କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ତୃତୀଯାଷ୍ଟକେ ଦ୍ଵିତୀଯଃ ପ୍ରପାଠକଃ - ଦଶପୂର୍ଣମାସେଷ୍ଟିବ୍ରାହ୍ମଣମ୍
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଅନୁଵାକଂ 1 - ଵଥ୍ସାପାକରଣମ୍
ତୃ॒ତୀଯ॑ସ୍ଯାମି॒ତୋ ଦି॒ଵି ସୋମ॑ ଆସୀତ୍ । ତ-ଙ୍ଗା॑ଯ॒ତ୍ର୍ଯାହ॑ରତ୍ ।
ତସ୍ଯ॑ ପ॒ର୍ଣମ॑ଚ୍ଛିଦ୍ଯତ । ତ-ତ୍ପ॒ର୍ଣୋ॑-ଽଭଵତ୍ । ତ-ତ୍ପ॒ର୍ଣସ୍ଯ॑ ପର୍ଣ॒ତ୍ଵମ୍ । ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵୈ ପ॒ର୍ଣଃ । ଯ-ତ୍ପ॑ର୍ଣଶା॒ଖଯା॑ ଵ॒ଥ୍ସାନ॑ପାକ॒ରୋତି॑ ।
ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୈ॒ଵୈନା॑ନ॒ପାକ॑ରୋତି ॥ ଗା॒ଯ॒ତ୍ରୋ ଵୈ ପ॒ର୍ଣଃ । ଗା॒ଯ॒ତ୍ରାଃ ପ॒ଶଵଃ॑ ॥ 1 ॥
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଅନୁଵାକଂ 1 - ଵଥ୍ସାପାକରଣମ୍
ତୃ॒ତୀଯ॑ସ୍ଯାମି॒ତୋ ଦି॒ଵି ସୋମ॑ ଆସୀତ୍ । ତ-ଙ୍ଗା॑ଯ॒ତ୍ର୍ଯାହ॑ରତ୍ ।
ତସ୍ଯ॑ ପ॒ର୍ଣମ॑ଚ୍ଛିଦ୍ଯତ । ତ-ତ୍ପ॒ର୍ଣୋ॑-ଽଭଵତ୍ । ତ-ତ୍ପ॒ର୍ଣସ୍ଯ॑ ପର୍ଣ॒ତ୍ଵମ୍ । ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵୈ ପ॒ର୍ଣଃ । ଯ-ତ୍ପ॑ର୍ଣଶା॒ଖଯା॑ ଵ॒ଥ୍ସାନ॑ପାକ॒ରୋତି॑ ।
ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୈ॒ଵୈନା॑ନ॒ପାକ॑ରୋତି ॥ ଗା॒ଯ॒ତ୍ରୋ ଵୈ ପ॒ର୍ଣଃ । ଗା॒ଯ॒ତ୍ରାଃ ପ॒ଶଵଃ॑ ॥ 1 ॥
ତସ୍ମା॒-ତ୍ତ୍ରୀଣି॑ତ୍ରୀଣି ପ॒ର୍ଣସ୍ଯ॑ ପଲା॒ଶାନି॑ । ତ୍ରି॒ପଦା॑ ଗାଯ॒ତ୍ରୀ । ଯ-ତ୍ପ॑ର୍ଣଶା॒ଖଯା॒ ଗାଃ ପ୍ରା॒ର୍ପଯ॑ତି । ସ୍ଵଯୈ॒ଵୈନା॑ ଦେ॒ଵତ॑ଯା॒ ପ୍ରାର୍ପ॑ଯତି । ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତା ପ॒ଶୁ-ସ୍ସ୍ଯା॒ଦିତି॑ । ଅ॒ପ॒ର୍ଣା-ନ୍ତସ୍ମୈ॒ ଶୁଷ୍କା᳚ଗ୍ରା॒ମାହ॑ରେତ୍ ।
ଅ॒ପ॒ଶୁରେ॒ଵ ଭ॑ଵତି । ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତ ପଶୁ॒ମାନ୍-ଥ୍ସ୍ଯା॒ଦିତି॑ । ବ॒ହୁ॒ପ॒ର୍ଣା-ନ୍ତସ୍ମୈ॑ ବହୁଶା॒ଖାମାହ॑ରେତ୍ । ପ॒ଶୁ॒ମନ୍ତ॑-ମେ॒ଵୈନ॑-ଙ୍କରୋତି ॥ 2 ॥
ଅ॒ପ॒ଶୁରେ॒ଵ ଭ॑ଵତି । ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତ ପଶୁ॒ମାନ୍-ଥ୍ସ୍ଯା॒ଦିତି॑ । ବ॒ହୁ॒ପ॒ର୍ଣା-ନ୍ତସ୍ମୈ॑ ବହୁଶା॒ଖାମାହ॑ରେତ୍ । ପ॒ଶୁ॒ମନ୍ତ॑-ମେ॒ଵୈନ॑-ଙ୍କରୋତି ॥ 2 ॥
ଯ-ତ୍ପ୍ରାଚୀ॑ମା॒ହରେ᳚ତ୍ । ଦେ॒ଵ॒ଲୋ॒କ-ମ॒ଭିଜ॑ଯେତ୍ । ଯଦୁଦୀ॑ଚୀ-ମ୍ମନୁଷ୍ଯଲୋ॒କମ୍ । ପ୍ରାଚୀ॒ମୁଦୀ॑ଚୀ॒ମାହ॑ରତି । ଉ॒ଭଯୋ᳚-ର୍ଲୋ॒କଯୋ॑-ର॒ଭିଜି॑ତ୍ଯୈ ॥ ଇ॒ଷେ ତ୍ଵୋ॒ର୍ଜେ ତ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ । ଇଷ॑ମେ॒ଵୋର୍ଜଂ॒-ଯଁଜ॑ମାନେ ଦଧାତି ॥
ଵା॒ଯଵ॒-ସ୍ସ୍ଥେତ୍ଯା॑ହ । ଵା॒ଯୁର୍ଵା ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ସ୍ଯାଦ୍ଧ୍ଯ॑କ୍ଷାଃ ।
ଅ॒ନ୍ତ॒ରି॒କ୍ଷ॒ଦେ॒ଵ॒ତ୍ଯାଃ᳚ ଖଲୁ॒ ଵୈ ପ॒ଶଵଃ॑ ॥ 3 ॥
ଵା॒ଯଵ॒-ସ୍ସ୍ଥେତ୍ଯା॑ହ । ଵା॒ଯୁର୍ଵା ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ସ୍ଯାଦ୍ଧ୍ଯ॑କ୍ଷାଃ ।
ଅ॒ନ୍ତ॒ରି॒କ୍ଷ॒ଦେ॒ଵ॒ତ୍ଯାଃ᳚ ଖଲୁ॒ ଵୈ ପ॒ଶଵଃ॑ ॥ 3 ॥
ଵା॒ଯଵ॑ ଏ॒ଵୈନା॒-ନ୍ପରି॑ ଦଦାତି । ପ୍ର ଵା ଏ॑ନାନେ॒ତଦା-କ॑ରୋତି । ଯଦାହ॑ । ଵା॒ଯଵ॒-ସ୍ସ୍ଥେତ୍ଯୁ॑ପା॒ଯଵଃ॒
ସ୍ଥେତ୍ଯା॑ହ । ଯଜ॑ମାନାଯୈ॒ଵ ପ॒ଶୂନୁପ॑ହ୍ଵଯତେ ॥
ଦେ॒ଵୋ ଵଃ॑ ସଵି॒ତା ପ୍ରାର୍ପ॑ଯ॒ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହ॒ ପ୍ରସୂ᳚ତ୍ଯୈ ॥ ଶ୍ରେଷ୍ଠ॑ତମାଯ॒ କର୍ମ॑ଣ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ।
ଯ॒ଜ୍ଞୋ ହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ॑ତମ॒-ଙ୍କର୍ମ॑ । ତସ୍ମା॑ଦେ॒ଵମା॑ହ ॥
ଆପ୍ଯା॑ଯଦ୍ଧ୍ଵମଘ୍ନିଯା ଦେଵଭା॒ଗମିତ୍ଯା॑ହ ॥ 4 ॥
ସ୍ଥେତ୍ଯା॑ହ । ଯଜ॑ମାନାଯୈ॒ଵ ପ॒ଶୂନୁପ॑ହ୍ଵଯତେ ॥
ଦେ॒ଵୋ ଵଃ॑ ସଵି॒ତା ପ୍ରାର୍ପ॑ଯ॒ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହ॒ ପ୍ରସୂ᳚ତ୍ଯୈ ॥ ଶ୍ରେଷ୍ଠ॑ତମାଯ॒ କର୍ମ॑ଣ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ।
ଯ॒ଜ୍ଞୋ ହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ॑ତମ॒-ଙ୍କର୍ମ॑ । ତସ୍ମା॑ଦେ॒ଵମା॑ହ ॥
ଆପ୍ଯା॑ଯଦ୍ଧ୍ଵମଘ୍ନିଯା ଦେଵଭା॒ଗମିତ୍ଯା॑ହ ॥ 4 ॥
ଵ॒ଥ୍ସେଭ୍ଯ॑ଶ୍ଚ॒ ଵା ଏ॒ତାଃ ପୁ॒ରା ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯେ᳚ଭ୍ଯ॒-ଶ୍ଚାପ୍ଯା॑ଯନ୍ତ । ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଵୈନା॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॒ଯାପ୍ଯା॑ଯଯତି ॥ ଊର୍ଜ॑ସ୍ଵତୀଃ॒ ପଯ॑ସ୍ଵତୀ॒ରିତ୍ଯା॑ହ । ଊର୍ଜ॒ଗ୍ଂ ॒ହି ପଯଃ॑ ସ॒ମ୍ଭର॑ନ୍ତି ॥ ପ୍ର॒ଜାଵ॑ତୀ-ରନମୀ॒ଵା ଅ॑ଯ॒କ୍ଷ୍ମା ଇତ୍ଯା॑ହ॒ ପ୍ରଜା᳚ତ୍ଯୈ । ମାଵଃ॑ ସ୍ତେ॒ନ ଈ॑ଶତ॒ ମା-ଽଘଶଗ୍ଂ॑ସ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ ଗୁପ୍ତ୍ଯୈ᳚ ॥ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॑ ହେ॒ତିଃ ପରି॑ ଵୋ ଵୃଣ॒କ୍ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହ । ରୁ॒ଦ୍ରା ଦେ॒ଵୈନା᳚-ସ୍ତ୍ରାଯତେ ॥
ଧ୍ରୁ॒ଵା ଅ॒ସ୍ମି-ନ୍ଗୋପ॑ତୌ ସ୍ଯାତ ବ॒ହ୍ଵୀରିତ୍ଯା॑ହ ।
ଧ୍ରୁ॒ଵା ଏ॒ଵାସ୍ମି॑-ନ୍ବ॒ହ୍ଵୀଃ କ॑ରୋତି ॥ 5 ॥
ଧ୍ରୁ॒ଵା ଅ॒ସ୍ମି-ନ୍ଗୋପ॑ତୌ ସ୍ଯାତ ବ॒ହ୍ଵୀରିତ୍ଯା॑ହ ।
ଧ୍ରୁ॒ଵା ଏ॒ଵାସ୍ମି॑-ନ୍ବ॒ହ୍ଵୀଃ କ॑ରୋତି ॥ 5 ॥
ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ ପ॒ଶୂ-ନ୍ପା॒ହୀତ୍ଯା॑ହ । ପ॒ଶୂ॒ନା-ଙ୍ଗୋ॑ପୀ॒ଥାଯ॑ । ତସ୍ମା᳚ଥ୍ସା॒ଯ-ମ୍ପ॒ଶଵ॒ ଉପ॑ ସ॒ମାଵ॑ର୍ତନ୍ତେ ॥ ଅନ॑ଧ-ସ୍ସାଦଯତି । ଗର୍ଭା॑ଣା॒-ନ୍ଧୃତ୍ଯା॒ ଅପ୍ର॑ପାଦାଯ । ତସ୍ମା॒ଦ୍ଗର୍ଭାଃ᳚ ପ୍ର॒ଜାନା॒ମପ୍ର॑ପାଦୁକାଃ ।
ଉ॒ପରୀ॑ଵ॒ ନିଦ॑ଧାତି । ଉ॒ପରୀ॑ଵ॒ ହି ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗୋ ଲୋ॒କଃ ।
ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କସ୍ଯ॒ ସମ॑ଷ୍ଟ୍ଯୈ ॥ 6 ॥
ଉ॒ପରୀ॑ଵ॒ ନିଦ॑ଧାତି । ଉ॒ପରୀ॑ଵ॒ ହି ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗୋ ଲୋ॒କଃ ।
ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କସ୍ଯ॒ ସମ॑ଷ୍ଟ୍ଯୈ ॥ 6 ॥
(ପ॒ଶଵଃ॑ - କରୋତି - ପ॒ଶଵୋ॑ - ଦେଵଭା॒ଗମିତ୍ଯା॑ହ - କରୋତି॒ - +ନଵ॑ ଚ) (ଅ. 1)
ଅନୁଵାକଂ 2 - ବର୍ହିରାହରଣମ୍
ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵ ଇତ୍ଯ॑ଶ୍ଵପ॒ର୍॒ଶୁମାଦ॑ତ୍ତେ॒ ପ୍ରସୂ᳚ତ୍ଯୈ ।
ଅ॒ଶ୍ଵିନୋ᳚-ର୍ବା॒ହୁଭ୍ଯା॒ମିତ୍ଯା॑ହ ।
ଅ॒ଶ୍ଵିନୌ॒ ହି ଦେ॒ଵାନା॑ମଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୂ ଆସ୍ତା᳚ମ୍ ।
ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ହସ୍ତା᳚ଭ୍ଯା॒ମିତ୍ଯା॑ହ॒ ଯତ୍ଯୈ᳚ ॥ ଯୋ ଵା ଓଷ॑ଧୀଃ ପର୍ଵ॒ଶୋ ଵେଦ॑ । ନୈନା॒-ସ୍ସ ହି॑ନସ୍ତି । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ଵା ଓଷ॑ଧୀଃ ପର୍ଵ॒ଶୋ ଵେ॑ଦ । ସ ଏ॑ନା॒ ନ ହି॑ନସ୍ତି । ଅ॒ଶ୍ଵ॒ପ॒ର୍ଶ୍ଵା ବ॒ର୍॒ହିରଚ୍ଛୈ॑ତି ।
ପ୍ରା॒ଜା॒ପ॒ତ୍ଯୋ ଵା ଅଶ୍ଵଃ॑ ସଯୋନି॒ତ୍ଵାଯ॑ ॥ 7 ॥
ଅନୁଵାକଂ 2 - ବର୍ହିରାହରଣମ୍
ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵ ଇତ୍ଯ॑ଶ୍ଵପ॒ର୍॒ଶୁମାଦ॑ତ୍ତେ॒ ପ୍ରସୂ᳚ତ୍ଯୈ ।
ଅ॒ଶ୍ଵିନୋ᳚-ର୍ବା॒ହୁଭ୍ଯା॒ମିତ୍ଯା॑ହ ।
ଅ॒ଶ୍ଵିନୌ॒ ହି ଦେ॒ଵାନା॑ମଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୂ ଆସ୍ତା᳚ମ୍ ।
ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ହସ୍ତା᳚ଭ୍ଯା॒ମିତ୍ଯା॑ହ॒ ଯତ୍ଯୈ᳚ ॥ ଯୋ ଵା ଓଷ॑ଧୀଃ ପର୍ଵ॒ଶୋ ଵେଦ॑ । ନୈନା॒-ସ୍ସ ହି॑ନସ୍ତି । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ଵା ଓଷ॑ଧୀଃ ପର୍ଵ॒ଶୋ ଵେ॑ଦ । ସ ଏ॑ନା॒ ନ ହି॑ନସ୍ତି । ଅ॒ଶ୍ଵ॒ପ॒ର୍ଶ୍ଵା ବ॒ର୍॒ହିରଚ୍ଛୈ॑ତି ।
ପ୍ରା॒ଜା॒ପ॒ତ୍ଯୋ ଵା ଅଶ୍ଵଃ॑ ସଯୋନି॒ତ୍ଵାଯ॑ ॥ 7 ॥
ଓଷ॑ଧୀନା॒ମହିଗ୍ଂ॑ସାଯୈ ॥
ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ଘୋ॒ଷଦ॒ସୀତ୍ଯା॑ହ ।
ଯଜ॑ମାନ ଏ॒ଵ ର॒ଯି-ନ୍ଦ॑ଧାତି । ପ୍ରତ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷଃ॒ ପ୍ରତ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟା॒ ଅରା॑ତଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ।
ରକ୍ଷ॑ସା॒-ମପ॑ହତ୍ଯୈ ॥ ପ୍ରେଯମ॑ଗାଦ୍ଧି॒ଷଣା॑ ବ॒ର୍॒ହିରଚ୍ଛେତ୍ଯା॑ହ । ଵି॒ଦ୍ଯା ଵୈ ଧି॒ଷଣା᳚ । ଵି॒ଦ୍ଯଯୈ॒ଵୈନ॒ଦଚ୍ଛୈ॑ତି ॥ ମନୁ॑ନା କୃ॒ତା ସ୍ଵ॒ଧଯା॒ ଵିତ॒ଷ୍ଟେତ୍ଯା॑ହ । ମା॒ନ॒ଵୀ ହି ପର୍ଶୁଃ॑ ସ୍ଵ॒ଧାକୃ॑ତା ॥ 8 ॥
ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ଘୋ॒ଷଦ॒ସୀତ୍ଯା॑ହ ।
ଯଜ॑ମାନ ଏ॒ଵ ର॒ଯି-ନ୍ଦ॑ଧାତି । ପ୍ରତ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷଃ॒ ପ୍ରତ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟା॒ ଅରା॑ତଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ।
ରକ୍ଷ॑ସା॒-ମପ॑ହତ୍ଯୈ ॥ ପ୍ରେଯମ॑ଗାଦ୍ଧି॒ଷଣା॑ ବ॒ର୍॒ହିରଚ୍ଛେତ୍ଯା॑ହ । ଵି॒ଦ୍ଯା ଵୈ ଧି॒ଷଣା᳚ । ଵି॒ଦ୍ଯଯୈ॒ଵୈନ॒ଦଚ୍ଛୈ॑ତି ॥ ମନୁ॑ନା କୃ॒ତା ସ୍ଵ॒ଧଯା॒ ଵିତ॒ଷ୍ଟେତ୍ଯା॑ହ । ମା॒ନ॒ଵୀ ହି ପର୍ଶୁଃ॑ ସ୍ଵ॒ଧାକୃ॑ତା ॥ 8 ॥
ତ ଆଵ॑ହନ୍ତି କ॒ଵଯଃ॑ ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦିତ୍ଯା॑ହ । ଶୁ॒ଶ୍ରୁ॒ଵାଗ୍ଂସୋ॒ ଵୈ କ॒ଵଯଃ॑ । ଯ॒ଜ୍ଞଃ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍ । ମୁ॒ଖ॒ତ ଏ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞମାର॑ଭତେ । ଅଥୋ॒ ଯଦେ॒ତଦୁ॒କ୍ତ୍ଵା ଯତଃ॒ କୁତ॑ଶ୍ଚା॒ହର॑ତି । ତ-ତ୍ପ୍ରାଚ୍ଯା॑ ଏ॒ଵ ଦି॒ଶୋ ଭ॑ଵତି ॥
ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ଜୁଷ୍ଟ॑ମି॒ହ ବ॒ର୍॒ହିରା॒ସଦ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ବ॒ର୍॒ହିଷ॒-ସ୍ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୈ । କର୍ମ॒ଣୋ-ଽନ॑ପରାଧାଯ ॥ ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ପରିଷୂ॒ତମ॒ସୀତ୍ଯା॑ହ ॥ 9 ॥
ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ଜୁଷ୍ଟ॑ମି॒ହ ବ॒ର୍॒ହିରା॒ସଦ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ବ॒ର୍॒ହିଷ॒-ସ୍ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୈ । କର୍ମ॒ଣୋ-ଽନ॑ପରାଧାଯ ॥ ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ପରିଷୂ॒ତମ॒ସୀତ୍ଯା॑ହ ॥ 9 ॥
ଯଦ୍ଵା ଇ॒ଦ-ଙ୍କି-ଞ୍ଚ॑ । ତ-ଦ୍ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ପରିଷୂ॒ତମ୍ ।
ଅଥୋ॒ ଯଥା॒ ଵସ୍ଯ॑ସେ ପ୍ରତି॒ ପ୍ରୋଚ୍ଯାହେ॒ଦ-ଙ୍କ॑ରିଷ୍ଯା॒ମୀତି॑ । ଏ॒ଵମେ॒ଵ ତଦ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁ-ର୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ ପ୍ରତି॒ ପ୍ରୋଚ୍ଯ॑ ବ॒ର୍॒ହିର୍ଦା॑ତି । ଆ॒ତ୍ମନୋ-ଽହିଗ୍ଂ॑ସାଯୈ ॥ ଯାଵ॑ତ-ସ୍ସ୍ତ॒ମ୍ବା-ନ୍ପ॑ରି ଦି॒ଶେତ୍ । ଯତ୍ତେଷା॑-ମୁଚ୍ଛି॒ଗ୍ଗ୍॒ଷ୍ଯାତ୍ । ଅତି॒ ତ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ରେଚଯେତ୍ । ଏକଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ତ॒ମ୍ବ-ମ୍ପରି॑ଦିଶେତ୍ ।
ତଗ୍ଂ ସର୍ଵ॑-ନ୍ଦାଯାତ୍ ॥ 10 ॥
ଅଥୋ॒ ଯଥା॒ ଵସ୍ଯ॑ସେ ପ୍ରତି॒ ପ୍ରୋଚ୍ଯାହେ॒ଦ-ଙ୍କ॑ରିଷ୍ଯା॒ମୀତି॑ । ଏ॒ଵମେ॒ଵ ତଦ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁ-ର୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ ପ୍ରତି॒ ପ୍ରୋଚ୍ଯ॑ ବ॒ର୍॒ହିର୍ଦା॑ତି । ଆ॒ତ୍ମନୋ-ଽହିଗ୍ଂ॑ସାଯୈ ॥ ଯାଵ॑ତ-ସ୍ସ୍ତ॒ମ୍ବା-ନ୍ପ॑ରି ଦି॒ଶେତ୍ । ଯତ୍ତେଷା॑-ମୁଚ୍ଛି॒ଗ୍ଗ୍॒ଷ୍ଯାତ୍ । ଅତି॒ ତ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ରେଚଯେତ୍ । ଏକଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ତ॒ମ୍ବ-ମ୍ପରି॑ଦିଶେତ୍ ।
ତଗ୍ଂ ସର୍ଵ॑-ନ୍ଦାଯାତ୍ ॥ 10 ॥
ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯାନ॑ତିରେକାଯ ॥ ଵ॒ର୍॒ଷଵୃ॑ଦ୍ଧ-ମ॒ସୀତ୍ଯା॑ହ ।
ଵ॒ର୍॒ଷ ଵୃ॑ଦ୍ଧା॒ ଵା ଓଷ॑ଧଯଃ ॥
ଦେଵ॑ ବର୍ହି॒ରିତ୍ଯା॑ହ । ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଵୈନ॑-ତ୍କରୋତି ।
ମା ତ୍ଵା॒-ଽନ୍ଵମ୍ମା ତି॒ର୍ଯଗିତ୍ଯା॒ହା ହିଗ୍ଂ॑ସାଯୈ ।
ପର୍ଵ॑ ତେ ରାଦ୍ଧ୍ଯାସ॒ମିତ୍ଯା॒-ହର୍ଧ୍ଯୈ᳚ ॥
ଆ॒ଚ୍ଛେ॒ତ୍ତା ତେ॒ ମା ରି॑ଷ॒ମିତ୍ଯା॑ହ । ନାସ୍ଯା॒ତ୍ମନୋ॑ ମୀଯତେ ।
ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 11 ॥
ଵ॒ର୍॒ଷ ଵୃ॑ଦ୍ଧା॒ ଵା ଓଷ॑ଧଯଃ ॥
ଦେଵ॑ ବର୍ହି॒ରିତ୍ଯା॑ହ । ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଵୈନ॑-ତ୍କରୋତି ।
ମା ତ୍ଵା॒-ଽନ୍ଵମ୍ମା ତି॒ର୍ଯଗିତ୍ଯା॒ହା ହିଗ୍ଂ॑ସାଯୈ ।
ପର୍ଵ॑ ତେ ରାଦ୍ଧ୍ଯାସ॒ମିତ୍ଯା॒-ହର୍ଧ୍ଯୈ᳚ ॥
ଆ॒ଚ୍ଛେ॒ତ୍ତା ତେ॒ ମା ରି॑ଷ॒ମିତ୍ଯା॑ହ । ନାସ୍ଯା॒ତ୍ମନୋ॑ ମୀଯତେ ।
ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 11 ॥
ଦେଵ॑ବର୍ହି-ଶ୍ଶ॒ତଵ॑ଲ୍ଶଂ॒-ଵିଁରୋ॒ହେତ୍ଯା॑ହ । ପ୍ର॒ଜା ଵୈ ବ॒ର୍॒ହିଃ । ପ୍ର॒ଜାନା᳚-ମ୍ପ୍ର॒ଜନ॑ନାଯ ॥ ସ॒ହସ୍ର॑ଵଲ୍ଶା॒ ଵି ଵ॒ଯଗ୍ଂ ରୁ॑ହେ॒ମେତ୍ଯା॑ହ । ଆ॒ଶିଷ॑ମେ॒ଵୈତାମାଶା᳚ସ୍ତେ ॥ ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ଯା-ସ୍ସ॒ପୃଞ୍ଚଃ॑ ପା॒ହୀତ୍ଯା॑ହ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ॥
ଅଯୁ॑ଙ୍ଗାଯୁଙ୍ଗା-ନ୍ମୁ॒ଷ୍ଟୀନ୍ ଁଲୁ॑ନୋତି । ମି॒ଥୁ॒ନ॒ତ୍ଵାଯ॒ ପ୍ରଜା᳚ତ୍ଯୈ ॥ ସୁ॒ସ॒ଭୃନ୍ତା᳚ ତ୍ଵା॒ ସମ୍ଭ॑ରା॒ମୀତ୍ଯା॑ହ । ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୈ॒ଵୈନ॒ଥ୍- ସମ୍ଭ॑ରତି ॥ 12 ॥
ଅଯୁ॑ଙ୍ଗାଯୁଙ୍ଗା-ନ୍ମୁ॒ଷ୍ଟୀନ୍ ଁଲୁ॑ନୋତି । ମି॒ଥୁ॒ନ॒ତ୍ଵାଯ॒ ପ୍ରଜା᳚ତ୍ଯୈ ॥ ସୁ॒ସ॒ଭୃନ୍ତା᳚ ତ୍ଵା॒ ସମ୍ଭ॑ରା॒ମୀତ୍ଯା॑ହ । ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୈ॒ଵୈନ॒ଥ୍- ସମ୍ଭ॑ରତି ॥ 12 ॥
ଅଦି॑ତ୍ଯୈ॒ ରାସ୍ନା॒-ଽସୀତ୍ଯା॑ହ । ଇ॒ଯଂ-ଵାଁ ଅଦି॑ତିଃ ।
ଅ॒ସ୍ଯା ଏ॒ଵୈନ॒-ଦ୍ରାସ୍ନା᳚-ଙ୍କରୋତି ॥ ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଣ୍ଯୈ ସ॒ନଂହ॑ନ॒ମିତ୍ଯା॑ହ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଣୀ ଵା ଅଗ୍ରେ॑ ଦେ॒ଵତା॑ନା॒ଗ୍ଂ॒ ସମ॑ନହ୍ଯତ । ସା ଽଽର୍ଧ୍ନୋ᳚ତ୍ ।
ଋଦ୍ଧ୍ଯୈ॒ ସନ୍ନ॑ହ୍ଯତି । ପ୍ର॒ଜା ଵୈ ବ॒ର୍॒ହିଃ ।
ପ୍ର॒ଜାନା॒ମପ॑ରାଵାପାଯ ।
ତସ୍ମା॒-ଥ୍ସ୍ନାଵ॑ସନ୍ତତାଃ ପ୍ର॒ଜା ଜା॑ଯନ୍ତେ ॥ 13 ॥
ଅ॒ସ୍ଯା ଏ॒ଵୈନ॒-ଦ୍ରାସ୍ନା᳚-ଙ୍କରୋତି ॥ ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଣ୍ଯୈ ସ॒ନଂହ॑ନ॒ମିତ୍ଯା॑ହ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଣୀ ଵା ଅଗ୍ରେ॑ ଦେ॒ଵତା॑ନା॒ଗ୍ଂ॒ ସମ॑ନହ୍ଯତ । ସା ଽଽର୍ଧ୍ନୋ᳚ତ୍ ।
ଋଦ୍ଧ୍ଯୈ॒ ସନ୍ନ॑ହ୍ଯତି । ପ୍ର॒ଜା ଵୈ ବ॒ର୍॒ହିଃ ।
ପ୍ର॒ଜାନା॒ମପ॑ରାଵାପାଯ ।
ତସ୍ମା॒-ଥ୍ସ୍ନାଵ॑ସନ୍ତତାଃ ପ୍ର॒ଜା ଜା॑ଯନ୍ତେ ॥ 13 ॥
ପୂ॒ଷା ତେ᳚ ଗ୍ର॒ନ୍ଥି-ଙ୍ଗ୍ର॑ଥ୍ନା॒ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହ ।
ପୁଷ୍ଟି॑ମେ॒ଵ ଯଜ॑ମାନେ ଦଧାତି ॥ ସ ତେ॒ ମା-ଽଽ ସ୍ଥା॒ଦିତ୍ଯା॒ହାହିଗ୍ଂ॑ସାଯୈ ॥ ପ॒ଶ୍ଚା-ତ୍ପ୍ରାଞ୍ଚ॒ମୁପ॑ଗୂହତି ।
ପ॒ଶ୍ଚା-ଦ୍ଵୈ ପ୍ରା॒ଚୀନ॒ଗ୍ଂ॒ ରେତୋ॑ ଧୀଯତେ ।
ପ॒ଶ୍ଚାଦେ॒ଵାସ୍ମୈ᳚ ପ୍ରା॒ଚୀନ॒ଗ୍ଂ॒ ରେତୋ॑ ଦଧାତି ॥
ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ତ୍ଵା ବା॒ହୁଭ୍ଯା॒-ମୁଦ୍ଯ॑ଚ୍ଛ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରି॒ଯମେ॒ଵ ଯଜ॑ମାନେ ଦଧାତି ॥
ବୃହ॒ସ୍ପତେ᳚ର୍ମୂ॒ର୍ଧ୍ନା ହ॑ରା॒ମୀତ୍ଯା॑ହ ।
ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵାନା॒-ମ୍ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॑ ॥ 14 ॥
ପୁଷ୍ଟି॑ମେ॒ଵ ଯଜ॑ମାନେ ଦଧାତି ॥ ସ ତେ॒ ମା-ଽଽ ସ୍ଥା॒ଦିତ୍ଯା॒ହାହିଗ୍ଂ॑ସାଯୈ ॥ ପ॒ଶ୍ଚା-ତ୍ପ୍ରାଞ୍ଚ॒ମୁପ॑ଗୂହତି ।
ପ॒ଶ୍ଚା-ଦ୍ଵୈ ପ୍ରା॒ଚୀନ॒ଗ୍ଂ॒ ରେତୋ॑ ଧୀଯତେ ।
ପ॒ଶ୍ଚାଦେ॒ଵାସ୍ମୈ᳚ ପ୍ରା॒ଚୀନ॒ଗ୍ଂ॒ ରେତୋ॑ ଦଧାତି ॥
ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ତ୍ଵା ବା॒ହୁଭ୍ଯା॒-ମୁଦ୍ଯ॑ଚ୍ଛ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରି॒ଯମେ॒ଵ ଯଜ॑ମାନେ ଦଧାତି ॥
ବୃହ॒ସ୍ପତେ᳚ର୍ମୂ॒ର୍ଧ୍ନା ହ॑ରା॒ମୀତ୍ଯା॑ହ ।
ବ୍ରହ୍ମ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵାନା॒-ମ୍ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॑ ॥ 14 ॥
ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୈ॒ଵୈନ॑ଦ୍ଧରତି ॥ ଉ॒ର୍ଵ॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ମନ୍ଵି॒ହୀତ୍ଯା॑ହ॒ ଗତ୍ଯୈ᳚ ॥ ଦେ॒ଵ॒ଗ॒ମ୍ମମ॒ସୀତ୍ଯା॑ହ । ଦେ॒ଵାନେ॒ଵୈନ॑ଦ୍ଗମଯତି ॥ ଅନ॑ଧ-ସ୍ସାଦଯତି ।
ଗର୍ଭା॑ଣା॒-ନ୍ଧୃତ୍ଯା॒ ଅପ୍ର॑ପାଦାଯ । ତସ୍ମା॒-ଦ୍ଗର୍ଭାଃ᳚ ପ୍ର॒ଜାନା॒ମପ୍ର॑ପାଦୁକାଃ । ଉ॒ପରୀ॑ଵ॒ ନିଦ॑ଧାତି । ଉ॒ପରୀ॑ଵ॒ ହି ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗୋ ଲୋ॒କଃ ।
ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କସ୍ଯ॒ ସମ॑ଷ୍ଟ୍ଯୈ ॥ 15 ॥
ଗର୍ଭା॑ଣା॒-ନ୍ଧୃତ୍ଯା॒ ଅପ୍ର॑ପାଦାଯ । ତସ୍ମା॒-ଦ୍ଗର୍ଭାଃ᳚ ପ୍ର॒ଜାନା॒ମପ୍ର॑ପାଦୁକାଃ । ଉ॒ପରୀ॑ଵ॒ ନିଦ॑ଧାତି । ଉ॒ପରୀ॑ଵ॒ ହି ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗୋ ଲୋ॒କଃ ।
ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କସ୍ଯ॒ ସମ॑ଷ୍ଟ୍ଯୈ ॥ 15 ॥
(ସ॒ଯୋ॒ନି॒ତ୍ଵାଯ॑ - ସ୍ଵ॒ଧାକୃ॑ତା॒ - ଽସୀତ୍ଯା॑ହ - ଦାଯା॒-ଦ୍- ଵେଦ॑ - ଭରତି - ଜାଯନ୍ତେ॒ - ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॒ - ସମ॑ଷ୍ଟ୍ଯୈ) (ଅ. 2)
ଅନୁଵାକଂ 3 - ଦୋହନମ୍
ପୂ॒ର୍ଵେ॒ଦ୍ଯୁରି॒ଦ୍ଧ୍ମା ବ॒ର୍॒ହିଃ କ॑ରୋତି । ଯ॒ଜ୍ଞମେ॒ଵାରଭ୍ଯ॑ ଗୃହୀ॒ତ୍ଵୋପ॑ଵସତି ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର୍ଯ॒ଜ୍ଞମ॑ସୃଜତ । ତସ୍ଯୋ॒ଖେ ଅ॑ସ୍ରଗ୍ଂସେତାମ୍ । ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵୈ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ।
ଯ-ଥ୍ସା᳚ନ୍ନାଯ୍ଯୋ॒ଖେ ଭଵ॑ତଃ ।
ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯୈ॒ଵ ତଦୁ॒ଖେ ଉପ॑ଦଧା॒ତ୍ଯ-ପ୍ର॑ସ୍ରଗ୍ଂସାଯ ॥
ଶୁନ୍ଧ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒-ନ୍ଦୈଵ୍ଯା॑ଯ॒ କର୍ମ॑ଣେ ଦେଵଯ॒ଜ୍ଯାଯା॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ଦେ॒ଵ॒ଯ॒ଜ୍ଯାଯା॑ ଏ॒ଵୈନା॑ନି ଶୁନ୍ଧତି ॥ ମା॒ତ॒ରିଶ୍ଵ॑ନୋ ଘ॒ର୍ମୋ॑-ଽସୀତ୍ଯା॑ହ ॥ 16 ॥
ଅନୁଵାକଂ 3 - ଦୋହନମ୍
ପୂ॒ର୍ଵେ॒ଦ୍ଯୁରି॒ଦ୍ଧ୍ମା ବ॒ର୍॒ହିଃ କ॑ରୋତି । ଯ॒ଜ୍ଞମେ॒ଵାରଭ୍ଯ॑ ଗୃହୀ॒ତ୍ଵୋପ॑ଵସତି ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର୍ଯ॒ଜ୍ଞମ॑ସୃଜତ । ତସ୍ଯୋ॒ଖେ ଅ॑ସ୍ରଗ୍ଂସେତାମ୍ । ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵୈ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ।
ଯ-ଥ୍ସା᳚ନ୍ନାଯ୍ଯୋ॒ଖେ ଭଵ॑ତଃ ।
ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯୈ॒ଵ ତଦୁ॒ଖେ ଉପ॑ଦଧା॒ତ୍ଯ-ପ୍ର॑ସ୍ରଗ୍ଂସାଯ ॥
ଶୁନ୍ଧ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒-ନ୍ଦୈଵ୍ଯା॑ଯ॒ କର୍ମ॑ଣେ ଦେଵଯ॒ଜ୍ଯାଯା॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ଦେ॒ଵ॒ଯ॒ଜ୍ଯାଯା॑ ଏ॒ଵୈନା॑ନି ଶୁନ୍ଧତି ॥ ମା॒ତ॒ରିଶ୍ଵ॑ନୋ ଘ॒ର୍ମୋ॑-ଽସୀତ୍ଯା॑ହ ॥ 16 ॥
ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷଂ॒-ଵୈଁ ମା॑ତ॒ରିଶ୍ଵ॑ନୋ ଘ॒ର୍ମଃ ।
ଏ॒ଷାଂ-ଲୋଁ॒କାନାଂ॒-ଵିଁଧୃ॑ତ୍ଯୈ ॥
ଦ୍ଯୌର॑ସି ପୃଥି॒ଵ୍ଯ॑ସୀତ୍ଯା॑ହ । ଦି॒ଵଶ୍ଚ॒ ହ୍ଯେ॑ଷା ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯାଶ୍ଚ॒ ସମ୍ଭୃ॑ତା । ଯଦୁ॒ଖା ।
ତସ୍ମା॑ଦେ॒ଵମା॑ହ ॥ ଵି॒ଶ୍ଵଧା॑ଯା ଅସି ପର॒ମେଣ॒ ଧାମ୍ନେତ୍ଯା॑ହ । ଵୃଷ୍ଟି॒ର୍ଵୈ ଵି॒ଶ୍ଵଧା॑ଯାଃ । ଵୃଷ୍ଟି॑ମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ । ଦୃଗ୍ଂହ॑ସ୍ଵ॒ ମା ହ୍ଵା॒ରିତ୍ଯା॑ହ॒ ଧୃତ୍ଯୈ᳚ ॥ 17 ॥
ଏ॒ଷାଂ-ଲୋଁ॒କାନାଂ॒-ଵିଁଧୃ॑ତ୍ଯୈ ॥
ଦ୍ଯୌର॑ସି ପୃଥି॒ଵ୍ଯ॑ସୀତ୍ଯା॑ହ । ଦି॒ଵଶ୍ଚ॒ ହ୍ଯେ॑ଷା ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯାଶ୍ଚ॒ ସମ୍ଭୃ॑ତା । ଯଦୁ॒ଖା ।
ତସ୍ମା॑ଦେ॒ଵମା॑ହ ॥ ଵି॒ଶ୍ଵଧା॑ଯା ଅସି ପର॒ମେଣ॒ ଧାମ୍ନେତ୍ଯା॑ହ । ଵୃଷ୍ଟି॒ର୍ଵୈ ଵି॒ଶ୍ଵଧା॑ଯାଃ । ଵୃଷ୍ଟି॑ମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ । ଦୃଗ୍ଂହ॑ସ୍ଵ॒ ମା ହ୍ଵା॒ରିତ୍ଯା॑ହ॒ ଧୃତ୍ଯୈ᳚ ॥ 17 ॥
ଵସୂ॑ନା-ମ୍ପ॒ଵିତ୍ର॑ମ॒ସୀତ୍ଯା॑ହ । ପ୍ରା॒ଣା ଵୈ ଵସ॑ଵଃ ।
ତେଷାଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତ-ଦ୍ଭା॑ଗ॒ଧେଯ᳚ମ୍ । ଯ-ତ୍ପ॒ଵିତ୍ର᳚ମ୍ । ତେଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଵୈନ॑-ତ୍କରୋତି ॥ ଶ॒ତଧା॑ରଗ୍ଂ ସ॒ହସ୍ର॑ଧାର॒ମିତ୍ଯା॑ହ । ପ୍ରା॒ଣେଷ୍ଵେ॒ଵାଯୁ॑-ର୍ଦଧାତି ସର୍ଵ॒ତ୍ଵାଯ॑ ॥ ତ୍ରି॒ଵୃ-ତ୍ପ॑ଲାଶଶା॒ଖାଯା᳚-ନ୍ଦର୍ଭ॒ମଯ॑-ମ୍ଭଵତି । ତ୍ରି॒ଵୃଦ୍ଵୈ ପ୍ରା॒ଣଃ । ତ୍ରି॒ଵୃତ॑ମେ॒ଵ ପ୍ରା॒ଣ-ମ୍ମ॑ଦ୍ଧ୍ଯ॒ତୋ ଯଜ॑ମାନେ ଦଧାତି ॥ 18 ॥
ତେଷାଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତ-ଦ୍ଭା॑ଗ॒ଧେଯ᳚ମ୍ । ଯ-ତ୍ପ॒ଵିତ୍ର᳚ମ୍ । ତେଭ୍ଯ॑ ଏ॒ଵୈନ॑-ତ୍କରୋତି ॥ ଶ॒ତଧା॑ରଗ୍ଂ ସ॒ହସ୍ର॑ଧାର॒ମିତ୍ଯା॑ହ । ପ୍ରା॒ଣେଷ୍ଵେ॒ଵାଯୁ॑-ର୍ଦଧାତି ସର୍ଵ॒ତ୍ଵାଯ॑ ॥ ତ୍ରି॒ଵୃ-ତ୍ପ॑ଲାଶଶା॒ଖାଯା᳚-ନ୍ଦର୍ଭ॒ମଯ॑-ମ୍ଭଵତି । ତ୍ରି॒ଵୃଦ୍ଵୈ ପ୍ରା॒ଣଃ । ତ୍ରି॒ଵୃତ॑ମେ॒ଵ ପ୍ରା॒ଣ-ମ୍ମ॑ଦ୍ଧ୍ଯ॒ତୋ ଯଜ॑ମାନେ ଦଧାତି ॥ 18 ॥
ସୌ॒ମ୍ଯଃ ପ॒ର୍ଣ-ସ୍ସ॑ଯୋନି॒ତ୍ଵାଯ॑ । ସା॒କ୍ଷା-ତ୍ପ॒ଵିତ୍ର॑-ନ୍ଦ॒ର୍ଭାଃ । ପ୍ରାଖ୍ସା॒ଯମଧି॒ ନିଦ॑ଧାତି । ତ-ତ୍ପ୍ରା॑ଣାପା॒ନଯୋ॑ ରୂ॒ପମ୍ । ତି॒ର୍ଯକ୍ପ୍ରା॒ତଃ । ତ-ଦ୍ଦର୍ଶ॑ସ୍ଯ ରୂ॒ପମ୍ । ଦା॒ର୍ଶ୍ଯଗ୍ଗ୍ ହ୍ଯେ॑ତଦହଃ॑ । ଅନ୍ନଂ॒-ଵୈଁ ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମାଃ᳚ ।
ଅନ୍ନ॑-ମ୍ପ୍ରା॒ଣାଃ । ଉ॒ଭଯ॑ମେ॒ଵୋପୈ॒ତ୍ଯଜା॑ମିତ୍ଵାଯ ॥ 19 ॥
ଅନ୍ନ॑-ମ୍ପ୍ରା॒ଣାଃ । ଉ॒ଭଯ॑ମେ॒ଵୋପୈ॒ତ୍ଯଜା॑ମିତ୍ଵାଯ ॥ 19 ॥
ତସ୍ମା॑ଦ॒ଯଗ୍ଂ ସ॒ର୍ଵତଃ॑ ପଵତେ ॥ ହୁ॒ତ-ସ୍ସ୍ତୋ॒କୋ ହୁ॒ତୋ ଦ୍ର॒ଫ୍ସ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯୈ । ହ॒ଵିଷୋ-ଽସ୍କ॑ନ୍ଦାଯ ।
ନ ହି ହୁ॒ତଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵାହା॑କୃତ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍କନ୍ଦ॑ତି ।
ଦି॒ଵି ନାକୋ॒ ନାମା॒ଗ୍ନିଃ । ତସ୍ଯ॑ ଵି॒ପ୍ରୁଷୋ॑ ଭାଗ॒ଧେଯ᳚ମ୍ ।
ଅ॒ଗ୍ନଯେ॑ ବୃହ॒ତେ ନାକା॒ଯେତ୍ଯା॑ହ ।
ନାକ॑ମେ॒ଵାଗ୍ନି-ମ୍ଭା॑ଗ॒ଧେଯେ॑ନ॒ ସମ॑ର୍ଧଯତି ।
ସ୍ଵାହା॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀଭ୍ଯା॒ମିତ୍ଯା॑ହ ।
ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵ୍ଯୋରେ॒ଵୈନ॒ତ୍-ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠାପଯତି ॥ 20 ॥
ନ ହି ହୁ॒ତଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵାହା॑କୃତ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍କନ୍ଦ॑ତି ।
ଦି॒ଵି ନାକୋ॒ ନାମା॒ଗ୍ନିଃ । ତସ୍ଯ॑ ଵି॒ପ୍ରୁଷୋ॑ ଭାଗ॒ଧେଯ᳚ମ୍ ।
ଅ॒ଗ୍ନଯେ॑ ବୃହ॒ତେ ନାକା॒ଯେତ୍ଯା॑ହ ।
ନାକ॑ମେ॒ଵାଗ୍ନି-ମ୍ଭା॑ଗ॒ଧେଯେ॑ନ॒ ସମ॑ର୍ଧଯତି ।
ସ୍ଵାହା॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀଭ୍ଯା॒ମିତ୍ଯା॑ହ ।
ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵ୍ଯୋରେ॒ଵୈନ॒ତ୍-ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠାପଯତି ॥ 20 ॥
ପ॒ଵିତ୍ର॑ଵ॒ତ୍ଯାନ॑ଯତି । ଅ॒ପା-ଞ୍ଚୈ॒ଵୌଷ॑ଧୀନା-ଞ୍ଚ॒ ରସ॒ଗ୍ଂ॒ ସଗ୍ଂସୃ॑ଜତି । ଅଥୋ॒ ଓଷ॑ଧୀଷ୍ଵେ॒ଵ ପ॒ଶୂ-ନ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠାପଯତି ॥ ଅ॒ନ୍ଵା॒ରଭ୍ଯ॒ ଵାଚଂ॑-ଯଁଚ୍ଛତି ।
ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଧୃତ୍ଯୈ᳚ । ଧା॒ରଯ॑ନ୍ନାସ୍ତେ । ଧା॒ରଯ॑ନ୍ତ ଇଵ॒ ହି ଦୁ॒ହନ୍ତି॑ । କାମ॑ଧୁକ୍ଷ॒ ଇତ୍ଯା॒ହାତୃ॒ତୀଯ॑ସ୍ଯୈ । ତ୍ରଯ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ । ଇ॒ମାନେ॒ଵ ଲୋ॒କାନ୍. ଯଜ॑ମାନୋ ଦୁହେ ॥ 21 ॥
ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଧୃତ୍ଯୈ᳚ । ଧା॒ରଯ॑ନ୍ନାସ୍ତେ । ଧା॒ରଯ॑ନ୍ତ ଇଵ॒ ହି ଦୁ॒ହନ୍ତି॑ । କାମ॑ଧୁକ୍ଷ॒ ଇତ୍ଯା॒ହାତୃ॒ତୀଯ॑ସ୍ଯୈ । ତ୍ରଯ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ । ଇ॒ମାନେ॒ଵ ଲୋ॒କାନ୍. ଯଜ॑ମାନୋ ଦୁହେ ॥ 21 ॥
ଅ॒ମୂମିତି॒ ନାମ॑ ଗୃହ୍ଣାତି । ଭ॒ଦ୍ରମେ॒ଵାସା॒-ଙ୍କର୍ମା॒ଵିଷ୍କ॑ରୋତି ॥ ସା ଵି॒ଶ୍ଵାଯୁ॒-ସ୍ସା ଵି॒ଶ୍ଵଵ୍ଯ॑ଚା॒-ସ୍ସା ଵି॒ଶ୍ଵକ॒ର୍ମେତ୍ଯା॑ହ । ଇ॒ଯଂ-ଵୈଁ ଵି॒ଶ୍ଵାଯୁଃ॑ ।
ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷଂ-ଵିଁ॒ଶ୍ଵଵ୍ଯ॑ଚାଃ । ଅ॒ସୌ ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମା ।
ଇ॒ମାନେ॒ଵୈତାଭି॑ର୍ଲୋ॒କାନ୍. ଯ॑ଥାପୂ॒ର୍ଵ-ନ୍ଦୁ॑ହେ ।
ଅଥୋ॒ ଯଥା᳚ ପ୍ରଦା॒ତ୍ରେ ପୁଣ୍ଯ॑ମା॒ଶାସ୍ତେ᳚ । ଏ॒ଵମେ॒ଵୈନା॑ ଏ॒ତଦୁପ॑ସ୍ତୌତି । ତସ୍ମା॒ତ୍-ପ୍ରାଦା॒ଦିତ୍ଯୁ॒ନ୍ନୀଯ॒ ଵନ୍ଦ॑ମାନା ଉପସ୍ତୁ॒ଵନ୍ତଃ॑ ପ॒ଶୂ-ନ୍ଦୁ॑ହନ୍ତି ॥ 22 ॥
ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷଂ-ଵିଁ॒ଶ୍ଵଵ୍ଯ॑ଚାଃ । ଅ॒ସୌ ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମା ।
ଇ॒ମାନେ॒ଵୈତାଭି॑ର୍ଲୋ॒କାନ୍. ଯ॑ଥାପୂ॒ର୍ଵ-ନ୍ଦୁ॑ହେ ।
ଅଥୋ॒ ଯଥା᳚ ପ୍ରଦା॒ତ୍ରେ ପୁଣ୍ଯ॑ମା॒ଶାସ୍ତେ᳚ । ଏ॒ଵମେ॒ଵୈନା॑ ଏ॒ତଦୁପ॑ସ୍ତୌତି । ତସ୍ମା॒ତ୍-ପ୍ରାଦା॒ଦିତ୍ଯୁ॒ନ୍ନୀଯ॒ ଵନ୍ଦ॑ମାନା ଉପସ୍ତୁ॒ଵନ୍ତଃ॑ ପ॒ଶୂ-ନ୍ଦୁ॑ହନ୍ତି ॥ 22 ॥
ବ॒ହୁ ଦୁ॒ଗ୍ଧୀନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॑ ହ॒ଵିରିତି॒ ଵାଚଂ॒-ଵିଁସୃ॑ଜତେ । ଯ॒ଥା॒ ଦେ॒ଵ॒ତମେ॒ଵ ପ୍ରସୌ॑ତି ।
ଦୈଵ୍ଯ॑ସ୍ଯ ଚ ମାନୁ॒ଷସ୍ଯ॑ ଚ॒ ଵ୍ଯାଵୃ॑ତ୍ତ୍ଯୈ ।
ତ୍ରିରା॑ହ । ତ୍ରିଷ॑ତ୍ଯା॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ । ଅଵା॑ଚଂ-ଯଁ॒ମୋ-ଽନ॑ନ୍ଵା-ର॒ଭ୍ଯୋତ୍ତ॑ରାଃ । ଅପ॑ରିମିତମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ନ ଦା॑ରୁପା॒ତ୍ରେଣ॑ ଦୁହ୍ଯାତ୍ । ଅ॒ଗ୍ନି॒ଵଦ୍ଵୈ ଦା॑ରୁପା॒ତ୍ରମ୍ ।
ଯ-ଦ୍ଦା॑ରୁପା॒ତ୍ରେଣ॑ ଦୁ॒ହ୍ଯାତ୍ ॥ 23 ॥
ଦୈଵ୍ଯ॑ସ୍ଯ ଚ ମାନୁ॒ଷସ୍ଯ॑ ଚ॒ ଵ୍ଯାଵୃ॑ତ୍ତ୍ଯୈ ।
ତ୍ରିରା॑ହ । ତ୍ରିଷ॑ତ୍ଯା॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ । ଅଵା॑ଚଂ-ଯଁ॒ମୋ-ଽନ॑ନ୍ଵା-ର॒ଭ୍ଯୋତ୍ତ॑ରାଃ । ଅପ॑ରିମିତମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ନ ଦା॑ରୁପା॒ତ୍ରେଣ॑ ଦୁହ୍ଯାତ୍ । ଅ॒ଗ୍ନି॒ଵଦ୍ଵୈ ଦା॑ରୁପା॒ତ୍ରମ୍ ।
ଯ-ଦ୍ଦା॑ରୁପା॒ତ୍ରେଣ॑ ଦୁ॒ହ୍ଯାତ୍ ॥ 23 ॥
ଯା॒ତଯା᳚ମ୍ନା ହ॒ଵିଷା॑ ଯଜେତ । ଅଥୋ॒ ଖଲ୍ଵା॑ହୁଃ ।
ପୁ॒ରୋ॒ଡାଶ॑ମୁଖାନି॒ ଵୈ ହ॒ଵୀଗ୍ଂଷି॑ । ନେତ ଇ॑ତଃ ପୁରୋ॒ଡାଶଗ୍ଂ॑ ହ॒ଵିଷୋ॒ ଯାମୋ॒-ଽସ୍ତୀତି॑ ।
କାମ॑ମେ॒ଵ ଦା॑ରୁପା॒ତ୍ରେଣ॑ ଦୁହ୍ଯାତ୍ ॥ ଶୂ॒ଦ୍ର ଏ॒ଵ ନ ଦୁ॑ହ୍ଯାତ୍ । ଅସ॑ତୋ॒ ଵା ଏ॒ଷ ସମ୍ଭୂ॑ତଃ । ଯଚ୍ଛୂ॒ଦ୍ରଃ । ଅହ॑ଵିରେ॒ଵ ତଦିତ୍ଯା॑ହୁଃ । ଯଚ୍ଛୂ॒ଦ୍ରୋ ଦୋଗ୍ଧୀତି॑ ॥ 24 ॥
ପୁ॒ରୋ॒ଡାଶ॑ମୁଖାନି॒ ଵୈ ହ॒ଵୀଗ୍ଂଷି॑ । ନେତ ଇ॑ତଃ ପୁରୋ॒ଡାଶଗ୍ଂ॑ ହ॒ଵିଷୋ॒ ଯାମୋ॒-ଽସ୍ତୀତି॑ ।
କାମ॑ମେ॒ଵ ଦା॑ରୁପା॒ତ୍ରେଣ॑ ଦୁହ୍ଯାତ୍ ॥ ଶୂ॒ଦ୍ର ଏ॒ଵ ନ ଦୁ॑ହ୍ଯାତ୍ । ଅସ॑ତୋ॒ ଵା ଏ॒ଷ ସମ୍ଭୂ॑ତଃ । ଯଚ୍ଛୂ॒ଦ୍ରଃ । ଅହ॑ଵିରେ॒ଵ ତଦିତ୍ଯା॑ହୁଃ । ଯଚ୍ଛୂ॒ଦ୍ରୋ ଦୋଗ୍ଧୀତି॑ ॥ 24 ॥
ଅ॒ଗ୍ନି॒ହୋ॒ତ୍ରମେ॒ଵନ ଦୁ॑ହ୍ଯାଚ୍ଛୂ॒ଦ୍ରଃ । ତଦ୍ଧି ନୋତ୍-ପୁ॒ନନ୍ତି॑ । ଯ॒ଦା ଖଲୁ॒ ଵୈ ପ॒ଵିତ୍ର॑ମ॒ତ୍ଯେତି॑ । ଅଥ॒ ତଦ୍ଧ॒ଵିରିତି॑ ॥
ସମ୍ପୃ॑ଚ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵ-ମୃତାଵରୀ॒ରିତ୍ଯା॑ହ । ଅ॒ପା-ଞ୍ଚୈ॒ଵୌଷ॑ଧୀନା-ଞ୍ଚ॒ ରସ॒ଗ୍ଂ॒ ସଗ୍ଂସୃ॑ଜତି ।
ତସ୍ମା॑ଦ॒ପା-ଞ୍ଚୌଷ॑ଧୀନା-ଞ୍ଚ॒ ରସ॒ମୁପ॑ ଜୀଵାମଃ ।
ମ॒ନ୍ଦ୍ରା ଧନ॑ସ୍ଯ ସା॒ତଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ପୁଷ୍ଟି॑ମେ॒ଵ ଯଜ॑ମାନେ ଦଧାତି ॥ ସୋମେ॑ନ॒ ତ୍ଵା-ଽଽତ॑ନ॒ଚ୍ମୀନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ଦଧୀତ୍ଯା॑ହ ॥ 25 ॥
ସମ୍ପୃ॑ଚ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵ-ମୃତାଵରୀ॒ରିତ୍ଯା॑ହ । ଅ॒ପା-ଞ୍ଚୈ॒ଵୌଷ॑ଧୀନା-ଞ୍ଚ॒ ରସ॒ଗ୍ଂ॒ ସଗ୍ଂସୃ॑ଜତି ।
ତସ୍ମା॑ଦ॒ପା-ଞ୍ଚୌଷ॑ଧୀନା-ଞ୍ଚ॒ ରସ॒ମୁପ॑ ଜୀଵାମଃ ।
ମ॒ନ୍ଦ୍ରା ଧନ॑ସ୍ଯ ସା॒ତଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ପୁଷ୍ଟି॑ମେ॒ଵ ଯଜ॑ମାନେ ଦଧାତି ॥ ସୋମେ॑ନ॒ ତ୍ଵା-ଽଽତ॑ନ॒ଚ୍ମୀନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ଦଧୀତ୍ଯା॑ହ ॥ 25 ॥
ସୋମ॑ମେ॒ଵୈନ॑-ତ୍କରୋତି । ଯୋ ଵୈ ସୋମ॑-ମ୍ଭକ୍ଷଯି॒ତ୍ଵା ।
ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରଗ୍ଂ ସୋମ॒-ନ୍ନ ପିବ॑ତି । ପୁ॒ନ॒ର୍ଭକ୍ଷ୍ଯୋ᳚-ଽସ୍ଯ ସୋମପୀ॒ଥୋ ଭ॑ଵତି ॥
ସୋମଃ॒ ଖଲୁ॒ ଵୈ ସା᳚ନାଂ॒ଯ୍ଯମ୍ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍-ଥ୍ସା᳚ନାଂ॒ଯ୍ଯ-ମ୍ପିବ॑ତି । ଅ॒ପୁ॒ନ॒ର୍ଭକ୍ଷ୍ଯୋ᳚-ଽସ୍ଯ ସୋମପୀ॒ଥୋ ଭ॑ଵତି । ନ ମୃ॒ନ୍ମଯେ॒ନାପି॑ଦଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ ।
ଯ-ନ୍ମୃ॒ନ୍ମଯେ॑ନାପିଦ॒ଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ ।
ପି॒ତୃ॒ଦେ॒ଵ॒ତ୍ଯଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଯାତ୍ ॥ 26 ॥
ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରଗ୍ଂ ସୋମ॒-ନ୍ନ ପିବ॑ତି । ପୁ॒ନ॒ର୍ଭକ୍ଷ୍ଯୋ᳚-ଽସ୍ଯ ସୋମପୀ॒ଥୋ ଭ॑ଵତି ॥
ସୋମଃ॒ ଖଲୁ॒ ଵୈ ସା᳚ନାଂ॒ଯ୍ଯମ୍ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍-ଥ୍ସା᳚ନାଂ॒ଯ୍ଯ-ମ୍ପିବ॑ତି । ଅ॒ପୁ॒ନ॒ର୍ଭକ୍ଷ୍ଯୋ᳚-ଽସ୍ଯ ସୋମପୀ॒ଥୋ ଭ॑ଵତି । ନ ମୃ॒ନ୍ମଯେ॒ନାପି॑ଦଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ ।
ଯ-ନ୍ମୃ॒ନ୍ମଯେ॑ନାପିଦ॒ଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ ।
ପି॒ତୃ॒ଦେ॒ଵ॒ତ୍ଯଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଯାତ୍ ॥ 26 ॥
ଅ॒ଯ॒ସ୍ପା॒ତ୍ରେଣ॑ ଵା ଦାରୁପା॒ତ୍ରେଣ॒ ଵା-ଽପି॑ଦଧାତି ।
ତଦ୍ଧି ସଦେ॑ଵମ୍ ॥ ଉ॒ଦ॒ନ୍ଵଦ୍- ଭ॑ଵତି । ଆପୋ॒ ଵୈ ର॑କ୍ଷୋ॒ଘ୍ନୀଃ । ରକ୍ଷ॑ସା॒-ମପ॑ହତ୍ଯୈ ॥
ଅଦ॑ସ୍ତମସି॒ ଵିଷ୍ଣ॑ଵେ॒ ତ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ । ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵୈ ଵିଷ୍ଣୁଃ॑ ।
ଯ॒ଜ୍ଞାଯୈ॒ଵୈନ॒ଦଦ॑ସ୍ତ-ଙ୍କରୋତି । ଵିଷ୍ଣୋ॑ ହ॒ଵ୍ଯଗ୍ଂ ର॑କ୍ଷ॒ସ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ॒ ଗୁପ୍ତ୍ଯୈ᳚ ॥ ଅନ॑ଧ-ସ୍ସାଦଯତି । ଗର୍ଭା॑ଣା॒-ନ୍ଧୃତ୍ଯା॒ ଅପ୍ର॑ପାଦାଯ ।
ତସ୍ମା॒-ଦ୍ଗର୍ଭାଃ᳚ ପ୍ର॒ଜାନା॒ମ ପ୍ର॑ପାଦୁକାଃ । ଉ॒ପରୀ॑ଵ॒ ନିଦ॑ଧାତି । ଉ॒ପରୀ॑ଵ॒ ହି ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗୋ ଲୋ॒କଃ । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କସ୍ଯ॒ ସମ॑ଷ୍ଟ୍ଯୈ ॥ 27 ॥
ତଦ୍ଧି ସଦେ॑ଵମ୍ ॥ ଉ॒ଦ॒ନ୍ଵଦ୍- ଭ॑ଵତି । ଆପୋ॒ ଵୈ ର॑କ୍ଷୋ॒ଘ୍ନୀଃ । ରକ୍ଷ॑ସା॒-ମପ॑ହତ୍ଯୈ ॥
ଅଦ॑ସ୍ତମସି॒ ଵିଷ୍ଣ॑ଵେ॒ ତ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ । ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵୈ ଵିଷ୍ଣୁଃ॑ ।
ଯ॒ଜ୍ଞାଯୈ॒ଵୈନ॒ଦଦ॑ସ୍ତ-ଙ୍କରୋତି । ଵିଷ୍ଣୋ॑ ହ॒ଵ୍ଯଗ୍ଂ ର॑କ୍ଷ॒ସ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ॒ ଗୁପ୍ତ୍ଯୈ᳚ ॥ ଅନ॑ଧ-ସ୍ସାଦଯତି । ଗର୍ଭା॑ଣା॒-ନ୍ଧୃତ୍ଯା॒ ଅପ୍ର॑ପାଦାଯ ।
ତସ୍ମା॒-ଦ୍ଗର୍ଭାଃ᳚ ପ୍ର॒ଜାନା॒ମ ପ୍ର॑ପାଦୁକାଃ । ଉ॒ପରୀ॑ଵ॒ ନିଦ॑ଧାତି । ଉ॒ପରୀ॑ଵ॒ ହି ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗୋ ଲୋ॒କଃ । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ଯ॑ ଲୋ॒କସ୍ଯ॒ ସମ॑ଷ୍ଟ୍ଯୈ ॥ 27 ॥
(ଅ॒ସୀତ୍ଯା॑ହ॒ - ଧୃତ୍ଯୈ॒ - ଯଜ॑ମାନେ ଦଧା॒ - ତ୍ଯଜା॑ମିତ୍ଵାଯ - ସ୍ଥାପଯତି - ଦୁହେ - ଦୁହନ୍ତି - ଦୁ॒ହ୍ଯା-ଦ୍- ଦୋଗ୍ଧୀତି॒ - ଦଧୀତ୍ଯା॑ହ - ସ୍ଯାଥ୍ - ସାଦଯତି॒ ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 3)
ଅନୁଵାକଂ 4 - ହଵିର୍ନିର୍ଵାପଃ
କର୍ମ॑ଣେ ଵା-ନ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ ଶକେଯ॒ମିତ୍ଯା॑ହ॒ ଶକ୍ତ୍ଯୈ᳚ ।
ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଵୈ ସନ୍ତ॑ତି॒ମନୁ॑ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ॒ଶଵୋ॒ ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ॒ ସନ୍ତା॑ଯନ୍ତେ । ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଵିଚ୍ଛି॑ତ୍ତି॒ମନୁ॑ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ॒ଶଵୋ॒ ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ॒ ଵିଚ୍ଛି॑ଦ୍ଯନ୍ତେ ।
ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ସନ୍ତ॑ତିରସି ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା॒ ସନ୍ତ॑ତ୍ଯୈ ସ୍ତୃଣାମି॒ ସନ୍ତ॑ତ୍ଯୈ ତ୍ଵା ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯେତ୍ଯାହ॑ଵ॒ନୀଯା॒-ଥ୍ସନ୍ତ॑ନୋତି । ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ ପ୍ର॒ଜାଯୈ॑ ପଶୂ॒ନାଗ୍ଂ ସନ୍ତ॑ତ୍ଯୈ ॥ ଅ॒ପଃ ପ୍ରଣ॑ଯତି । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା ଵା ଆପଃ॑ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାମେ॒ଵାରଭ୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଣୀଯ॒ ପ୍ରଚ॑ରତି । ଅ॒ପଃ ପ୍ରଣ॑ଯତି । ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵା ଆପଃ॑ ॥ 28 ॥
ଅନୁଵାକଂ 4 - ହଵିର୍ନିର୍ଵାପଃ
କର୍ମ॑ଣେ ଵା-ନ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯଃ॑ ଶକେଯ॒ମିତ୍ଯା॑ହ॒ ଶକ୍ତ୍ଯୈ᳚ ।
ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଵୈ ସନ୍ତ॑ତି॒ମନୁ॑ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ॒ଶଵୋ॒ ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ॒ ସନ୍ତା॑ଯନ୍ତେ । ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଵିଚ୍ଛି॑ତ୍ତି॒ମନୁ॑ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ॒ଶଵୋ॒ ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ॒ ଵିଚ୍ଛି॑ଦ୍ଯନ୍ତେ ।
ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ସନ୍ତ॑ତିରସି ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା॒ ସନ୍ତ॑ତ୍ଯୈ ସ୍ତୃଣାମି॒ ସନ୍ତ॑ତ୍ଯୈ ତ୍ଵା ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯେତ୍ଯାହ॑ଵ॒ନୀଯା॒-ଥ୍ସନ୍ତ॑ନୋତି । ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ ପ୍ର॒ଜାଯୈ॑ ପଶୂ॒ନାଗ୍ଂ ସନ୍ତ॑ତ୍ଯୈ ॥ ଅ॒ପଃ ପ୍ରଣ॑ଯତି । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା ଵା ଆପଃ॑ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାମେ॒ଵାରଭ୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଣୀଯ॒ ପ୍ରଚ॑ରତି । ଅ॒ପଃ ପ୍ରଣ॑ଯତି । ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵା ଆପଃ॑ ॥ 28 ॥
ଯ॒ଜ୍ଞମେ॒ଵାରଭ୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଣୀଯ॒ ପ୍ରଚ॑ରତି । ଅ॒ପଃ ପ୍ରଣ॑ଯତି । ଵଜ୍ରୋ॒ ଵା ଆପଃ॑ । ଵଜ୍ର॑ମେ॒ଵ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯେଭ୍ଯଃ ପ୍ର॒ହୃତ୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଣୀଯ॒ ପ୍ରଚ॑ରତି । ଅ॒ପଃ ପ୍ରଣ॑ଯତି ।
ଆପୋ॒ ଵୈ ର॑କ୍ଷୋ॒ଘ୍ନୀଃ । ରକ୍ଷ॑ସା॒-ମପ॑ହତ୍ଯୈ । ଅ॒ପଃ ପ୍ରଣ॑ଯତି । ଆପୋ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ପ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଧାମ॑ ।
ଦେ॒ଵାନା॑ମେ॒ଵ ପ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଧାମ॑ ପ୍ର॒ଣୀଯ॒ ପ୍ରଚ॑ରତି ॥ 29 ॥
ଆପୋ॒ ଵୈ ର॑କ୍ଷୋ॒ଘ୍ନୀଃ । ରକ୍ଷ॑ସା॒-ମପ॑ହତ୍ଯୈ । ଅ॒ପଃ ପ୍ରଣ॑ଯତି । ଆପୋ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ପ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଧାମ॑ ।
ଦେ॒ଵାନା॑ମେ॒ଵ ପ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଧାମ॑ ପ୍ର॒ଣୀଯ॒ ପ୍ରଚ॑ରତି ॥ 29 ॥
ଅ॒ପଃ ପ୍ରଣ॑ଯତି । ଆପୋ॒ ଵୈ ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତାଃ᳚ ।
ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ଵାରଭ୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଣୀଯ॒ ପ୍ରଚ॑ରତି ॥ ଵେଷା॑ଯ॒ ତ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ । ଵେଷା॑ଯ॒ ହ୍ଯେ॑ନଦାଦ॒ତ୍ତେ ॥ ପ୍ରତ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷଃ॒ ପ୍ରତ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟା॒ ଅରା॑ତଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ।
ରକ୍ଷ॑ସା॒-ମପ॑ହତ୍ଯୈ ॥ ଧୂର॒ସୀତ୍ଯା॑ହ । ଏ॒ଷ ଵୈ ଧୁର୍ଯୋ॒-ଽଗ୍ନିଃ । ତଂ-ଯଁଦନୁ॑ପସ୍ପୃଶ୍ଯାତୀ॒ଯାତ୍ ॥ 30 ॥
ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ଵାରଭ୍ଯ॑ ପ୍ର॒ଣୀଯ॒ ପ୍ରଚ॑ରତି ॥ ଵେଷା॑ଯ॒ ତ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ । ଵେଷା॑ଯ॒ ହ୍ଯେ॑ନଦାଦ॒ତ୍ତେ ॥ ପ୍ରତ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷଃ॒ ପ୍ରତ୍ଯୁ॑ଷ୍ଟା॒ ଅରା॑ତଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ।
ରକ୍ଷ॑ସା॒-ମପ॑ହତ୍ଯୈ ॥ ଧୂର॒ସୀତ୍ଯା॑ହ । ଏ॒ଷ ଵୈ ଧୁର୍ଯୋ॒-ଽଗ୍ନିଃ । ତଂ-ଯଁଦନୁ॑ପସ୍ପୃଶ୍ଯାତୀ॒ଯାତ୍ ॥ 30 ॥
ଅ॒ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁ-ଞ୍ଚ॒ ଯଜ॑ମାନ-ଞ୍ଚ॒ ପ୍ରଦ॑ହେତ୍ । ଉ॒ପ॒ସ୍ପୃଶ୍ଯାତ୍ଯେ॑ତି । ଅ॒ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୋଶ୍ଚ॒ ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ॒ ଚାପ୍ର॑ଦାହାଯ ॥ ଧୂର୍ଵ॒ ତଂଯୋଁ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଧୂର୍ଵ॑ତି॒ ତ-ନ୍ଧୂ᳚ର୍ଵ॒ ଯଂ-ଵଁ॒ଯ-ନ୍ଧୂର୍ଵା॑ମ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ।
ଦ୍ଵୌ ଵାଵ ପୁରୁ॑ଷୌ । ଯ-ଞ୍ଚୈ॒ଵ ଧୂର୍ଵ॑ତି । ଯଶ୍ଚୈ॑ନ॒-ନ୍ଧୂର୍ଵ॑ତି । ତାଵୁ॒ଭୌ ଶୁ॒ଚା-ଽର୍ପ॑ଯତି ॥ ତ୍ଵ-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॑ମସି॒ ସସ୍ନି॑ତମ॒-ମ୍ପପ୍ରି॑ତମ॒-ଞ୍ଜୁଷ୍ଟ॑ତମଂ॒-ଵଁହ୍ନି॑ତମ-ନ୍ଦେଵ॒ହୂତ॑ମ॒ମିତ୍ଯା॑ହ । ଯ॒ଥା॒ ଯ॒ଜୁରେ॒ଵୈ ତତ୍ ॥ 31 ॥
ଦ୍ଵୌ ଵାଵ ପୁରୁ॑ଷୌ । ଯ-ଞ୍ଚୈ॒ଵ ଧୂର୍ଵ॑ତି । ଯଶ୍ଚୈ॑ନ॒-ନ୍ଧୂର୍ଵ॑ତି । ତାଵୁ॒ଭୌ ଶୁ॒ଚା-ଽର୍ପ॑ଯତି ॥ ତ୍ଵ-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॑ମସି॒ ସସ୍ନି॑ତମ॒-ମ୍ପପ୍ରି॑ତମ॒-ଞ୍ଜୁଷ୍ଟ॑ତମଂ॒-ଵଁହ୍ନି॑ତମ-ନ୍ଦେଵ॒ହୂତ॑ମ॒ମିତ୍ଯା॑ହ । ଯ॒ଥା॒ ଯ॒ଜୁରେ॒ଵୈ ତତ୍ ॥ 31 ॥
ଅହ୍ରୁ॑ତମସି ହଵି॒ର୍ଧାନ॒-ମିତ୍ଯା॒ହାନା᳚ର୍ତ୍ଯୈ ।
ଦୃଗ୍ଂହ॑ସ୍ଵ॒ ମା ହ୍ଵା॒ରିତ୍ଯା॑ହ॒ ଧୃତ୍ଯୈ᳚ ॥
ମି॒ତ୍ରସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା॒ ଚକ୍ଷୁ॑ଷା॒ ପ୍ରେକ୍ଷ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ମିତ୍ର॒ତ୍ଵାଯ॑ ।
ମା ଭେର୍ମା ସଂଵିଁ॑କ୍ଥା॒ ମା ତ୍ଵା॑ ହିଗ୍ଂସିଷ॒-ମିତ୍ଯା॒ହାହିଗ୍ଂ॑ସାଯୈ । ଯଦ୍ଵୈ କି-ଞ୍ଚ॒ ଵାତୋ॒ ନାଭି॒ଵାତି॑ ।
ତ-ଥ୍ସର୍ଵଂ॑-ଵଁରୁଣଦେଵ॒ତ୍ଯ᳚ମ୍ ॥ ଉ॒ରୁ ଵାତା॒ଯେତ୍ଯା॑ହ । ଅଵା॑ରୁଣମେ॒ଵୈନ॑-ତ୍କରୋତି ॥ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ
ପ୍ର॑ସ॒ଵ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ ପ୍ରସୂ᳚ତ୍ଯୈ ।
ଅ॒ଶ୍ଵିନୋ᳚-ର୍ବା॒ହୁଭ୍ଯା॒ମିତ୍ଯା॑ହ ॥ 32 ॥
ଦୃଗ୍ଂହ॑ସ୍ଵ॒ ମା ହ୍ଵା॒ରିତ୍ଯା॑ହ॒ ଧୃତ୍ଯୈ᳚ ॥
ମି॒ତ୍ରସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା॒ ଚକ୍ଷୁ॑ଷା॒ ପ୍ରେକ୍ଷ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ମିତ୍ର॒ତ୍ଵାଯ॑ ।
ମା ଭେର୍ମା ସଂଵିଁ॑କ୍ଥା॒ ମା ତ୍ଵା॑ ହିଗ୍ଂସିଷ॒-ମିତ୍ଯା॒ହାହିଗ୍ଂ॑ସାଯୈ । ଯଦ୍ଵୈ କି-ଞ୍ଚ॒ ଵାତୋ॒ ନାଭି॒ଵାତି॑ ।
ତ-ଥ୍ସର୍ଵଂ॑-ଵଁରୁଣଦେଵ॒ତ୍ଯ᳚ମ୍ ॥ ଉ॒ରୁ ଵାତା॒ଯେତ୍ଯା॑ହ । ଅଵା॑ରୁଣମେ॒ଵୈନ॑-ତ୍କରୋତି ॥ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ
ପ୍ର॑ସ॒ଵ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ ପ୍ରସୂ᳚ତ୍ଯୈ ।
ଅ॒ଶ୍ଵିନୋ᳚-ର୍ବା॒ହୁଭ୍ଯା॒ମିତ୍ଯା॑ହ ॥ 32 ॥
ଅ॒ଶ୍ଵିନୌ॒ ହି ଦେ॒ଵାନା॑ମଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୂ ଆସ୍ତା᳚ମ୍ ।
ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ହସ୍ତା᳚ଭ୍ଯା॒ମିତ୍ଯା॑ହ॒ ଯତ୍ଯୈ᳚ । ଅ॒ଗ୍ନଯେ॒ ଜୁଷ୍ଟ॒-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପା॒ମୀତ୍ଯା॑ହ । ଅ॒ଗ୍ନଯ॑ ଏ॒ଵୈନା॒ଞ୍ଜୁଷ୍ଟଂ॒
ନିର୍ଵ॑ପତି । ତ୍ରିର୍ଯଜୁ॑ଷା । ତ୍ରଯ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ ।
ଏ॒ଷାଂ-ଲୋଁ॒କାନା॒ମାପ୍ତ୍ଯୈ᳚ । ତୂ॒ଷ୍ଣୀ-ଞ୍ଚ॑ତୁ॒ର୍ଥମ୍ ।
ଅପ॑ରିମିତମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ । ସ ଏ॒ଵମେ॒ଵାନୁ॑ପୂ॒ର୍ଵଗ୍ଂ ହ॒ଵୀଗ୍ଂଷି॒ ନିର୍ଵ॑ପତି ॥ 33 ॥
ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ହସ୍ତା᳚ଭ୍ଯା॒ମିତ୍ଯା॑ହ॒ ଯତ୍ଯୈ᳚ । ଅ॒ଗ୍ନଯେ॒ ଜୁଷ୍ଟ॒-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପା॒ମୀତ୍ଯା॑ହ । ଅ॒ଗ୍ନଯ॑ ଏ॒ଵୈନା॒ଞ୍ଜୁଷ୍ଟଂ॒
ନିର୍ଵ॑ପତି । ତ୍ରିର୍ଯଜୁ॑ଷା । ତ୍ରଯ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ ।
ଏ॒ଷାଂ-ଲୋଁ॒କାନା॒ମାପ୍ତ୍ଯୈ᳚ । ତୂ॒ଷ୍ଣୀ-ଞ୍ଚ॑ତୁ॒ର୍ଥମ୍ ।
ଅପ॑ରିମିତମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ । ସ ଏ॒ଵମେ॒ଵାନୁ॑ପୂ॒ର୍ଵଗ୍ଂ ହ॒ଵୀଗ୍ଂଷି॒ ନିର୍ଵ॑ପତି ॥ 33 ॥
ଇ॒ଦ-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॑ମି॒ଦମୁ॑ ନ-ସ୍ସ॒ହେତ୍ଯା॑ହ॒ ଵ୍ଯାଵୃ॑ତ୍ତ୍ଯୈ ॥
ସ୍ଫା॒ତ୍ଯୈ ତ୍ଵା॒ ନାରା᳚ତ୍ଯା॒ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ ଗୁପ୍ତ୍ଯୈ᳚ । ତମ॑ସୀଵ॒ ଵା ଏ॒ଷୋ᳚-ଽନ୍ତଶ୍ଚ॑ରତି । ଯଃ ପ॑ରୀ॒ଣହି॑ ॥ ସୁଵ॑ର॒ଭି ଵିଖ୍ଯେ॑ଷଂ-ଵୈଁଶ୍ଵାନ॒ର-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॒ରିତ୍ଯା॑ହ ।
ସୁଵ॑ରେ॒ଵାଭି ଵି ପ॑ଶ୍ଯତି ଵୈଶ୍ଵାନ॒ର-ଞ୍ଜ୍ଯୋତିଃ॑ ।
ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ହ॒ଵିଷି॑ ଗୃହୀ॒ତ ଉଦ॑ଵେପେତାମ୍ ॥
ଦୃଗ୍ଂହ॑ନ୍ତା॒-ନ୍ଦୁର୍ଯା॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵ୍ଯୋରିତ୍ଯା॑ହ ।
ଗୃ॒ହାଣା॒-ନ୍ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵ୍ଯୋ-ର୍ଧୃତ୍ଯୈ᳚ ॥
ଉ॒ର୍ଵ॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ମନ୍ଵି॒ହୀତ୍ଯା॑ହ॒ ଗତ୍ଯୈ᳚ ॥
ଅଦି॑ତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵୋ॒ପସ୍ଥେ॑ ସାଦଯା॒ମୀତ୍ଯା॑ହ । ଇ॒ଯଂ-ଵାଁ ଅଦି॑ତିଃ । ଅ॒ସ୍ଯା ଏ॒ଵୈନ॑ଦୁ॒ପସ୍ଥେ॑ ସାଦଯତି ॥
ଅଗ୍ନେ॑ ହ॒ଵ୍ଯଗ୍ଂ ର॑କ୍ଷ॒ସ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ॒ ଗୁପ୍ତ୍ଯୈ᳚ ॥ 34 ॥
ସ୍ଫା॒ତ୍ଯୈ ତ୍ଵା॒ ନାରା᳚ତ୍ଯା॒ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ ଗୁପ୍ତ୍ଯୈ᳚ । ତମ॑ସୀଵ॒ ଵା ଏ॒ଷୋ᳚-ଽନ୍ତଶ୍ଚ॑ରତି । ଯଃ ପ॑ରୀ॒ଣହି॑ ॥ ସୁଵ॑ର॒ଭି ଵିଖ୍ଯେ॑ଷଂ-ଵୈଁଶ୍ଵାନ॒ର-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॒ରିତ୍ଯା॑ହ ।
ସୁଵ॑ରେ॒ଵାଭି ଵି ପ॑ଶ୍ଯତି ଵୈଶ୍ଵାନ॒ର-ଞ୍ଜ୍ଯୋତିଃ॑ ।
ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ହ॒ଵିଷି॑ ଗୃହୀ॒ତ ଉଦ॑ଵେପେତାମ୍ ॥
ଦୃଗ୍ଂହ॑ନ୍ତା॒-ନ୍ଦୁର୍ଯା॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵ୍ଯୋରିତ୍ଯା॑ହ ।
ଗୃ॒ହାଣା॒-ନ୍ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵ୍ଯୋ-ର୍ଧୃତ୍ଯୈ᳚ ॥
ଉ॒ର୍ଵ॑ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ମନ୍ଵି॒ହୀତ୍ଯା॑ହ॒ ଗତ୍ଯୈ᳚ ॥
ଅଦି॑ତ୍ଯାସ୍ତ୍ଵୋ॒ପସ୍ଥେ॑ ସାଦଯା॒ମୀତ୍ଯା॑ହ । ଇ॒ଯଂ-ଵାଁ ଅଦି॑ତିଃ । ଅ॒ସ୍ଯା ଏ॒ଵୈନ॑ଦୁ॒ପସ୍ଥେ॑ ସାଦଯତି ॥
ଅଗ୍ନେ॑ ହ॒ଵ୍ଯଗ୍ଂ ର॑କ୍ଷ॒ସ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ॒ ଗୁପ୍ତ୍ଯୈ᳚ ॥ 34 ॥
(ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵା ଆପୋ॒ - ଧାମ॑ ପ୍ର॒ଣୀଯ॒ ପ୍ରଚ॑ର - ତ୍ଯତୀ॒ଯା - ଦେ॒ତ-ଦ୍- ବା॒ହୁଭ୍ଯା॒ମିତ୍ଯା॑ହ - ହ॒ଵିଗ୍ଂଷି॒ ନିର୍ଵ॑ପତି॒ - ଗତ୍ଯୈ॑ ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 4)
ଅନୁଵାକଂ 5 - ଵ୍ରୀହ୍ଯଵଘାତଃ
ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵୃ॒ତ୍ରମ॑ହନ୍ନ୍ । ସୋ॑-ଽପଃ । ଅ॒ଭ୍ଯ॑ମ୍ରିଯତ ।
ତାସାଂ॒-ଯଁନ୍ମେଦ୍ଧ୍ଯଂ॑-ଯଁ॒ଜ୍ଞିଯ॒ଗ୍ଂ॒ ସଦେ॑ଵ॒ମାସୀ᳚ତ୍ । ତଦପୋଦ॑କ୍ରାମତ୍ । ତେ ଦ॒ର୍ଭା ଅ॑ଭଵନ୍ନ୍ । ଯ-ଦ୍ଦ॒ର୍ଭୈର॒ପ ଉ॑ତ୍ପୁ॒ନାତି॑ । ଯା ଏ॒ଵ ମେଦ୍ଧ୍ଯା॑ ଯ॒ଜ୍ଞିଯା॒-ସ୍ସଦେ॑ଵା॒ ଆପଃ॑ । ତାଭି॑ରେ॒ଵୈନା॒ ଉତ୍ପୁ॑ନାତି । ଦ୍ଵାଭ୍ଯା॒ମୁତ୍ପୁ॑ନାତି ॥ 35 ॥
ଅନୁଵାକଂ 5 - ଵ୍ରୀହ୍ଯଵଘାତଃ
ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵୃ॒ତ୍ରମ॑ହନ୍ନ୍ । ସୋ॑-ଽପଃ । ଅ॒ଭ୍ଯ॑ମ୍ରିଯତ ।
ତାସାଂ॒-ଯଁନ୍ମେଦ୍ଧ୍ଯଂ॑-ଯଁ॒ଜ୍ଞିଯ॒ଗ୍ଂ॒ ସଦେ॑ଵ॒ମାସୀ᳚ତ୍ । ତଦପୋଦ॑କ୍ରାମତ୍ । ତେ ଦ॒ର୍ଭା ଅ॑ଭଵନ୍ନ୍ । ଯ-ଦ୍ଦ॒ର୍ଭୈର॒ପ ଉ॑ତ୍ପୁ॒ନାତି॑ । ଯା ଏ॒ଵ ମେଦ୍ଧ୍ଯା॑ ଯ॒ଜ୍ଞିଯା॒-ସ୍ସଦେ॑ଵା॒ ଆପଃ॑ । ତାଭି॑ରେ॒ଵୈନା॒ ଉତ୍ପୁ॑ନାତି । ଦ୍ଵାଭ୍ଯା॒ମୁତ୍ପୁ॑ନାତି ॥ 35 ॥
ଦ୍ଵି॒ପା-ଦ୍ଯଜ॑ମାନଃ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ॥ ଦେ॒ଵୋ ଵଃ॑ ସଵି॒ତୋତ୍-ପୁ॑ନା॒ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହ । ସ॒ଵି॒ତୃପ୍ର॑ସୂତ ଏ॒ଵୈନା॒ ଉତ୍ପୁ॑ନାତି । ଅଚ୍ଛି॑ଦ୍ରେଣ ପ॒ଵିତ୍ରେ॒ଣେତ୍ଯା॑ହ । ଅ॒ସୌ ଵା ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯୋ-ଽଚ୍ଛି॑ଦ୍ର-ମ୍ପ॒ଵିତ୍ର᳚ମ୍ । ତେନୈ॒ଵୈନା॒ ଉତ୍ପୁ॑ନାତି । ଵସୋ॒-ସ୍ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ ର॒ଶ୍ମିଭି॒ରିତ୍ଯା॑ହ । ପ୍ରା॒ଣା ଵା ଆପଃ॑ । ପ୍ରା॒ଣା ଵସ॑ଵଃ । ପ୍ରା॒ଣା ର॒ଶ୍ମଯଃ॑ ॥ 36 ॥
ପ୍ରା॒ଣୈରେ॒ଵ ପ୍ରା॒ଣାନ୍-ଥ୍ସମ୍ପୃ॑ଣକ୍ତି । ସା॒ଵି॒ତ୍ରି॒ଯର୍ଚା ।
ସ॒ଵି॒ତୃପ୍ର॑ସୂତ-ମ୍ମେ॒ କର୍ମା॑ସ॒ଦିତି॑ ।
ସ॒ଵି॒ତୃପ୍ର॑ସୂତମେ॒ଵାସ୍ଯ॒ କର୍ମ॑ ଭଵତି ।
ପ॒ଚ୍ଛୋ ଗା॑ଯତ୍ରି॒ଯା ତ୍ରି॑ଷ୍ଷମୃଦ୍ଧ॒ତ୍ଵାଯ॑ ॥
ଆପୋ॑ ଦେଵୀରଗ୍ରେପୁଵୋ ଅଗ୍ରେଗୁଵ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ।
ରୂ॒ପ-ମେ॒ଵାସା॑ମେ॒ତ-ନ୍ମ॑ହି॒ମାନଂ॒-ଵ୍ଯାଁଚ॑ଷ୍ଟେ ।
ଅଗ୍ର॑ ଇ॒ମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନ॑ଯ॒ତାଗ୍ରେ॑
ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତି॒ମିତ୍ଯା॑ହ । ଅଗ୍ର॑ ଏ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନ॑ଯନ୍ତି ।
ଅଗ୍ରେ॑ ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତିମ୍ ॥ 37 ॥
ସ॒ଵି॒ତୃପ୍ର॑ସୂତ-ମ୍ମେ॒ କର୍ମା॑ସ॒ଦିତି॑ ।
ସ॒ଵି॒ତୃପ୍ର॑ସୂତମେ॒ଵାସ୍ଯ॒ କର୍ମ॑ ଭଵତି ।
ପ॒ଚ୍ଛୋ ଗା॑ଯତ୍ରି॒ଯା ତ୍ରି॑ଷ୍ଷମୃଦ୍ଧ॒ତ୍ଵାଯ॑ ॥
ଆପୋ॑ ଦେଵୀରଗ୍ରେପୁଵୋ ଅଗ୍ରେଗୁଵ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ।
ରୂ॒ପ-ମେ॒ଵାସା॑ମେ॒ତ-ନ୍ମ॑ହି॒ମାନଂ॒-ଵ୍ଯାଁଚ॑ଷ୍ଟେ ।
ଅଗ୍ର॑ ଇ॒ମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନ॑ଯ॒ତାଗ୍ରେ॑
ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତି॒ମିତ୍ଯା॑ହ । ଅଗ୍ର॑ ଏ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ନ॑ଯନ୍ତି ।
ଅଗ୍ରେ॑ ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତିମ୍ ॥ 37 ॥
ଯୁ॒ଷ୍ମାନିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଽଵୃଣୀତ ଵୃତ୍ର॒ତୂଯେ॑ ଯୂ॒ଯମିନ୍ଦ୍ର॑ମଵୃଣୀଦ୍ଧ୍ଵଂ-ଵୃଁତ୍ର॒ତୂର୍ଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ।
ଵୃ॒ତ୍ରଗ୍ଂ ହ॑ ହନି॒ଷ୍ଯନ୍ନିନ୍ଦ୍ର॒ ଆପୋ॑ ଵଵ୍ରେ ।
ଆପୋ॒ ହେନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵଁଵ୍ରିରେ । ସ॒ଜ୍ଞାଂ-ମେ॒ଵାସା॑ମେ॒ତ-ଥ୍ସାମା॑ନଂ॒-ଵ୍ଯାଁଚ॑ଷ୍ଟେ ॥ ପ୍ରୋକ୍ଷି॑ତା॒-ସ୍ସ୍ଥେତ୍ଯା॑ହ । ତେନାପଃ॒ ପ୍ରୋକ୍ଷି॑ତାଃ ॥ ଅ॒ଗ୍ନଯେ॑ ଵୋ॒ ଜୁଷ୍ଟ॒-ମ୍ପ୍ରୋକ୍ଷା᳚-ମ୍ଯ॒ଗ୍ନୀଷୋମା᳚ଭ୍ଯା॒-ମିତ୍ଯା॑ହ ।
ଯ॒ଥା॒ ଦେ॒ଵ॒ତମେ॒ଵୈନା॒-ନ୍ପ୍ରୋକ୍ଷ॑ତି । ତ୍ରିଃ ପ୍ରୋକ୍ଷ॑ତି । ତ୍ର୍ଯା॑ଵୃ॒ଦ୍ଧି ଯ॒ଜ୍ଞଃ ॥ 38 ॥
ଵୃ॒ତ୍ରଗ୍ଂ ହ॑ ହନି॒ଷ୍ଯନ୍ନିନ୍ଦ୍ର॒ ଆପୋ॑ ଵଵ୍ରେ ।
ଆପୋ॒ ହେନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵଁଵ୍ରିରେ । ସ॒ଜ୍ଞାଂ-ମେ॒ଵାସା॑ମେ॒ତ-ଥ୍ସାମା॑ନଂ॒-ଵ୍ଯାଁଚ॑ଷ୍ଟେ ॥ ପ୍ରୋକ୍ଷି॑ତା॒-ସ୍ସ୍ଥେତ୍ଯା॑ହ । ତେନାପଃ॒ ପ୍ରୋକ୍ଷି॑ତାଃ ॥ ଅ॒ଗ୍ନଯେ॑ ଵୋ॒ ଜୁଷ୍ଟ॒-ମ୍ପ୍ରୋକ୍ଷା᳚-ମ୍ଯ॒ଗ୍ନୀଷୋମା᳚ଭ୍ଯା॒-ମିତ୍ଯା॑ହ ।
ଯ॒ଥା॒ ଦେ॒ଵ॒ତମେ॒ଵୈନା॒-ନ୍ପ୍ରୋକ୍ଷ॑ତି । ତ୍ରିଃ ପ୍ରୋକ୍ଷ॑ତି । ତ୍ର୍ଯା॑ଵୃ॒ଦ୍ଧି ଯ॒ଜ୍ଞଃ ॥ 38 ॥
ଅଥୋ॒ ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯୈ । ଶୁନ୍ଧ॑ଦ୍ଧ୍ଵଂ॒
ଦୈଵ୍ଯା॑ଯ॒ କର୍ମ॑ଣେ ଦେଵଯ॒ଜ୍ଯାଯା॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ।
ଦେ॒ଵ॒ଯ॒ଜ୍ଯାଯା॑ ଏ॒ଵୈନା॑ନି ଶୁନ୍ଧତି । ତ୍ରିଃ ପ୍ରୋକ୍ଷ॑ତି । ତ୍ର୍ଯା॑ଵୃ॒ଦ୍ଧି ଯ॒ଜ୍ଞଃ । ଅଥୋ॑ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॒ତ୍ଵାଯ॑ । ଅଵ॑ଧୂତ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷୋ-ଽଵ॑ଧୂତା॒ ଅରା॑ତଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ।
ରକ୍ଷ॑ସା॒-ମପ॑ହତ୍ଯୈ । ଅଦି॑ତ୍ଯା॒ସ୍ତ୍ଵଗ॒ସୀତ୍ଯା॑ହ । ଇ॒ଯଂ-ଵାଁ ଅଦି॑ତିଃ ॥ 39 ॥
ଦୈଵ୍ଯା॑ଯ॒ କର୍ମ॑ଣେ ଦେଵଯ॒ଜ୍ଯାଯା॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ।
ଦେ॒ଵ॒ଯ॒ଜ୍ଯାଯା॑ ଏ॒ଵୈନା॑ନି ଶୁନ୍ଧତି । ତ୍ରିଃ ପ୍ରୋକ୍ଷ॑ତି । ତ୍ର୍ଯା॑ଵୃ॒ଦ୍ଧି ଯ॒ଜ୍ଞଃ । ଅଥୋ॑ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॒ତ୍ଵାଯ॑ । ଅଵ॑ଧୂତ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷୋ-ଽଵ॑ଧୂତା॒ ଅରା॑ତଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ।
ରକ୍ଷ॑ସା॒-ମପ॑ହତ୍ଯୈ । ଅଦି॑ତ୍ଯା॒ସ୍ତ୍ଵଗ॒ସୀତ୍ଯା॑ହ । ଇ॒ଯଂ-ଵାଁ ଅଦି॑ତିଃ ॥ 39 ॥
ଅ॒ସ୍ଯା ଏ॒ଵୈନ॒-ତ୍ତ୍ଵଚ॑-ଙ୍କରୋତି । ପ୍ରତି॑ ତ୍ଵା ପୃଥି॒ଵୀ ଵେ॒ତ୍ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ॥ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ତ୍ପ୍ରତୀ॒ଚୀନ॑ଗ୍ରୀଵ॒-ମୁତ୍ତ॑ରଲୋ॒ମୋପ॑ସ୍ତୃଣାତି ମେଦ୍ଧ୍ଯ॒ତ୍ଵାଯ॑ ।
ତସ୍ମା᳚-ତ୍ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ତ୍ପ୍ର॒ତ୍ଯଞ୍ଚଃ॑ ପ॒ଶଵୋ॒ ମେଧ॒ମୁପ॑ତିଷ୍ଠନ୍ତେ । ତସ୍ମା᳚-ତ୍ପ୍ର॒ଜା ମୃ॒ଗ-ଙ୍ଗ୍ରାହୁ॑କାଃ । ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ନିଲା॑ଯତ ।
କୃଷ୍ଣୋ॑ ରୂ॒ପ-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା । ଯ-ତ୍କୃ॑ଷ୍ଣାଜି॒ନେ ହ॒ଵିର॑ଦ୍ଧ୍ଯଵ॒ହନ୍ତି॑ । ଯ॒ଜ୍ଞାଦେ॒ଵ-ତ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରଯୁ॑ଙ୍କ୍ତେ । ହ॒ଵିଷୋ-ଽସ୍କ॑ନ୍ଦାଯ ॥ 40 ॥
ତସ୍ମା᳚-ତ୍ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ତ୍ପ୍ର॒ତ୍ଯଞ୍ଚଃ॑ ପ॒ଶଵୋ॒ ମେଧ॒ମୁପ॑ତିଷ୍ଠନ୍ତେ । ତସ୍ମା᳚-ତ୍ପ୍ର॒ଜା ମୃ॒ଗ-ଙ୍ଗ୍ରାହୁ॑କାଃ । ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ନିଲା॑ଯତ ।
କୃଷ୍ଣୋ॑ ରୂ॒ପ-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା । ଯ-ତ୍କୃ॑ଷ୍ଣାଜି॒ନେ ହ॒ଵିର॑ଦ୍ଧ୍ଯଵ॒ହନ୍ତି॑ । ଯ॒ଜ୍ଞାଦେ॒ଵ-ତ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରଯୁ॑ଙ୍କ୍ତେ । ହ॒ଵିଷୋ-ଽସ୍କ॑ନ୍ଦାଯ ॥ 40 ॥
ଅ॒ଧି॒ଷଵ॑ଣମସି ଵାନସ୍ପ॒ତ୍ଯମିତ୍ଯା॑ହ । ଅ॒ଧି॒ଷଵ॑ଣ-ମେ॒ଵୈନ॑-ତ୍କରୋତି । ପ୍ରତି॒ ତ୍ଵା-ଽଦି॑ତ୍ଯା॒ସ୍ତ୍ଵଗ୍ଵେ॒ତ୍ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହ ସଯ॒ତ୍ଵାଯ॑ ॥
ଅ॒ଗ୍ନେସ୍ତ॒ନୂ-ର॒ସୀତ୍ଯା॑ହ । ଅ॒ଗ୍ନେର୍ଵା ଏ॒ଷା ତ॒ନୂଃ ।
ଯଦୋଷ॑ଧଯଃ । ଵା॒ଚୋ ଵି॒ସର୍ଜ॑ନ॒ମିତ୍ଯା॑ହ ।
ଯ॒ଦା ହି ପ୍ର॒ଜା ଓଷ॑ଧୀନା-ମ॒ଶ୍ନନ୍ତି॑ । ଅଥ॒ ଵାଚଂ॒-ଵିଁସୃ॑ଜନ୍ତେ । ଦେ॒ଵଵୀ॑ତଯେ ତ୍ଵା ଗୃହ୍ଣା॒ମୀତ୍ଯା॑ହ ॥ 41 ॥
ଅ॒ଗ୍ନେସ୍ତ॒ନୂ-ର॒ସୀତ୍ଯା॑ହ । ଅ॒ଗ୍ନେର୍ଵା ଏ॒ଷା ତ॒ନୂଃ ।
ଯଦୋଷ॑ଧଯଃ । ଵା॒ଚୋ ଵି॒ସର୍ଜ॑ନ॒ମିତ୍ଯା॑ହ ।
ଯ॒ଦା ହି ପ୍ର॒ଜା ଓଷ॑ଧୀନା-ମ॒ଶ୍ନନ୍ତି॑ । ଅଥ॒ ଵାଚଂ॒-ଵିଁସୃ॑ଜନ୍ତେ । ଦେ॒ଵଵୀ॑ତଯେ ତ୍ଵା ଗୃହ୍ଣା॒ମୀତ୍ଯା॑ହ ॥ 41 ॥
ଦେ॒ଵତା॑ଭିରେ॒ଵୈନ॒-ଥ୍ସମ॑ର୍ଧଯତି ॥
ଅଦ୍ରି॑ରସି ଵାନସ୍ପ॒ତ୍ଯ ଇତ୍ଯା॑ହ । ଗ୍ରାଵା॑ଣ-ମେ॒ଵୈନ॑-ତ୍କରୋତି ।
ସ ଇ॒ଦ-ନ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॑ ହ॒ଵ୍ଯଗ୍ଂ ସୁ॒ଶମି॑ ଶମି॒ଷ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ॒ ଶାନ୍ତ୍ଯୈ᳚ ॥ ହଵି॑ଷ୍କୃ॒ଦେହୀତ୍ଯା॑ହ ।
ଯ ଏ॒ଵ ଦେ॒ଵାନାଗ୍ଂ॑ ହଵି॒ଷ୍କୃତଃ॑ । ତାନ୍. ହ୍ଵ॑ଯତି ।
ତ୍ରିର୍ହ୍ଵ॑ଯତି । ତ୍ରିଷ॑ତ୍ଯା॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ ଇଷ॒ମା ଵ॒ଦୋର୍ଜ॒ମା ଵ॒ଦେତ୍ଯା॑ହ ॥ 42 ॥
ଅଦ୍ରି॑ରସି ଵାନସ୍ପ॒ତ୍ଯ ଇତ୍ଯା॑ହ । ଗ୍ରାଵା॑ଣ-ମେ॒ଵୈନ॑-ତ୍କରୋତି ।
ସ ଇ॒ଦ-ନ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॑ ହ॒ଵ୍ଯଗ୍ଂ ସୁ॒ଶମି॑ ଶମି॒ଷ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ॒ ଶାନ୍ତ୍ଯୈ᳚ ॥ ହଵି॑ଷ୍କୃ॒ଦେହୀତ୍ଯା॑ହ ।
ଯ ଏ॒ଵ ଦେ॒ଵାନାଗ୍ଂ॑ ହଵି॒ଷ୍କୃତଃ॑ । ତାନ୍. ହ୍ଵ॑ଯତି ।
ତ୍ରିର୍ହ୍ଵ॑ଯତି । ତ୍ରିଷ॑ତ୍ଯା॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ ଇଷ॒ମା ଵ॒ଦୋର୍ଜ॒ମା ଵ॒ଦେତ୍ଯା॑ହ ॥ 42 ॥
ଇଷ॑ମେ॒ଵୋର୍ଜଂ॒-ଯଁଜ॑ମାନେ ଦଧାତି ।
ଦ୍ଯୁ॒ମଦ୍ଵ॑ଦତ ଵ॒ଯଗ୍ଂ ସ॑ଘା॒ନ୍ତ-ଞ୍ଜେ॒ଷ୍ମେତ୍ଯା॑ହ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯାଭିଭୂତ୍ଯୈ ॥ ମନୋ᳚-ଶ୍ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାଦେ॑ଵସ୍ଯ॒ ଯଜ॑ମାନସ୍ଯାସୁର॒ଘ୍ନୀ ଵାକ୍ । ଯ॒ଜ୍ଞା॒ଯୁ॒ଧେଷୁ॒ ପ୍ରଵି॑ଷ୍ଟା-ଽଽସୀତ୍ । ତେ-ଽସୁ॑ରା॒ ଯାଵ॑ନ୍ତୋ ଯଜ୍ଞାଯୁ॒ଧାନା॑ମୁ॒ଦ୍ଵଦ॑ତା-ମୁ॒ପାଶୃ॑ଣ୍ଵନ୍ନ୍ ।
ତେ ପରା॑-ଽଭଵନ୍ନ୍ । ତସ୍ମା॒-ଥ୍ସ୍ଵାନା॒-ମ୍ମଦ୍ଧ୍ଯେ॑-ଽଵ॒ସାଯ॑ ଯଜେତ । ଯାଵ॑ନ୍ତୋ-ଽସ୍ଯ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯା ଯଜ୍ଞାଯୁ॒ଧାନା॑-ମୁ॒ଦ୍ଵଦ॑ତା-ମୁପଶୃ॒ଣ୍ଵନ୍ତି॑ । ତେ ପରା॑ ଭଵନ୍ତି ।
ଉ॒ଚ୍ଚୈ-ସ୍ସ॒ମାହ॑ନ୍ତ॒ଵା ଆ॑ହ॒ ଵିଜି॑ତ୍ଯୈ ॥ 43 ॥
ଦ୍ଯୁ॒ମଦ୍ଵ॑ଦତ ଵ॒ଯଗ୍ଂ ସ॑ଘା॒ନ୍ତ-ଞ୍ଜେ॒ଷ୍ମେତ୍ଯା॑ହ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯାଭିଭୂତ୍ଯୈ ॥ ମନୋ᳚-ଶ୍ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାଦେ॑ଵସ୍ଯ॒ ଯଜ॑ମାନସ୍ଯାସୁର॒ଘ୍ନୀ ଵାକ୍ । ଯ॒ଜ୍ଞା॒ଯୁ॒ଧେଷୁ॒ ପ୍ରଵି॑ଷ୍ଟା-ଽଽସୀତ୍ । ତେ-ଽସୁ॑ରା॒ ଯାଵ॑ନ୍ତୋ ଯଜ୍ଞାଯୁ॒ଧାନା॑ମୁ॒ଦ୍ଵଦ॑ତା-ମୁ॒ପାଶୃ॑ଣ୍ଵନ୍ନ୍ ।
ତେ ପରା॑-ଽଭଵନ୍ନ୍ । ତସ୍ମା॒-ଥ୍ସ୍ଵାନା॒-ମ୍ମଦ୍ଧ୍ଯେ॑-ଽଵ॒ସାଯ॑ ଯଜେତ । ଯାଵ॑ନ୍ତୋ-ଽସ୍ଯ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯା ଯଜ୍ଞାଯୁ॒ଧାନା॑-ମୁ॒ଦ୍ଵଦ॑ତା-ମୁପଶୃ॒ଣ୍ଵନ୍ତି॑ । ତେ ପରା॑ ଭଵନ୍ତି ।
ଉ॒ଚ୍ଚୈ-ସ୍ସ॒ମାହ॑ନ୍ତ॒ଵା ଆ॑ହ॒ ଵିଜି॑ତ୍ଯୈ ॥ 43 ॥
ଵୃ॒ଙ୍କ୍ତ ଏ॑ଷାମିନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ᳚ମ୍ । ଶ୍ରେଷ୍ଠ॑ ଏଷା-ମ୍ଭଵତି ॥ ଵ॒ର୍॒ଷ ଵୃ॑ଦ୍ଧମସି॒ ପ୍ରତି॑ ତ୍ଵା ଵ॒ର୍॒ଷଵୃ॑ଦ୍ଧଂ-ଵେଁ॒ତ୍ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହ ।
ଵ॒ର୍॒ଷଵୃ॑ଦ୍ଧା॒ ଵା ଓଷ॑ଧଯଃ ।
ଵ॒ର୍॒ଷଵୃ॑ଦ୍ଧା ଇ॒ଷୀକା॒-ସ୍ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୈ ।
ଯ॒ଜ୍ଞଗ୍ଂ ରକ୍ଷା॒ଗ୍॒ସ୍ଯନୁ॒ ପ୍ରାଵି॑ଶନ୍ନ୍ ।
ତାନ୍ଯ॒ସ୍ନା ପ॒ଶୁଭ୍ଯୋ॑ ନି॒ରଵା॑ଦଯନ୍ତ ।
ତୁଷୈ॒ରୋଷ॑ଧୀଭ୍ଯଃ ॥ ପରା॑ପୂତ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷଃ॒ ପରା॑ପୂତା॒ ଅରା॑ତଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ।
ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯୈ ॥ 44 ॥
ଵ॒ର୍॒ଷଵୃ॑ଦ୍ଧା॒ ଵା ଓଷ॑ଧଯଃ ।
ଵ॒ର୍॒ଷଵୃ॑ଦ୍ଧା ଇ॒ଷୀକା॒-ସ୍ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ଯୈ ।
ଯ॒ଜ୍ଞଗ୍ଂ ରକ୍ଷା॒ଗ୍॒ସ୍ଯନୁ॒ ପ୍ରାଵି॑ଶନ୍ନ୍ ।
ତାନ୍ଯ॒ସ୍ନା ପ॒ଶୁଭ୍ଯୋ॑ ନି॒ରଵା॑ଦଯନ୍ତ ।
ତୁଷୈ॒ରୋଷ॑ଧୀଭ୍ଯଃ ॥ ପରା॑ପୂତ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷଃ॒ ପରା॑ପୂତା॒ ଅରା॑ତଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ।
ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯୈ ॥ 44 ॥
ରକ୍ଷ॑ସା-ମ୍ଭା॒ଗୋ॑-ଽସୀତ୍ଯା॑ହ । ତୁଷୈ॑ରେ॒ଵ ରକ୍ଷାଗ୍ଂ॑ସି ନି॒ରଵ॑ଦଯତେ । ଅ॒ପ ଉପ॑ସ୍ପୃଶତି ମେଦ୍ଧ୍ଯ॒ତ୍ଵାଯ॑ । ଵା॒ଯୁର୍ଵୋ॒ ଵି ଵି॑ନ॒କ୍ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହ । ପ॒ଵିତ୍ରଂ॒-ଵୈଁ ଵା॒ଯୁଃ । ପୁ॒ନାତ୍ଯେ॒ଵୈନାନ୍॑ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷାଦିଵ॒ ଵା ଏ॒ତେ ପ୍ରସ୍କ॑ନ୍ଦନ୍ତି । ଯେ ଶୂର୍ପା᳚ତ୍ । ଦେ॒ଵୋ ଵଃ॑ ସଵି॒ତା ହିର॑ଣ୍ଯପାଣିଃ॒ ପ୍ରତି॑ଗୃହ୍ଣା॒ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ।
ହ॒ଵିଷୋ-ଽସ୍କ॑ନ୍ଦାଯ । ତ୍ରିଷ୍ଫ॒ଲୀକ॑ର୍ତ॒ଵା ଆ॑ହ । ତ୍ର୍ଯା॑ଵୃ॒ଦ୍ଧି ଯ॒ଜ୍ଞଃ । ଅଥୋ॑ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॒ତ୍ଵାଯ॑ ॥ 45 ॥
ହ॒ଵିଷୋ-ଽସ୍କ॑ନ୍ଦାଯ । ତ୍ରିଷ୍ଫ॒ଲୀକ॑ର୍ତ॒ଵା ଆ॑ହ । ତ୍ର୍ଯା॑ଵୃ॒ଦ୍ଧି ଯ॒ଜ୍ଞଃ । ଅଥୋ॑ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॒ତ୍ଵାଯ॑ ॥ 45 ॥
(ଦ୍ଵାଭ୍ଯା॒ମୁ-ତ୍ପୁ॑ନାତି - ର॒ଶ୍ମଯୋ॑ - ନଯ॒ନ୍ତ୍ଯଗ୍ରେ॑ ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତିଂ - ଁଯ॒ଜ୍ଞୋ - ଽଦି॑ତି॒ - ରସ୍କ॑ନ୍ଦାଯ - ଗୃହ୍ଣା॒ମୀତ୍ଯା॑ହ - ଵ॒ଦେତ୍ଯା॑ହ॒ - ଵିଜି॑ତ୍ଯା॒ - ଅପ॑ହତ୍ଯା॒ - ଅସ୍କ॑ନ୍ଦାଯ॒ ତ୍ରୀଣି॑ ଚ) (ଅ. 5)
ଅନୁଵାକଂ 6 - ତଣ୍ଡୁଲପେଷଣମ୍
ଅଵ॑ଧୂତ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷୋ-ଽଵ॑ଧୂତା॒ ଅରା॑ତଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯୈ । ଅଦି॑ତ୍ଯା॒ସ୍ତ୍ଵଗ॒ସୀତ୍ଯା॑ହ । ଇ॒ଯଂ-ଵାଁ ଅଦି॑ତିଃ । ଅ॒ସ୍ଯା ଏ॒ଵୈନ॒-ତ୍ତ୍ଵଚ॑-ଙ୍କରୋତି । ପ୍ରତି॑ ତ୍ଵା ପୃଥି॒ଵୀ ଵେ॒ତ୍ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ।
ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ତ୍ପ୍ରତୀ॒ଚୀନ॑ଗ୍ରୀଵ॒-ମୁତ୍ତ॑ରଲୋ॒ମୋପ॑ସ୍ତୃଣାତି ମେଦ୍ଧ୍ଯ॒ତ୍ଵାଯ॑ । ତସ୍ମା᳚-ତ୍ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ତ୍ପ୍ର॒ତ୍ଯଞ୍ଚଃ॑ ପ॒ଶଵୋ॒ ମେଧ॒ମୁପ॑ତିଷ୍ଠନ୍ତେ । ତସ୍ମା᳚-ତ୍ପ୍ର॒ଜା ମୃ॒ଗ-ଙ୍ଗ୍ରାହୁ॑କାଃ । ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ନିଲା॑ଯତ ॥ 46 ॥
ଅନୁଵାକଂ 6 - ତଣ୍ଡୁଲପେଷଣମ୍
ଅଵ॑ଧୂତ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷୋ-ଽଵ॑ଧୂତା॒ ଅରା॑ତଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯୈ । ଅଦି॑ତ୍ଯା॒ସ୍ତ୍ଵଗ॒ସୀତ୍ଯା॑ହ । ଇ॒ଯଂ-ଵାଁ ଅଦି॑ତିଃ । ଅ॒ସ୍ଯା ଏ॒ଵୈନ॒-ତ୍ତ୍ଵଚ॑-ଙ୍କରୋତି । ପ୍ରତି॑ ତ୍ଵା ପୃଥି॒ଵୀ ଵେ॒ତ୍ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ।
ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ତ୍ପ୍ରତୀ॒ଚୀନ॑ଗ୍ରୀଵ॒-ମୁତ୍ତ॑ରଲୋ॒ମୋପ॑ସ୍ତୃଣାତି ମେଦ୍ଧ୍ଯ॒ତ୍ଵାଯ॑ । ତସ୍ମା᳚-ତ୍ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ତ୍ପ୍ର॒ତ୍ଯଞ୍ଚଃ॑ ପ॒ଶଵୋ॒ ମେଧ॒ମୁପ॑ତିଷ୍ଠନ୍ତେ । ତସ୍ମା᳚-ତ୍ପ୍ର॒ଜା ମୃ॒ଗ-ଙ୍ଗ୍ରାହୁ॑କାଃ । ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ନିଲା॑ଯତ ॥ 46 ॥
କୃଷ୍ଣୋ॑ ରୂ॒ପ-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା । ଯ-ତ୍କୃ॑ଷ୍ଣାଜି॒ନେ ହ॒ଵିର॑ଧିପି॒ନଷ୍ଟି॑ । ଯ॒ଜ୍ଞାଦେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ପ୍ରଯୁ॑ଙ୍କ୍ତେ । ହ॒ଵିଷୋ-ଽସ୍କ॑ନ୍ଦାଯ ॥ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ସ॒ହାସ୍ତା᳚ମ୍ । ତେ ଶ॑ମ୍ଯାମା॒ତ୍ରମେକ॒ମହ॒ର୍ଵ୍ଯୈତାଗ୍ଂ॑ ଶମ୍ଯାମା॒ତ୍ରମେକ॒ମହଃ॑ ॥ ଦି॒ଵ-ସ୍ସ୍କ॑ମ୍ଭ॒ନିର॑ସି॒ ପ୍ରତି॒ ତ୍ଵା ଽଦି॑ତ୍ଯା॒ସ୍ତ୍ଵଗ୍ଵେ॒ତ୍ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହ ।
ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵ୍ଯୋ-ର୍ଵୀତ୍ଯୈ᳚ । ଧି॒ଷଣା॑-ଽସି ପର୍ଵ॒ତ୍ଯା
ପ୍ରତି॑ ତ୍ଵା ଦି॒ଵ-ସ୍ସ୍କ॑ମ୍ଭ॒ନିର୍ଵେ॒ତ୍ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହ ।
ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵ୍ଯୋ-ର୍ଵିଧୃ॑ତ୍ଯୈ ॥ 47 ॥
ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵ୍ଯୋ-ର୍ଵୀତ୍ଯୈ᳚ । ଧି॒ଷଣା॑-ଽସି ପର୍ଵ॒ତ୍ଯା
ପ୍ରତି॑ ତ୍ଵା ଦି॒ଵ-ସ୍ସ୍କ॑ମ୍ଭ॒ନିର୍ଵେ॒ତ୍ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହ ।
ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵ୍ଯୋ-ର୍ଵିଧୃ॑ତ୍ଯୈ ॥ 47 ॥
ଧି॒ଷଣା॑-ଽସି ପାର୍ଵତେ॒ଯୀ ପ୍ରତି॑ ତ୍ଵା ପର୍ଵ॒ତିର୍ଵେ॒ତ୍ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହ । ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵ୍ଯୋର୍ଧୃତ୍ଯୈ᳚ ॥ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ ପ୍ରସୂ᳚ତ୍ଯୈ । ଅ॒ଶ୍ଵିନୋ᳚-ର୍ବା॒ହୁଭ୍ଯା॒ମିତ୍ଯା॑ହ । ଅ॒ଶ୍ଵିନୌ॒ ହି ଦେ॒ଵାନା॑ମଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୂ ଆସ୍ତା᳚ମ୍ । ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ହସ୍ତା᳚ଭ୍ଯା॒ମିତ୍ଯା॑ହ॒ ଯତ୍ଯୈ᳚ ।
ଅଧି॑ଵପା॒ମୀତ୍ଯା॑ହ । ଯ॒ଥା॒ଦେ॒ଵ॒ତ-ମେ॒ଵୈନା॒ନଧି॑ ଵପତି ॥ ଧା॒ନ୍ଯ॑ମସି ଧିନୁ॒ହି ଦେ॒ଵାନିତ୍ଯା॑ହ । ଏ॒ତସ୍ଯ॒ ଯଜୁ॑ଷୋ ଵୀ॒ର୍ଯେ॑ଣ ॥ 48 ॥
ଅଧି॑ଵପା॒ମୀତ୍ଯା॑ହ । ଯ॒ଥା॒ଦେ॒ଵ॒ତ-ମେ॒ଵୈନା॒ନଧି॑ ଵପତି ॥ ଧା॒ନ୍ଯ॑ମସି ଧିନୁ॒ହି ଦେ॒ଵାନିତ୍ଯା॑ହ । ଏ॒ତସ୍ଯ॒ ଯଜୁ॑ଷୋ ଵୀ॒ର୍ଯେ॑ଣ ॥ 48 ॥
ଯାଵ॒ଦେକା॑ ଦେ॒ଵତା॑ କା॒ମଯ॑ତେ॒ ଯାଵ॒ଦେକା᳚ । ତାଵ॒ଦାହୁ॑ତିଃ ପ୍ରଥତେ । ନ ହି ତଦସ୍ତି॑ । ଯତ୍ତାଵ॑ଦେ॒ଵ ସ୍ଯାତ୍ । ଯାଵ॑ଜ୍ଜୁ॒ହୋତି॑ ॥ ପ୍ରା॒ଣାଯ॑ ତ୍ଵା-ଽପା॒ନାଯ॒ ତ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ । ପ୍ରା॒ଣାନେ॒ଵ ଯଜ॑ମାନେ ଦଧାତି । ଦୀ॒ର୍ଘାମନୁ॒ ପ୍ରସି॑ତି॒ମାଯୁ॑ଷେ ଧା॒ମିତ୍ଯା॑ହ । ଆଯୁ॑ରେ॒ଵାସ୍ମି॑-ନ୍ଦଧାତି ।
ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷାଦିଵ॒ ଵା ଏ॒ତାନି॒ ପ୍ରସ୍କ॑ନ୍ଦନ୍ତି । ଯାନି॑ ଦୃ॒ଷଦଃ॑ । ଦେ॒ଵୋ ଵଃ॑ ସଵି॒ତା ହିର॑ଣ୍ଯପାଣିଃ॒ ପ୍ରତି॑ ଗୃହ୍ଣା॒ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯୈ । ହ॒ଵିଷୋ-ଽସ୍କ॑ନ୍ଦାଯ ॥
ଅସଂ॑ଵଁପନ୍ତୀ ପିଗ୍ଂଷା॒ଣୂନି॑ କୁରୁତା॒ଦିତ୍ଯା॑ହ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॒ତ୍ଵାଯ॑ ॥ 49 ॥
ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷାଦିଵ॒ ଵା ଏ॒ତାନି॒ ପ୍ରସ୍କ॑ନ୍ଦନ୍ତି । ଯାନି॑ ଦୃ॒ଷଦଃ॑ । ଦେ॒ଵୋ ଵଃ॑ ସଵି॒ତା ହିର॑ଣ୍ଯପାଣିଃ॒ ପ୍ରତି॑ ଗୃହ୍ଣା॒ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯୈ । ହ॒ଵିଷୋ-ଽସ୍କ॑ନ୍ଦାଯ ॥
ଅସଂ॑ଵଁପନ୍ତୀ ପିଗ୍ଂଷା॒ଣୂନି॑ କୁରୁତା॒ଦିତ୍ଯା॑ହ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॒ତ୍ଵାଯ॑ ॥ 49 ॥
(ନିଲା॑ଯତ॒ - ଵିଧୃ॑ତ୍ଯୈ - ଵୀ॒ର୍ଯେ॑ଣ - ସ୍କନ୍ଦନ୍ତି ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ ) (ଅ. 6)
ଅନୁଵାକଂ 7 - କପାଲୋପଧାନମ୍
ଧୃଷ୍ଟି॑ରସି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ ଯ॒ଚ୍ଛେତ୍ଯା॑ହ॒ ଧୃତ୍ଯୈ᳚ ॥
ଅପା᳚ଗ୍ନେ॒ ଽଗ୍ନିମା॒ମାଦ॑-ଞ୍ଜହି॒ ନିଷ୍କ୍ର॒ଵ୍ଯାଦଗ୍ଂ॑
ସେ॒ଧା ଦେ॑ଵ॒ଯଜଂ॑-ଵଁ॒ହେତ୍ଯା॑ହ ।
ଯ ଏ॒ଵାମାତ୍କ୍ର॒ଵ୍ଯାତ୍ । ତମ॑ପ॒ହତ୍ଯ॑ । ମେଦ୍ଧ୍ଯେ॒-ଽଗ୍ନୌ କ॒ପାଲ॒ମୁପ॑ଦଧାତି ॥ ନିର୍ଦ॑ଗ୍ଧ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷୋ॒ ନିର୍ଦ॑ଗ୍ଧା॒ ଅରା॑ତଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ରକ୍ଷାଗ୍॑ସ୍ଯେ॒ଵ
ନିର୍ଦ॑ହତି । ଅ॒ଗ୍ନି॒ଵତ୍ଯୁପ॑ଦଧାତି । ଅ॒ସ୍ମିନ୍ନେ॒ଵ ଲୋ॒କେ ଜ୍ଯୋତି॑ର୍ଧତ୍ତେ । ଅଙ୍ଗା॑ର॒ମଧି॑-ଵର୍ତଯତି ॥ 50 ॥
ଅନୁଵାକଂ 7 - କପାଲୋପଧାନମ୍
ଧୃଷ୍ଟି॑ରସି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ ଯ॒ଚ୍ଛେତ୍ଯା॑ହ॒ ଧୃତ୍ଯୈ᳚ ॥
ଅପା᳚ଗ୍ନେ॒ ଽଗ୍ନିମା॒ମାଦ॑-ଞ୍ଜହି॒ ନିଷ୍କ୍ର॒ଵ୍ଯାଦଗ୍ଂ॑
ସେ॒ଧା ଦେ॑ଵ॒ଯଜଂ॑-ଵଁ॒ହେତ୍ଯା॑ହ ।
ଯ ଏ॒ଵାମାତ୍କ୍ର॒ଵ୍ଯାତ୍ । ତମ॑ପ॒ହତ୍ଯ॑ । ମେଦ୍ଧ୍ଯେ॒-ଽଗ୍ନୌ କ॒ପାଲ॒ମୁପ॑ଦଧାତି ॥ ନିର୍ଦ॑ଗ୍ଧ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷୋ॒ ନିର୍ଦ॑ଗ୍ଧା॒ ଅରା॑ତଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ରକ୍ଷାଗ୍॑ସ୍ଯେ॒ଵ
ନିର୍ଦ॑ହତି । ଅ॒ଗ୍ନି॒ଵତ୍ଯୁପ॑ଦଧାତି । ଅ॒ସ୍ମିନ୍ନେ॒ଵ ଲୋ॒କେ ଜ୍ଯୋତି॑ର୍ଧତ୍ତେ । ଅଙ୍ଗା॑ର॒ମଧି॑-ଵର୍ତଯତି ॥ 50 ॥
ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ ଏ॒ଵ ଜ୍ଯୋତି॑ର୍ଧତ୍ତେ ।
ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯମେ॒ଵାମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ ଜ୍ଯୋତି॑ର୍ଧତ୍ତେ ।
ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମନ୍ତୋ-ଽସ୍ମା ଇ॒ମେ ଲୋ॒କା ଭ॑ଵନ୍ତି ।
ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ଧ୍ରୁ॒ଵମ॑ସି ପୃଥି॒ଵୀ-ନ୍ଦୃ॒ଗ୍ଂ॒ହେତ୍ଯା॑ହ । ପୃ॒ଥି॒ଵୀମେ॒ଵୈତେନ॑ ଦୃଗ୍ଂହତି ।
ଧ॒ର୍ତ୍ରମ॑ସ୍ଯ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ନ୍ଦୃ॒ଗ୍ଂ॒ହେତ୍ଯା॑ହ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମେ॒ଵୈତେନ॑ ଦୃଗ୍ଂହତି ।
ଧ॒ରୁଣ॑ମସି॒ ଦିଵ॑-ନ୍ଦୃ॒ଗ୍ଂ॒ହେତ୍ଯା॑ହ । ଦିଵ॑ମେ॒ଵୈତେନ॑ ଦୃଗ୍ଂହତି ॥ 51 ॥
ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯମେ॒ଵାମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ ଜ୍ଯୋତି॑ର୍ଧତ୍ତେ ।
ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମନ୍ତୋ-ଽସ୍ମା ଇ॒ମେ ଲୋ॒କା ଭ॑ଵନ୍ତି ।
ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ଧ୍ରୁ॒ଵମ॑ସି ପୃଥି॒ଵୀ-ନ୍ଦୃ॒ଗ୍ଂ॒ହେତ୍ଯା॑ହ । ପୃ॒ଥି॒ଵୀମେ॒ଵୈତେନ॑ ଦୃଗ୍ଂହତି ।
ଧ॒ର୍ତ୍ରମ॑ସ୍ଯ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ନ୍ଦୃ॒ଗ୍ଂ॒ହେତ୍ଯା॑ହ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମେ॒ଵୈତେନ॑ ଦୃଗ୍ଂହତି ।
ଧ॒ରୁଣ॑ମସି॒ ଦିଵ॑-ନ୍ଦୃ॒ଗ୍ଂ॒ହେତ୍ଯା॑ହ । ଦିଵ॑ମେ॒ଵୈତେନ॑ ଦୃଗ୍ଂହତି ॥ 51 ॥
ଧର୍ମା॑ସି॒ ଦିଶୋ॑ ଦୃ॒ଗ୍ଂ॒ହେତ୍ଯା॑ହ ।
ଦିଶ॑ ଏ॒ଵୈତେନ॑ ଦୃଗ୍ଂହତି । ଇ॒ମାନେ॒ଵୈତୈ-ର୍ଲୋ॒କା-ନ୍ଦୃଗ୍ଂ॑ହତି । ଦୃଗ୍ଂ ହ॑ନ୍ତେ-ଽସ୍ମା ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭିଃ॑ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ତ୍ରୀଣ୍ଯଗ୍ରେ॑ କ॒ପାଲା॒ନ୍ଯୁପ॑ଦଧାତି । ତ୍ରଯ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ ।
ଏ॒ଷାଂ-ଲୋଁ॒କାନା॒ମାପ୍ତ୍ଯୈ᳚ ।
ଏକ॒ମଗ୍ରେ॑ କ॒ପାଲ॒ମୁପ॑ଦଧାତି ।
ଏକଂ॒-ଵାଁ ଅଗ୍ରେ॑ କ॒ପାଲ॒-ମ୍ପୁରୁ॑ଷସ୍ଯ ସ॒ଭଂଵଁ॑ତି ॥ 52 ॥
ଦିଶ॑ ଏ॒ଵୈତେନ॑ ଦୃଗ୍ଂହତି । ଇ॒ମାନେ॒ଵୈତୈ-ର୍ଲୋ॒କା-ନ୍ଦୃଗ୍ଂ॑ହତି । ଦୃଗ୍ଂ ହ॑ନ୍ତେ-ଽସ୍ମା ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭିଃ॑ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ତ୍ରୀଣ୍ଯଗ୍ରେ॑ କ॒ପାଲା॒ନ୍ଯୁପ॑ଦଧାତି । ତ୍ରଯ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ ।
ଏ॒ଷାଂ-ଲୋଁ॒କାନା॒ମାପ୍ତ୍ଯୈ᳚ ।
ଏକ॒ମଗ୍ରେ॑ କ॒ପାଲ॒ମୁପ॑ଦଧାତି ।
ଏକଂ॒-ଵାଁ ଅଗ୍ରେ॑ କ॒ପାଲ॒-ମ୍ପୁରୁ॑ଷସ୍ଯ ସ॒ଭଂଵଁ॑ତି ॥ 52 ॥
ଅଥ॒ ଦ୍ଵେ । ଅଥ॒ ତ୍ରୀଣି॑ । ଅଥ॑ ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ । ଅଥା॒ଷ୍ଟୌ ।
ତସ୍ମା॑ଦ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲ॒-ମ୍ପୁରୁ॑ଷସ୍ଯ॒ ଶିରଃ॑ ।
ଯଦେ॒ଵ-ଙ୍କ॒ପାଲା᳚ନ୍ଯୁପ॒ ଦଧା॑ତି । ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵୈ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ । ଯ॒ଜ୍ଞମେ॒ଵ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ଗ୍ଂ॒ ସଗ୍ଗ୍ସ୍କ॑ରୋତି ।
ଆ॒ତ୍ମାନ॑ମେ॒ଵ ତ-ଥ୍ସଗ୍ଗ୍ସ୍କ॑ରୋତି । ତଗ୍ଂ ସଗ୍ଗ୍ସ୍କୃ॑ତମା॒ତ୍ମାନ᳚ମ୍ ॥ 53 ॥
ତସ୍ମା॑ଦ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲ॒-ମ୍ପୁରୁ॑ଷସ୍ଯ॒ ଶିରଃ॑ ।
ଯଦେ॒ଵ-ଙ୍କ॒ପାଲା᳚ନ୍ଯୁପ॒ ଦଧା॑ତି । ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵୈ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ । ଯ॒ଜ୍ଞମେ॒ଵ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ଗ୍ଂ॒ ସଗ୍ଗ୍ସ୍କ॑ରୋତି ।
ଆ॒ତ୍ମାନ॑ମେ॒ଵ ତ-ଥ୍ସଗ୍ଗ୍ସ୍କ॑ରୋତି । ତଗ୍ଂ ସଗ୍ଗ୍ସ୍କୃ॑ତମା॒ତ୍ମାନ᳚ମ୍ ॥ 53 ॥
ଅ॒ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ-ଽନୁ॒ପରୈ॑ତି ॥ ଯଦ॒ଷ୍ଟାଵୁ॑ପ॒ ଦଧା॑ତି । ଗା॒ଯ॒ତ୍ରି॒ଯା ତ-ଥ୍ସମ୍ମି॑ତମ୍ । ଯନ୍ନଵ॑ । ତ୍ରି॒ଵୃତା॒ ତତ୍ । ଯ-ଦ୍ଦଶ॑ । ଵି॒ରାଜା॒ ତତ୍ । ଯଦେକା॑ଦଶ । ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଭା॒ ତତ୍ । ଯଦ୍ଦ୍ଵାଦ॑ଶ ॥ 54 ॥
ଜଗ॑ତ୍ଯା॒ ତତ୍ । ଛନ୍ଦଃ॑ ସମ୍ମିତାନି॒ ସ ଉ॑ପ॒ଦଧ॑-ତ୍କ॒ପାଲା॑ନି । ଇ॒ମାନ୍ ଁଲୋ॒କାନ॑ନୁପୂ॒ର୍ଵ-ନ୍ଦିଶୋ॒ ଵିଧୃ॑ତ୍ଯୈ ଦୃଗ୍ଂହତି । ଅଥାଯୁଃ॑ ପ୍ରା॒ଣା-ନ୍ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂନ୍. ଯଜ॑ମାନେ ଦଧାତି । ସ॒ଜା॒ତାନ॑ସ୍ମା ଅ॒ଭିତୋ॑ ବହୁ॒ଲାନ୍ କ॑ରୋତି ॥
ଚିତ॒-ସ୍ସ୍ଥେତ୍ଯା॑ହ । ଯ॒ଥା॒ ଯ॒ଜୁରେ॒ଵୈତତ୍ ॥
ଭୃଗୂ॑ଣା॒ମଙ୍ଗି॑ରସା॒-ନ୍ତପ॑ସା ତପ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵ॒ମିତ୍ଯା॑ହ ।
ଦେ॒ଵତା॑ନା-ମେ॒ଵୈନା॑ନି॒ ତପ॑ସା ତପତି । ତାନି॒ ତତ॒-ସ୍ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଥି॑ତେ । ଯାନି॑ ଘ॒ର୍ମେ କ॒ପାଲା᳚ନ୍ ଯୁପଚି॒ନ୍ଵନ୍ତି॑ ଵେ॒ଧସ॒ ଇତି॒ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦଯ॒ର୍ଚା ଵିମୁ॑ଞ୍ଚତି । ଚତୁ॑ଷ୍ପାଦଃ ପ॒ଶଵଃ॑ । ପ॒ଶୁଷ୍ଵେ॒ଵୋପରି॑ଷ୍ଟା॒-ତ୍ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ॥ 55 ॥
ଚିତ॒-ସ୍ସ୍ଥେତ୍ଯା॑ହ । ଯ॒ଥା॒ ଯ॒ଜୁରେ॒ଵୈତତ୍ ॥
ଭୃଗୂ॑ଣା॒ମଙ୍ଗି॑ରସା॒-ନ୍ତପ॑ସା ତପ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵ॒ମିତ୍ଯା॑ହ ।
ଦେ॒ଵତା॑ନା-ମେ॒ଵୈନା॑ନି॒ ତପ॑ସା ତପତି । ତାନି॒ ତତ॒-ସ୍ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଥି॑ତେ । ଯାନି॑ ଘ॒ର୍ମେ କ॒ପାଲା᳚ନ୍ ଯୁପଚି॒ନ୍ଵନ୍ତି॑ ଵେ॒ଧସ॒ ଇତି॒ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦଯ॒ର୍ଚା ଵିମୁ॑ଞ୍ଚତି । ଚତୁ॑ଷ୍ପାଦଃ ପ॒ଶଵଃ॑ । ପ॒ଶୁଷ୍ଵେ॒ଵୋପରି॑ଷ୍ଟା॒-ତ୍ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ॥ 55 ॥
(ଵ॒ର୍ତ॒ଯ॒ତି॒ - ଦିଵ॑ମେ॒ଵୈତେନ॑ ଦୃଗ୍ଂହତି - ସ॒ମ୍ଭଵ॑ତି॒ - ତଗ୍ଂ ସଗ୍ଗ୍ସ୍କୃ॑ତମା॒ତ୍ମାନଂ॒ - ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ - ସଗ୍ଗ୍ସ୍ଥି॑ତେ॒ ତ୍ରୀଣି॑ ଚ) (ଅ. 7)
ଅନୁଵାକଂ 8 - ପୁରୋଡାଶାନିଷ୍ପାଦନମ୍
ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ ପ୍ରସୂ᳚ତ୍ଯୈ । ଅ॒ଶ୍ଵିନୋ᳚-ର୍ବା॒ହୁଭ୍ଯା॒ମିତ୍ଯା॑ହ ।
ଅ॒ଶ୍ଵିନୌ॒ ହି ଦେ॒ଵାନା॑ମଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୂ ଆସ୍ତା᳚ମ୍ ।
ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ହସ୍ତା᳚ଭ୍ଯା॒ମିତ୍ଯା॑ହ॒ ଯତ୍ଯୈ᳚ ।
ସଂଵଁ॑ପା॒ମୀତ୍ଯା॑ହ । ଯ॒ଥା॒ ଦେ॒ଵ॒ତମେ॒ଵୈନା॑ନି॒ ସଂଵଁ॑ପତି ॥ ସମାପୋ॑ ଅ॒ଦ୍ଭିର॑ଗ୍ମତ॒ ସମୋଷ॑ଧଯୋ॒ ରସେ॒ନେତ୍ଯା॑ହ । ଆପୋ॒ ଵା ଓଷ॑ଧୀ-ର୍ଜିନ୍ଵନ୍ତି । ଓଷ॑ଧଯୋ॒-ଽପୋ ଜି॑ନ୍ଵନ୍ତି ।
ଅ॒ନ୍ଯା ଵା ଏ॒ତାସା॑ମ॒ନ୍ଯା ଜି॑ନ୍ଵନ୍ତି ॥ 56 ॥
ଅନୁଵାକଂ 8 - ପୁରୋଡାଶାନିଷ୍ପାଦନମ୍
ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ ପ୍ରସୂ᳚ତ୍ଯୈ । ଅ॒ଶ୍ଵିନୋ᳚-ର୍ବା॒ହୁଭ୍ଯା॒ମିତ୍ଯା॑ହ ।
ଅ॒ଶ୍ଵିନୌ॒ ହି ଦେ॒ଵାନା॑ମଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୂ ଆସ୍ତା᳚ମ୍ ।
ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ହସ୍ତା᳚ଭ୍ଯା॒ମିତ୍ଯା॑ହ॒ ଯତ୍ଯୈ᳚ ।
ସଂଵଁ॑ପା॒ମୀତ୍ଯା॑ହ । ଯ॒ଥା॒ ଦେ॒ଵ॒ତମେ॒ଵୈନା॑ନି॒ ସଂଵଁ॑ପତି ॥ ସମାପୋ॑ ଅ॒ଦ୍ଭିର॑ଗ୍ମତ॒ ସମୋଷ॑ଧଯୋ॒ ରସେ॒ନେତ୍ଯା॑ହ । ଆପୋ॒ ଵା ଓଷ॑ଧୀ-ର୍ଜିନ୍ଵନ୍ତି । ଓଷ॑ଧଯୋ॒-ଽପୋ ଜି॑ନ୍ଵନ୍ତି ।
ଅ॒ନ୍ଯା ଵା ଏ॒ତାସା॑ମ॒ନ୍ଯା ଜି॑ନ୍ଵନ୍ତି ॥ 56 ॥
ତସ୍ମା॑ଦେ॒ଵମା॑ହ । ସଗ୍ଂ ରେ॒ଵତୀ॒-ର୍ଜଗ॑ତୀଭି॒-ର୍ମଧୁ॑ମତୀ॒-ର୍ମଧୁ॑ମତୀଭି-ସ୍ସୃଜ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵ॒ମିତ୍ଯା॑ହ ।
ଆପୋ॒ ଵୈ ରେ॒ଵତୀଃ᳚ । ପ॒ଶଵୋ॒ ଜଗ॑ତୀଃ । ଓଷ॑ଧଯୋ॒ ମଧୁ॑ମତୀଃ । ଆପ॒ ଓଷ॑ଧୀଃ ପ॒ଶୂନ୍ । ତାନେ॒ଵାସ୍ମା॑ ଏକ॒ଧା ସ॒ଗ୍ଂ॒ସୃଜ୍ଯ॑ । ମଧୁ॑ମତଃ କରୋତି ।
ଅ॒ଦ୍ଭ୍ଯଃ ପରି॒ ପ୍ରଜା॑ତା-ସ୍ସ୍ଥ॒ ସମ॒ଦ୍ଭିଃ ପୃ॑ଚ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵ॒ମିତି॑ ପ॒ର୍ଯାପ୍ଲା॑ଵଯତି ।
ଯଥା॒ ସୁଵୃ॑ଷ୍ଟ ଇ॒ମାମ॑ନୁ ଵି॒ସୃତ୍ଯ॑ ॥ 57 ॥
ଆପୋ॒ ଵୈ ରେ॒ଵତୀଃ᳚ । ପ॒ଶଵୋ॒ ଜଗ॑ତୀଃ । ଓଷ॑ଧଯୋ॒ ମଧୁ॑ମତୀଃ । ଆପ॒ ଓଷ॑ଧୀଃ ପ॒ଶୂନ୍ । ତାନେ॒ଵାସ୍ମା॑ ଏକ॒ଧା ସ॒ଗ୍ଂ॒ସୃଜ୍ଯ॑ । ମଧୁ॑ମତଃ କରୋତି ।
ଅ॒ଦ୍ଭ୍ଯଃ ପରି॒ ପ୍ରଜା॑ତା-ସ୍ସ୍ଥ॒ ସମ॒ଦ୍ଭିଃ ପୃ॑ଚ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵ॒ମିତି॑ ପ॒ର୍ଯାପ୍ଲା॑ଵଯତି ।
ଯଥା॒ ସୁଵୃ॑ଷ୍ଟ ଇ॒ମାମ॑ନୁ ଵି॒ସୃତ୍ଯ॑ ॥ 57 ॥
ଆପ॒ ଓଷ॑ଧୀର୍ମ॒ହଯ॑ନ୍ତି । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ ॥
ଜନ॑ଯତ୍ଯୈ ତ୍ଵା॒ ସଂଯୌଁ॒ମୀତ୍ଯା॑ହ । ପ୍ର॒ଜା ଏ॒ଵୈତେନ॑ ଦାଧାର । ଅ॒ଗ୍ନଯେ᳚ ତ୍ଵା॒-ଽଗ୍ନୀଷୋମା᳚ଭ୍ଯା॒ମିତ୍ଯା॑ହ॒ ଵ୍ଯାଵୃ॑ତ୍ତ୍ଯୈ । ମ॒ଖସ୍ଯ॒ ଶିରୋ॒-ଽସୀତ୍ଯା॑ହ ।
ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵୈ ମ॒ଖଃ । ତସ୍ଯୈ॒ତଚ୍ଛିରଃ॑ । ଯ-ତ୍ପୁ॑ରୋ॒ଡାଶଃ॑ । ତସ୍ମା॑ଦେ॒ଵମା॑ହ ॥ 58 ॥
ଜନ॑ଯତ୍ଯୈ ତ୍ଵା॒ ସଂଯୌଁ॒ମୀତ୍ଯା॑ହ । ପ୍ର॒ଜା ଏ॒ଵୈତେନ॑ ଦାଧାର । ଅ॒ଗ୍ନଯେ᳚ ତ୍ଵା॒-ଽଗ୍ନୀଷୋମା᳚ଭ୍ଯା॒ମିତ୍ଯା॑ହ॒ ଵ୍ଯାଵୃ॑ତ୍ତ୍ଯୈ । ମ॒ଖସ୍ଯ॒ ଶିରୋ॒-ଽସୀତ୍ଯା॑ହ ।
ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଵୈ ମ॒ଖଃ । ତସ୍ଯୈ॒ତଚ୍ଛିରଃ॑ । ଯ-ତ୍ପୁ॑ରୋ॒ଡାଶଃ॑ । ତସ୍ମା॑ଦେ॒ଵମା॑ହ ॥ 58 ॥
ଘ॒ର୍ମୋ॑-ଽସି ଵି॒ଶ୍ଵାଯୁ॒ରିତ୍ଯା॑ହ । ଵିଶ୍ଵ॑ମେ॒ଵାଯୁ॒-ର୍ଯଜ॑ମାନେ ଦଧାତି । ଉ॒ରୁ ପ୍ର॑ଥସ୍ଵୋ॒ରୁ ତେ॑ ଯ॒ଜ୍ଞପ॑ତିଃ ପ୍ରଥତା॒ମିତ୍ଯା॑ହ । ଯଜ॑ମାନମେ॒ଵ ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭିଃ॑ ପ୍ରଥଯତି । ତ୍ଵଚ॑-ଙ୍ଗୃହ୍ଣୀ॒ଷ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ ।
ସର୍ଵ॑ମେ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ସତ॑ନୁ-ଙ୍କରୋତି । ଅଥା॒ପ ଆ॒ନୀଯ॒ ପରି॑ ମାର୍ଷ୍ଟି । ମା॒ଗ୍ଂ॒ସ ଏ॒ଵ ତ-ତ୍ତ୍ଵଚ॑-ନ୍ଦଧାତି । ତସ୍ମା᳚-ତ୍ତ୍ଵ॒ଚା ମା॒ଗ୍ଂ॒ସ-ଞ୍ଛ॒ନ୍ନମ୍ ॥
ଘ॒ର୍ମୋ ଵା ଏ॒ଷୋ-ଽଶା᳚ନ୍ତଃ ॥ 59 ॥
ସର୍ଵ॑ମେ॒ଵୈନ॒ଗ୍ଂ॒ ସତ॑ନୁ-ଙ୍କରୋତି । ଅଥା॒ପ ଆ॒ନୀଯ॒ ପରି॑ ମାର୍ଷ୍ଟି । ମା॒ଗ୍ଂ॒ସ ଏ॒ଵ ତ-ତ୍ତ୍ଵଚ॑-ନ୍ଦଧାତି । ତସ୍ମା᳚-ତ୍ତ୍ଵ॒ଚା ମା॒ଗ୍ଂ॒ସ-ଞ୍ଛ॒ନ୍ନମ୍ ॥
ଘ॒ର୍ମୋ ଵା ଏ॒ଷୋ-ଽଶା᳚ନ୍ତଃ ॥ 59 ॥
ଅ॒ର୍ଧ॒ମା॒ସେ᳚-ଽର୍ଧମାସେ॒ ପ୍ରଵୃ॑ଜ୍ଯତେ । ଯ-ତ୍ପୁ॑ରୋ॒ଡାଶଃ॑ । ସ ଈ᳚ଶ୍ଵ॒ରୋ ଯଜ॑ମାନଗ୍ଂ ଶୁ॒ଚା ପ୍ର॒ଦହଃ॑ । ପର୍ଯ॑ଗ୍ନି କରୋତି । ପ॒ଶୁମେ॒ଵୈନ॑ମକଃ । ଶାନ୍ତ୍ଯା॒ ଅପ୍ର॑ଦାହାଯ । ତ୍ରିଃ ପର୍ଯ॑ଗ୍ନି କରୋତି ।
ତ୍ର୍ଯା॑ଵୃ॒ଦ୍ଧି ଯ॒ଜ୍ଞଃ । ଅଥୋ॒ ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯୈ ॥
ଅ॒ନ୍ତରି॑ତ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷୋ॒-ଽନ୍ତରି॑ତା॒ ଅରା॑ତଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ॥ 60 ॥
ତ୍ର୍ଯା॑ଵୃ॒ଦ୍ଧି ଯ॒ଜ୍ଞଃ । ଅଥୋ॒ ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯୈ ॥
ଅ॒ନ୍ତରି॑ତ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷୋ॒-ଽନ୍ତରି॑ତା॒ ଅରା॑ତଯ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ॥ 60 ॥
ରକ୍ଷ॑ସା-ମ॒ନ୍ତର୍ହି॑ତ୍ଯୈ । ପୁ॒ରୋ॒ଡାଶଂ॒-ଵାଁ ଅଧି॑ଶ୍ରିତ॒ଗ୍ଂ॒ ରକ୍ଷାଗ୍॑ସ୍ଯଜିଘାଗ୍ଂସନ୍ନ୍ ।
ଦି॒ଵି ନାକୋ॒ ନାମା॒ଗ୍ନୀ ର॑କ୍ଷୋ॒ହା । ସ ଏ॒ଵାସ୍ମା॒-ଦ୍ରକ୍ଷା॒ଗ୍॒ସ୍ଯପା॑ହନ୍ନ୍ । ଦେ॒ଵସ୍ତ୍ଵା॑ ସଵି॒ତା ଶ୍ର॑ପଯ॒ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହ । ସ॒ଵି॒ତୃପ୍ର॑ସୂତ ଏ॒ଵୈନଗ୍ଗ୍॑ ଶ୍ରପଯତି । ଵର୍ଷି॑ଷ୍ଠେ॒ ଅଧି॒ ନାକ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯୈ । ଅ॒ଗ୍ନିସ୍ତେ॑ ତ॒ନୁଵ॒-ମ୍ମା-ଽତି॑ ଧା॒ଗିତ୍ଯା॒ହାନ॑ତିଦାହାଯ । ଅଗ୍ନେ॑ ହ॒ଵ୍ଯଗ୍ଂ ର॑କ୍ଷ॒ସ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ॒ ଗୁପ୍ତ୍ଯୈ᳚ ॥ 61 ॥
ଦି॒ଵି ନାକୋ॒ ନାମା॒ଗ୍ନୀ ର॑କ୍ଷୋ॒ହା । ସ ଏ॒ଵାସ୍ମା॒-ଦ୍ରକ୍ଷା॒ଗ୍॒ସ୍ଯପା॑ହନ୍ନ୍ । ଦେ॒ଵସ୍ତ୍ଵା॑ ସଵି॒ତା ଶ୍ର॑ପଯ॒ତ୍ଵିତ୍ଯା॑ହ । ସ॒ଵି॒ତୃପ୍ର॑ସୂତ ଏ॒ଵୈନଗ୍ଗ୍॑ ଶ୍ରପଯତି । ଵର୍ଷି॑ଷ୍ଠେ॒ ଅଧି॒ ନାକ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯୈ । ଅ॒ଗ୍ନିସ୍ତେ॑ ତ॒ନୁଵ॒-ମ୍ମା-ଽତି॑ ଧା॒ଗିତ୍ଯା॒ହାନ॑ତିଦାହାଯ । ଅଗ୍ନେ॑ ହ॒ଵ୍ଯଗ୍ଂ ର॑କ୍ଷ॒ସ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ॒ ଗୁପ୍ତ୍ଯୈ᳚ ॥ 61 ॥
ଅଵି॑ଦହନ୍ତ-ଶ୍ଶ୍ରପଯ॒ତେତି॒ ଵାଚଂ॒-ଵିଁସୃ॑ଜତେ ।
ଯ॒ଜ୍ଞମେ॒ଵ ହ॒ଵୀଗ୍ଷ୍ଯ॑ଭି-ଵ୍ଯା॒ହୃତ୍ଯ॒ ପ୍ରତ॑ନୁତେ ।
ପୁ॒ରୋ॒ରୁଚ॒ମଵି॑ଦାହାଯ॒ ଶୃତ୍ଯୈ॑ କରୋତି ॥ ମ॒ସ୍ତିଷ୍କୋ॒ ଵୈ ପୁ॑ରୋ॒ଡାଶଃ॑ । ତଂ-ଯଁନ୍ନାଭି॑ଵା॒ସଯେ᳚ତ୍ । ଆ॒ଵିର୍ମ॒ସ୍ତିଷ୍କଃ॑ ସ୍ଯାତ୍ । ଅ॒ଭିଵା॑ସଯତି ।
ତସ୍ମା॒-ଦ୍ଗୁହା॑ ମ॒ସ୍ତିଷ୍କଃ॑ । ଭସ୍ମ॑ନା॒-ଽଭି ଵା॑ସଯତି ।
ତସ୍ମା᳚-ନ୍ମା॒ଗ୍ଂ॒ସେନାସ୍ଥି॑ ଛ॒ନ୍ନମ୍ ॥ 62 ॥
ଯ॒ଜ୍ଞମେ॒ଵ ହ॒ଵୀଗ୍ଷ୍ଯ॑ଭି-ଵ୍ଯା॒ହୃତ୍ଯ॒ ପ୍ରତ॑ନୁତେ ।
ପୁ॒ରୋ॒ରୁଚ॒ମଵି॑ଦାହାଯ॒ ଶୃତ୍ଯୈ॑ କରୋତି ॥ ମ॒ସ୍ତିଷ୍କୋ॒ ଵୈ ପୁ॑ରୋ॒ଡାଶଃ॑ । ତଂ-ଯଁନ୍ନାଭି॑ଵା॒ସଯେ᳚ତ୍ । ଆ॒ଵିର୍ମ॒ସ୍ତିଷ୍କଃ॑ ସ୍ଯାତ୍ । ଅ॒ଭିଵା॑ସଯତି ।
ତସ୍ମା॒-ଦ୍ଗୁହା॑ ମ॒ସ୍ତିଷ୍କଃ॑ । ଭସ୍ମ॑ନା॒-ଽଭି ଵା॑ସଯତି ।
ତସ୍ମା᳚-ନ୍ମା॒ଗ୍ଂ॒ସେନାସ୍ଥି॑ ଛ॒ନ୍ନମ୍ ॥ 62 ॥
ଵେ॒ଦେନା॒ଭି ଵା॑ସଯତି । ତସ୍ମା॒-ତ୍କେଶୈ॒-ଶ୍ଶିରଃ॑ ଛ॒ନ୍ନମ୍ ।
ଅଖ॑ଲତିଭାଵୁକୋ ଭଵତି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ପ॒ଶୋର୍ଵୈ ପ୍ର॑ତି॒ମା ପୁ॑ରୋ॒ଡାଶଃ॑ । ସ ନାଯ॒ଜୁଷ୍କ॑-ମଭି॒ଵାସ୍ଯଃ॑ । ଵୃଥେ॑ଵ ସ୍ଯାତ୍ । ଈ॒ଶ୍ଵ॒ରା ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ ପ॒ଶଵଃ॒ ପ୍ରମେ॑ତୋଃ ॥ ସ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ପୃଚ୍ଯ॒ସ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ । ପ୍ରା॒ଣା ଵୈ ବ୍ରହ୍ମ॑ ॥ 63 ॥
ଅଖ॑ଲତିଭାଵୁକୋ ଭଵତି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ପ॒ଶୋର୍ଵୈ ପ୍ର॑ତି॒ମା ପୁ॑ରୋ॒ଡାଶଃ॑ । ସ ନାଯ॒ଜୁଷ୍କ॑-ମଭି॒ଵାସ୍ଯଃ॑ । ଵୃଥେ॑ଵ ସ୍ଯାତ୍ । ଈ॒ଶ୍ଵ॒ରା ଯଜ॑ମାନସ୍ଯ ପ॒ଶଵଃ॒ ପ୍ରମେ॑ତୋଃ ॥ ସ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ପୃଚ୍ଯ॒ସ୍ଵେତ୍ଯା॑ହ । ପ୍ରା॒ଣା ଵୈ ବ୍ରହ୍ମ॑ ॥ 63 ॥
ପ୍ରା॒ଣାଃ ପ॒ଶଵଃ॑ । ପ୍ରା॒ଣୈରେ॒ଵ ପ॒ଶୂନ୍ଥ୍
ସମ୍ପୃ॑ଣକ୍ତି । ନ ପ୍ର॒ମାଯୁ॑କା ଭଵନ୍ତି । ଯଜ॑ମାନୋ॒ ଵୈ ପୁ॑ରୋ॒ଡାଶଃ॑ । ପ୍ର॒ଜା ପ॒ଶଵଃ॒ ପୁରୀ॑ଷମ୍ ।
ଯଦେ॒ଵମ॑ଭି ଵା॒ସଯ॑ତି । ଯଜ॑ମାନମେ॒ଵ ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭି॒-ସ୍ସମ॑ର୍ଧଯତି ॥ ଦେ॒ଵା ଵୈ ହ॒ଵି-ର୍ଭୃ॒ତ୍ଵା-ଽବ୍ରୁ॑ଵନ୍ନ୍ । କସ୍ମି॑ନ୍ନି॒ଦ-ମ୍ମ୍ର॑କ୍ଷ୍ଯାମହ॒ ଇତି॑ ।
ସୋ᳚-ଽଗ୍ନିର॑ବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 64 ॥
ସମ୍ପୃ॑ଣକ୍ତି । ନ ପ୍ର॒ମାଯୁ॑କା ଭଵନ୍ତି । ଯଜ॑ମାନୋ॒ ଵୈ ପୁ॑ରୋ॒ଡାଶଃ॑ । ପ୍ର॒ଜା ପ॒ଶଵଃ॒ ପୁରୀ॑ଷମ୍ ।
ଯଦେ॒ଵମ॑ଭି ଵା॒ସଯ॑ତି । ଯଜ॑ମାନମେ॒ଵ ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭି॒-ସ୍ସମ॑ର୍ଧଯତି ॥ ଦେ॒ଵା ଵୈ ହ॒ଵି-ର୍ଭୃ॒ତ୍ଵା-ଽବ୍ରୁ॑ଵନ୍ନ୍ । କସ୍ମି॑ନ୍ନି॒ଦ-ମ୍ମ୍ର॑କ୍ଷ୍ଯାମହ॒ ଇତି॑ ।
ସୋ᳚-ଽଗ୍ନିର॑ବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 64 ॥
ମଯି॑ ତ॒ନୂ-ସ୍ସନ୍ନିଧ॑ଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଅ॒ହଂ-ଵଁ॒ସ୍ତ-ଞ୍ଜ॑ନଯିଷ୍ଯାମି । ଯସ୍ମି॑-ନ୍ମ୍ର॒କ୍ଷ୍ଯଦ୍ଧ୍ଵ॒ ଇତି॑ । ତେ ଦେ॒ଵା ଅ॒ଗ୍ନୌ ତ॒ନୂ-ସ୍ସ-ନ୍ନ୍ଯ॑ଦଧତ । ତସ୍ମା॑ଦାହୁଃ ।
ଅ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତା॒ ଇତି॑ । ସୋ-ଽଙ୍ଗା॑ରେଣା॒ପଃ ।
ଅ॒ଭ୍ଯ॑ପାତଯତ୍ । ତତ॑ ଏକ॒ତୋ॑-ଽଜାଯତ ।
ସ ଦ୍ଵି॒ତୀଯ॑ମ॒ଭ୍ଯ॑ପାତଯତ୍ ॥ 65 ॥
ଅ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତା॒ ଇତି॑ । ସୋ-ଽଙ୍ଗା॑ରେଣା॒ପଃ ।
ଅ॒ଭ୍ଯ॑ପାତଯତ୍ । ତତ॑ ଏକ॒ତୋ॑-ଽଜାଯତ ।
ସ ଦ୍ଵି॒ତୀଯ॑ମ॒ଭ୍ଯ॑ପାତଯତ୍ ॥ 65 ॥
ତତୋ᳚ ଦ୍ଵି॒ତୋ॑-ଽଜାଯତ । ସ ତୃ॒ତୀଯ॑-ମ॒ଭ୍ଯ॑ପାତଯତ୍ ।
ତତ॑-ସ୍ତ୍ରି॒ତୋ॑-ଽଜାଯତ । ଯଦ॒ଦ୍ଭ୍ଯୋ-ଽଜା॑ଯନ୍ତ । ତଦା॒ପ୍ଯାନା॑ମାପ୍ଯ॒ତ୍ଵମ୍ । ଯଦା॒ତ୍ମଭ୍ଯୋ ଽଜା॑ଯନ୍ତ ।
ତଦା॒ତ୍ମ୍ଯାନା॑-ମାତ୍ମ୍ଯ॒ତ୍ଵମ୍ ॥ ତେ ଦେ॒ଵା ଆ॒ପ୍ଯେଷ୍ଵ॑ମୃଜତ । ଆ॒ପ୍ଯା ଅ॑ମୃଜତ॒ ସୂର୍ଯା᳚ଭ୍ଯୁଦିତେ । ସୂର୍ଯା᳚ଭ୍ଯୁଦିତ॒-ସ୍ସୂର୍ଯା॑ଭିନିମ୍ରୁକ୍ତେ ॥ 66 ॥
ତତ॑-ସ୍ତ୍ରି॒ତୋ॑-ଽଜାଯତ । ଯଦ॒ଦ୍ଭ୍ଯୋ-ଽଜା॑ଯନ୍ତ । ତଦା॒ପ୍ଯାନା॑ମାପ୍ଯ॒ତ୍ଵମ୍ । ଯଦା॒ତ୍ମଭ୍ଯୋ ଽଜା॑ଯନ୍ତ ।
ତଦା॒ତ୍ମ୍ଯାନା॑-ମାତ୍ମ୍ଯ॒ତ୍ଵମ୍ ॥ ତେ ଦେ॒ଵା ଆ॒ପ୍ଯେଷ୍ଵ॑ମୃଜତ । ଆ॒ପ୍ଯା ଅ॑ମୃଜତ॒ ସୂର୍ଯା᳚ଭ୍ଯୁଦିତେ । ସୂର୍ଯା᳚ଭ୍ଯୁଦିତ॒-ସ୍ସୂର୍ଯା॑ଭିନିମ୍ରୁକ୍ତେ ॥ 66 ॥
ସୂର୍ଯା॑ଭିନିମ୍ରୁକ୍ତଃ କୁନ॒ଖିନି॑ । କୁ॒ନ॒ଖୀ ଶ୍ଯା॒ଵଦ॑ତି । ଶ୍ଯା॒ଵଦ॑ନ୍ନଗ୍ରଦିଧି॒ଷୌ । ଅ॒ଗ୍ର॒ଦି॒ଧି॒ଷୁଃ ପ॑ରିଵି॒ତ୍ତେ । ପ॒ରି॒ଵି॒ତ୍ତୋ ଵୀ॑ର॒ହଣି॑ । ଵୀ॒ର॒ହା ବ୍ର॑ହ୍ମ॒ହଣି॑ ।
ତଦ୍ବ୍ର॑ହ୍ମ॒ହଣ॒-ନ୍ନାତ୍ଯ॑ଚ୍ଯଵତ । ଅ॒ନ୍ତ॒ର୍ଵେ॒ଦି ନିନ॑ଯ॒ତ୍ଯଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ । ଉଲ୍ମୁ॑କେନା॒ଭି ଗୃ॑ହ୍ଣାତି ଶୃତ॒ତ୍ଵାଯ॑ । ଶୃ॒ତକା॑ମା ଇଵ॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ 67 ॥
ତଦ୍ବ୍ର॑ହ୍ମ॒ହଣ॒-ନ୍ନାତ୍ଯ॑ଚ୍ଯଵତ । ଅ॒ନ୍ତ॒ର୍ଵେ॒ଦି ନିନ॑ଯ॒ତ୍ଯଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ଯୈ । ଉଲ୍ମୁ॑କେନା॒ଭି ଗୃ॑ହ୍ଣାତି ଶୃତ॒ତ୍ଵାଯ॑ । ଶୃ॒ତକା॑ମା ଇଵ॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ 67 ॥
(ଅ॒ନ୍ଯା ଜି॑ନ୍ଵନ୍-ତ୍ଯନୁଵି॒ସୃତ୍ଯୈ॒-ଵମା॒-ହାଶା᳚ନ୍ତ-ଆହ॒-ଗୁପ୍ତ୍ଯୈ॑-ଛ॒ନ୍ନଂ - ବ୍ରହ୍ମା᳚-ବ୍ରଵୀ-ଦ୍ଦ୍ଵି॒ତୀଯ॑ମ॒ଭ୍ଯ॑ପାତଯ॒-ଥ୍ସୂର୍ଯା॑ଭିନିମ୍ରୁକ୍ତେ-ଦେ॒ଵାଃ) (ଅ. 8)
ଅନୁଵାକଂ 9 - ଵେଦିକରଣମ୍
ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵ ଇତି॒ ସ୍ଫ୍ଯମାଦ॑ତ୍ତେ॒ ପ୍ରସୂ᳚ତ୍ଯୈ । ଅ॒ଶ୍ଵିନୋ᳚-ର୍ବା॒ହୁଭ୍ଯା॒ମିତ୍ଯା॑ହ । ଅ॒ଶ୍ଵିନୌ॒ ହି ଦେ॒ଵାନା॑ମଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୂ ଆସ୍ତା᳚ମ୍ । ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ହସ୍ତା᳚ଭ୍ଯା॒ମିତ୍ଯା॑ହ॒ ଯତ୍ଯୈ᳚ ॥ ଆଦ॑ଦ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ବା॒ହୁର॑ସି॒ ଦକ୍ଷି॑ଣ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରି॒ଯମେ॒ଵ ଯଜ॑ମାନେ ଦଧାତି । ସ॒ହସ୍ର॑ଭୃଷ୍ଟି-ଶ୍ଶ॒ତତେ॑ଜା॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ।
ରୂ॒ପମେ॒ଵାସ୍ଯୈ॒ତ-ନ୍ମ॑ହି॒ମାନଂ॒-ଵ୍ଯାଁଚ॑ଷ୍ଟେ ॥
ଵା॒ଯୁର॑ସି ତି॒ଗ୍ମତେ॑ଜା॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ତେଜୋ॒ ଵୈ ଵା॒ଯୁଃ ॥ 68 ॥
ଅନୁଵାକଂ 9 - ଵେଦିକରଣମ୍
ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵ ଇତି॒ ସ୍ଫ୍ଯମାଦ॑ତ୍ତେ॒ ପ୍ରସୂ᳚ତ୍ଯୈ । ଅ॒ଶ୍ଵିନୋ᳚-ର୍ବା॒ହୁଭ୍ଯା॒ମିତ୍ଯା॑ହ । ଅ॒ଶ୍ଵିନୌ॒ ହି ଦେ॒ଵାନା॑ମଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୂ ଆସ୍ତା᳚ମ୍ । ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ହସ୍ତା᳚ଭ୍ଯା॒ମିତ୍ଯା॑ହ॒ ଯତ୍ଯୈ᳚ ॥ ଆଦ॑ଦ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ବା॒ହୁର॑ସି॒ ଦକ୍ଷି॑ଣ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରି॒ଯମେ॒ଵ ଯଜ॑ମାନେ ଦଧାତି । ସ॒ହସ୍ର॑ଭୃଷ୍ଟି-ଶ୍ଶ॒ତତେ॑ଜା॒ ଇତ୍ଯା॑ହ ।
ରୂ॒ପମେ॒ଵାସ୍ଯୈ॒ତ-ନ୍ମ॑ହି॒ମାନଂ॒-ଵ୍ଯାଁଚ॑ଷ୍ଟେ ॥
ଵା॒ଯୁର॑ସି ତି॒ଗ୍ମତେ॑ଜା॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ତେଜୋ॒ ଵୈ ଵା॒ଯୁଃ ॥ 68 ॥
ତେଜ॑ ଏ॒ଵାସ୍ମି॑-ନ୍ଦଧାତି ॥ ଵି॒ଷାଦ୍ଵୈ ନାମା॑ସୁ॒ର ଆ॑ସୀତ୍ । ସୋ॑-ଽବିଭେତ୍ । ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ମା ଦେ॒ଵା ଅ॒ଭିଭ॑ଵିଷ୍ଯ॒ନ୍ତୀତି॑ । ସ ପୃ॑ଥି॒ଵୀମ॒ଭ୍ଯ॑ଵମୀତ୍ । ସା ଽମେ॒ଦ୍ଧ୍ଯା ଽଭ॑ଵତ୍ । ଅଥୋ॒ ଯଦିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵୃ॒ତ୍ରମହନ୍ନ୍॑ । ତସ୍ଯ॒ ଲୋହି॑ତ-ମ୍ପୃଥି॒ଵୀମନୁ॒ ଵ୍ଯ॑ଧାଵତ୍ । ସା ଽମେ॒ଦ୍ଧ୍ଯା ଽଭ॑ଵତ୍ ।
ପୃଥି॑ଵି ଦେଵଯଜ॒ନୀତ୍ଯା॑ହ ॥ 69 ॥
ପୃଥି॑ଵି ଦେଵଯଜ॒ନୀତ୍ଯା॑ହ ॥ 69 ॥
ମେଦ୍ଧ୍ଯା॑ମେ॒ଵୈନା᳚-ନ୍ଦେଵ॒ଯଜ॑ନୀ-ଙ୍କରୋତି ।
ଓଷ॑ଦ୍ଧ୍ଯାସ୍ତେ॒ ମୂଲ॒-ମ୍ମା ହିଗ୍ଂ॑ସିଷ॒ମିତ୍ଯା॑ହ । ଓଷ॑ଧୀନା॒-ମହିଗ୍ଂ॑ସାଯୈ ॥ ଵ୍ର॒ଜ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛ ଗୋ॒ସ୍ଥାନ॒ମିତ୍ଯା॑ହ । ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି॒ ଵୈ ଵ୍ର॒ଜୋ ଗୋ॒ସ୍ଥାନଃ॑ । ଛନ୍ଦାଗ୍॑ସ୍ଯେ॒ଵାସ୍ମୈ᳚ ଵ୍ର॒ଜ-ଙ୍ଗୋ॒ସ୍ଥାନ॑-ଙ୍କରୋତି ॥ ଵର୍ଷ॑ତୁ ତେ॒ ଦ୍ଯୌରିତ୍ଯା॑ହ ।
ଵୃଷ୍ଟି॒ର୍ଵୈ ଦ୍ଯୌଃ । ଵୃଷ୍ଟି॑ମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ବ॒ଧା॒ନ ଦେ॑ଵ ସଵିତଃ ପର॒ମସ୍ଯା᳚-ମ୍ପରା॒ଵତୀତ୍ଯା॑ହ ॥ 70 ॥
ଓଷ॑ଦ୍ଧ୍ଯାସ୍ତେ॒ ମୂଲ॒-ମ୍ମା ହିଗ୍ଂ॑ସିଷ॒ମିତ୍ଯା॑ହ । ଓଷ॑ଧୀନା॒-ମହିଗ୍ଂ॑ସାଯୈ ॥ ଵ୍ର॒ଜ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛ ଗୋ॒ସ୍ଥାନ॒ମିତ୍ଯା॑ହ । ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି॒ ଵୈ ଵ୍ର॒ଜୋ ଗୋ॒ସ୍ଥାନଃ॑ । ଛନ୍ଦାଗ୍॑ସ୍ଯେ॒ଵାସ୍ମୈ᳚ ଵ୍ର॒ଜ-ଙ୍ଗୋ॒ସ୍ଥାନ॑-ଙ୍କରୋତି ॥ ଵର୍ଷ॑ତୁ ତେ॒ ଦ୍ଯୌରିତ୍ଯା॑ହ ।
ଵୃଷ୍ଟି॒ର୍ଵୈ ଦ୍ଯୌଃ । ଵୃଷ୍ଟି॑ମେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥
ବ॒ଧା॒ନ ଦେ॑ଵ ସଵିତଃ ପର॒ମସ୍ଯା᳚-ମ୍ପରା॒ଵତୀତ୍ଯା॑ହ ॥ 70 ॥
ଦ୍ଵୌ ଵାଵ ପୁରୁ॑ଷୌ । ଯ-ଞ୍ଚୈ॒ଵ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॑ । ଯଶ୍ଚୈ॑ନ॒-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॑ । ତାଵୁ॒ଭୌ ବ॑ଦ୍ଧ୍ନାତି ପର॒ମସ୍ଯା᳚-ମ୍ପରା॒ଵତି॑ ଶ॒ତେନ॒ ପାଶୈଃ᳚ । ଯୋ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ଯ-ଞ୍ଚ॑ ଵ॒ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମସ୍ତମତୋ॒ ମା ମୌ॒ଗିତ୍ଯା॒ହାନି॑ମ୍ରୁକ୍ତ୍ଯୈ ॥
ଅ॒ରରୁ॒ର୍ଵୈ ନାମା॑ସୁ॒ର ଆ॑ସୀତ୍ ।
ସ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯାମୁପ॑ମ୍ଲୁପ୍ତୋ-ଽଶଯତ୍ ।
ତ-ନ୍ଦେ॒ଵା ଅପ॑ହତୋ॒-ଽରରୁଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଇତି॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଅପା᳚ଘ୍ନନ୍ନ୍ । ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯୋ॒ ଵା ଅ॒ରରୁଃ॑ । ଅପ॑ହତୋ॒-ଽରରୁଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଇତି॒ ଯଦାହ॑ ॥ 71 ॥
ଅ॒ରରୁ॒ର୍ଵୈ ନାମା॑ସୁ॒ର ଆ॑ସୀତ୍ ।
ସ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯାମୁପ॑ମ୍ଲୁପ୍ତୋ-ଽଶଯତ୍ ।
ତ-ନ୍ଦେ॒ଵା ଅପ॑ହତୋ॒-ଽରରୁଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଇତି॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଅପା᳚ଘ୍ନନ୍ନ୍ । ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯୋ॒ ଵା ଅ॒ରରୁଃ॑ । ଅପ॑ହତୋ॒-ଽରରୁଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଇତି॒ ଯଦାହ॑ ॥ 71 ॥
ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯମେ॒ଵ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯା ଅପ॑ହନ୍ତି । ତେ॑-ଽମନ୍ଯନ୍ତ ।
ଦିଵଂ॒-ଵାଁ ଅ॒ଯମି॒ତଃ ପ॑ତିଷ୍ଯ॒ତୀତି॑ ।
ତମ॒ରରୁ॑ସ୍ତେ॒ ଦିଵ॒-ମ୍ମା ସ୍କା॒ନିତି॑ ଦି॒ଵଃ ପର୍ଯ॑ବାଧନ୍ତ । ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯୋ॒ ଵା ଅ॒ରରୁଃ॑ । ଅ॒ରରୁ॑ସ୍ତେ॒ ଦିଵ॒-ମ୍ମା ସ୍କା॒ନିତି॒ ଯଦାହ॑ । ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯମେ॒ଵ ଦି॒ଵଃ ପରି॑ବାଧତେ ।
ସ୍ତ॒ମ୍ବ॒ ଯ॒ଜୁର୍-ହ॑ରତି । ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ଯା ଏ॒ଵ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯ॒-ମପ॑ହନ୍ତି । ଦ୍ଵି॒ତୀଯଗ୍ଂ॑ ହରତି ॥ 72 ॥
ଦିଵଂ॒-ଵାଁ ଅ॒ଯମି॒ତଃ ପ॑ତିଷ୍ଯ॒ତୀତି॑ ।
ତମ॒ରରୁ॑ସ୍ତେ॒ ଦିଵ॒-ମ୍ମା ସ୍କା॒ନିତି॑ ଦି॒ଵଃ ପର୍ଯ॑ବାଧନ୍ତ । ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯୋ॒ ଵା ଅ॒ରରୁଃ॑ । ଅ॒ରରୁ॑ସ୍ତେ॒ ଦିଵ॒-ମ୍ମା ସ୍କା॒ନିତି॒ ଯଦାହ॑ । ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯମେ॒ଵ ଦି॒ଵଃ ପରି॑ବାଧତେ ।
ସ୍ତ॒ମ୍ବ॒ ଯ॒ଜୁର୍-ହ॑ରତି । ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ଯା ଏ॒ଵ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯ॒-ମପ॑ହନ୍ତି । ଦ୍ଵି॒ତୀଯଗ୍ଂ॑ ହରତି ॥ 72 ॥
ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷାଦେ॒ଵୈନ॒-ମପ॑ହନ୍ତି । ତୃ॒ତୀଯଗ୍ଂ॑ ହରତି । ଦି॒ଵ ଏ॒ଵୈନ॒-ମପ॑ହନ୍ତି । ତୂ॒ଷ୍ଣୀ-ଞ୍ଚ॑ତୁ॒ର୍ଥଗ୍ଂ ହ॑ରତି । ଅପ॑ରିମିତାଦେ॒ଵୈନ॒-ମପ॑ହନ୍ତି ॥ ଅସୁ॑ରାଣାଂ॒-ଵାଁ ଇ॒ଯମଗ୍ର॑ ଆସୀତ୍ । ଯାଵ॒ଦାସୀ॑ନଃ ପରା॒ ପଶ୍ଯ॑ତି ।
ତାଵ॑-ଦ୍ଦେ॒ଵାନା᳚ମ୍ । ତେ ଦେ॒ଵା ଅ॑ବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ ।
ଅସ୍ତ୍ଵେ॒ଵ ନୋ॒-ଽସ୍ଯାମପୀତି॑ ॥ 73 ॥
ତାଵ॑-ଦ୍ଦେ॒ଵାନା᳚ମ୍ । ତେ ଦେ॒ଵା ଅ॑ବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ ।
ଅସ୍ତ୍ଵେ॒ଵ ନୋ॒-ଽସ୍ଯାମପୀତି॑ ॥ 73 ॥
କ୍ଯ॑ନ୍ନୋ ଦାସ୍ଯ॒ଥେତି॑ । ଯାଵ॑ଥ୍ସ୍ଵ॒ଯ-ମ୍ପ॑ରିଗୃହ୍ଣୀ॒ଥେତି॑ ।
ତେ ଵସ॑ଵ॒ସ୍ତ୍ଵେତି॑ ଦକ୍ଷିଣ॒ତଃ ପର୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣନ୍ନ୍ । ରୁ॒ଦ୍ରାସ୍ତ୍ଵେତି॑ ପ॒ଶ୍ଚାତ୍ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯା-ସ୍ତ୍ଵେତ୍ଯୁ॑ତ୍ତର॒ତଃ । ତେ᳚-ଽଗ୍ନିନା॒ ପ୍ରାଞ୍ଚୋ॑-ଽଜଯନ୍ନ୍ । ଵସୁ॑ଭି-ର୍ଦକ୍ଷି॒ଣା ।
ରୁ॒ଦ୍ରୈଃ ପ୍ର॒ତ୍ଯଞ୍ଚଃ॑ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯୈରୁଦ॑ଞ୍ଚଃ ।
ଯସ୍ଯୈ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦୁଷୋ॒ ଵେଦି॑-ମ୍ପରି ଗୃ॒ହ୍ଣନ୍ତି॑ ॥ 74 ॥
ତେ ଵସ॑ଵ॒ସ୍ତ୍ଵେତି॑ ଦକ୍ଷିଣ॒ତଃ ପର୍ଯ॑ଗୃହ୍ଣନ୍ନ୍ । ରୁ॒ଦ୍ରାସ୍ତ୍ଵେତି॑ ପ॒ଶ୍ଚାତ୍ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯା-ସ୍ତ୍ଵେତ୍ଯୁ॑ତ୍ତର॒ତଃ । ତେ᳚-ଽଗ୍ନିନା॒ ପ୍ରାଞ୍ଚୋ॑-ଽଜଯନ୍ନ୍ । ଵସୁ॑ଭି-ର୍ଦକ୍ଷି॒ଣା ।
ରୁ॒ଦ୍ରୈଃ ପ୍ର॒ତ୍ଯଞ୍ଚଃ॑ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯୈରୁଦ॑ଞ୍ଚଃ ।
ଯସ୍ଯୈ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦୁଷୋ॒ ଵେଦି॑-ମ୍ପରି ଗୃ॒ହ୍ଣନ୍ତି॑ ॥ 74 ॥
ଭଵ॑ତ୍ଯା॒ତ୍ମନା᳚ । ପରା᳚-ଽସ୍ଯ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯୋ ଭଵତି ॥
ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ସଵି॒ତୁ-ସ୍ସ॒ଵ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ ପ୍ରସୂ᳚ତ୍ଯୈ ।
କର୍ମ॑ କୃଣ୍ଵନ୍ତି ଵେ॒ଧସ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ଇ॒ଷି॒ତଗ୍ଂ ହି କର୍ମ॑ କ୍ରି॒ଯତେ᳚ । ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ଯୈ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑-ଞ୍ଚାମେ॒ଦ୍ଧ୍ଯ-ଞ୍ଚ॒ ଵ୍ଯୁଦ॑କ୍ରାମତାମ୍ । ପ୍ରା॒ଚୀନ॑-ମୁଦୀ॒ଚୀନ॒-ମ୍ମେଦ୍ଧ୍ଯ᳚ମ୍ । ପ୍ର॒ତୀ॒ଚୀନ॑-ନ୍ଦକ୍ଷି॒ଣା ଽମେ॒ଦ୍ଧ୍ଯମ୍ ।
ପ୍ରାଚୀ॒ମୁଦୀ॑ଚୀ-ମ୍ପ୍ରଵ॒ଣା-ଙ୍କ॑ରୋତି ।
ମେଦ୍ଧ୍ଯା॑ମେ॒ଵୈନା᳚-ନ୍ଦେଵ॒ଯଜ॑ନୀ-ଙ୍କରୋତି ॥ 75 ॥
ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ସଵି॒ତୁ-ସ୍ସ॒ଵ ଇତ୍ଯା॑ହ॒ ପ୍ରସୂ᳚ତ୍ଯୈ ।
କର୍ମ॑ କୃଣ୍ଵନ୍ତି ଵେ॒ଧସ॒ ଇତ୍ଯା॑ହ । ଇ॒ଷି॒ତଗ୍ଂ ହି କର୍ମ॑ କ୍ରି॒ଯତେ᳚ । ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ଯୈ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॑-ଞ୍ଚାମେ॒ଦ୍ଧ୍ଯ-ଞ୍ଚ॒ ଵ୍ଯୁଦ॑କ୍ରାମତାମ୍ । ପ୍ରା॒ଚୀନ॑-ମୁଦୀ॒ଚୀନ॒-ମ୍ମେଦ୍ଧ୍ଯ᳚ମ୍ । ପ୍ର॒ତୀ॒ଚୀନ॑-ନ୍ଦକ୍ଷି॒ଣା ଽମେ॒ଦ୍ଧ୍ଯମ୍ ।
ପ୍ରାଚୀ॒ମୁଦୀ॑ଚୀ-ମ୍ପ୍ରଵ॒ଣା-ଙ୍କ॑ରୋତି ।
ମେଦ୍ଧ୍ଯା॑ମେ॒ଵୈନା᳚-ନ୍ଦେଵ॒ଯଜ॑ନୀ-ଙ୍କରୋତି ॥ 75 ॥
ପ୍ରାଞ୍ଚୌ॑ ଵେଦ୍ଯ॒ଗ୍ଂ॒ ସାଵୁନ୍ନ॑ଯତି । ଆ॒ହ॒ଵ॒ନୀଯ॑ସ୍ଯ॒ ପରି॑ଗୃହୀତ୍ଯୈ । ପ୍ର॒ତୀଚୀ॒ ଶ୍ରୋଣୀ᳚ । ଗାର୍ହ॑ପତ୍ଯସ୍ଯ॒ ପରି॑ଗୃହୀତ୍ଯୈ । ଅଥୋ॑ ମିଥୁନ॒ତ୍ଵାଯ॑ । ଉଦ୍ଧ॑ନ୍ତି । ଯଦେ॒ଵାସ୍ଯା॑ ଅମେ॒ଦ୍ଧ୍ଯମ୍ । ତଦପ॑ହନ୍ତି । ଉଦ୍ଧ॑ନ୍ତି ।
ତସ୍ମା॒ଦୋଷ॑ଧଯଃ॒ ପରା॑ଭଵନ୍ତି ॥ 76 ॥
ତସ୍ମା॒ଦୋଷ॑ଧଯଃ॒ ପରା॑ଭଵନ୍ତି ॥ 76 ॥
ମୂଲ॑-ଞ୍ଛିନତ୍ତି । ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯସ୍ଯୈ॒ଵ ମୂଲ॑-ଞ୍ଛିନତ୍ତି ।
ମୂଲଂ॒-ଵାଁ ଅ॑ତି॒ତିଷ୍ଠ॒-ଦ୍ରକ୍ଷା॒ଗ୍॒ସ୍ଯନୂ-ତ୍ପି॑ପତେ । ଯଦ୍ଧସ୍ତେ॑ନ ଛି॒ନ୍ଦ୍ଯାତ୍ । କୁ॒ନ॒ଖିନୀଃ᳚ ପ୍ର॒ଜା-ସ୍ସ୍ଯୁଃ॑ । ସ୍ଫ୍ଯେନ॑ ଛିନତ୍ତି । ଵଜ୍ରୋ॒ ଵୈ ସ୍ଫ୍ଯଃ ।
ଵଜ୍ରେ॑ଣୈ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞା-ଦ୍ରକ୍ଷା॒ଗ୍॒ସ୍ଯପ॑ହନ୍ତି । ପି॒ତୃ॒ଦେ॒ଵ॒ତ୍ଯା ଽତି॑ଖାତା । ଇଯ॑ତୀ-ଙ୍ଖନତି ॥ 77 ॥
ମୂଲଂ॒-ଵାଁ ଅ॑ତି॒ତିଷ୍ଠ॒-ଦ୍ରକ୍ଷା॒ଗ୍॒ସ୍ଯନୂ-ତ୍ପି॑ପତେ । ଯଦ୍ଧସ୍ତେ॑ନ ଛି॒ନ୍ଦ୍ଯାତ୍ । କୁ॒ନ॒ଖିନୀଃ᳚ ପ୍ର॒ଜା-ସ୍ସ୍ଯୁଃ॑ । ସ୍ଫ୍ଯେନ॑ ଛିନତ୍ତି । ଵଜ୍ରୋ॒ ଵୈ ସ୍ଫ୍ଯଃ ।
ଵଜ୍ରେ॑ଣୈ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞା-ଦ୍ରକ୍ଷା॒ଗ୍॒ସ୍ଯପ॑ହନ୍ତି । ପି॒ତୃ॒ଦେ॒ଵ॒ତ୍ଯା ଽତି॑ଖାତା । ଇଯ॑ତୀ-ଙ୍ଖନତି ॥ 77 ॥
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିନା ଯଜ୍ଞମୁ॒ଖେନ॒ ସମ୍ମି॑ତାମ୍ ॥ ଵେଦି॑ର୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯୋ॒ ନିଲା॑ଯତ । ତା-ଞ୍ଚ॑ତୁରଙ୍ଗୁ॒ଲେ ଽନ୍ଵ॑ଵିନ୍ଦନ୍ନ୍ । ତସ୍ମା᳚ଚ୍ଚତୁରଙ୍ଗୁ॒ଲ-ଙ୍ଖେଯା᳚ ।
ଚ॒ତୁ॒ର॒ଙ୍ଗୁ॒ଲ-ଙ୍ଖ॑ନତି । ଚ॒ତୁ॒ର॒ଙ୍ଗୁ॒ଲେ ହ୍ଯୋଷ॑ଧଯଃ ପ୍ରତି॒ତିଷ୍ଠ॑ନ୍ତି ।
ଆପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠାଯୈ॑ ଖନତି । ଯଜ॑ମାନମେ॒ଵ ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠା-ଙ୍ଗ॑ମଯତି । ଦ॒କ୍ଷି॒ଣ॒ତୋ ଵର୍ଷୀ॑ଯସୀ-ଙ୍କରୋତି ।
ଦେ॒ଵ॒ଯଜ॑ନସ୍ଯୈ॒ଵ ରୂ॒ପମ॑କଃ ॥ 78 ॥
ଚ॒ତୁ॒ର॒ଙ୍ଗୁ॒ଲ-ଙ୍ଖ॑ନତି । ଚ॒ତୁ॒ର॒ଙ୍ଗୁ॒ଲେ ହ୍ଯୋଷ॑ଧଯଃ ପ୍ରତି॒ତିଷ୍ଠ॑ନ୍ତି ।
ଆପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠାଯୈ॑ ଖନତି । ଯଜ॑ମାନମେ॒ଵ ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠା-ଙ୍ଗ॑ମଯତି । ଦ॒କ୍ଷି॒ଣ॒ତୋ ଵର୍ଷୀ॑ଯସୀ-ଙ୍କରୋତି ।
ଦେ॒ଵ॒ଯଜ॑ନସ୍ଯୈ॒ଵ ରୂ॒ପମ॑କଃ ॥ 78 ॥
ପୁରୀ॑ଷଵତୀ-ଙ୍କରୋତି । ପ୍ର॒ଜା ଵୈ ପ॒ଶଵଃ॒ ପୁରୀ॑ଷମ୍ ।
ପ୍ର॒ଜଯୈ॒ଵୈନ॑-ମ୍ପ॒ଶୁଭିଃ॒ ପୁରୀ॑ଷଵନ୍ତ-ଙ୍କରୋତି । ଉତ୍ତ॑ର-ମ୍ପରିଗ୍ରା॒ହ-ମ୍ପରି॑ଗୃହ୍ଣାତି । ଏ॒ତାଵ॑ତୀ॒ ଵୈ ପୃ॑ଥି॒ଵୀ । ଯାଵ॑ତୀ॒ ଵେଦିଃ॑ । ତସ୍ଯା॑ ଏ॒ତାଵ॑ତ ଏ॒ଵ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯ-ନ୍ନି॒ର୍ଭଜ୍ଯ॑ । ଆ॒ତ୍ମନ॒ ଉତ୍ତ॑ର-ମ୍ପରିଗ୍ରା॒ହ-ମ୍ପରି॑ଗୃହ୍ଣାତି ।
ଋ॒ତ-ମ॑ସ୍ଯୃତ॒ସଦ॑ନ-ମସ୍ଯୃତ॒ଶ୍ରୀର॒ସୀତ୍ଯା॑ହ । ଯ॒ଥା॒ ଯ॒ଜୁରେ॒ଵୈ ତତ୍ ॥ 79 ॥
ପ୍ର॒ଜଯୈ॒ଵୈନ॑-ମ୍ପ॒ଶୁଭିଃ॒ ପୁରୀ॑ଷଵନ୍ତ-ଙ୍କରୋତି । ଉତ୍ତ॑ର-ମ୍ପରିଗ୍ରା॒ହ-ମ୍ପରି॑ଗୃହ୍ଣାତି । ଏ॒ତାଵ॑ତୀ॒ ଵୈ ପୃ॑ଥି॒ଵୀ । ଯାଵ॑ତୀ॒ ଵେଦିଃ॑ । ତସ୍ଯା॑ ଏ॒ତାଵ॑ତ ଏ॒ଵ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯ-ନ୍ନି॒ର୍ଭଜ୍ଯ॑ । ଆ॒ତ୍ମନ॒ ଉତ୍ତ॑ର-ମ୍ପରିଗ୍ରା॒ହ-ମ୍ପରି॑ଗୃହ୍ଣାତି ।
ଋ॒ତ-ମ॑ସ୍ଯୃତ॒ସଦ॑ନ-ମସ୍ଯୃତ॒ଶ୍ରୀର॒ସୀତ୍ଯା॑ହ । ଯ॒ଥା॒ ଯ॒ଜୁରେ॒ଵୈ ତତ୍ ॥ 79 ॥
କ୍ରୂ॒ରମି॑ଵ॒ ଵା ଏ॒ତ-ତ୍କ॑ରୋତି । ଯଦ୍ଵେଦି॑-ଙ୍କ॒ରୋତି॑ ।
ଧା ଅ॑ସି ସ୍ଵ॒ଧା ଅ॒ସୀତି॑ ଯୋଯୁପ୍ଯତେ॒ ଶାନ୍ତ୍ଯୈ᳚ ।
ଉ॒ର୍ଵୀ ଚାସି॒ ଵସ୍ଵୀ॑ ଚା॒ସୀତ୍ଯା॑ହ ।
ଉ॒ର୍ଵୀମେ॒ଵୈନାଂ॒-ଵଁସ୍ଵୀ᳚-ଙ୍କରୋତି ।
ପୁ॒ରା କ୍ରୂ॒ରସ୍ଯ॑ ଵି॒ସୃପୋ॑ ଵିରଫ୍ଶି॒ନ୍ନିତ୍ଯା॑ହ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॒ତ୍ଵାଯ॑ । ଉ॒ଦା॒ଦାଯ॑ ପୃଥି॒ଵୀ-ଞ୍ଜୀ॒ରଦା॑ନୁ॒ର୍ଯାମୈର॑ଯ-ଞ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସି ସ୍ଵ॒ଧାଭି॒ରିତ୍ଯା॑ହ ।
ଯଦେ॒ଵାସ୍ଯା॑ ଅମେ॒ଦ୍ଧ୍ଯମ୍ । ତଦ॑ପ॒ହତ୍ଯ॑ ।
ମେଦ୍ଧ୍ଯା᳚-ନ୍ଦେଵ॒ଯଜ॑ନୀ-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା ॥ 80 ॥
ଧା ଅ॑ସି ସ୍ଵ॒ଧା ଅ॒ସୀତି॑ ଯୋଯୁପ୍ଯତେ॒ ଶାନ୍ତ୍ଯୈ᳚ ।
ଉ॒ର୍ଵୀ ଚାସି॒ ଵସ୍ଵୀ॑ ଚା॒ସୀତ୍ଯା॑ହ ।
ଉ॒ର୍ଵୀମେ॒ଵୈନାଂ॒-ଵଁସ୍ଵୀ᳚-ଙ୍କରୋତି ।
ପୁ॒ରା କ୍ରୂ॒ରସ୍ଯ॑ ଵି॒ସୃପୋ॑ ଵିରଫ୍ଶି॒ନ୍ନିତ୍ଯା॑ହ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॒ତ୍ଵାଯ॑ । ଉ॒ଦା॒ଦାଯ॑ ପୃଥି॒ଵୀ-ଞ୍ଜୀ॒ରଦା॑ନୁ॒ର୍ଯାମୈର॑ଯ-ଞ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସି ସ୍ଵ॒ଧାଭି॒ରିତ୍ଯା॑ହ ।
ଯଦେ॒ଵାସ୍ଯା॑ ଅମେ॒ଦ୍ଧ୍ଯମ୍ । ତଦ॑ପ॒ହତ୍ଯ॑ ।
ମେଦ୍ଧ୍ଯା᳚-ନ୍ଦେଵ॒ଯଜ॑ନୀ-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା ॥ 80 ॥
ଯଦ॒ଦଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସି॒ ମେଦ୍ଧ୍ଯ᳚ମ୍ । ତଦ॒ସ୍ଯାମେର॑ଯତି ।
ତା-ନ୍ଧୀରା॑ସୋ ଅନୁ॒ଦୃଶ୍ଯ॑ ଯଜନ୍ତ॒ ଇତ୍ଯା॒ହାନୁ॑ଖ୍ଯାତ୍ଯୈ ॥ ପ୍ରୋକ୍ଷ॑ଣୀ॒ରାସା॑ଦଯ । ଇ॒ଦ୍ଧ୍ମାବ॒ର୍॒ହି-ରୁପ॑ସାଦଯ । ସ୍ରୁ॒ଵ-ଞ୍ଚ॒ ସ୍ରୁଚ॑ଶ୍ଚ॒ ସମ୍ମୃ॑ଡ୍ଢି । ପତ୍ନୀ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ନ॑ହ୍ଯ । ଆଜ୍ଯେ॑ନୋ॒ଦେହୀତ୍ଯା॑ହାନୁପୂ॒ର୍ଵତା॑ଯୈ । ପ୍ରୋକ୍ଷ॑ଣୀ॒ରାସା॑ଦଯତି । ଆପୋ॒ ଵୈ ର॑କ୍ଷୋ॒ଘ୍ନୀଃ ॥ 81 ॥
ତା-ନ୍ଧୀରା॑ସୋ ଅନୁ॒ଦୃଶ୍ଯ॑ ଯଜନ୍ତ॒ ଇତ୍ଯା॒ହାନୁ॑ଖ୍ଯାତ୍ଯୈ ॥ ପ୍ରୋକ୍ଷ॑ଣୀ॒ରାସା॑ଦଯ । ଇ॒ଦ୍ଧ୍ମାବ॒ର୍॒ହି-ରୁପ॑ସାଦଯ । ସ୍ରୁ॒ଵ-ଞ୍ଚ॒ ସ୍ରୁଚ॑ଶ୍ଚ॒ ସମ୍ମୃ॑ଡ୍ଢି । ପତ୍ନୀ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ନ॑ହ୍ଯ । ଆଜ୍ଯେ॑ନୋ॒ଦେହୀତ୍ଯା॑ହାନୁପୂ॒ର୍ଵତା॑ଯୈ । ପ୍ରୋକ୍ଷ॑ଣୀ॒ରାସା॑ଦଯତି । ଆପୋ॒ ଵୈ ର॑କ୍ଷୋ॒ଘ୍ନୀଃ ॥ 81 ॥
ରକ୍ଷ॑ସା॒ମପ॑ହତ୍ଯୈ । ସ୍ଫ୍ଯସ୍ଯ॒ ଵର୍ତ୍ମନ୍᳚-ଥ୍ସାଦଯତି । ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ସନ୍ତ॑ତ୍ଯୈ । ଉ॒ଵାଚ॒ ହାସି॑ତୋ ଦୈଵ॒ଲଃ । ଏ॒ତାଵ॑ତୀ॒ର୍ଵା ଅ॒ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କ ଆପ॑ ଆସନ୍ନ୍ ।
ଯାଵ॑ତୀଃ॒ ପ୍ରୋକ୍ଷ॑ଣୀ॒ରିତି॑ । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ବ॒ହ୍ଵୀରା॒ସାଦ୍ଯାଃ᳚ । ସ୍ଫ୍ଯମୁ॒ଦସ୍ଯନ୍ନ୍॑ । ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ଯାତ୍ତ-ନ୍ଧ୍ଯା॑ଯେତ୍ । ଶୁ॒ଚୈଵୈନ॑-ମର୍ପଯତି ॥ 82 ॥
ଯାଵ॑ତୀଃ॒ ପ୍ରୋକ୍ଷ॑ଣୀ॒ରିତି॑ । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ବ॒ହ୍ଵୀରା॒ସାଦ୍ଯାଃ᳚ । ସ୍ଫ୍ଯମୁ॒ଦସ୍ଯନ୍ନ୍॑ । ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ଯାତ୍ତ-ନ୍ଧ୍ଯା॑ଯେତ୍ । ଶୁ॒ଚୈଵୈନ॑-ମର୍ପଯତି ॥ 82 ॥
(ଵୈ ଵା॒ଯୁ - ରା॑ହ - ପରା॒ଵତୀତ୍ଯା॒ହା - ହ॑ - ଦ୍ଵି॒ତୀଯଗ୍ଂ॑ ହର॒ - ତୀତି॑ - ପରିଗୃ॒ହ୍ଣନ୍ତି॑ - ଦେଵ॒ଯଜ॑ନୀ-ଙ୍କରୋତି - ଭଵନ୍ତି - ଖନତ୍ଯ - କ - ରେ॒ତତ୍ - କୃ॒ତ୍ଵା - ର॑କ୍ଷୋ॒ଘ୍ନୀ - ର॑ର୍ପଯତି) (ଅ. 9)
ଅନୁଵାକଂ 10 - ଇଧ୍ମାବର୍ହି-ସ୍ସାଦନମ୍
ଵଜ୍ରୋ॒ ଵୈ ସ୍ଫ୍ଯଃ । ଯଦ॒ନ୍ଵଞ୍ଚ॑-ନ୍ଧା॒ରଯେ᳚ତ୍ । ଵଜ୍ରେ᳚-ଽଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁଃ, କ୍ଷ॑ଣ୍ଵୀତ । ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ତ୍ତି॒ର୍ଯଞ୍ଚ॑-ନ୍ଧାରଯତି । ଵଜ୍ରୋ॒ ଵୈ ସ୍ଫ୍ଯଃ । ଵଜ୍ରେ॑ଣୈ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ଦକ୍ଷିଣ॒ତୋ ରକ୍ଷା॒ଗ୍॒ସ୍ଯପ॑ହନ୍ତି ।
ଅ॒ଗ୍ନିଭ୍ଯା॒-ମ୍ପ୍ରାଚ॑ଶ୍ଚ ପ୍ର॒ତୀଚ॑ଶ୍ଚ । ସ୍ଫ୍ଯେନୋଦୀ॑ଚଶ୍ଚା-ଧ॒ରାଚ॑ଶ୍ଚ । ସ୍ଫ୍ଯେନ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଵଜ୍ରେ॑ଣା॒ସ୍ଯୈ ପା॒ପ୍ମାନ॒-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯ-ମପ॒ହତ୍ଯ॑ ।
ଉ॒ତ୍କ॒ରେ-ଽଧି॒ ପ୍ରଵୃ॑ଶ୍ଚତି ॥ 83 ॥
ଅନୁଵାକଂ 10 - ଇଧ୍ମାବର୍ହି-ସ୍ସାଦନମ୍
ଵଜ୍ରୋ॒ ଵୈ ସ୍ଫ୍ଯଃ । ଯଦ॒ନ୍ଵଞ୍ଚ॑-ନ୍ଧା॒ରଯେ᳚ତ୍ । ଵଜ୍ରେ᳚-ଽଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁଃ, କ୍ଷ॑ଣ୍ଵୀତ । ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ତ୍ତି॒ର୍ଯଞ୍ଚ॑-ନ୍ଧାରଯତି । ଵଜ୍ରୋ॒ ଵୈ ସ୍ଫ୍ଯଃ । ଵଜ୍ରେ॑ଣୈ॒ଵ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ଦକ୍ଷିଣ॒ତୋ ରକ୍ଷା॒ଗ୍॒ସ୍ଯପ॑ହନ୍ତି ।
ଅ॒ଗ୍ନିଭ୍ଯା॒-ମ୍ପ୍ରାଚ॑ଶ୍ଚ ପ୍ର॒ତୀଚ॑ଶ୍ଚ । ସ୍ଫ୍ଯେନୋଦୀ॑ଚଶ୍ଚା-ଧ॒ରାଚ॑ଶ୍ଚ । ସ୍ଫ୍ଯେନ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଵଜ୍ରେ॑ଣା॒ସ୍ଯୈ ପା॒ପ୍ମାନ॒-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯ-ମପ॒ହତ୍ଯ॑ ।
ଉ॒ତ୍କ॒ରେ-ଽଧି॒ ପ୍ରଵୃ॑ଶ୍ଚତି ॥ 83 ॥
ଯଥୋ॑ପ॒ଧାଯ॑ ଵୃ॒ଶ୍ଚନ୍ତ୍ଯ॒ଵମ୍ । ହସ୍ତା॒ଵଵ॑ ନେନିକ୍ତେ । ଆ॒ତ୍ମାନ॑ମେ॒ଵ ପ॑ଵଯତେ । ସ୍ଫ୍ଯ-ମ୍ପ୍ରକ୍ଷା॑ଲଯତି ମେଦ୍ଧ୍ଯ॒ତ୍ଵାଯ॑ । ଅଥୋ॑ ପା॒ପ୍ମନ॑ ଏ॒ଵ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯସ୍ଯ ନ୍ଯ॒ଙ୍ଗ-ଞ୍ଛି॑ନତ୍ତି ॥ ଇ॒ଦ୍ଧ୍ମା-ବ॒ର୍॒ହି-ରୁପ॑ସାଦଯତି॒ ଯୁକ୍ତ୍ଯୈ᳚ । ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ମିଥୁନ॒ତ୍ଵାଯ॑ ।
ଅଥୋ॑ ପୁରୋ॒ରୁଚ॑ମେ॒ଵୈତା-ନ୍ଦ॑ଧାତି ।
ଉତ୍ତ॑ରସ୍ଯ॒ କର୍ମ॒ଣୋ-ଽନୁ॑ଖ୍ଯାତ୍ଯୈ ।
ନ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ତ୍ପ୍ର॒ତ୍ଯଗୁପ॑ସାଦଯେତ୍ ॥ 84 ॥
ଅଥୋ॑ ପୁରୋ॒ରୁଚ॑ମେ॒ଵୈତା-ନ୍ଦ॑ଧାତି ।
ଉତ୍ତ॑ରସ୍ଯ॒ କର୍ମ॒ଣୋ-ଽନୁ॑ଖ୍ଯାତ୍ଯୈ ।
ନ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ତ୍ପ୍ର॒ତ୍ଯଗୁପ॑ସାଦଯେତ୍ ॥ 84 ॥
ଯ-ତ୍ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ତ୍ପ୍ର॒ତ୍ଯ-ଗୁ॑ପସା॒ଦଯେ᳚ତ୍ ।
ଅ॒ନ୍ଯତ୍ରା॑ହୁତିପ॒ଥାଦି॒ଦ୍ଧ୍ମ-ମ୍ପ୍ରତି॑ପାଦଯେତ୍ । ପ୍ର॒ଜା ଵୈ ବ॒ର୍॒ହିଃ । ଅପ॑ରାଦ୍ଧ୍ନୁଯା-ଦ୍ବ॒ର୍॒ହିଷା᳚ ପ୍ର॒ଜାନା᳚-ମ୍ପ୍ର॒ଜନ॑ନମ୍ । ପ॒ଶ୍ଚାତ୍-ପ୍ରାଗୁପ॑ସାଦଯତି । ଆ॒ହୁ॒ତି॒ପ॒ଥେନେ॒ଦ୍ଧ୍ମ-ମ୍ପ୍ରତି॑ପାଦଯତି ।
ସ॒ପ୍ର॒ନ୍ତ୍ଯେ॑ଵ ବ॒ର୍॒ହିଷା᳚ ପ୍ର॒ଜାନା᳚-ମ୍ପ୍ର॒ଜନ॑ନ॒ମୁପୈ॑ତି । ଦକ୍ଷି॑ଣମି॒ଦ୍ଧ୍ମମ୍ ।
ଉତ୍ତ॑ର-ମ୍ବ॒ର॒ଃଇଃ । ଆ॒ତ୍ମା ଵା ଇ॒ଦ୍ଧ୍ମଃ ।
ପ୍ର॒ଜା ବ॒ର୍॒ହିଃ । ପ୍ର॒ଜା ହ୍ଯା᳚ତ୍ମନ॒ ଉତ୍ତ॑ରତରା ତୀ॒ର୍ଥେ ।
ତତୋ॒ ମେଧ॑ମୁପ॒ନୀଯ॑ । ଯ॒ଥା॒ ଦେ॒ଵ॒ତମେ॒ଵୈନ॒ତ୍-ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠାପଯତି । ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭି॒-ର୍ଯଜ॑ମାନଃ ॥ 85 ॥
(ଵୃ॒ଶ୍ଚ॒ତି॒ - ସା॒ଦ॒ଯେ॒ - ଦି॒ଦ୍ଧ୍ମଃ ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 10)
(ତୃତୀଯ॑ସ୍ଯାଂ - ଦେ॒ଵସ୍ଯା᳚ଶ୍ଵପ॒ର୍॒ଶୁଂ-ଯୋଁ ଵୈ - ପୂ᳚ର୍ଵେ॒ଦ୍ଯୁଃ - କର୍ମ॑ଣେ ଵା॒ - ମିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵୃ॒ତ୍ରମ॑ହ॒ନ୍-ଥ୍ସୋ॑-ଽପୋ - ଽଵ॑ଧୂତଂ॒ - ଧୃଷ୍ଟି॑--ର୍ ଦେ॒ଵସ୍ଯେତ୍ଯା॑ହ॒ ସଂଵଁ॑ପାମି - ଦେ॒ଵସ୍ଯ॒ ସ୍ଫ୍ଯମାଦ॑ଦେ॒ - ଵଜ୍ରୋ॒ ଵୈ ସ୍ଫ୍ଯୋ ଦଶ॑)
(ତୃ॒ତୀଯ॑ସ୍ଯାଂ - ଁଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯାନ॑ତିରେକାଯ - ପ॒ଵିତ୍ର॑ଵତ୍ଯ - ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁ-ଞ୍ଚା॑ - ଧି॒ଷଵ॑ଣମସ୍ଯ॒ - ନ୍ତରି॑କ୍ଷ ଏ॒ଵ - ରକ୍ଷ॑ସାମ॒ନ୍ତର୍ହି॑ତ୍ଯୈ॒ - ଦ୍ଵୌ ଵାଵ ପୁରୁ॑ଷୋ॒ - ଯଦ॒ଦଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସି॒ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॒-ମ୍ପଞ୍ଚାଶୀ॑ତିଃ)
(ତୃ॒ତୀଯ॑ସ୍ଯାଂ॒ - ଁଯଜ॑ମାନଃ)
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ତୃତୀଯାଷ୍ଟକେ ଦ୍ଵିତୀଯଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥
ଅ॒ନ୍ଯତ୍ରା॑ହୁତିପ॒ଥାଦି॒ଦ୍ଧ୍ମ-ମ୍ପ୍ରତି॑ପାଦଯେତ୍ । ପ୍ର॒ଜା ଵୈ ବ॒ର୍॒ହିଃ । ଅପ॑ରାଦ୍ଧ୍ନୁଯା-ଦ୍ବ॒ର୍॒ହିଷା᳚ ପ୍ର॒ଜାନା᳚-ମ୍ପ୍ର॒ଜନ॑ନମ୍ । ପ॒ଶ୍ଚାତ୍-ପ୍ରାଗୁପ॑ସାଦଯତି । ଆ॒ହୁ॒ତି॒ପ॒ଥେନେ॒ଦ୍ଧ୍ମ-ମ୍ପ୍ରତି॑ପାଦଯତି ।
ସ॒ପ୍ର॒ନ୍ତ୍ଯେ॑ଵ ବ॒ର୍॒ହିଷା᳚ ପ୍ର॒ଜାନା᳚-ମ୍ପ୍ର॒ଜନ॑ନ॒ମୁପୈ॑ତି । ଦକ୍ଷି॑ଣମି॒ଦ୍ଧ୍ମମ୍ ।
ଉତ୍ତ॑ର-ମ୍ବ॒ର॒ଃଇଃ । ଆ॒ତ୍ମା ଵା ଇ॒ଦ୍ଧ୍ମଃ ।
ପ୍ର॒ଜା ବ॒ର୍॒ହିଃ । ପ୍ର॒ଜା ହ୍ଯା᳚ତ୍ମନ॒ ଉତ୍ତ॑ରତରା ତୀ॒ର୍ଥେ ।
ତତୋ॒ ମେଧ॑ମୁପ॒ନୀଯ॑ । ଯ॒ଥା॒ ଦେ॒ଵ॒ତମେ॒ଵୈନ॒ତ୍-ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠାପଯତି । ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭି॒-ର୍ଯଜ॑ମାନଃ ॥ 85 ॥
(ଵୃ॒ଶ୍ଚ॒ତି॒ - ସା॒ଦ॒ଯେ॒ - ଦି॒ଦ୍ଧ୍ମଃ ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 10)
(ତୃତୀଯ॑ସ୍ଯାଂ - ଦେ॒ଵସ୍ଯା᳚ଶ୍ଵପ॒ର୍॒ଶୁଂ-ଯୋଁ ଵୈ - ପୂ᳚ର୍ଵେ॒ଦ୍ଯୁଃ - କର୍ମ॑ଣେ ଵା॒ - ମିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵୃ॒ତ୍ରମ॑ହ॒ନ୍-ଥ୍ସୋ॑-ଽପୋ - ଽଵ॑ଧୂତଂ॒ - ଧୃଷ୍ଟି॑--ର୍ ଦେ॒ଵସ୍ଯେତ୍ଯା॑ହ॒ ସଂଵଁ॑ପାମି - ଦେ॒ଵସ୍ଯ॒ ସ୍ଫ୍ଯମାଦ॑ଦେ॒ - ଵଜ୍ରୋ॒ ଵୈ ସ୍ଫ୍ଯୋ ଦଶ॑)
(ତୃ॒ତୀଯ॑ସ୍ଯାଂ - ଁଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯାନ॑ତିରେକାଯ - ପ॒ଵିତ୍ର॑ଵତ୍ଯ - ଧ୍ଵ॒ର୍ଯୁ-ଞ୍ଚା॑ - ଧି॒ଷଵ॑ଣମସ୍ଯ॒ - ନ୍ତରି॑କ୍ଷ ଏ॒ଵ - ରକ୍ଷ॑ସାମ॒ନ୍ତର୍ହି॑ତ୍ଯୈ॒ - ଦ୍ଵୌ ଵାଵ ପୁରୁ॑ଷୋ॒ - ଯଦ॒ଦଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସି॒ ମେଦ୍ଧ୍ଯ॒-ମ୍ପଞ୍ଚାଶୀ॑ତିଃ)
(ତୃ॒ତୀଯ॑ସ୍ଯାଂ॒ - ଁଯଜ॑ମାନଃ)
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ତୃତୀଯାଷ୍ଟକେ ଦ୍ଵିତୀଯଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥

