॒nattye॒vaina᳚m || 35 ||
(bha॒va॒tyu॒nna॒taḥ - pa॒śavo̭ - janayanti vi॒ndatḙ - 'bhava॒th - sannai - tasye॒ - dhma - strīṇi̭ ca) (a. 5)
bā॒r॒ha॒spa॒tyagṃ śi̭tipṛ॒ṣṭhamā la̭bheta॒ grāma̭kāmo॒ yaḥ kā॒mayḙta pṛ॒ṣṭhagṃ sa̭mā॒nānāg̭ syā॒miti॒ bṛha॒spati̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-mpṛ॒ṣṭhagṃ sa̭mā॒nānā᳚-ṅkaroti grā॒myḙva bha̭vati śitipṛ॒ṣṭho bha̭vati bār​haspa॒tyo hyḙṣa de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai pau॒ṣṇagg​ śyā॒mamā la̭bhe॒tānna̭kā॒mo-'nnaṃ॒-vai~ pū॒ṣā pū॒ṣaṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒ [e॒vāsmai᳚, anna॒-mpra] 36
anna॒-mpra ya̭cchatyannā॒da e॒va bha̭vati śyā॒mo bha̭vatye॒tadvā anna̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai māru॒ta-mpṛśñi॒mā la̭bhe॒tā-'nna̭-kā॒mo-'nnaṃ॒-vai~ ma॒ruto̭ma॒ruta̭ e॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchantyannā॒da​e॒va bha̭vati॒ pṛśñi̭ rbhavatye॒tadvā anna̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyā ai॒ndrama̭ru॒ṇamā la̭bhetendri॒yakā̭ma॒ indra̭me॒va [ ] 37
svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭nnindri॒ya-nda̭dhātīndriyā॒vyḙva bha̭vatyaru॒ṇo bhrūmā᳚-nbhavatye॒tadvā indra̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai sāvi॒tramṷpaddhva॒stamā la̭bheta sa॒nikā̭ma-ssavi॒tā vai pra̭sa॒vānā̭mīśe savi॒tāra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ sa॒ni-mprasṷvati॒ dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭vantyupaddhva॒sto bha̭vati sāvi॒tro hyḙṣa [sāvi॒tro hyḙṣaḥ, de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai] 38
de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai vaiśvade॒va-mba̭hurū॒pamā la̭bhe॒tā-'nna̭kāmovaiśvade॒vaṃ-vā~ annaṃ॒-vi~śvā̭ne॒va de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ta e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchantyannā॒da e॒va bha̭vati bahurū॒po bha̭vatibahurū॒pagg​ hyanna॒gṃ॒ samṛ̭ddhyai vaiśvade॒va-mba̭hurū॒pamā la̭bheta॒ grāma̭kāmo vaiśvade॒vā vai sa̭jā॒tā viśvā̭ne॒va de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vā-'smai̭ [e॒vā-'smai᳚, sa॒jā॒tā-npra ya̭cchanti] 39
sajā॒tā-npra ya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vati bahurū॒po bha̭vati bahudeva॒tyo᳚(1॒) hyḙṣa samṛ̭ddhyai prājāpa॒tya-ntṷ̄pa॒ramā la̭bheta॒ yasyānā᳚jñātamiva॒ jyogā॒maye᳚-tprājāpa॒tyo vai purṷṣaḥ pra॒jāpa̭tiḥ॒ khalu॒ vai tasya̭ veda॒ yasyānā᳚jñātamiva॒ jyogā॒maya̭ti pra॒jāpa̭time॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-ntasmā॒-thsrāmā᳚-nmuñcati tūpa॒ro bha̭vati prājāpa॒tyo hyḙ -ṣa de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai || 40 ||
(a॒smā॒ - indra̭me॒vai - ṣa - sa̭jā॒tā viśvā̭ne॒va de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai᳚ - prājāpa॒tyo hi - trīṇi̭ ca) (a. 11)
va॒ṣa॒ṭkā॒ro vai gā̭yatri॒yai śiro᳚-'cchina॒-ttasyai॒ rasaḥ॒ parā̭pata॒-tta-mbṛha॒spati॒ rupā̭-'gṛhṇā॒th​sā śi̭tipṛ॒ṣṭhā va॒śā-'bha̭va॒dyo dvi॒tīyaḥ̭ pa॒rā-'pa̭ta॒-tta-mmi॒trāvarṷṇā॒-vupā̭gṛhṇītā॒gṃ॒ sā dvi̭rū॒pā va॒śā-'bha̭va॒-dyastṛ॒tīyaḥ̭ pa॒rāpa̭ta॒-ttaṃ-vi~śvḙ de॒vā upā̭gṛhṇa॒n-thsā ba̭hurū॒pā va॒śā bha̭va॒dya-śca̭tu॒rthaḥ pa॒rāpa̭ta॒-thsa pṛ̭thi॒vī-mprā-'vi̭śa॒-tta-mbṛha॒spati̭ra॒- [bṛha॒spati̭ra॒bhi, a॒gṛ॒hṇā॒-dastve॒vā-'yaṃ-] 41
-bhya̭gṛhṇā॒-dastve॒vā-'ya-mbhogā॒yeti॒ sa ṷkṣava॒śa-ssama̭bhava॒-dyallohi̭ta-mpa॒rāpa̭ta॒-tta-dru॒dra upā̭-'gṛhṇā॒-thsā rau॒drī rohi̭ṇī va॒śā-'bha̭va-dbār​haspa॒tyāgṃ śi̭tipṛ॒ṣṭhāmā la̭bheta brahmavarca॒sakā̭mo॒ bṛha॒spati̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭vati॒ chanda̭sāṃ॒-vā~ e॒ṣa raso॒ yadva॒śā rasa̭ iva॒ khalu॒ [khalṷ, vai] 42
vai bra̭hmavarca॒sa-ñchanda̭sāme॒va rasḙna॒ rasa̭-mbrahmavarca॒samava̭ rundhe maitrāvaru॒ṇī-ndvi̭rū॒pāmā la̭bheta॒ vṛṣṭi̭kāmo mai॒traṃ-vā~ aha̭rvāru॒ṇī rātri̭rahorā॒trābhyā॒-ṅkhalu॒ vai pa॒rjanyo̭ var​ṣati mi॒trāvarṷṇāve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmā̭ ahorā॒trābhyā᳚-mpa॒rjanyaṃ̭-va~r​ṣayata॒-śchanda̭sāṃ॒-vā~ e॒ṣa raso॒ yadva॒śā rasa̭ iva॒ khalu॒ vai vṛṣṭi॒-śchanda̭sāme॒va rasḙna॒ [rasḙna, rasaṃ॒-vṛ~ṣṭi॒mava̭ rundhe] 43
rasaṃ॒-vṛ~ṣṭi॒mava̭ rundhe maitrāvaru॒ṇī-ndvi̭rū॒pāmā la̭bheta pra॒jākā̭mo mai॒traṃ-vā~ aha̭rvāru॒ṇī rātri̭rahorā॒trābhyā॒-ṅkhalu॒ vai pra॒jāḥ prajā̭yante mi॒trāvarṷṇāve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmā̭ ahorā॒trābhyā᳚-mpra॒jā-mpraja̭nayata॒-śchanda̭sāṃ॒-vā~ e॒ṣa raso॒ yadva॒śā rasa̭ iva॒ khalu॒ vai pra॒jā chanda̭sāme॒va rasḙna॒ rasa̭-mpra॒jāmava̭- [rasa̭-mpra॒jāmava̭, ru॒ndhe॒ vai॒śva॒de॒vīm-] 44
-rundhe vaiśvade॒vī-mba̭hurū॒pāmā la̭bhe॒tānna̭kāmo vaiśvade॒vaṃ-vā~ annaṃ॒-vi~śvā̭ne॒va de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmā॒ annaṃ॒ praya̭cchantyannā॒da e॒va bha̭vati॒ chanda̭sāṃ॒-vā~ e॒ṣa raso॒ yadva॒śā rasa̭ iva॒ khalu॒ vā anna॒-ñchanda̭sāme॒va rasḙna॒ rasa॒manna॒mava̭ rundhe vaiśvade॒vī-mba̭hurū॒pāmā la̭bheta॒ grāma̭kāmo vaiśvade॒vā vai [vai, sa॒jā॒tā viśvā̭ne॒va] 45
sa̭jā॒tā viśvā̭ne॒va de॒vān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npra ya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vati॒ chanda̭sāṃ॒-vā~ e॒ṣa raso॒ yadva॒śā rasa̭ iva॒ khalu॒ vai sa̭jā॒tā-śchanda̭sāme॒va rasḙna॒ rasagṃ̭ sajā॒tānava̭ rundhe bār​haspa॒tya- mṷkṣava॒śamā la̭bheta brahmavarca॒sakā̭mo॒ bṛha॒spati̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smi̭-nbrahmavarca॒saṃ- [e॒vā-'smi̭-nbrahmavarca॒sam, da॒dhā॒ti॒ bra॒hma॒va॒rca॒syḙva] 46
-da̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭vati॒ vaśaṃ॒-vā~ e॒ṣa ca̭rati॒ yadu॒kṣāvaśa̭ iva॒ khalu॒ vai bra̭hmavarca॒saṃ-va~śḙnai॒va vaśa̭-mbrahmavarca॒samava̭ rundherau॒drīgṃrohi̭ṇī॒mā la̭bhetābhi॒cara̭-nru॒drame॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tasmā̭ e॒vaina॒mā vṛ̭ścati tā॒jagārti॒mārccha̭ti॒ rohi̭ṇī bhavati rau॒drī hyḙṣā de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai॒ sphyo yūpo̭ bhavati॒ vajro॒ vai sphyo vajra̭me॒vāsmai॒ pra ha̭rati śara॒maya̭-mba॒r॒hi-śśṛ॒ṇātye॒vainaṃ॒-vai~bhī̭daka i॒ddhmo bhi॒nattye॒vaina᳚m || 47 ||
(a॒bhi - khalu॒ - vṛṣṭi॒-śchanda̭sāme॒va rasḙna - pra॒jāmava̭ - vaiśvade॒vā vai - bra̭hmavarca॒saṃ - ~yūpa॒ - ekā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 7)
a॒sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścittimaiccha॒-ntasmā̭ e॒tāgṃ sau॒rīg​ śve॒tāṃ-va~॒śāmā-'la̭bhanta॒ tayai॒vāsmi॒-nruca̭madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sakā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tāgṃ sau॒rīg​ śve॒tāṃ-va~॒śāmā la̭bhetā॒mume॒vā ''di॒tyagg​ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭vati bai॒l॒​vo yūpo̭ bhavatya॒sau [ ] 48
vā ā̭di॒tyo yato-'jā̭yata॒ tato̭ bi॒lva̭ uda̭tiṣṭha॒-thsayo᳚nye॒va bra̭hmavarca॒samava̭ rundhe brāhmaṇaspa॒tyā-mba̭bhruka॒rṇīmā la̭bhetā-bhi॒cara̭n-vāru॒ṇa-ndaśa̭kapāla-mpu॒rastā॒-nnirva̭pe॒-dvarṷṇenai॒va bhrātṛ̭vya-ṅgrāhayi॒tvā brahma̭ṇā stṛṇute babhruka॒rṇī bha̭vatye॒tadvai brahma̭ṇo rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai॒ sphyo yūpo̭ bhavati॒ vajro॒ vai sphyo vajra̭me॒vāsmai॒ pra ha̭rati śara॒maya̭-mba॒r॒hi-śśṛ॒ṇā- [-ba॒r॒hi-śśṛ॒ṇāti̭, e॒vainaṃ॒-vai~bhī̭daka] 49
-tye॒vainaṃ॒-vai~bhī̭daka i॒ddhmo bhi॒nattye॒vainaṃ̭-vai~ṣṇa॒vaṃ-vā~̭ma॒namā la̭bheta॒ yaṃ-ya~॒jño nopa॒name॒-dviṣṇu॒rvai ya॒jño viṣṇṷme॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ ya॒jña-mpra ya̭ccha॒tyupai̭naṃ-ya~॒jño na̭mati vāma॒no bha̭vati vaiṣṇa॒vo hyḙṣa de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai tvā॒ṣṭraṃ-va~̭ḍa॒ba mā la̭bheta pa॒śukā̭ma॒stvaṣṭā॒ vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānāṃ᳚- [vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānā᳚m, pra॒ja॒na॒yi॒tā] 50
prajanayi॒tā tvaṣṭā̭rame॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ pa॒śū-nmi̭thu॒nā-npra ja̭nayati pra॒jā hi vā e॒tasmi̭-npa॒śavaḥ॒ pravi̭ṣṭā॒ athai॒ṣa pumā॒nth​san va̭ḍa॒ba-ssā॒kṣāde॒va pra॒jā-mpa॒śūnava̭ rundhe mai॒tragg​ śve॒tamā la̭bheta saṅgrā॒me saṃ​ya~̭tte sama॒yakā̭mo mi॒trame॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina̭-mmi॒treṇa॒ sa-nna̭yati - [a-nna̭yati, vi॒śā॒lo bha̭vati॒] 51
viśā॒lo bha̭vati॒ vyava̭sāyayatye॒vaina̭-mprājāpa॒tya-ṅkṛ॒ṣṇamā la̭bheta॒ vṛṣṭi̭kāmaḥ pra॒jāpa̭ti॒rvai vṛṣṭyā̭ īśe pra॒jāpa̭time॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ pa॒rjanyaṃ̭-va~r​ṣayati kṛ॒ṣṇo bha̭vatye॒tadvai vṛṣṭyai̭ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒va vṛṣṭi॒mava̭ rundhe śa॒balo̭ bhavati vi॒dyuta̭me॒vāsmai̭ janayi॒tvā va̭r​ṣayatyavāśṛ॒ṅgo bha̭vati॒ vṛṣṭi̭me॒vāsmai॒ ni ya̭cchati || 52 ||
(a॒sau - śṛ॒ṇāti̭ - mithu॒nānāṃ᳚ - nayati - yacchati) (a. 8)
varṷṇagṃ suṣuvā॒ṇama॒nnādya॒-nnopā̭nama॒-thsa e॒tāṃ-vā~̭ru॒ṇī-ṅkṛ॒ṣṇāṃ-va~॒śāma̭paśya॒-ttāg​ svāyai̭ de॒vatā̭yā॒ āla̭bhata॒ tato॒ vai tama॒nnā-dya॒mupā̭-'nama॒-dyamala̭-ma॒nnādyā̭ya॒ santa̭ma॒nnādya॒-nnopa॒name॒-thsa e॒tāṃ ~vā̭ru॒ṇī-ṅkṛ॒ṣṇāṃ-va~॒śāmā la̭bheta॒ varṷṇame॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒ anna॒-mpra ya̭cchatyannā॒da [anna॒-mpra ya̭cchatyannā॒daḥ, e॒va bha̭vati] 53
e॒va bha̭vati kṛ॒ṣṇā bha̭vati vāru॒ṇī hyḙṣā de॒vata̭yā॒ samṛ̭ddhyai mai॒tragg​ śve॒tamā la̭bheta vāru॒ṇa-ṅkṛ॒ṣṇama॒pā-ñcauṣa̭dhīnā-ñca sa॒dhāṃ​va~nna̭kāmo mai॒trīrvā oṣa̭dhayo vāru॒ṇīrāpo॒-'pā-ñca॒ khalu॒ vā oṣa̭dhīnā-ñca॒ rasa॒mupa̭ jīvāmo mi॒trāvarṷṇāve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchato-'nnā॒da e॒va bha̭va- [e॒va bha̭vati, a॒pā-ñcauṣa̭dhīnā-ñca] 54
(śikhaṇḍi pracatiḥ)
-tya॒pā-ñcauṣa̭dhīnā-ñca sa॒dhāṃ​vā~ la̭bhata u॒bhaya॒syā-va̭ruddhyai॒viśā̭kho॒ yūpo̭ bhavati॒ dve hyḙte de॒vate॒ samṛ̭ddhyai mai॒tragg​ śve॒tamā la̭bheta vāru॒ṇa-ṅkṛ॒ṣṇa-ñjyogā̭mayāvī॒-ya-nmai॒tro bhava̭ti mi॒treṇai॒vā-'smai॒ varṷṇagṃ śamayati॒ ya-dvā̭ru॒ṇa-ssā॒kṣāde॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcatyu॒ta yadī॒tāsu॒rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va de॒vā vai puṣṭi॒-nnā-'vi̭nda॒n- [nā-'vi̭ndann, tā-mmi̭thu॒nḙ] 55
-tā-mmi̭thu॒nḙ 'paśya॒-ntasyā॒-nna sama̭rādhaya॒ntā-va॒śvinā̭-vabrūtā-mā॒vayo॒rvā e॒ṣā maitasyāṃ᳚ ~vadaddhva॒miti॒ sāśvino̭re॒vābha̭va॒dyaḥ puṣṭi̭kāma॒-ssyā-thsa e॒tāmā᳚śvi॒nīṃ-ya~॒mīṃ-va~॒śāmā la̭bhetā॒-'śvinā̭ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi॒-npuṣṭi̭-ndhattaḥ॒ puṣya̭ti pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ || 56 ||
(a॒nnā॒do᳚ - 'nnā॒da e॒va bha̭vatya - vinda॒n - pañca̭catvārigṃśacca) (a. 9)
ā॒śvi॒na-ndhū॒mrala̭lāma॒ mā la̭bheta॒ yo durbrā᳚hmaṇa॒-ssoma॒-mpipā̭se-da॒śvinau॒ vai de॒vānā॒-maso̭mapāvāstā॒-ntau pa॒ścā so̭mapī॒tha-mprāpnṷtā-ma॒śvinā̭-ve॒tasya̭ de॒vatā॒ yo durbrā᳚hmaṇa॒-ssoma॒-mpipā̭satya॒śvinā̭ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒-tā-ve॒vā-'smai̭ somapī॒tha-mpra ya̭cchata॒ upai̭nagṃ somapī॒tho na̭mati॒ ya-ddhū॒mro bhava̭ti dhūmri॒māṇa̭-me॒vā-'smā॒-dapa̭ hanti la॒lāmo̭ [la॒lāmaḥ̭, bha॒va॒ti mu॒kha॒ta] 57
bhavati mukha॒ta e॒vāsmi॒-ntejo̭ dadhāti vāya॒vya̭-ṅgomṛ॒gamā la̭bheta॒ yamaja̭ghnivāgṃ samabhi॒śagṃ sḙyu॒rapṷ̄tā॒ vā e॒taṃ-vā~gṛ̭cchati॒ yamaja̭ghnivāgṃ samabhi॒śagṃ sa̭nti॒ naiṣa grā॒myaḥ pa॒śurnāra॒ṇyo ya-dgo̭mṛ॒go nevai॒ṣa grāme॒ nāra̭ṇye॒ yamaja̭ghnivāgṃ samabhi॒śagṃ sa̭nti vā॒yurvai de॒vānā᳚-mpa॒vitraṃ̭-vā~॒yume॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vai- [sa e॒va, e॒na॒-mpa॒va॒ya॒ti॒ parā̭cī॒] 58
-na̭-mpavayati॒ parā̭cī॒ vā e॒tasmai᳚ vyu॒cchantī॒ vyṷcchati॒ tamaḥ̭ pā॒pmāna॒-mpravi̭śati॒ yasyā᳚-''śvi॒ne śa॒syamā̭ne॒ sūryo॒ nā-''virbhava̭ti sau॒rya-mba̭hurū॒pamā la̭bhetā॒-'mu-me॒vā-''di॒tyagg​ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmā॒-ttamaḥ̭ pā॒pmāna॒mapa̭ hanti pra॒tīcya̭smai vyu॒cchantī॒ vyṷccha॒tyapa॒ tamaḥ̭ pā॒pmānagṃ̭ hate || 59 ||
(la॒lāmaḥ॒ - sa e॒va - ṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 10)
indraṃ̭-vo~ vi॒śvata॒sparī, ndra॒-nnaro॒, marṷto॒ yaddha̭ vo di॒vo, yā va॒-śśarma̭ || bhare॒ṣvindragṃ̭ su॒havagṃ̭ havāmahe 'gṃho॒mucagṃ̭ su॒kṛta॒-ndaivya॒-ñjana᳚m | a॒gni-mmi॒traṃ-va~rṷṇagṃ sā॒taye॒ bhaga॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī ma॒rutaḥ̭ sva॒staye᳚ || ma॒mattṷ naḥ॒ pari̭jmā vasa॒r॒hā ma॒mattu॒ vāto̭ a॒pāṃ-vṛ~ṣa̭ṇvānn | śi॒śī॒tami̭ndrāparvatā yu॒va-nna॒stanno॒ viśvḙ varivasyantu de॒vāḥ || pri॒yā vo॒ nāma̭ - [pri॒yā vo॒ nāma̭, hu॒ve॒ tu॒rāṇā᳚m |] 60
huve tu॒rāṇā᳚m | ā ya-ttṛ॒panma̭ruto vāvaśā॒nāḥ || śri॒yase॒ ka-mbhā॒nubhi॒-ssa-mmi̭mikṣire॒ te ra॒śmibhi॒sta ṛkva̭bhi-ssukhā॒dayaḥ̭ | te vāśī̭manta i॒ṣmiṇo॒ abhī̭ravo vi॒dre pri॒yasya॒ mārṷtasya॒ dhāmnaḥ̭ || a॒gniḥ pra̭tha॒mo vasṷbhirno avyā॒-thsomo̭ ru॒drebhi̭ra॒bhi ra̭kṣata॒ tmanā᳚ | indro̭ ma॒rudbhi̭r-ṛtu॒dhā kṛ̭ṇotvādi॒tyairno॒ varṷṇa॒-ssagṃ śi̭śātu || sa-nno̭ de॒vo vasṷbhira॒gni-ssagṃ [vasṷbhira॒gni-ssam, soma̭sta॒nūbhī̭ ru॒driyā̭bhiḥ |] 61
soma̭sta॒nūbhī̭ ru॒driyā̭bhiḥ | samindro̭ ma॒rudbhi̭ rya॒jñiyai॒-ssamā̭di॒tyairno॒ varṷṇo ajijñipat || yathā̭-''di॒tyā vasṷbhi-ssambabhū॒vu-rma॒rudbhī̭ ru॒drā-ssa॒majā̭natā॒bhi | e॒vā tri̭ṇāma॒nna-hṛ̭ṇīyamānā॒ viśvḙ de॒vā-ssama̭naso bhavantu || kutrā̭ ci॒dyasya॒ samṛ̭tau ra॒ṇvā naro̭ nṛ॒ṣada̭ne | ar​ha̭ntaści॒-dyami̭ndha॒te sa̭ñja॒naya̭nti ja॒ntavaḥ̭ || saṃ-ya~di॒ṣo vanā̭mahe॒ sagṃ ha॒vyā mānṷṣāṇām | u॒ta dyu॒mnasya॒ śava̭sa [śava̭saḥ, ṛ॒tasya̭ ra॒śmimā da̭de |] 62
ṛ॒tasya̭ ra॒śmimā da̭de || ya॒jño de॒vānā॒-mpratyḙti su॒mnamādi̭tyāso॒ bhava̭tā mṛḍa॒yantaḥ̭ | ā vo॒-'rvācī̭ suma॒tirva̭vṛtyāda॒gṃ॒ hości॒dyā va̭rivo॒vitta॒rā-'sa̭t || śuci̭ra॒pa-ssū॒yava̭sā ada̭bdha॒ upa̭ kṣeti vṛ॒ddhava̭yā-ssu॒vīraḥ̭ | naki॒ṣṭaṃ(2) ghna॒ntyanti̭to॒ na dū॒rādya ā̭di॒tyānā॒-mbhava̭ti॒ praṇī̭tau || dhā॒raya̭nta ādi॒tyāso॒ jaga॒thsthā de॒vā viśva̭sya॒ bhuva̭nasya go॒pāḥ | dī॒rghādhi̭yo॒ rakṣa̭māṇā [rakṣa̭māṇāḥ, a॒su॒rya̭mṛ॒tāvā̭na॒-] 63
asu॒rya̭mṛ॒tāvā̭na॒-ścaya̭mānā ṛ॒ṇāni̭ || ti॒sro bhūmī᳚rdhāraya॒-ntrīgṃ ru॒ta dyū-ntrīṇi̭ vra॒tā vi॒dathḙ a॒ntarḙṣām | ṛ॒tenā̭-''dityā॒ mahi̭ vo mahi॒tva-ntada̭ryaman varuṇa mitra॒ cārṷ || tyānnu kṣa॒triyā॒gṃ॒ ava̭ ādi॒tyān. yā̭ciṣāmahe | su॒mṛ॒ḍī॒kāgṃ a॒bhiṣṭa̭ye || na da̭kṣi॒ṇā vici̭kite॒ na sa॒vyā na prā॒cīna̭mādityā॒ nota pa॒ścā | pā॒kyā̭ cidvasavo dhī॒ryā̭ ci- [dhī॒ryā̭ cit, yu॒ṣmānī̭to॒] 64
-dyu॒ṣmānī̭to॒ abha̭ya॒-ñjyoti̭raśyām || ā॒di॒tyānā॒mava̭sā॒ nūta̭nena sakṣī॒mahi॒ śarma̭ṇā॒ śanta̭mena | a॒nā॒gā॒stve a̭diti॒tve tu॒rāsa̭ i॒maṃ-ya~॒jña-nda̭dhatu॒ śroṣa̭māṇāḥ || i॒ma-mmḙ varuṇa śrudhī॒ hava̭ma॒dyā ca̭ mṛḍaya | tvāma̭va॒syurā ca̭ke || tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒-stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒ddhyurṷśagṃsa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || 65 ||
(nāmā॒ - 'gni-ssagṃ - śava̭so॒ - rakṣa̭māṇā - dhī॒ryā̭-ñci॒de - kā॒nna pa̭ñcā॒śacca̭) (a. 11) (vā॒ya॒vyaṃ̭ - prā॒japa̭ti॒stā varṷṇaṃ - devāsu॒rā e॒ṣva̭ - sāvā̭di॒tyo daśa̭r​ṣabhā॒-mindro̭ va॒lasya̭ - bār​haspa॒tyaṃ - ~va̭ṣaṭkā॒ro̭ - 'sausau॒rīṃ॒ - ~va̭ruṇa -māśvi॒na - mindraṃ̭-vo~॒ nara॒ - ekāda̭śa) (vā॒ya॒vya̭ - māgne॒yī-ṅkṛ̭ṣṇagrī॒vī - ma॒sāvā̭di॒tyo - vā a̭horā॒trāṇi̭ - vaṣaṭkā॒raḥ - pra̭janayi॒tā - hṷve tu॒rāṇāṃ॒ - pañca̭ṣaṣṭiḥ ) (vā॒ya॒vya̭m, pramo̭ṣīḥ) || hariḥ̭ om || || kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe prathamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Explore More