Lord Agni and Savitr

1.3 - ଦେଵସ୍ଯ ତ୍ଵା ସଵିତୁଃ ପ୍ରସଵେ - କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତା ପାଠଃ

(Devasya Tva Savituh Prasave in Odia)

From Taittiriya Samhita, Krishna Yajurveda

This mantra originates from the third chapter of the first Kanda of the Taittiriya Samhita, forming a core part of the Agnishtoma Yajna rituals. It serves as a sacred invocation addressed to Savitr, the solar deity, requesting divine permission for the performance of ritual actions. The text involves the consecration of the digging tool used for the sacrificial altar, symbolically removing obstacles and negative influences. Reciting this Vedic hymn is considered essential for purifying the practitioner's intent, ensuring the successful fruition of spiritual endeavors, and aligning one's actions with the cosmic order of Dharma.

କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପ୍ରଥମକାଣ୍ଡେ ତୃତୀଯଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମେ ପଶୁଃ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵେ᳚-ଽଶ୍ଵିନୋ᳚-ର୍ବା॒ହୁଭ୍ଯା᳚-ମ୍ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ହସ୍ତା᳚ଭ୍ଯା॒ମା ଦ॒ଦେ-ଽଭ୍ରି॑ରସି॒ ନାରି॑ରସି॒ ପରି॑ଲିଖିତ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷଃ॒ ପରି॑ଲିଖିତା॒ ଅରା॑ତଯ ଇ॒ଦମ॒ହଗ୍ଂ ରକ୍ଷ॑ସୋ ଗ୍ରୀ॒ଵା ଅପି॑ କୃନ୍ତାମି॒ ଯୋ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ଯ-ଞ୍ଚ॑ ଵ॒ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମ ଇ॒ଦମ॑ସ୍ଯ ଗ୍ରୀ॒ଵା ଅପି॑ କୃନ୍ତାମି ଦି॒ଵେ ତ୍ଵା॒-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷାଯ ତ୍ଵା ପୃଥି॒ଵ୍ଯୈ ତ୍ଵା॒ ଶୁନ୍ଧ॑ତାଂ-ଲୋଁ॒କଃ ପି॑ତୃ॒ଷଦ॑ନୋ॒ ଯଵୋ॑-ଽସି ଯ॒ଵଯା॒ସ୍ମ-ଦ୍ଦ୍ଵେଷୋ॑ [ଯ॒ଵଯା॒ସ୍ମ-ଦ୍ଦ୍ଵେଷଃ॑, ଯ॒ଵଯାରା॑ତୀଃ] 1
ଯ॒ଵଯାରା॑ତୀଃ ପିତୃ॒ଣାଗ୍ଂ ସଦ॑ନମ॒ସ୍ଯୁଦ୍ଦିଵଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ତଭା॒ନା-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମ୍ପୃଣ ପୃଥି॒ଵୀ-ନ୍ଦୃଗ୍ଂ॑ହ ଦ୍ଯୁତା॒ନସ୍ତ୍ଵା॑ ମାରୁ॒ତୋ ମି॑ନୋତୁ ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣଯୋ-ର୍ଧ୍ରୁ॒ଵେଣ॒ ଧର୍ମ॑ଣା ବ୍ରହ୍ମ॒ଵନି॑-ନ୍ତ୍ଵା କ୍ଷତ୍ର॒ଵନିଗ୍ଂ॑ ସୁପ୍ରଜା॒ଵନିଗ୍ଂ॑ ରାଯସ୍ପୋଷ॒ଵନି॒-ମ୍ପର୍ଯୂ॑ହାମି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ ଦୃଗ୍ଂହ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ନ୍ଦୃଗ୍ଂ॑ହ ପ୍ର॒ଜା-ନ୍ଦୃଗ୍ଂ॑ହ ରା॒ଯସ୍ପୋଷ॑-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ ଘୃ॒ତେନ॑ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ॒ ଆ ପୃ॑ଣେଥା॒ମିନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ॒ ସଦୋ॑-ଽସି ଵିଶ୍ଵଜ॒ନସ୍ଯ॑ ଛା॒ଯା ପରି॑ ତ୍ଵା ଗିର୍ଵଣୋ॒ ଗିର॑ ଇ॒ମା ଭ॑ଵନ୍ତୁ ଵି॒ଶ୍ଵତୋ॑ ଵୃ॒ଦ୍ଧାଯୁ॒ମନୁ॒ ଵୃଦ୍ଧ॑ଯୋ॒ ଜୁଷ୍ଟା॑ ଭଵନ୍ତୁ॒ ଜୁଷ୍ଟ॑ଯ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ॒ ସ୍ଯୂର॒ସୀନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ଧ୍ରୁ॒ଵମ॑ସ୍ଯୈ॒ନ୍ଦ୍ରମ॒ସୀନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା ॥ 2 ॥
(ଦ୍ଵେଷ॑ - ଇ॒ମା - ଅ॒ଷ୍ଟାଦ॑ଶ ଚ ) (ଅ. 1)
ର॒କ୍ଷୋ॒ହଣୋ॑ ଵଲଗ॒ହନୋ॑ ଵୈଷ୍ଣ॒ଵା-ନ୍ଖ॑ନାମୀ॒ଦମ॒ହ-ନ୍ତଂ-ଵଁ॑ଲ॒ଗମୁଦ୍ଵ॑ପାମି॒ ଯ-ନ୍ନଃ॑ ସମା॒ନୋ ଯମସ॑ମାନୋ ନିଚ॒ଖାନେ॒ଦମେ॑ନ॒ମଧ॑ର-ଙ୍କରୋମି॒ ଯୋ ନଃ॑ ସମା॒ନୋ ଯୋ-ଽସ॑ମାନୋ-ଽରାତୀ॒ଯତି॑ ଗାଯ॒ତ୍ରେଣ॒ ଛନ୍ଦ॒ସା-ଽଵ॑ବାଢୋ ଵଲ॒ଗଃ କିମତ୍ର॑ ଭ॒ଦ୍ର-ନ୍ତନ୍ନୌ॑ ସ॒ହ ଵି॒ରାଡ॑ସି ସପତ୍ନ॒ହା ସ॒ମ୍ରାଡ॑ସି ଭ୍ରାତୃଵ୍ଯ॒ହା ସ୍ଵ॒ରାଡ॑ସ୍ଯଭିମାତି॒ହା ଵି॑ଶ୍ଵା॒ରାଡ॑ସି॒ ଵିଶ୍ଵା॑ସା-ନ୍ନା॒ଷ୍ଟ୍ରାଣାଗ୍ଂ॑ ହ॒ନ୍ତା [ହ॒ନ୍ତା, ର॒କ୍ଷୋ॒ହଣୋ॑] 3
ର॑କ୍ଷୋ॒ହଣୋ॑ ଵଲଗ॒ହନଃ॒ ପ୍ରୋକ୍ଷା॑ମି ଵୈଷ୍ଣ॒ଵା-ନ୍ର॑କ୍ଷୋ॒ହଣୋ॑ ଵଲଗ॒ହନୋ-ଽଵ॑ ନଯାମି ଵୈଷ୍ଣ॒ଵାନ୍ ଯଵୋ॑-ଽସି ଯ॒ଵଯା॒ସ୍ମ-ଦ୍ଦ୍ଵେଷୋ॑ ଯ॒ଵଯାରା॑ତୀ ରକ୍ଷୋ॒ହଣୋ॑ ଵଲଗ॒ହନୋ-ଽଵ॑ ସ୍ତୃଣାମି ଵୈଷ୍ଣ॒ଵା-ନ୍ର॑କ୍ଷୋ॒ହଣୋ॑ ଵଲଗ॒ହନୋ॒-ଽଭି ଜୁ॑ହୋମି ଵୈଷ୍ଣ॒ଵା-ନ୍ର॑କ୍ଷୋ॒ହଣୌ॑ ଵଲଗ॒ହନା॒ଵୁପ॑ ଦଧାମି ଵୈଷ୍ଣ॒ଵୀ ର॑କ୍ଷୋ॒ହଣୌ॑ ଵଲଗ॒ହନୌ॒ ପର୍ଯୂ॑ହାମି ଵୈଷ୍ଣ॒ଵୀ ର॑କ୍ଷୋ॒ହଣୌ॑ ଵଲଗ॒ହନୌ॒ ପରି॑ ସ୍ତୃଣାମି ଵୈଷ୍ଣ॒ଵୀ ର॑କ୍ଷୋ॒ହଣୌ॑ ଵଲଗ॒ହନୌ॑ ଵୈଷ୍ଣ॒ଵୀ ବୃ॒ହନ୍ନ॑ସି ବୃ॒ହଦ୍ଗ୍ରା॑ଵା ବୃହ॒ତୀମିନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ଵାଚଂ॑-ଵଁଦ ॥ 4 ॥
( ହ॒ନ୍ତେ-ନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ଦ୍ଵେ ଚ॑ ) (ଅ. 2)
ଵି॒ଭୂର॑ସି ପ୍ର॒ଵାହ॑ଣୋ॒ ଵହ୍ନି॑ରସି ହଵ୍ଯ॒ଵାହ॑ନ-ଶ୍ଶ୍ଵା॒ତ୍ରୋ॑-ଽସି॒ ପ୍ରଚେ॑ତାସ୍ତୁ॒ଥୋ॑-ଽସି ଵି॒ଶ୍ଵଵେ॑ଦା ଉ॒ଶିଗ॑ସି କ॒ଵିରଙ୍ଘା॑ରିରସି॒ ବମ୍ଭା॑ରିରଵ॒ସ୍ଯୁର॑ସି॒ ଦୁଵ॑ସ୍ଵାଞ୍ଛୁ॒ନ୍ଧ୍ଯୂର॑ସି ମାର୍ଜା॒ଲୀଯଃ॑ ସ॒ମ୍ରାଡ॑ସି କୃ॒ଶାନୁଃ॑ ପରି॒ଷଦ୍ଯୋ॑-ଽସି॒ ପଵ॑ମାନଃ ପ୍ର॒ତକ୍ଵା॑-ଽସି॒ ନଭ॑ସ୍ଵା॒ନସ॑ମ୍ମୃଷ୍ଟୋ-ଽସି ହଵ୍ଯ॒ସୂଦ॑ ଋ॒ତଧା॑ମା-ଽସି॒ ସୁଵର୍ଜ୍ଯୋତି॒-ର୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଜ୍ଯୋତିରସି॒ ସୁଵ॑ର୍ଧାମା॒-ଽଜୋ᳚ ଽସ୍ଯେକ॑ପା॒ଦହି॑ରସି ବୁ॒ଦ୍ଧ୍ନିଯୋ॒ ରୌଦ୍ରେ॒ଣାନୀ॑କେନ ପା॒ହି ମା᳚-ଽଗ୍ନେ ପିପୃ॒ହି ମା॒ ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀଃ ॥ 5 ॥
(ଅନୀ॑କେନା॒-ଷ୍ଟୌ ଚ॑) (ଅ. 3)
ତ୍ଵଗ୍ଂ ସୋ॑ମ ତନୂ॒କୃଦ୍ଭ୍ଯୋ॒ ଦ୍ଵେଷୋ᳚ଭ୍ଯୋ॒-ଽନ୍ଯକୃ॑ତେଭ୍ଯ ଉ॒ରୁ ଯ॒ନ୍ତା-ଽସି॒ ଵରୂ॑ଥ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା॑ ଜୁଷା॒ଣୋ ଅ॒ପ୍ତୁରାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ ଵେତୁ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽଯନ୍ନୋ॑ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵରି॑ଵଃ କୃଣୋତ୍ଵ॒ଯ-ମ୍ମୃଧଃ॑ ପୁ॒ର ଏ॑ତୁ ପ୍ରଭି॒ନ୍ଦନ୍ନ୍ । ଅ॒ଯଗ୍ଂ ଶତ୍ରୂ᳚ଞ୍ଜଯତୁ॒ ଜର୍​ହୃ॑ଷାଣୋ॒-ଽଯଂ-ଵାଁଜ॑-ଞ୍ଜଯତୁ॒ ଵାଜ॑ସାତୌ । ଉ॒ରୁ ଵି॑ଷ୍ଣୋ॒ ଵି କ୍ର॑ମସ୍ଵୋ॒ରୁ କ୍ଷଯା॑ଯ ନଃ କୃଧି । ଘୃ॒ତ-ଙ୍ଘୃ॑ତଯୋନେ ପିବ॒ ପ୍ରପ୍ର॑ ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତି-ନ୍ତିର । ସୋମୋ॑ ଜିଗାତି ଗାତୁ॒ଵି- [ଗାତୁ॒ଵିତ୍, ଦେ॒ଵାନା॑ମେତି] 6
ଦ୍ଦେ॒ଵାନା॑ମେତି ନିଷ୍କୃ॒ତମୃ॒ତସ୍ଯ॒ ଯୋନି॑ମା॒ସଦ॒ମଦି॑ତ୍ଯା॒-ସ୍ସଦୋ॒-ଽସ୍ଯଦି॑ତ୍ଯା॒-ସ୍ସଦ॒ ଆ ସୀ॑ଦୈ॒ଷ ଵୋ॑ ଦେଵ ସଵିତ॒-ସ୍ସୋମ॒ସ୍ତଗ୍ଂ ର॑କ୍ଷଦ୍ଧ୍ଵ॒-ମ୍ମା ଵୋ॑ ଦଭଦେ॒ତତ୍ତ୍ଵଗ୍ଂ ସୋ॑ମ ଦେ॒ଵୋ ଦେ॒ଵାନୁପା॑ଗା ଇ॒ଦମ॒ହ-ମ୍ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯୋ॑ ମନୁ॒ଷ୍ଯା᳚ନ୍-ଥ୍ସ॒ହ ପ୍ର॒ଜଯା॑ ସ॒ହ ରା॒ଯସ୍ପୋଷେ॑ଣ॒ ନମୋ॑ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ ସ୍ଵ॒ଧା ପି॒ତୃଭ୍ଯ॑ ଇ॒ଦମ॒ହ-ନ୍ନିର୍ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ॒ ପାଶା॒-ଥ୍ସୁଵ॑ର॒ଭି [ ] 7
ଵି ଖ୍ଯେ॑ଷଂ-ଵୈଁଶ୍ଵାନ॒ର-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॒ରଗ୍ନେ᳚ ଵ୍ରତପତେ॒ ତ୍ଵଂ-ଵ୍ରଁ॒ତାନାଂ᳚-ଵ୍ରଁ॒ତପ॑ତିରସି॒ ଯା ମମ॑ ତ॒ନୂସ୍ତ୍ଵଯ୍ଯଭୂ॑ଦି॒ଯଗ୍ଂ ସା ମଯି॒ ଯା ତଵ॑ ତ॒ନୂ-ର୍ମଯ୍ଯଭୂ॑ଦେ॒ଷା ସା ତ୍ଵଯି॑ ଯଥାଯ॒ଥ-ନ୍ନୌ᳚ ଵ୍ରତପତେ ଵ୍ର॒ତିନୋ᳚-ର୍ଵ୍ର॒ତାନି॑ ॥ 8 ॥
(ଗା॒ତୁ॒ଵିଦ॒-ଭ୍ଯେ-କ॑ତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 4)
ଅତ୍ଯ॒ନ୍ଯାନଗା॒-ନ୍ନାନ୍ଯାନୁପା॑ଗାମ॒ର୍ଵାକ୍ତ୍ଵା॒ ପରୈ॑ରଵିଦ-ମ୍ପ॒ରୋ-ଽଵ॑ରୈ॒ସ୍ତ-ନ୍ତ୍ଵା॑ ଜୁଷେ ଵୈଷ୍ଣ॒ଵ-ନ୍ଦେ॑ଵଯ॒ଜ୍ଯାଯୈ॑ ଦେ॒ଵସ୍ତ୍ଵା॑ ସଵି॒ତା ମଦ୍ଧ୍ଵା॑-ଽନ॒କ୍ତ୍ଵୋଷ॑ଧେ॒ ତ୍ରାଯ॑ସ୍ଵୈନ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵଧି॑ତେ॒ ମୈନଗ୍ଂ॑ ହିଗ୍ଂସୀ॒-ର୍ଦିଵ॒ମଗ୍ରେ॑ଣ॒ ମା ଲେ॑ଖୀର॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ମ୍ମଦ୍ଧ୍ଯେ॑ନ॒ ମା ହିଗ୍ଂ॑ସୀଃ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ସ-ମ୍ଭ॑ଵ॒ ଵନ॑ସ୍ପତେ ଶ॒ତଵ॑ଲ୍​ଶୋ॒ ଵି ରୋ॑ହ ସ॒ହସ୍ର॑ଵଲ୍​ଶା॒ ଵି ଵ॒ଯଗ୍ଂ ରୁ॑ହେମ॒ ଯ-ନ୍ତ୍ଵା॒-ଽଯଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଵଧି॑ତି॒ସ୍ତେତି॑ଜାନଃ ପ୍ରଣି॒ନାଯ॑ ମହ॒ତେ ସୌଭ॑ଗା॒ଯାଚ୍ଛି॑ନ୍ନୋ॒ ରାଯଃ॑ ସୁ॒ଵୀରଃ॑ ॥ 9 ॥
(ଯଂ-ଦଶ॑ ଚ) (ଅ. 5)
ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ଯୈ ତ୍ଵା॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷାଯ ତ୍ଵା ଦି॒ଵେ ତ୍ଵା॒ ଶୁନ୍ଧ॑ତାଂ-ଲୋଁ॒କଃ ପି॑ତୃ॒ଷଦ॑ନୋ॒ ଯଵୋ॑-ଽସି ଯ॒ଵଯା॒ସ୍ମ-ଦ୍ଦ୍ଵେଷୋ॑ ଯ॒ଵଯାରା॑ତୀଃ ପିତୃ॒ଣାଗ୍ଂ ସଦ॑ନମସି ସ୍ଵାଵେ॒ଶୋ᳚-ଽସ୍ଯଗ୍ରେ॒ଗା ନେ॑ତୃ॒ଣାଂ-ଵଁନ॒ସ୍ପତି॒ରଧି॑ ତ୍ଵା ସ୍ଥାସ୍ଯତି॒ ତସ୍ଯ॑ ଵିତ୍ତା-ଦ୍ଦେ॒ଵସ୍ତ୍ଵା॑ ସଵି॒ତା ମଦ୍ଧ୍ଵା॑-ଽନକ୍ତୁ ସୁପିପ୍ପ॒ଲାଭ୍ଯ॒-ସ୍ତ୍ଵୌଷ॑ଧୀଭ୍ଯ॒ ଉଦ୍ଦିଵଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ତଭା॒ନା-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମ୍ପୃଣ ପୃଥି॒ଵୀମୁପ॑ରେଣ ଦୃଗ୍ଂହ॒ ତେ ତେ॒ ଧାମା᳚ନ୍ଯୁଶ୍ମସୀ [ଧାମା᳚ନ୍ଯୁଶ୍ମସି, ଗ॒ମଦ୍ଧ୍ଯେ॒ ଗାଵୋ॒] 10
ଗ॒ମଦ୍ଧ୍ଯେ॒ ଗାଵୋ॒ ଯତ୍ର॒ ଭୂରି॑ଶୃଙ୍ଗା ଅ॒ଯାସଃ॑ । ଅତ୍ରାହ॒ ତଦୁ॑ରୁଗା॒ଯସ୍ଯ॒ ଵିଷ୍ଣୋଃ᳚ ପର॒ମ-ମ୍ପ॒ଦମଵ॑ ଭାତି॒ ଭୂରେଃ᳚ ॥ ଵିଷ୍ଣୋଃ॒ କର୍ମା॑ଣି ପଶ୍ଯତ॒ ଯତୋ᳚ ଵ୍ର॒ତାନି॑ ପସ୍ପ॒ଶେ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ॒ ଯୁଜ୍ଯ॒-ସ୍ସଖା᳚ ॥ ତ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣୋଃ᳚ ପର॒ମ-ମ୍ପ॒ଦଗ୍ଂ ସଦା॑ ପଶ୍ଯନ୍ତି ସୂ॒ରଯଃ॑ । ଦି॒ଵୀଵ॒ ଚକ୍ଷୁ॒ରାତ॑ତମ୍ ॥ ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵନି॑-ନ୍ତ୍ଵା କ୍ଷତ୍ର॒ଵନିଗ୍ଂ॑ ସୁପ୍ରଜା॒ଵନିଗ୍ଂ॑ ରାଯସ୍ପୋଷ॒ଵନି॒-ମ୍ପର୍ଯୂ॑ହାମି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ ଦୃଗ୍ଂହ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ନ୍ଦୃଗ୍ଂ॑ହ ପ୍ର॒ଜା-ନ୍ଦୃଗ୍ଂ॑ହ ରା॒ଯସ୍ପୋଷ॑-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ ପରି॒ଵୀର॑ସି॒ ପରି॑ ତ୍ଵା॒ ଦୈଵୀ॒ର୍ଵିଶୋ᳚ ଵ୍ଯଯନ୍ତା॒-ମ୍ପରୀ॒ମଗ୍ଂ ରା॒ଯସ୍ପୋଷୋ॒ ଯଜ॑ମାନ-ମ୍ମନୁ॒ଷ୍ଯା॑ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷସ୍ଯ ତ୍ଵା॒ ସାନା॒ଵଵ॑ ଗୂହାମି ॥ 11 ॥
(ଉ॒ଶ୍ମ॒ସୀ॒-ପୋଷ॒ମେ-କା॒ନ୍ନଵିଗ୍ଂ॑ଶ॒ତିଶ୍ଚ॑) (ଅ. 6)
ଇ॒ଷେ ତ୍ଵୋ॑ପ॒ଵୀର॒ସ୍ଯୁପୋ॑ ଦେ॒ଵା-ନ୍ଦୈଵୀ॒-ର୍ଵିଶଃ॒ ପ୍ରାଗୁ॒-ର୍ଵହ୍ନୀ॑ରୁ॒ଶିଜୋ॒ ବୃହ॑ସ୍ପତେ ଧା॒ରଯା॒ ଵସୂ॑ନି ହ॒ଵ୍ଯା ତେ᳚ ସ୍ଵଦନ୍ତା॒-ନ୍ଦେଵ॑ ତ୍ଵଷ୍ଟ॒ର୍ଵସୁ॑ ରଣ୍ଵ॒ ରେଵ॑ତୀ॒ ରମ॑ଦ୍ଧ୍ଵ-ମ॒ଗ୍ନେ-ର୍ଜ॒ନିତ୍ର॑ମସି॒ ଵୃଷ॑ଣୌ ସ୍ଥ ଉ॒ର୍ଵଶ୍ଯ॑ସ୍ଯା॒ଯୁର॑ସି ପୁରୂ॒ରଵା॑ ଘୃ॒ତେନା॒କ୍ତେ ଵୃଷ॑ଣ-ନ୍ଦଧାଥା-ଙ୍ଗାଯ॒ତ୍ର-ଞ୍ଛନ୍ଦୋ-ଽନୁ॒ ପ୍ର ଜା॑ଯସ୍ଵ॒ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁ॑ଭ॒-ଞ୍ଜାଗ॑ତ॒-ଞ୍ଛନ୍ଦୋ-ଽନୁ॒ ପ୍ର ଜା॑ଯସ୍ଵ॒ ଭଵ॑ତ- [ଭଵ॑ତମ୍, ନ॒-ସ୍ସମ॑ନସୌ॒] 12
ନ୍ନ॒-ସ୍ସମ॑ନସୌ॒ ସମୋ॑କସାଵରେ॒ପସୌ᳚ । ମା ଯ॒ଜ୍ଞଗ୍ଂ ହିଗ୍ଂ॑ସିଷ୍ଟ॒-ମ୍ମା ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତି-ଞ୍ଜାତଵେଦସୌ ଶି॒ଵୌ ଭ॑ଵତମ॒ଦ୍ଯ ନଃ॑ ॥ ଅ॒ଗ୍ନାଵ॒ଗ୍ନିଶ୍ଚ॑ରତି॒ ପ୍ରଵି॑ଷ୍ଟ॒ ଋଷୀ॑ଣା-ମ୍ପୁ॒ତ୍ରୋ ଅ॑ଧିରା॒ଜ ଏ॒ଷଃ । ସ୍ଵା॒ହା॒କୃତ୍ଯ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ତେ ଜୁହୋମି॒ ମା ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ମିଥୁ॒ଯା କ॑ର୍ଭାଗ॒ଧେଯ᳚ମ୍ ॥ 13 ॥
(ଭଵ॑ତ॒-ମେକ॑ତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 7)
ଆ ଦ॑ଦ ଋ॒ତସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ଦେଵହଵିଃ॒ ପାଶେ॒ନା-ଽଽର॑ଭେ॒ ଧର୍​ଷା॒ ମାନୁ॑ଷାନ॒ଦ୍ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵୌଷ॑ଧୀଭ୍ଯଃ॒ ପ୍ରୋକ୍ଷା᳚ମ୍ଯ॒ପା-ମ୍ପେ॒ରୁର॑ସି ସ୍ଵା॒ତ୍ତ-ଞ୍ଚି॒-ଥ୍ସଦେ॑ଵଗ୍ଂ ହ॒ଵ୍ଯମାପୋ॑ ଦେଵୀ॒-ସ୍ସ୍ଵଦ॑ତୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ସ-ନ୍ତେ᳚ ପ୍ରା॒ଣୋ ଵା॒ଯୁନା॑ ଗଚ୍ଛତା॒ଗ୍ଂ॒ ସଂ-ଯଁଜ॑ତ୍ରୈ॒ରଙ୍ଗା॑ନି॒ ସଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞପ॑ତିରା॒ଶିଷା॑ ଘୃ॒ତେନା॒କ୍ତୌ ପ॒ଶୁ-ନ୍ତ୍ରା॑ଯେଥା॒ଗ୍ଂ॒ ରେଵ॑ତୀ-ର୍ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତି-ମ୍ପ୍ରିଯ॒ଧା-ଽଽ ଵି॑ଶ॒ତୋରୋ॑ ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ସ॒ଜୂ-ର୍ଦେ॒ଵେନ॒ [ସ॒ଜୂ-ର୍ଦେ॒ଵେନ॑, ଵାତେ॑ନା॒-ଽସ୍ଯ] 14
ଵାତେ॑ନା॒-ଽସ୍ଯ ହ॒ଵିଷ॒ସ୍ତ୍ମନା॑ ଯଜ॒ ସମ॑ସ୍ଯ ତ॒ନୁଵା॑ ଭଵ॒ ଵର୍​ଷୀ॑ଯୋ॒ ଵର୍​ଷୀ॑ଯସି ଯ॒ଜ୍ଞେ ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତି-ନ୍ଧାଃ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॒ମ୍ପୃଚଃ॑ ପାହି॒ ନମ॑ସ୍ତ ଆତାନା-ଽନ॒ର୍ଵା ପ୍ରେହି॑ ଘୃ॒ତସ୍ଯ॑ କୁ॒ଲ୍ଯାମନୁ॑ ସ॒ହ ପ୍ର॒ଜଯା॑ ସ॒ହ ରା॒ଯସ୍ପୋଷେ॒ଣା ଽଽପୋ॑ ଦେଵୀ-ଶ୍ଶୁଦ୍ଧାଯୁଵ-ଶ୍ଶୁ॒ଦ୍ଧା ଯୂ॒ଯ-ନ୍ଦେ॒ଵାଗ୍ଂ ଊ᳚ଢ୍ଵଗ୍ଂ ଶୁ॒ଦ୍ଧା ଵ॒ଯ-ମ୍ପରି॑ଵିଷ୍ଟାଃ ପରିଵେ॒ଷ୍ଟାରୋ॑ ଵୋ ଭୂଯାସ୍ମ ॥ 15 ॥
(ଦେ॒ଵନ॒-ଚତୁ॑ଶ୍ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 8)
ଵାକ୍ତ॒ ଆ ପ୍ଯା॑ଯତା-ମ୍ପ୍ରା॒ଣସ୍ତ॒ ଆ ପ୍ଯା॑ଯତା॒-ଞ୍ଚକ୍ଷୁ॑ସ୍ତ॒ ଆ ପ୍ଯା॑ଯତା॒ଗ୍॒ ଶ୍ରୋତ୍ର॑-ନ୍ତ॒ ଆ ପ୍ଯା॑ଯତାଂ॒-ଯାଁ ତେ᳚ ପ୍ରା॒ଣାଞ୍ଛୁଗ୍ଜ॒ଗାମ॒ ଯା ଚକ୍ଷୁ॒ର୍ଯା ଶ୍ରୋତ୍ରଂ॒-ଯଁତ୍ତେ᳚ କ୍ରୂ॒ରଂ-ଯଁଦାସ୍ଥି॑ତ॒-ନ୍ତତ୍ତ॒ ଆ ପ୍ଯା॑ଯତା॒-ନ୍ତତ୍ତ॑ ଏ॒ତେନ॑ ଶୁନ୍ଧତା॒-ନ୍ନାଭି॑ସ୍ତ॒ ଆ ପ୍ଯା॑ଯତା-ମ୍ପା॒ଯୁସ୍ତ॒ ଆ ପ୍ଯା॑ଯତାଗ୍ଂ ଶୁ॒ଦ୍ଧାଶ୍ଚ॒ରିତ୍ରା॒-ଶ୍ଶମ॒ଦ୍ଭ୍ଯ- [ମ॒ଧ୍ଭ୍ଯଃ, ଶମୋଷ॑ଧୀଭ୍ଯ॒-ଶ୍ଶଂ] 16
ଶ୍ଶମୋଷ॑ଧୀଭ୍ଯ॒-ଶ୍ଶ-ମ୍ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯୈ ଶମହୋ᳚ଭ୍ଯା॒-ମୋଷ॑ଧେ॒ ତ୍ରାଯ॑ସ୍ଵୈନ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵଧି॑ତେ॒ ମୈନଗ୍ଂ॑ ହିଗ୍ଂସୀ॒ ରକ୍ଷ॑ସା-ମ୍ଭା॒ଗୋ॑-ଽସୀ॒ଦମ॒ହଗ୍ଂ ରକ୍ଷୋ॑-ଽଧ॒ମ-ନ୍ତମୋ॑ ନଯାମି॒ ଯୋ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ଯ-ଞ୍ଚ॑ ଵ॒ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମ ଇ॒ଦମେ॑ନମଧ॒ମ-ନ୍ତମୋ॑ ନଯାମୀ॒ଷେ ତ୍ଵା॑ ଘୃ॒ତେନ॑ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ॒ ପ୍ରୋର୍ଣ୍ଵା॑ଥା॒-ମଚ୍ଛି॑ନ୍ନୋ॒ ରାଯଃ॑ ସୁ॒ଵୀର॑ ଉ॒ର୍ଵ॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ମନ୍ଵି॑ହି॒ ଵାଯୋ॒ ଵୀହି॑ ସ୍ତୋ॒କାନା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହୋ॒ର୍ଧ୍ଵନ॑ଭସ-ମ୍ମାରୁ॒ତ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛତମ୍ ॥ 17 ॥
(ଅ॒ଦ୍ଭ୍ଯୋ-ଵୀହି॒-ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 9)
ସ-ନ୍ତେ॒ ମନ॑ସା॒ ମନଃ॒ ସ-ମ୍ପ୍ରା॒ଣେନ॑ ପ୍ରା॒ଣୋ ଜୁଷ୍ଟ॑-ନ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॑ ହ॒ଵ୍ଯ-ଙ୍ଘୃ॒ତଵ॒-ଥ୍ସ୍ଵାହୈ॒ନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରା॒ଣୋ ଅଙ୍ଗେ॑ଅଙ୍ଗେ॒ ନି ଦେ᳚ଦ୍ଧ୍ଯଦୈ॒ନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଽପା॒ନୋ ଅଙ୍ଗେ॑ଅଙ୍ଗେ॒ ଵି ବୋ॑ଭୁଵ॒ଦ୍ଦେଵ॑ ତ୍ଵଷ୍ଟ॒ର୍ଭୂରି॑ ତେ॒ ସଗ୍ଂସ॑ମେତୁ॒ ଵିଷୁ॑ରୂପା॒ ଯ-ଥ୍ସଲ॑କ୍ଷ୍ମାଣୋ॒ ଭଵ॑ଥ ଦେଵ॒ତ୍ରା ଯନ୍ତ॒ମଵ॑ସେ॒ ସଖା॒ଯୋ-ଽନୁ॑ ତ୍ଵା ମା॒ତା ପି॒ତରୋ॑ ମଦନ୍ତୁ॒ ଶ୍ରୀର॑ସ୍ଯ॒ଗ୍ନିସ୍ତ୍ଵା᳚ ଶ୍ରୀଣା॒ତ୍ଵାପ॒-ସ୍ସମ॑ରିଣ॒ନ୍ ଵାତ॑ସ୍ଯ [ ] 18
ତ୍ଵା॒ ଧ୍ରଜ୍ଯୈ॑ ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ରଗ୍ଗ୍​ହ୍ଯା॑ ଅ॒ପାମୋଷ॑ଧୀନା॒ଗ୍ଂ॒ ରୋହି॑ଷ୍ଯୈ ଘୃ॒ତ-ଙ୍ଘୃ॑ତପାଵାନଃ ପିବତ॒ ଵସାଂ᳚-ଵଁସାପାଵାନଃ ପିବତା॒-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷସ୍ଯ ହ॒ଵିର॑ସି॒ ସ୍ଵାହା᳚ ତ୍ଵା॒-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷାଯ॒ ଦିଶଃ॑ ପ୍ର॒ଦିଶ॑ ଆ॒ଦିଶୋ॑ ଵି॒ଦିଶ॑ ଉ॒ଦ୍ଦିଶ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା॑ ଦି॒ଗ୍ଭ୍ଯୋ ନମୋ॑ ଦି॒ଗ୍ଭ୍ଯଃ ॥ 19 ॥
(ଵା॑ତସ୍ଯା॒-ଷ୍ଟାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 10)
ସ॒ମୁ॒ଦ୍ର-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ଙ୍ଗଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଦେ॒ଵଗ୍ଂ ସ॑ଵି॒ତାର॑-ଙ୍ଗଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॑-ଽହୋରା॒ତ୍ରେ ଗ॑ଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॑ ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣୌ ଗଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॒ ସୋମ॑-ଙ୍ଗଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଯ॒ଜ୍ଞ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି ଗଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଗ॑ଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॒ ନଭୋ॑ ଦି॒ଵ୍ଯ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽଗ୍ନିଂ-ଵୈଁ᳚ଶ୍ଵାନ॒ର-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛ॒ ସ୍ଵାହା॒-ଽଦ୍ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵୌଷ॑ଧୀଭ୍ଯୋ॒ ମନୋ॑ ମେ॒ ହାର୍ଦି॑ ଯଚ୍ଛ ତ॒ନୂ-ନ୍ତ୍ଵଚ॑-ମ୍ପୁ॒ତ୍ର-ନ୍ନପ୍ତା॑ରମଶୀଯ॒ ଶୁଗ॑ସି॒ ତମ॒ଭି ଶୋ॑ଚ॒ ଯୋ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ଯ-ଞ୍ଚ॑ ଵ॒ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଧାମ୍ନୋ॑ଧାମ୍ନୋ ରାଜନ୍ନି॒ତୋ ଵ॑ରୁଣ ନୋ ମୁଞ୍ଚ॒ ଯଦାପୋ॒ ଅଘ୍ନି॑ଯା॒ ଵରୁ॒ଣେତି॒ ଶପା॑ମହେ॒ ତତୋ॑ ଵରୁଣ ନୋ ମୁଞ୍ଚ ॥ 20
(ଅ॒ସି॒-ଷଡ୍ଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଶ୍ଚ ) (ଅ. 11)
ହ॒ଵିଷ୍ମ॑ତୀରି॒ମା ଆପୋ॑ ହ॒ଵିଷ୍ମା᳚-ନ୍ଦେ॒ଵୋ ଅ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ରୋ ହ॒ଵିଷ୍ମା॒ଗ୍ଂ॒ ଆ ଵି॑ଵାସତି ହ॒ଵିଷ୍ମାଗ୍ଂ॑ ଅସ୍ତୁ॒ ସୂର୍ଯଃ॑ ॥ ଅ॒ଗ୍ନେର୍ଵୋ ଽପ॑ନ୍ନଗୃହସ୍ଯ॒ ସଦ॑ସି ସାଦଯାମି ସୁ॒ମ୍ନାଯ॑ ସୁମ୍ନିନୀ-ସ୍ସୁ॒ମ୍ନେ ମା॑ ଧତ୍ତେନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନି॒ଯୋ-ର୍ଭା॑ଗ॒ଧେଯୀ᳚-ସ୍ସ୍ଥ ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣଯୋ-ର୍ଭାଗ॒ଧେଯୀ᳚-ସ୍ସ୍ଥ॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ଷା-ନ୍ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ଭାଗ॒ଧେଯୀ᳚-ସ୍ସ୍ଥ ଯ॒ଜ୍ଞେ ଜା॑ଗୃତ ॥ 21 ॥
(ହ॒ଵିଷ୍ମ॑ତୀ॒-ଶ୍ଚତୁ॑ସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶତ୍) (ଅ. 12)
ହୃ॒ଦେ ତ୍ଵା॒ ମନ॑ସେ ତ୍ଵା ଦି॒ଵେ ତ୍ଵା॒ ସୂର୍ଯା॑ଯ ତ୍ଵୋ॒ର୍ଧ୍ଵମି॒ମମ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର-ଙ୍କୃ॑ଧି ଦି॒ଵି ଦେ॒ଵେଷୁ॒ ହୋତ୍ରା॑ ଯଚ୍ଛ॒ ସୋମ॑ ରାଜ॒ନ୍ନେହ୍ଯଵ॑ ରୋହ॒ ମା ଭେର୍ମା ସଂ-ଵିଁ॑କ୍ଥା॒ ମା ତ୍ଵା॑ ହିଗ୍ଂସିଷ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାସ୍ତ୍ଵମୁ॒ପାଵ॑ରୋହ ପ୍ର॒ଜାସ୍ତ୍ଵାମୁ॒ପାଵ॑ରୋହନ୍ତୁ ଶୃ॒ଣୋତ୍ଵ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ॒ମିଧା॒ ହଵ॑-ମ୍ମେ ଶୃ॒ଣ୍ଵନ୍ତ୍ଵାପୋ॑ ଧି॒ଷଣା᳚ଶ୍ଚ ଦେ॒ଵୀଃ । ଶୃ॒ଣୋତ॑ ଗ୍ରାଵାଣୋ ଵି॒ଦୁଷୋ॒ ନୁ [ ] 22
ଯ॒ଜ୍ଞଗ୍ଂ ଶୃ॒ଣୋତୁ॑ ଦେ॒ଵ-ସ୍ସ॑ଵି॒ତା ହଵ॑-ମ୍ମେ । ଦେଵୀ॑ରାପୋ ଅପା-ନ୍ନପା॒ଦ୍ଯ ଊ॒ର୍ମିର୍​ହ॑ଵି॒ଷ୍ଯ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯାଵା᳚-ନ୍ମ॒ଦିନ୍ତ॑ମ॒ସ୍ତ-ନ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॑ ଦେଵ॒ତ୍ରା ଧ॑ତ୍ତ ଶୁ॒କ୍ରଗ୍ଂ ଶୁ॑କ୍ର॒ପେଭ୍ଯୋ॒ ଯେଷା᳚-ମ୍ଭା॒ଗ-ସ୍ସ୍ଥ ସ୍ଵାହା॒ କାର୍​ଷି॑ର॒ସ୍ଯପା॒-ଽପା-ମ୍ମୃ॒ଦ୍ଧ୍ରଗ୍ଂ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॒ ଵୋ-ଽକ୍ଷି॑ତ୍ଯା॒ ଉନ୍ନ॑ଯେ । ଯମ॑ଗ୍ନେ ପୃ॒ଥ୍ସୁ ମର୍ତ୍ଯ॒ମାଵୋ॒ ଵାଜେ॑ଷୁ॒ ଯ-ଞ୍ଜୁ॒ନାଃ । ସ ଯନ୍ତା॒ ଶଶ୍ଵ॑ତୀ॒ରିଷଃ॑ ॥ 23 ॥
( ନୁ-ସ॒ପ୍ତଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 13)
ତ୍ଵମ॑ଗ୍ନେ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଅସୁ॑ରୋ ମ॒ହୋ ଦି॒ଵସ୍ତ୍ଵଗ୍ଂ ଶର୍ଧୋ॒ ମାରୁ॑ତ-ମ୍ପୃ॒କ୍ଷ ଈ॑ଶିଷେ । ତ୍ଵଂ-ଵାଁତୈ॑ରରୁ॒ଣୈର୍ଯା॑ସି ଶଙ୍ଗ॒ଯସ୍ତ୍ଵ-ମ୍ପୂ॒ଷା ଵି॑ଧ॒ତଃ ପା॑ସି॒ ନୁତ୍ମନା᳚ ॥ ଆ ଵୋ॒ ରାଜା॑ନମଦ୍ଧ୍ଵ॒ରସ୍ଯ॑ ରୁ॒ଦ୍ରଗ୍ଂ ହୋତା॑ରଗ୍ଂ ସତ୍ଯ॒ଯଜ॒ଗ୍ଂ॒ ରୋଦ॑ସ୍ଯୋଃ । ଅ॒ଗ୍ନି-ମ୍ପୁ॒ରା ତ॑ନଯି॒ତ୍ନୋ ର॒ଚିତ୍ତା॒ଦ୍ଧିର॑ଣ୍ଯରୂପ॒ମଵ॑ସେ କୃଣୁଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିର୍​ହୋତା॒ ନି ଷ॑ସାଦା॒ ଯଜୀ॑ଯାନୁ॒ପସ୍ଥେ॑ ମା॒ତୁ-ସ୍ସୁ॑ର॒ଭାଵୁ॑ ଲୋ॒କେ । ଯୁଵା॑ କ॒ଵିଃ ପୁ॑ରୁନି॒ଷ୍ଠ [ପୁ॑ରୁନି॒ଷ୍ଠଃ, ଋ॒ତାଵା॑ ଧ॒ର୍ତା] 24
ଋ॒ତାଵା॑ ଧ॒ର୍ତା କୃ॑ଷ୍ଟୀ॒ନାମୁ॒ତ ମଦ୍ଧ୍ଯ॑ ଇ॒ଦ୍ଧଃ ॥ସା॒ଦ୍ଧ୍ଵୀମ॑କ-ର୍ଦେ॒ଵଵୀ॑ତି-ନ୍ନୋ ଅ॒ଦ୍ଯ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ଜି॒ହ୍ଵାମ॑ଵିଦାମ॒ ଗୁହ୍ଯା᳚ମ୍ । ସ ଆଯୁ॒ରା-ଽଗା᳚-ଥ୍ସୁର॒ଭିର୍ଵସା॑ନୋ ଭ॒ଦ୍ରାମ॑କ-ର୍ଦେ॒ଵହୂ॑ତି-ନ୍ନୋ ଅ॒ଦ୍ଯ ॥ ଅକ୍ର॑ନ୍ଦଦ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ତ॒ନଯ॑ନ୍ନିଵ॒ ଦ୍ଯୌଃ, କ୍ଷାମା॒ ରେରି॑ହଦ୍ଵୀ॒ରୁଧଃ॑ ସମ॒ଞ୍ଜନ୍ନ୍ । ସ॒ଦ୍ଯୋ ଜ॑ଜ୍ଞା॒ନୋ ଵି ହୀମି॒ଦ୍ଧୋ ଅଖ୍ଯ॒ଦା ରୋଦ॑ସୀ ଭା॒ନୁନା॑ ଭାତ୍ଯ॒ନ୍ତଃ ॥ ତ୍ଵେ ଵସୂ॑ନି ପୁର୍ଵଣୀକ [ପୁର୍ଵଣୀକ, ହୋ॒ତ॒ର୍ଦୋ॒ଷା] 25
ହୋତର୍ଦୋ॒ଷା ଵସ୍ତୋ॒ରେରି॑ରେ ଯ॒ଜ୍ଞିଯା॑ସଃ । କ୍ଷାମେ॑ଵ॒ ଵିଶ୍ଵା॒ ଭୁଵ॑ନାନି॒ ଯସ୍ମି॒ନ୍-ଥ୍ସଗ୍ଂ ସୌଭ॑ଗାନି ଦଧି॒ରେ ପା॑ଵ॒କେ ॥ ତୁଭ୍ଯ॒-ନ୍ତା ଅ॑ଙ୍ଗିରସ୍ତମ॒ ଵିଶ୍ଵା᳚-ସ୍ସୁକ୍ଷି॒ତଯଃ॒ ପୃଥ॑କ୍ । ଅଗ୍ନେ॒ କାମା॑ଯ ଯେମିରେ ॥ ଅ॒ଶ୍ଯାମ॒ ତ-ଙ୍କାମ॑ମଗ୍ନେ॒ ତଵୋ॒ତ୍ଯ॑ଶ୍ଯାମ॑ ର॒ଯିଗ୍ଂ ର॑ଯିଵ-ସ୍ସୁ॒ଵୀର᳚ମ୍ । ଅ॒ଶ୍ଯାମ॒ ଵାଜ॑ମ॒ଭି ଵା॒ଜଯ॑ନ୍ତୋ॒ ଽଶ୍ଯାମ॑ ଦ୍ଯୁ॒ମ୍ନମ॑ଜରା॒ଜର॑-ନ୍ତେ ॥ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ॑-ଯଁଵିଷ୍ଠ ଭାର॒ତାଗ୍ନେ᳚ ଦ୍ଯୁ॒ମନ୍ତ॒ମା ଭ॑ର ॥ 26 ॥
ଵସୋ॑ ପୁରୁ॒ସ୍ପୃହଗ୍ଂ॑ ର॒ଯିମ୍ ॥ ସ ଶ୍ଵି॑ତା॒ନସ୍ତ॑ନ୍ଯ॒ତୂ ରୋ॑ଚନ॒ସ୍ଥା ଅ॒ଜରେ॑ଭି॒-ର୍ନାନ॑ଦଦ୍ଭି॒ର୍ଯଵି॑ଷ୍ଠଃ । ଯଃ ପା॑ଵ॒କଃ ପୁ॑ରୁ॒ତମଃ॑ ପୁ॒ରୂଣି॑ ପୃ॒ଥୂନ୍ଯ॒ଗ୍ନିର॑ନୁ॒ଯାତି॒ ଭର୍ଵନ୍ନ୍॑ ॥ ଆଯୁ॑ଷ୍ଟେ ଵି॒ଶ୍ଵତୋ॑ ଦଧଦ॒ଯମ॒ଗ୍ନି-ର୍ଵରେ᳚ଣ୍ଯଃ । ପୁନ॑ସ୍ତେ ପ୍ରା॒ଣ ଆ-ଽଯ॑ତି॒ ପରା॒ ଯକ୍ଷ୍ମଗ୍ଂ॑ ସୁଵାମି ତେ ॥ ଆ॒ଯୁ॒ର୍ଦା ଅ॑ଗ୍ନେ ହ॒ଵିଷୋ॑ ଜୁଷା॒ଣୋ ଘୃ॒ତପ୍ର॑ତୀକୋ ଘୃ॒ତଯୋ॑ନିରେଧି । ଘୃ॒ତ-ମ୍ପୀ॒ତ୍ଵା ମଧୁ॒ ଚାରୁ॒ ଗଵ୍ଯ॑-ମ୍ପି॒ତେଵ॑ ପୁ॒ତ୍ରମ॒ଭି [ପୁ॒ତ୍ରମ॒ଭି, ର॒କ୍ଷ॒ତା॒ଦି॒ମମ୍] 27
ର॑କ୍ଷତାଦି॒ମମ୍ । ତସ୍ମୈ॑ ତେ ପ୍ରତି॒ହର୍ଯ॑ତେ॒ ଜାତ॑ଵେଦୋ॒ ଵିଚ॑ର୍​ଷଣେ । ଅଗ୍ନେ॒ ଜନା॑ମି ସୁଷ୍ଟୁ॒ତିମ୍ ॥ ଦି॒ଵସ୍ପରି॑ ପ୍ରଥ॒ମ-ଞ୍ଜ॑ଜ୍ଞେ ଅ॒ଗ୍ନିର॒ସ୍ମ-ଦ୍ଦ୍ଵି॒ତୀଯ॒-ମ୍ପରି॑ ଜା॒ତଵେ॑ଦାଃ । ତୃ॒ତୀଯ॑ମ॒ଫ୍ସୁ ନୃ॒ମଣା॒ ଅଜ॑ସ୍ର॒ମିନ୍ଧା॑ନ ଏନ-ଞ୍ଜରତେ ସ୍ଵା॒ଧୀଃ ॥ ଶୁଚିଃ॑ ପାଵକ॒ ଵନ୍ଦ୍ଯୋ-ଽଗ୍ନେ॑ ବୃ॒ହଦ୍ଵି ରୋ॑ଚସେ । ତ୍ଵ-ଙ୍ଘୃ॒ତେଭି॒ରାହୁ॑ତଃ ॥ ଦୃ॒ଶା॒ନୋ ରୁ॒କ୍ମ ଉ॒ର୍ଵ୍ଯା ଵ୍ଯ॑ଦ୍ଯୌ-ଦ୍ଦୁ॒ର୍ମର୍​ଷ॒ମାଯୁଃ॑ ଶ୍ରି॒ଯେ ରୁ॑ଚା॒ନଃ । ଅ॒ଗ୍ନିର॒ମୃତୋ॑ ଅଭଵ॒ଦ୍ଵଯୋ॑ଭି॒- [ଅଭଵ॒ଦ୍ଵଯୋ॑ଭିଃ, ଯଦେ॑ନଂ॒] 28
-ର୍ଯଦେ॑ନ॒-ନ୍ଦ୍ଯୌରଜ॑ନଯ-ଥ୍ସୁ॒ରେତାଃ᳚ ॥ ଆ ଯଦି॒ଷେ ନୃ॒ପତି॒-ନ୍ତେଜ॒ ଆନ॒ଟ୍ଛୁଚି॒ ରେତୋ॒ ନିଷି॑କ୍ତ॒-ନ୍ଦ୍ଯୌର॒ଭୀକେ᳚ । ଅ॒ଗ୍ନି-ଶ୍ଶର୍ଧ॑ମନଵ॒ଦ୍ଯଂ-ଯୁଁଵା॑ନଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଵା॒ଧିଯ॑-ଞ୍ଜନଯ-ଥ୍ସୂ॒ଦଯ॑ଚ୍ଚ ॥ ସ ତେଜୀ॑ଯସା॒ ମନ॑ସା॒ ତ୍ଵୋତ॑ ଉ॒ତ ଶି॑କ୍ଷ ସ୍ଵପ॒ତ୍ଯସ୍ଯ॑ ଶି॒କ୍ଷୋଃ । ଅଗ୍ନେ॑ ରା॒ଯୋ ନୃତ॑ମସ୍ଯ॒ ପ୍ରଭୂ॑ତୌ ଭୂ॒ଯାମ॑ ତେ ସୁଷ୍ଟୁ॒ତଯ॑ଶ୍ଚ॒ ଵସ୍ଵଃ॑ ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ସହ॑ନ୍ତ॒ମା ଭ॑ର ଦ୍ଯୁ॒ମ୍ନସ୍ଯ॑ ପ୍ରା॒ସହା॑ ର॒ଯିମ୍ । ଵିଶ୍ଵା॒ ଯ- [ଵିଶ୍ଵା॒ ଯଃ, ଚ॒ର୍॒ଷ॒ଣୀର॒ଭ୍ଯା॑ସା ଵାଜେ॑ଷୁ] 29
ଶ୍ଚ॑ର୍॒ଷ॒ଣୀର॒ଭ୍ଯା॑ସା ଵାଜେ॑ଷୁ ସା॒ସହ॑ତ୍ ॥ ତମ॑ଗ୍ନେ ପୃତନା॒ସହଗ୍ଂ॑ ର॒ଯିଗ୍ଂ ସ॑ହସ୍ଵ॒ ଆ ଭ॑ର । ତ୍ଵଗ୍ଂ ହି ସ॒ତ୍ଯୋ ଅଦ୍ଭୁ॑ତୋ ଦା॒ତା ଵାଜ॑ସ୍ଯ॒ ଗୋମ॑ତଃ ॥ ଉ॒କ୍ଷାନ୍ନା॑ଯ ଵ॒ଶାନ୍ନା॑ଯ॒ ସୋମ॑ପୃଷ୍ଠାଯ ଵେ॒ଧସେ᳚ । ସ୍ତୋମୈ᳚-ର୍ଵିଧେମା॒-ଽଗ୍ନଯେ᳚ ॥ ଵ॒ଦ୍ମା ହି ସୂ॑ନୋ॒ ଅସ୍ଯ॑ଦ୍ମ॒ସଦ୍ଵା॑ ଚ॒କ୍ରେ ଅ॒ଗ୍ନି-ର୍ଜ॒ନୁଷା ଽଜ୍ମା-ଽନ୍ନ᳚ମ୍ । ସ ତ୍ଵ-ନ୍ନ॑ ଊର୍ଜସନ॒ ଊର୍ଜ॑-ନ୍ଧା॒ ରାଜେ॑ଵ ଜେରଵୃ॒କେ କ୍ଷେ᳚ଷ୍ଯ॒ନ୍ତଃ ॥ ଅଗ୍ନ॒ ଆଯୂଗ୍ଂ॑ଷି [ଅଗ୍ନ॒ ଆଯୂଗ୍ଂ॑ଷି, ପ॒ଵ॒ସ॒ ଆ] 30
ପଵସ॒ ଆ ସୁ॒ଵୋର୍ଜ॒ମିଷ॑-ଞ୍ଚ ନଃ । ଆ॒ରେ ବା॑ଧସ୍ଵ ଦୁ॒ଚ୍ଛୁନା᳚ମ୍ ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ପଵ॑ସ୍ଵ॒ ସ୍ଵପା॑ ଅ॒ସ୍ମେ ଵର୍ଚଃ॑ ସୁ॒ଵୀର୍ଯ᳚ମ୍ । ଦଧ॒ତ୍ପୋଷଗ୍ଂ॑ ର॒ଯି-ମ୍ମଯି॑ ॥ ଅଗ୍ନେ॑ ପାଵକ ରୋ॒ଚିଷା॑ ମ॒ନ୍ଦ୍ରଯା॑ ଦେଵ ଜି॒ହ୍ଵଯା᳚ । ଆ ଦେ॒ଵାନ୍. ଵ॑କ୍ଷି॒ ଯକ୍ଷି॑ ଚ ॥ ସ ନଃ॑ ପାଵକ ଦୀଦି॒ଵୋ-ଽଗ୍ନେ॑ ଦେ॒ଵାଗ୍ଂ ଇ॒ହା ଵ॑ହ । ଉପ॑ ଯ॒ଜ୍ଞଗ୍ଂ ହ॒ଵିଶ୍ଚ॑ ନଃ ॥ ଅ॒ଗ୍ନି-ଶ୍ଶୁଚି॑ଵ୍ରତତମ॒-ଶ୍ଶୁଚି॒-ର୍ଵିପ୍ର॒-ଶ୍ଶୁଚିଃ॑ କ॒ଵିଃ । ଶୁଚୀ॑ ରୋଚତ॒ ଆହୁ॑ତଃ ॥ ଉଦ॑ଗ୍ନେ॒ ଶୁଚ॑ଯ॒ସ୍ତଵ॑ ଶୁ॒କ୍ରା ଭ୍ରାଜ॑ନ୍ତ ଈରତେ । ତଵ॒ ଜ୍ଯୋତୀଗ୍॑ଷ୍ଯ॒ର୍ଚଯଃ॑ ॥ 31 ॥
(ପୁ॒ରୁ॒ନି॒ଷ୍ଠଃ-ପୁ॑ର୍ଵଣୀକ-ଭରା॒-ଽଭି-ଵଯୋ॑ଭି॒-ର୍ଯ-ଆଯୂଗ୍ଂ॑ଷି॒ -ଵିପ୍ର॒-ଶ୍ଶୁଚି॒-ଶ୍ଚତୁ॑ର୍ଦଶ ଚ) (ଅ. 14)
(ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ - ରକ୍ଷୋ॒ହଣୋ॑ - ଵି॒ଭୂ-ସ୍ତ୍ଵଗ୍ଂ ସୋ॒ମା - ଽତ୍ଯ॒ନ୍ଯାନଗାଂ᳚ - ପୃଥି॒ଵ୍ଯା - ଇ॒ଷେ ତ୍ଵା - ଽଽଦ॑ଦେ॒ - ଵାକ୍ତ॒-ସନ୍ତେ॑ - ସମୁ॒ଦ୍ରଗ୍ଂ - ହ॒ଵିଷ୍ମ॑ତୀର୍-ହୃ॒ଦେ - ତ୍ଵମ॑ଗ୍ନେ ରୁ॒ଦ୍ର - ଶ୍ଚତୁ॑ର୍ଦଶ)
(ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ - ଗ॒ମଧ୍ଯେ॑ - ହ॒ଵିଷ୍ମ॑ତୀଃ - ପଵସ॒ - ଏକ॑ତ୍ରିଗ୍ଂଶତ୍)
(ଦେ॒ଵସ୍ଯା॒, ର୍ଚଯଃ॑)
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ମ୍ପ୍ରଥମକାଣ୍ଡେ ତୃତୀଯଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥

Explore More