ௐ ஶ்ரீ பரமாத்மநே நமஃ
அத த்விதீயோऽத்யாயஃ
ஸாங்க்யயோகஃ ஸஞ்ஜய உவாச
தம் ததா க்ரு'பயாऽऽவிஷ்டம் அஶ்ருபூர்ணாகுலேக்ஷணம் ।
விஷீதந்தமிதம் வாக்யம் உவாசமதுஸூதநஃ ॥1॥
விஷீதந்தமிதம் வாக்யம் உவாசமதுஸூதநஃ ॥1॥
ஶ்ரீ பகவாநுவாச
குதஸ்த்வா கஶ்மலமிதம் விஷமே ஸமுபஸ்திதம் ।
அநார்யஜுஷ்டமஸ்வர்க்யம் அகீர்திகரமர்ஜுந ॥2॥
அநார்யஜுஷ்டமஸ்வர்க்யம் அகீர்திகரமர்ஜுந ॥2॥
க்லைப்யம் மா ஸ்ம கமஃ பார்த நைதத்த்வய்யுபபத்யதே ।
க்ஷுத்ரம் ஹ்ரு'தயதௌர்பல்யம் த்யக்த்வோத்திஷ்ட பரந்தப ॥3॥
க்ஷுத்ரம் ஹ்ரு'தயதௌர்பல்யம் த்யக்த்வோத்திஷ்ட பரந்தப ॥3॥
அர்ஜுந உவாச
கதம் பீஷ்மமஹம் ஸங்க்யே த்ரோணம் ச மதுஸூதந ।
இஷுபிஃ ப்ரதியோத்ஸ்யாமி பூஜார்ஹாவரிஸூதந ॥4॥
இஷுபிஃ ப்ரதியோத்ஸ்யாமி பூஜார்ஹாவரிஸூதந ॥4॥
குரூநஹத்வா ஹி மஹாநுபாவாந் ஶ்ரேயோ போக்தும் பைக்ஷ்யமபீஹ லோகே ।
ஹத்வார்தகாமாம்ஸ்து குரூநிஹைவ புஞ்ஜீய போகாந் ருதிரப்ரதிக்தாந் ॥5॥
ஹத்வார்தகாமாம்ஸ்து குரூநிஹைவ புஞ்ஜீய போகாந் ருதிரப்ரதிக்தாந் ॥5॥
ந சைதத்வித்மஃ கதரந்நோ கரீயஃ யத்வா ஜயேம யதி வா நோ ஜயேயுஃ ।
யாநேவ ஹத்வா ந ஜிஜீவிஷாமஃ தேऽவஸ்திதாஃ ப்ரமுகே தார்தராஷ்ட்ராஃ ॥6॥
யாநேவ ஹத்வா ந ஜிஜீவிஷாமஃ தேऽவஸ்திதாஃ ப்ரமுகே தார்தராஷ்ட்ராஃ ॥6॥
கார்பண்யதோஷோபஹதஸ்வபாவஃ ப்ரு'ச்சாமி த்வாம் தர்மஸம்மூடசேதாஃ ।
யச்ச்ரேயஃ ஸ்யாந்நிஶ்சிதம் ப்ரூஹி தந்மே ஶிஷ்யஸ்தேऽஹம் ஶாதி மாம் த்வாம் ப்ரபந்நம் ॥7॥
யச்ச்ரேயஃ ஸ்யாந்நிஶ்சிதம் ப்ரூஹி தந்மே ஶிஷ்யஸ்தேऽஹம் ஶாதி மாம் த்வாம் ப்ரபந்நம் ॥7॥
ந ஹி ப்ரபஶ்யாமி மமாபநுத்யாத் யச்சோகமுச்சோஷணமிந்த்ரியாணாம் ।
அவாப்ய பூமாவஸபத்நம்ரு'த்தம் ராஜ்யம் ஸுராணாமபி சாதிபத்யம் ॥8॥
அவாப்ய பூமாவஸபத்நம்ரு'த்தம் ராஜ்யம் ஸுராணாமபி சாதிபத்யம் ॥8॥
ஸஞ்ஜய உவாச
ஏவமுக்த்வா ஹ்ரு'ஷீகேஶம் குடாகேஶஃ பரந்தபஃ ।
ந யோத்ஸ்ய இதி கோவிந்தம் உக்த்வா தூஷ்ணீம் பபூவ ஹ ॥9॥
ந யோத்ஸ்ய இதி கோவிந்தம் உக்த்வா தூஷ்ணீம் பபூவ ஹ ॥9॥
தமுவாச ஹ்ரு'ஷீகேஶஃ ப்ரஹஸந்நிவ பாரத ।
ஸேநயோருபயோர்மத்யே விஷீதந்தமிதம் வசஃ ॥10॥
ஸேநயோருபயோர்மத்யே விஷீதந்தமிதம் வசஃ ॥10॥
ஶ்ரீ பகவாநுவாச
அஶோச்யாநந்வஶோசஸ்த்வம் ப்ரஜ்ஞாவாதாம்ஶ்ச பாஷஸே ।
கதாஸூநகதாஸூம்ஶ்ச நாநுஶோசந்தி பண்டிதாஃ ॥11॥
கதாஸூநகதாஸூம்ஶ்ச நாநுஶோசந்தி பண்டிதாஃ ॥11॥
ந த்வேவாஹம் ஜாது நாஸம் ந த்வம் நேமே ஜநாதிபாஃ ।
ந சைவ ந பவிஷ்யாமஃ ஸர்வே வயமதஃ பரம் ॥12॥
ந சைவ ந பவிஷ்யாமஃ ஸர்வே வயமதஃ பரம் ॥12॥
தேஹிநோऽஸ்மிந்யதா தேஹே கௌமாரம் யௌவநம் ஜரா ।
ததா தேஹாந்தரப்ராப்திஃ தீரஸ்தத்ர ந முஹ்யதி ॥13॥
ததா தேஹாந்தரப்ராப்திஃ தீரஸ்தத்ர ந முஹ்யதி ॥13॥
மாத்ராஸ்பர்ஶாஸ்து கௌந்தேய ஶீதோஷ்ணஸுகதுஃகதாஃ ।
ஆகமாபாயிநோऽநித்யாஃ தாம்ஸ்திதிக்ஷஸ்வ பாரத ॥14॥
ஆகமாபாயிநோऽநித்யாஃ தாம்ஸ்திதிக்ஷஸ்வ பாரத ॥14॥
யம் ஹி ந வ்யதயந்த்யேதே புருஷம் புருஷர்ஷப ।
ஸமதுஃகஸுகம் தீரம் ஸோऽம்ரு'தத்வாய கல்பதே ॥15॥
ஸமதுஃகஸுகம் தீரம் ஸோऽம்ரு'தத்வாய கல்பதே ॥15॥
நாஸதோ வித்யதே பாவஃ நாபாவோ வித்யதே ஸதஃ ।
உபயோரபி த்ரு'ஷ்டோऽந்தஃ த்வநயோஸ்தத்த்வதர்ஶிபிஃ ॥16॥
உபயோரபி த்ரு'ஷ்டோऽந்தஃ த்வநயோஸ்தத்த்வதர்ஶிபிஃ ॥16॥
அவிநாஶி து தத்வித்தி யேந ஸர்வமிதம் ததம் ।
விநாஶமவ்யயஸ்யாஸ்ய ந கஶ்சித்கர்துமர்ஹதி ॥17॥
விநாஶமவ்யயஸ்யாஸ்ய ந கஶ்சித்கர்துமர்ஹதி ॥17॥
அந்தவந்த இமே தேஹாஃ நித்யஸ்யோக்தாஃ ஶரீரிணஃ ।
அநாஶிநோऽப்ரமேயஸ்ய தஸ்மாத்யுத்யஸ்வ பாரத ॥18॥
அநாஶிநோऽப்ரமேயஸ்ய தஸ்மாத்யுத்யஸ்வ பாரத ॥18॥
ய ஏநம் வேத்தி ஹந்தாரம் யஶ்சைநம் மந்யதே ஹதம் ।
உபௌ தௌ ந விஜாநீதஃ நாயம் ஹந்தி ந ஹந்யதே ॥19॥
உபௌ தௌ ந விஜாநீதஃ நாயம் ஹந்தி ந ஹந்யதே ॥19॥
ந ஜாயதே ம்ரியதே வா கதாசித் நாயம் பூத்வா பவிதா வா ந பூயஃ ।
அஜோ நித்யஃ ஶாஶ்வதோऽயம் புராணஃ ந ஹந்யதே ஹந்யமாநே ஶரீரே ॥20॥
அஜோ நித்யஃ ஶாஶ்வதோऽயம் புராணஃ ந ஹந்யதே ஹந்யமாநே ஶரீரே ॥20॥
வேதாவிநாஶிநம் நித்யம் ய ஏநமஜமவ்யயம் ।
கதம் ஸ புருஷஃ பார்த கம் காதயதி ஹந்தி கம் ॥21॥
கதம் ஸ புருஷஃ பார்த கம் காதயதி ஹந்தி கம் ॥21॥
வாஸாம்ஸி ஜீர்ணாநி யதா விஹாய நவாநி க்ரு'ஹ்ணாதி நரோऽபராணி ।
ததா ஶரீராணி விஹாய ஜீர்ணாநி அந்யாநி ஸம்யாதி நவாநி தேஹீ ॥22॥
ததா ஶரீராணி விஹாய ஜீர்ணாநி அந்யாநி ஸம்யாதி நவாநி தேஹீ ॥22॥
நைநம் சிந்தந்தி ஶஸ்த்ராணி நைநம் தஹதி பாவகஃ ।
ந சைநம் க்லேதயந்த்யாபஃ ந ஶோஷயதி மாருதஃ ॥23॥
ந சைநம் க்லேதயந்த்யாபஃ ந ஶோஷயதி மாருதஃ ॥23॥
அச்சேத்யோऽயமதாஹ்யோऽயம் அக்லேத்யோऽஶோஷ்ய ஏவ ச ।
நித்யஃ ஸர்வகதஃ ஸ்தாணுஃ அசலோऽயம் ஸநாதநஃ ॥24॥
நித்யஃ ஸர்வகதஃ ஸ்தாணுஃ அசலோऽயம் ஸநாதநஃ ॥24॥
அவ்யக்தோऽயமசிந்த்யோऽயம் அவிகார்யோऽயமுச்யதே ।
தஸ்மாதேவம் விதித்வைநம் நாநுஶோசிதுமர்ஹஸி ॥25॥
தஸ்மாதேவம் விதித்வைநம் நாநுஶோசிதுமர்ஹஸி ॥25॥
அத சைநம் நித்யஜாதம் நித்யம் வா மந்யஸே ம்ரு'தம் ।
ததாऽபி த்வம் மஹாபாஹோ நைவம் ஶோசிதுமர்ஹஸி ॥26॥
ததாऽபி த்வம் மஹாபாஹோ நைவம் ஶோசிதுமர்ஹஸி ॥26॥
ஜாதஸ்ய ஹி த்ருவோ ம்ரு'த்யுஃ த்ருவம் ஜந்ம ம்ரு'தஸ்ய ச ।
தஸ்மாதபரிஹார்யேऽர்தே ந த்வம் ஶோசிதுமர்ஹஸி ॥27॥
தஸ்மாதபரிஹார்யேऽர்தே ந த்வம் ஶோசிதுமர்ஹஸி ॥27॥
அவ்யக்தாதீநி பூதாநி வ்யக்தமத்யாநி பாரத ।
அவ்யக்தநிதநாந்யேவ தத்ர கா பரிதேவநா ॥28॥
அவ்யக்தநிதநாந்யேவ தத்ர கா பரிதேவநா ॥28॥
ஆஶ்சர்யவத்பஶ்யதி கஶ்சிதேநம் ஆஶ்சர்யவத்வததி ததைவ சாந்யஃ ।
ஆஶ்சர்யவச்சைநமந்யஃ ஶ்ரு'ணோதி ஶ்ருத்வாऽப்யேநம் வேத ந சைவ கஶ்சித் ॥29॥
ஆஶ்சர்யவச்சைநமந்யஃ ஶ்ரு'ணோதி ஶ்ருத்வாऽப்யேநம் வேத ந சைவ கஶ்சித் ॥29॥
தேஹீ நித்யமவத்யோऽயம் தேஹே ஸர்வஸ்ய பாரத ।
தஸ்மாத்ஸர்வாணி பூதாநி ந த்வம் ஶோசிதுமர்ஹஸி ॥30॥
தஸ்மாத்ஸர்வாணி பூதாநி ந த்வம் ஶோசிதுமர்ஹஸி ॥30॥
ஸ்வதர்மமபி சாவேக்ஷ்ய ந விகம்பிதுமர்ஹஸி ।
தர்ம்யாத்தி யுத்தாச்ச்ரேயோऽந்யத் க்ஷத்ரியஸ்ய ந வித்யதே ॥31॥
தர்ம்யாத்தி யுத்தாச்ச்ரேயோऽந்யத் க்ஷத்ரியஸ்ய ந வித்யதே ॥31॥
யத்ரு'ச்சயா சோபபந்நம் ஸ்வர்கத்வாரமபாவ்ரு'தம் ।
ஸுகிநஃ க்ஷத்ரியாஃ பார்த லபந்தே யுத்தமீத்ரு'ஶம் ॥32॥
ஸுகிநஃ க்ஷத்ரியாஃ பார்த லபந்தே யுத்தமீத்ரு'ஶம் ॥32॥
அத சேத்த்வமிமம் தர்ம்யம் ஸங்க்ராமம் ந கரிஷ்யஸி ।
ததஃ ஸ்வதர்மம் கீர்திம் ச ஹித்வா பாபமவாப்ஸ்யஸி ॥33॥
ததஃ ஸ்வதர்மம் கீர்திம் ச ஹித்வா பாபமவாப்ஸ்யஸி ॥33॥
அகீர்திம் சாபி பூதாநி கதயிஷ்யந்தி தேऽவ்யயாம் ।
ஸம்பாவிதஸ்ய சாகீர்திஃ மரணாததிரிச்யதே ॥34॥
ஸம்பாவிதஸ்ய சாகீர்திஃ மரணாததிரிச்யதே ॥34॥
பயாத்ரணாதுபரதம் மம்ஸ்யந்தே த்வாம் மஹாரதாஃ ।
யேஷாம் ச த்வம் பஹுமதஃ பூத்வா யாஸ்யஸி லாகவம் ॥35॥
யேஷாம் ச த்வம் பஹுமதஃ பூத்வா யாஸ்யஸி லாகவம் ॥35॥
அவாச்யவாதாம்ஶ்ச பஹூந் வதிஷ்யந்தி தவாஹிதாஃ ।
நிந்தந்தஸ்தவ ஸாமர்த்யம் ததோ துஃகதரம் நு கிம் ॥36॥
நிந்தந்தஸ்தவ ஸாமர்த்யம் ததோ துஃகதரம் நு கிம் ॥36॥
ஹதோ வா ப்ராப்ஸ்யஸி ஸ்வர்கம் ஜித்வா வா போக்ஷ்யஸேமஹீம் ।
தஸ்மாதுத்திஷ்ட கௌந்தேய யுத்தாய க்ரு'தநிஶ்சயஃ ॥37॥
தஸ்மாதுத்திஷ்ட கௌந்தேய யுத்தாய க்ரு'தநிஶ்சயஃ ॥37॥
ஸுகதுஃகே ஸமே க்ரு'த்வா லாபாலாபௌ ஜயாஜயௌ ।
ததோ யுத்தாய யுஜ்யஸ்வ நைவம் பாபமவாப்ஸ்யஸி ॥38॥
ததோ யுத்தாய யுஜ்யஸ்வ நைவம் பாபமவாப்ஸ்யஸி ॥38॥
ஏஷா தேऽபிஹிதா ஸாங்க்யே புத்திர்யோகே த்விமாம் ஶ்ரு'ணு ।
புத்த்யா யுக்தோ யயா பார்த கர்மபந்தம் ப்ரஹாஸ்யஸி ॥39॥
புத்த்யா யுக்தோ யயா பார்த கர்மபந்தம் ப்ரஹாஸ்யஸி ॥39॥
நேஹாபிக்ரமநாஶோऽஸ்தி ப்ரத்யவாயோ ந வித்யதே ।
ஸ்வல்பமப்யஸ்ய தர்மஸ்ய த்ராயதே மஹதோ பயாத் ॥40॥
ஸ்வல்பமப்யஸ்ய தர்மஸ்ய த்ராயதே மஹதோ பயாத் ॥40॥
வ்யவஸாயாத்மிகா புத்திஃ ஏகேஹ குருநந்தந ।
பஹுஶாகா ஹ்யநந்தாஶ்ச புத்தயோऽவ்யவஸாஈநாம் ॥41॥
பஹுஶாகா ஹ்யநந்தாஶ்ச புத்தயோऽவ்யவஸாஈநாம் ॥41॥
யாமிமாம் புஷ்பிதாம் வாசம் ப்ரவதந்த்யவிபஶ்சிதஃ ।
வேதவாதரதாஃ பார்த நாந்யதஸ்தீதி வாதிநஃ ॥42॥
வேதவாதரதாஃ பார்த நாந்யதஸ்தீதி வாதிநஃ ॥42॥
காமாத்மாநஃ ஸ்வர்கபராஃ ஜந்மகர்மபலப்ரதாம் ।
க்ரியாவிஶேஷபஹுலாம் போகைஶ்வர்யகதிம் ப்ரதி ॥43॥
க்ரியாவிஶேஷபஹுலாம் போகைஶ்வர்யகதிம் ப்ரதி ॥43॥
போகைஶ்வர்யப்ரஸக்தாநாம் தயாऽபஹ்ரு'தசேதஸாம் ।
வ்யவஸாயாத்மிகா புத்திஃ ஸமாதௌ ந விதீயதே ॥44॥
வ்யவஸாயாத்மிகா புத்திஃ ஸமாதௌ ந விதீயதே ॥44॥
த்ரைகுண்யவிஷயா வேதாஃ நிஸ்த்ரைகுண்யோ பவார்ஜுந ।
நிர்த்வந்த்வோ நித்யஸத்த்வஸ்தஃ நிர்யோகக்ஷேம ஆத்மவாந் ॥45॥
நிர்த்வந்த்வோ நித்யஸத்த்வஸ்தஃ நிர்யோகக்ஷேம ஆத்மவாந் ॥45॥
யாவாநர்த உதபாநே ஸர்வதஃ ஸம்ப்லுதோதகே ।
தாவாந்ஸர்வேஷு வேதேஷு ப்ராஹ்மணஸ்ய விஜாநதஃ ॥46॥
தாவாந்ஸர்வேஷு வேதேஷு ப்ராஹ்மணஸ்ய விஜாநதஃ ॥46॥
கர்மண்யேவாதிகாரஸ்தே மா பலேஷு கதாசந ।
மா கர்மபலஹேதுர்பூஃ மா தே ஸங்கோऽஸ்த்வகர்மணி ॥47॥
மா கர்மபலஹேதுர்பூஃ மா தே ஸங்கோऽஸ்த்வகர்மணி ॥47॥
யோகஸ்தஃ குரு கர்மாணி ஸங்கம் த்யக்த்வா தநஞ்ஜய ।
ஸித்த்யஸித்த்யோஃ ஸமோ பூத்வா ஸமத்வம் யோக உச்யதே ॥48॥
ஸித்த்யஸித்த்யோஃ ஸமோ பூத்வா ஸமத்வம் யோக உச்யதே ॥48॥
தூரேண ஹ்யவரம் கர்ம புத்தியோகாத்தநஞ்ஜய ।
புத்தௌ ஶரணமந்விச்ச க்ரு'பணாஃ பலஹேதவஃ ॥49॥
புத்தௌ ஶரணமந்விச்ச க்ரு'பணாஃ பலஹேதவஃ ॥49॥
புத்தியுக்தோ ஜஹாதீஹ உபே ஸுக்ரு'ததுஷ்க்ரு'தே ।
தஸ்மாத்யோகாய யுஜ்யஸ்வ யோகஃ கர்மஸு கௌஶலம் ॥50॥
தஸ்மாத்யோகாய யுஜ்யஸ்வ யோகஃ கர்மஸு கௌஶலம் ॥50॥
கர்மஜம் புத்தியுக்தா ஹி பலம் த்யக்த்வா மநீஷிணஃ ।
ஜந்மபந்தவிநிர்முக்தாஃ பதம் கச்சந்த்யநாமயம் ॥51॥
ஜந்மபந்தவிநிர்முக்தாஃ பதம் கச்சந்த்யநாமயம் ॥51॥
யதா தே மோஹகலிலம் புத்திர்வ்யதிதரிஷ்யதி ।
ததா கந்தாऽஸி நிர்வேதம் ஶ்ரோதவ்யஸ்ய ஶ்ருதஸ்ய ச ॥52॥
ததா கந்தாऽஸி நிர்வேதம் ஶ்ரோதவ்யஸ்ய ஶ்ருதஸ்ய ச ॥52॥
ஶ்ருதிவிப்ரதிபந்நா தே யதா ஸ்தாஸ்யதி நிஶ்சலா ।
ஸமாதாவசலா புத்திஃ ததா யோகமவாப்ஸ்யஸி ॥53॥
ஸமாதாவசலா புத்திஃ ததா யோகமவாப்ஸ்யஸி ॥53॥
அர்ஜுந உவாச
ஸ்திதப்ரஜ்ஞஸ்ய கா பாஷா ஸமாதிஸ்தஸ்ய கேஶவ ।
ஸ்திததீஃ கிம் ப்ரபாஷேத கிமாஸீத வ்ரஜேத கிம் ॥54॥
ஸ்திததீஃ கிம் ப்ரபாஷேத கிமாஸீத வ்ரஜேத கிம் ॥54॥
ஶ்ரீ பகவாநுவாச
ப்ரஜஹாதி யதா காமாந் ஸர்வாந்பார்த மநோகதாந் ।
ஆத்மந்யேவாத்மநா துஷ்டஃ ஸ்திதப்ரஜ்ஞஸ்ததோச்யதே ॥55॥
ஆத்மந்யேவாத்மநா துஷ்டஃ ஸ்திதப்ரஜ்ஞஸ்ததோச்யதே ॥55॥
துஃகேஷ்வநுத்விக்நமநாஃ ஸுகேஷு விகதஸ்ப்ரு'ஹஃ ।
வீதராகபயக்ரோதஃ ஸ்திததீர்முநிருச்யதே ॥56॥
வீதராகபயக்ரோதஃ ஸ்திததீர்முநிருச்யதே ॥56॥
யஃ ஸர்வத்ராநபிஸ்நேஹஃ தத்தத்ப்ராப்ய ஶுபாஶுபம் ।
நாபிநந்ததி ந த்வேஷ்டி தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டிதா ॥57॥
நாபிநந்ததி ந த்வேஷ்டி தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டிதா ॥57॥
யதா ஸம்ஹரதே சாயம் கூர்மோऽங்காநீவ ஸர்வஶஃ ।
இந்த்ரியாணீந்த்ரியார்தேப்யஃ தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டிதா ॥58॥
இந்த்ரியாணீந்த்ரியார்தேப்யஃ தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டிதா ॥58॥
விஷயா விநிவர்தந்தே நிராஹாரஸ்ய தேஹிநஃ ।
ரஸவர்ஜம் ரஸோऽப்யஸ்ய பரம் த்ரு'ஷ்ட்வா நிவர்ததே ॥59॥
ரஸவர்ஜம் ரஸோऽப்யஸ்ய பரம் த்ரு'ஷ்ட்வா நிவர்ததே ॥59॥
யததோ ஹ்யபி கௌந்தேய புருஷஸ்ய விபஶ்சிதஃ ।
இந்த்ரியாணி ப்ரமாதீநி ஹரந்தி ப்ரஸபம் மநஃ ॥60॥
இந்த்ரியாணி ப்ரமாதீநி ஹரந்தி ப்ரஸபம் மநஃ ॥60॥
தாநி ஸர்வாணி ஸம்யம்ய யுக்த ஆஸீத மத்பரஃ ।
வஶே ஹி யஸ்யேந்த்ரியாணி தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டிதா ॥61॥
வஶே ஹி யஸ்யேந்த்ரியாணி தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டிதா ॥61॥
த்யாயதோ விஷயாந்பும்ஸஃ ஸங்கஸ்தேஷூபஜாயதே ।
ஸங்காத்ஸஞ்ஜாயதே காமஃ காமாத்க்ரோதோऽபிஜாயதே ॥62॥
ஸங்காத்ஸஞ்ஜாயதே காமஃ காமாத்க்ரோதோऽபிஜாயதே ॥62॥
க்ரோதாத்பவதி ஸம்மோஹஃ ஸம்மோஹாத்ஸ்ம்ரு'திவிப்ரமஃ ।
ஸ்ம்ரு'திப்ரம்ஶாத் புத்திநாஶஃ புத்திநாஶாத்ப்ரணஶ்யதி ॥63॥
ஸ்ம்ரு'திப்ரம்ஶாத் புத்திநாஶஃ புத்திநாஶாத்ப்ரணஶ்யதி ॥63॥
ராகத்வேஷவியுக்தைஸ்து விஷயாநிந்த்ரியைஶ்சரந் ।
ஆத்மவஶ்யைர்விதேயாத்மா ப்ரஸாதமதிகச்சதி ॥64॥
ஆத்மவஶ்யைர்விதேயாத்மா ப்ரஸாதமதிகச்சதி ॥64॥
ப்ரஸாதே ஸர்வதுஃகாநாம் ஹாநிரஸ்யோபஜாயதே ।
ப்ரஸந்நசேதஸோ ஹ்யாஶு புத்திஃ பர்யவதிஷ்டதே ॥65॥
ப்ரஸந்நசேதஸோ ஹ்யாஶு புத்திஃ பர்யவதிஷ்டதே ॥65॥
நாऽஸ்தி புத்திரயுக்தஸ்ய ந சாயுக்தஸ்ய பாவநா ।
ந சாபாவயதஃ ஶாந்திஃ அஶாந்தஸ்ய குதஃ ஸுகம் ॥66॥
ந சாபாவயதஃ ஶாந்திஃ அஶாந்தஸ்ய குதஃ ஸுகம் ॥66॥
இந்த்ரியாணாம் ஹி சரதாம் யந்மநோऽநுவிதீயதே ।
ததஸ்ய ஹரதி ப்ரஜ்ஞாம் வாயுர்நாவமிவாம்பஸி ॥67॥
ததஸ்ய ஹரதி ப்ரஜ்ஞாம் வாயுர்நாவமிவாம்பஸி ॥67॥
தஸ்மாத்யஸ்ய மஹாபாஹோ நிக்ரு'ஹீதாநி ஸர்வஶஃ ।
இந்த்ரியாணீந்த்ரியார்தேப்யஃ தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டிதா ॥68॥
இந்த்ரியாணீந்த்ரியார்தேப்யஃ தஸ்ய ப்ரஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டிதா ॥68॥
யா நிஶா ஸர்வபூதாநாம் தஸ்யாம் ஜாகர்தி ஸம்யமீ ।
யஸ்யாம் ஜாக்ரதி பூதாநி ஸா நிஶா பஶ்யதோ முநேஃ ॥69॥
யஸ்யாம் ஜாக்ரதி பூதாநி ஸா நிஶா பஶ்யதோ முநேஃ ॥69॥
ஆபூர்யமாணமசலப்ரதிஷ்டம் ஸமுத்ரமாபஃ ப்ரவிஶந்தி யத்வத் ।
தத்வத்காமா யம் ப்ரவிஶந்தி ஸர்வே ஸ ஶாந்திமாப்நோதி ந காமகாமீ ॥70॥
தத்வத்காமா யம் ப்ரவிஶந்தி ஸர்வே ஸ ஶாந்திமாப்நோதி ந காமகாமீ ॥70॥
விஹாய காமாந்யஃ ஸர்வாந் புமாம்ஶ்சரதி நிஸ்ஸ்ப்ரு'ஹஃ ।
நிர்மமோ நிரஹங்காரஃ ஸ ஶாந்திமதிகச்சதி ॥71॥
நிர்மமோ நிரஹங்காரஃ ஸ ஶாந்திமதிகச்சதி ॥71॥
ஏஷா ப்ராஹ்மீ ஸ்திதிஃ பார்த நைநாம் ப்ராப்ய விமுஹ்யதி ।
ஸ்தித்வாऽஸ்யாமந்தகாலேऽபி ப்ரஹ்மநிர்வாணம்ரு'ச்சதி ॥72॥
॥ ௐ தத்ஸதிதி ஶ்ரீமத்பகவத்கீதாஸு உபநிஷத்ஸு ப்ரஹ்மவித்யாயாம்
யோகஶாஸ்த்ரே ஶ்ரீக்ரு'ஷ்ணார்ஜுநஸம்வாதே ஸாங்க்யயோகோ நாம த்விதீயோऽத்யாயஃ ॥
ஸ்தித்வாऽஸ்யாமந்தகாலேऽபி ப்ரஹ்மநிர்வாணம்ரு'ச்சதி ॥72॥
॥ ௐ தத்ஸதிதி ஶ்ரீமத்பகவத்கீதாஸு உபநிஷத்ஸு ப்ரஹ்மவித்யாயாம்
யோகஶாஸ்த்ரே ஶ்ரீக்ரு'ஷ்ணார்ஜுநஸம்வாதே ஸாங்க்யயோகோ நாம த்விதீயோऽத்யாயஃ ॥